I
r
/
vt I
Hcr
A
A
gammal ^bt^a
OLAI VERELI
NOTIS
1
UT S A Lk^
Excudit Henricus Curio S. M. &: Acadcmi*
Upfalienfis BibliopoU. Anno 167:^
r
t
t
Cx9
A
R
^(jflant»/ ö:(tttf«n/ Sttmen/ 'Stttm/ 6te«n ?>ot»«
/
2gm
E L
D
o N O
A.
©(orfurdfnna ttlt ^(nnlatitt/ ^mÉgtnna uö ©fåne/
|>faJ|?9r«f^nna Wb mn f ^ejern / till ®uUé / &lm
■dctttmm
ger, P E R B R A H E.
i^vtm tit Sifinöibör^/Srtjf^cm till gajana/ ^frretta 5Sit)bo^clm/
lagman öffrcr ^cfmanlant)/ ^crgjlagcn o0 ©akrnc,
^cr CARL GUSTAF W RANG EL
®reft»cti(l @a(nn5/§rt)Jfrre tiU SintJcberg oc^ SuDcn^of/^crrc till @focj=^
5Ö*iail/C^äö/ ^^iifa^^SJTarff / General ^eUl^ene o{t> General
Gouverneur i 'pomitiercn/ fa cd) Sagman öfn?cr v
*2!?planD/ Canceliariusaf Aeade-
mien i Q5r^p|;^«)al^»
^ GUSTAF OTTO STENBOCK
©refnoe till "^ogcfunb / Srij^crre till gronc64(f cc^ 6reftcen/^)errcfil(
5>^0nflcrup/Sncrup oc^ l'ciia i ?)an£? ^ongL faniptCwe^
tmé^Htté »)Ö^tbttVom^O.WV{å^O(f^%m '^mmiral,
fa Samman 6\mt ^c(icr^^ortanDert / £app/
marfcn lUcD^crrcDalm pc^ 34micla«i>*
MAGNUS GABRIEL
DE LA G ARDIE,
© refwc iiU £4cf (3 od^ ^Trcn^borg/ Srii^crre till ^olmm/ ^crrc tiU ^ap/
fal / 5;)clmet/ 5(y?a^nu0^Df/ ^ögcntorp oc^ 'Benej^arn: ^)att^ ^ongl
fampt ©toeridef? !Hiife^ $)ö^tbttvom ^Vm/ S^do oc^
3f^i|tjCanceller, fampt gamman åfmt ^eftcrgotlanö
OCj^Dal/fdoc^l^pfala Academiac Canceller»
iSfiint rtaWae ^firrar öc^ 6ffp&rairt
te)ov/ fd t\}t t^\)xUxm fom fcmöre/ alttib
Ot>a(l^ ocf? f6t tf}enf?u(( af S auD jcn^ Jgcr^
ra v oc^ Kcnungat mtb fpnncrfig dt^wga
|f 5ttc ocf?^anb^aft)e : att t^e ci) annotlunöa / dun ttll afl^
månm nptto écf^taxfmx ffåfba^måm. Z\) dre oc^af for^
m ti jbcr «(Kaf a / ntdngc fdt^am uplctabc / oc^ meb ftor (ba
bxnfaWin tiH t^tf] (itlm åbxoxm fsnfwa t!)ti| oc^ for^
fjt^unnif; oc^ Ol)ailgruftx)ovnc tfjdr mcöferfalnc/ocl öbe
Wcfne:oc^ anDrcdtfjcr tgm upfunne/ ocf) fomnctfjdf&ec^
itxmm ^afwx manxbnt/ aticc^tiymcbH åt^xox/ Uoiu^
ganttma/ taga (ig igen/ oc^gora m ni> malmf6öje(/ fom
Ute ^a^anarfa^ ifrdn tf^m fårra: ^ivaraf t^e dtcr d npo
dre upvoerf at)c. €n fd&an gammal/ af uf^rmmnc^
tijber 6bcfaäbgrunM6afti)a €.Äongl i^aj."^^. ^ajj'
öcf?€. ©rcfl. Excellentier mfgi^dttber fatt/ tu att
fbtfofta/ i)m (§ar oc^ ttogrc quarkftt)or funnet / fom
tål ^döcrncj^lanbjcn^ ^eber oc^ nptta utar&cta^ fun&c.
Sj> ^afmcr tag ocf> (agt mm mnti f^dr uppd-, fam^ .
ma ©rufit>a utöf!^ ocf} xmfati alla tDdggtor ftofat;
at(a måt xanfatat oc^ genomletat; få Mntn mx
er) annat dnn flagg oc^ fplfa: i ft)dggtorne pte tag
fmd ocf) l?insrai)e döror / af dtfltilis art oc^ t\)n. Z^ax
^f ^afn)ey tag mmtit fd mi)cfet (aS ^afmt orfaf >•
mnbat tf^ef upp, (agt t' roft/ orf? l}aft t ^pttan ate fmdl=^
fa^. t^u mlk xtma/ fbxx dnn fag ^atft)er
mdft g&ra ftllfdffntng af m«f eget ^ttf tag altfd ett
Iftet f6rrd& af mixa gofar/ t^em tag feöan f dfian om=^
fmdlte/ oc^ brog nnber ^ammarea Oc^ fajl ån tf)ec
lÄ^ar ttt drbt \)xU/ fSrmdtte (ag ttf ttjel / f^r nogre å^t
fe&an/
fetört / ttfpettd fd mån^a vlåtax / att t^et ^mee «!T m
5^aj.'* SS?aj.*v efter mm unber&dnise |ft)l(bts^ict/
gforbe m(n afrab. af t^enne uttt>43rtng tPorc ndgre pldtat
(ag genom matfnaöcn t ©tocf ^o(m : tljdt fmopatc mig
en fdnt) sxxn wtf en öob/ ^t^arefi frcmmanbe mmt
fwnnetf fiK falu ^ag f5pf(agar (ntet/ fa&e tag / ^tlkt
plägar fag gd oclgapa }?d go&jet 6cet^etta fti)cf ct fate
^an/ fom utan tjtdn (nfommfc dr. %<iQ tånit jtraj:
tgm/ att t^ee tJoar ^^orenCcrg^ at6ete/oc^> af en go&
Äonftmdftare^ ^anö. t^ar utt mxc tnfatta&e ndgre
pJdtar/ fom ^abe mitt rampn od^ fjammarmarfe pd
fii/ af^mita/ fdo|?uvat)e fom tbe^ore/ mdfta^m
aKenaft^ateafftlatrdnberna/att U)t (fuKc 6dra dt^oc^
fogafig ( §att| uievf. ©eeftu/ fabe tan/ f>wru flor mon
t^e fremmanbe gov a af t^itt ^»ammavfmfbe ? Sagtrorm^^
eet/fabe(ag/fjan^afvDcrtl>ct ml^xafrnt/tp toarbcrar
^ant§et6ettrednntl)ctdr? Zf^tt eei>agabe mfvUifiKl mtef
illa / att mm fmibe t)d fvemmanbe orter ^61^ mxa bugltgrt.
Sag^ ^aftt^r od^ feban fom f6rr gforbf mitt tfjdr till/ lå
mr^dtt tag i^afmx rdbt meb: fommer oc^ ^dr mcb fram
for e Kon9i^5i/K.S?J'^oc^e©ref(.Excell/mebt^ei
tog utarmat ^aftt^er. Oc^ fdfom ft>et (cfe af cnafjanba
dbrof dr mkntit/ boc^ t fmiitau gtorbt ttll en fUmp/ oc^
feban ut^am^rat/ menar <ag tfeet ftuflc funna ftoara
emot 6ronj: ©oc^ Ml tog intk (frpta t^idr af-, utan
fdbant fom t^et dr/ f6r (g. Kongl. 5Ä/^5l. S?J.''oc^e ©ref(.
Excel l.sunb^bdnigen/ oc^ 6bmfufet(g€n framöar/ att
t^et etter fitt rdtta ^)rof md flempla^/ pä bet fugenfebon
tndt^etfor fft)ijf eller fldrb lajla. ^tn^ t^et et) fd gott/
fom monge ^abe mmat/ oc^ tog ftelfgdrua ön|f at/rdöcr
tog
t^dr trtl/ men t)i-f et ocl^ ämner f^afmt fin egen (<ig. ^t»c
fag tf^et kttve fdff/ ff uife fmiUet eftfwft t^4r efter. i(d(n
t^tt ppperfla o* 64ft(t åt förfommtt/ orf? flagget ätöer
lemnat. ^mx aff gor(f gen fan måxfiaM^um nBwgt t|et
dr f5refce oc^ f6rtt?ata/ aftf^e Di)r&are gtufwor/ af cené
oc^ annars gtr(/(cfe fa uföt>fl^/ att (ntet lemna^ eftecfom^»
tnanDom. tldin unt>ev&åntge(^e oc^ ftbmfufejte tflKtjt dr
t§en/ ött e Äongl . Wah" mj." oc^ g. ©refl. Ex^
cellentier mftf rin^a fmtt)efcfef5rfflften/t&erf5ieaft dnt'
net är fattigt/ oc^ fjanbejlögtien fldf t. '^'pfåtlet oc^> dfnigan
^flfwer Ittftvel t^dr^oo^ «Dflrtt/ efter m-n förmåga/ att
efterfomma oc^ fui(g6ra €.^ongl. m. ^.m."" oc^ €.
©refl. Excell" aefalntng / e^nrntiant td tpdrf et feafttw
funnat Wiftua,
e Kongl. n.'"*
€. Äongl. SS.'"»
e ©ref(. Excell."
CBpfafatCttioMaij 167^.
;Dcö
OLAUS VERBLIUS
HERVA,
H E R v A R A R
SAGA,
Pag. 1
Cap.
Vo finfl: ritad i
fornfi bokum,acI
lotoaheimarvo-
ru källåder nor-
dan ura Gand-
vijk , enn fyri
fannan Lundz
land : enn adr Tirkiar ocACix men
koniu åNorduir-Iaundjbigdu Nor-
dur- halfurnar Rifar , oc fumthalf-
Rifar. Giordift t>a mikid lambiand
Hodanna: Rifar feingu fiei kuen-
na ur Mannaheimum j en fumcr gi-
ptu [jangacdaetur finar. Gudmundr
hiec Hofdingii lotnaheimum; baer
hans het å Grund; en hieraded G\x-
fisveller: han var rikur maäur oc
vitur,ocvard fuo gamall, oc aller
hans menn, ad Jseir lifdu mai ga
mans alldra: l>vi trudu heidner
menn ad i hans rike mundcOdains
akur, (fa ftadur, er af huoriam
manni , er tar kicmr , huerfr fbtt oc
elli *ocmäeingindeya.)Gudmundr
Kongr atte fon tan er Haufudr
hiet : han var baerde forfpar oc fpakr
oc vakur ad viti: han var fettr do-
mandi ifer oU l^au laund, er honom
lau i namd: han dxmdialldrey ran-
gan dom: eingin tordi eda turfti
hans dom adriufa^ Madr bietArn-
grimur, han var Rifi oc bergbui:
han nam ur Mannaheimum Amu
Imufs dotter, oc gieck ad eiga ba-
na. Son teirra hiet Hcrgrimur,
er kalladr var halftroll: han var
ilundum med berg-Kifuni, en f^un^
I.
f er fin^ få )mf*
m/ att 5^^^
t Jet fom l(X9 norr
iSöt' : 0d> fcrr ån t^c Zmtarc<^
Stfmner f omiiic pt i ^7orlani>m /
hi)^tfe oc^6cfutct^egc mmffeUxut)^
0te od) tijt ftna J>cttrar. ©uDmunO
b\) fallaDc^ ^^ruuD/ cct> träram
niau / od) wart fd gammal / od) alle
^mé måmu m tje kfoc nianjj^
DcuDomett/atf i i^mé rtife mt ti)e
oDdi^eltgaé boning / nenUige» ttt f i>
t)atitrum/ att af f^mv oä^ en fom
t)crt>om/oc^ mku mm t^dr
honung ^uDmuuD attc m fon fojtt
j)ct ^^fuDcr: f;an funDe fiija förut
t^c ting fon) fFc ffulle/ oc^ mt mx)^
Ut 00 i\\m\i\m, ^an mt
fatt tia Domare ^fmcr tj;e naronjlig*^
ÖtauDe ianD : oc^ iJoniDe aUorig
ft)r<5ngatt Dom: tngen toroc od) cUcc
torjtc att ri/fn)a od? br»;ta Dom.
Sirngrimfr ^et cn o0 bcrg^oe ;
^an tog utur @r<)crsgc 2(ma Jmof^
^wr / ftg tOléufjrw. ^^aa^ fon I^cé
A dum
% Ca
dam med monmim» han hafdi afl
fem jotun, oc var all-fiolKunnu-
gur, oc berfcrkr mikill. han
nam ur lotnaheimum Ogn Al-
fafpreinge, oc gieck ad ciga
hana. tau atta \>zn ion cr Grimr
hict» Starkadr Aludreingur bio
t>a Tid Alupotta; han var komin
af l^uffum , oc han var l^eim
likr ad afli: Han hafdi atta
hendar^ 5torvirkur hiet fadr
hans» Ogn Alfafpreingi var fc-
ftar-maer Starkadar^ cnn Hcr-
grymr tok hana fra honom, ^a
Starkadr varfarin nordurifer Eli-
foga: enn er han kom apter,
fkoradi han a Hergvym til holm-
gaungu , oc til konunar. Iscirbor-
duA vid I>an cfra foff ad cidc»
Starkadr v6 med fiorum fvcrdum
fcnn, oc fieck figur: tar fiell Her-
grymur. Ogn (a å holmgaungu
teirra ; cnn er Hergrymr var fal-
Im , lagdi Ogn fig med fuerde i
gicgnum , oc villde ey giptaft
Stark ide. Starkadr tok upp alt
|>ad fie er Hergrymr hafdi att,
oc hafdi med (ier, oc lo Grym
fbn hans. Ox han upp med Star-
kaJe, oc var bxdi mikill oc
fterkur, er honom ox alldur. Al-
fur hict Kongur, er riedi fyrir
Alfheimum, ( Alfheimar hietu
frä millum Gautelfar oc Raum-
elfar ) Al^hildur hiet dotter
hans. Eitt hauft var giort Di-
fäblot hia Alvi Kongi , oc gieck
Alfhilldr ad blotinu: Hun var
huorri konu fegrij cnn alt folk
i Alfheimum var ofridara ad
enn annat folk V» vi (amtijda. Enn
nin noccina er han raud haurgin ,
fatt mx (lunl)uni bog^ bcr^ - fKefar^
fmtix fom cn 3<ittf /ocfe tf d r ttU meö
m arg troUf arl cd) fla^^4'cmpc.5;)ati
tog utur 34ttMf cm 0^3» Silfafoftec
(tg (iU f uprtt. ?f e dttc cn fon fom fet
primer; @tarf oter SlluDreng boDDc
tf å ttJiD Stlupotw ; fan t^ar f ommcti
aff ^f u^arita / oc^ mt tf cm \\\Ht
m fraft ocf ftijrf ta . fan f aDc dtw
f ettt>cr: oc^ fet f ané faDcr ^mmx^
Ut. Om Sllfafoftcr mx^mUttt^
fdftcmö 5 mctt ^pcrgrtmcr fog f cnne
bort frÄrt fonom/ ndr ^toxtmt
mx farmttorröfwcr^^ltwoga.mdii
ndr fan fom ttUbaf a igcivmantc f ati
m ^^cr^rim at mcDftg om f ft)il-
f entf eta )l uUc bcf oUa f u^rutt. ^l^e
ftogeg^ WiO "^roUf Ättaa étarf i>tf et
f^ggmcJ) ft^rajbero tiUijfa/od^fidP
fcger : oc& tf dr föU ^pcrgrmier. Ogtt
f4g pd tf craé enwig^ f amp : oc^ ndf
^crgnm war fallen / rdnDe fon ftj
tgettom meo in \mx^/ ocb wUlc intet
öifwa^ ^tarfofcr t wdlD. @far^
fotf er tog alt tf et ^ergrimer f ar)c
d«/bdrt meDftg/ocf fd fan£J foti
©rim : fttJilfen iDd)ctc »pp fooif
©tarfotfit/ oef blef bdoe (tor
(larf/nir diDrenttUttJdyte. Sllfwer
fet ew Konung / fom råDDe (Jfn^er
Sllffem; (fdeaUaDe^ ta tfet lanDet
fom ligger emellan ©ataelf/ oc^
SHomelf) fané totter f et 5(lff lODer.
^n f oft gtorDCfi? ttt f?ort bloD^offec
f OB Kong aif / till ©uDinnati grig^
ga/ ocf gtc^ Silff illDcr tiU offer* : fon
tt)ar fagrare enn nog on anan guinf^^
perfon / oc^ alt folf t S(iff em mt
grofwarc till anfeenDe/ dnn annat
folf pdtfetttijoeii» Om natten /nar
med
c AP. I.
mtn Starkäcltr Alu<lrengur Alf-
hiidi iburt, oc hafdi hana heim
med ficr. Alfur Kongr hiet t>ä
ä hor, ad leita epter Alfhilldi:
Oc fijdan drap tor Starkad, oc
liet Alfhillde fara heim til fau-
dar fins: oc med henne Grim,
ion Hergrims» Oc Pa er Grimur
var tolf vetra , for han i hernad,
oc var hin mefti hcrmaduriHan
iJeck Bauggerdar dotter Alfhil-
dar oc Srarkadar Aludreingz.
Grimr fieck fier bnftad i ey lieir-
ri er Bohnur heitir, oc vard fij-
dan kalladr Ey - Grimur- Bolmur.
Son peirra var Andgrimur bcr-
ferkur, er fiidan bio i bolmi, oc
var hin agixcai^i hermadr.
trcn^ bort ^cmic/ccl> i)aDc ^cnnc ^eiti
fara ^em till fin faDer i^en/
famptQ5rim $)(v^vimé fon/nieo
^dr^rimmer mv tolf at>ra gamal/
for ^an i ^rnaD oc& tvärt cn fi3rneitt/
ii9 f rii^f^man 5;)an tog ftvj till ^uftrit
^öggcrD/ '2iitkiit)é cit) ^tarfoterfif
2llut)rcng5 Doitcr: od) fattc fiq tiU att
bo i ^mdlanD/ 1 d tl;m öcn |om ^ctcr
C;^olm/ ocl> ^aUaöe^ fcDan tl;dr af
primer pd ^^Solnjf^oo/^^cra^ foti
fvar 2(növjriincr fcmpc/ fom fcöati
boDDc pd ':Qoimfsé^ / cc& «?ar M
fPiDtbcrojiio friäimaii»
OLAIVERELI
-
N o T yE
H&RFyf RJ R SO GU
DE infcriptiom operis hujus idem monendum y quod ad Gautreks Saugu notaVti
tpftus nempe auBoris nomen oblivionis tenebris obfeptum mternjje : tpjos autem
quorum res , ad pofteritatem hic proditd^ junt ^ hiflortéC nömen commoda^'e. Simplic i fctlicet
(^ non amhtiofö prtfcorum tempornm injlituto : ut virtutes & faBa memorabilta pofleris ad
imitationern non deeffent i dedecora autem , promerita notarentur infamta : memoratis fi-^
iesapubka potius auBoritate quam ab tradentis mmine conjlaret. Quod in facris etiam
fcrwtis hiftoricis non paucis obfervare tfl; quibué nemo auBoritatem derogat , licet fcriptorunt
nomma in incerto fint. St quis autem accuratam temporum nötationem in hoc nofirö requiret ,
fatemur ultro , hac tpfum luce dejlitui. Quod tamen facUecondonabmiHéy memoreSy pleroJque$
inantiquis itlistradendis , chronologiie accuratioris minu6 fuljje Jokitos*
C AP. T,
Ornum bokum) prifcas
referentem fua tantum auBoritate
niti quis ferret ? Qui entni fides ei
adUheretur iniU ^ qu.etempora ejuå longtf'-
(tme antecejjerunt. Ahunde proitidf ajjer^
torum åocunienta arcéjjenda : dt? tis fciliceti
qui temporaifia propifié attigerunt , W äb
äliis fide dignis ipfi habuerunti Tria autem
cumprtmis funt , quibtis /idem cömmentariiå
fuis facere [oknt fcriptores nojlri , in rebui
4 C AP I.
antfqulorihuå ptrcenfendis : frafagur ^fhe dam , feå (impliciora , non ah tngemojipmis
fora frxdi^Ä. tf. relationcs jam indeah itlis Scalldiscondita ^fedabt^/is yquorumhk
anticjuipifna mortalium memoria ^ po fler is res defcrihrntur , ex tempore , poetico calore
per maniu tradiUi Scalldorum carmi- fufa^ qu£ tanten fuas tUecehras^ yeneres
na , majorihw mfiris u/itattf^ima , ^udy. hahent yUtfuo loco Vtdebimus.
Tacko ä$iSlore ^ anttquijlimum amaliumge-' locnaheim) e. terra gtgantmty
nus fiondam fuere ifuccedunt iUu forncr qmm primus incoluit TSlori Jotun^ ut alt Bd--
bxkur, Ubri Öf mmufcripta "vetufla , prio- ^/a.Nori lotun bygdi fyrft lotunhei-
ribus hngé certiora docurnenta. Ex tis e- ma. porro totum ad Ga^idvtk traSi»m
nim , qu^ relatione [ola nkuntur , multa m- gigantibus quondam infeffum^ pr^tter hunc no -
teriiffe nece/Je eft*^ multa etiam a po/lerwrh firum^ ajjeru Edda j baud pauca credttu ar--
hu6^adaugendasres yjam pene ex memo- dua^ deThoriexpeditione in Jotunbtimar^
rtd hommum abolitas ^adfiSla, baud potefl ^ certamine cum gt^antibus memorans.Vt^
dubttari. ScaOdorum verocarmina pleraque y de infka in yoce ^far.
Thiohlft EVmdi exce^ttSy brevij^ima Gandvik J Mare album, finus con^
tantum Junt epi^rammata y qua iflujire gelatus j rationcm nomims dedimus in notis
aliquodfaBum argute ^yenujle , fSflriHim (^d Gautreks faga.pa^^ii.dtcitur aliisjinus
exprimmt , integras Mero hiftoriM ^ Mes Oranvicus ; fed reSims CronV$cus ^ ut Tlmio
Vix perfequuntur. ScaHdt pr^terea^pofleri- lé^^.cap.16^ mare cromum^ yerumalia
Ores pr^cipue , quo ingemojtores hahereti- nominis deductione : cui itidem e(i Mort^
tur , objcuritatibus carmma fua Jludio in- marufa, Vkimum porro T^oryegtce terminum
yolverunt , ut a yulgo y artis fcalldtc^ impe^ conflituit Snorro , in laudibus Haquini (2^-
rito y ftne expo/itione y quit ur f ky ri ng dice-- gtsf :
hatur y noninteHigerentur. anttquiorum autem
JtmpUciora fuere y tta ut intcr ifia & jolu-^
tam orationem parum intereffet^except^ ver-
horum JlruSiur a ^ pro literis harmonicis(f2im^
ftafar J reSle coUocandis. ^ofteriores Vero
Sca0, rythmum masats adjlrmxerunt, ifer-
. horumque trajeclmtbus lon^Qribus , & pe-
culiari charaSlere mjt^niverunt. Quod arti-
jicium ut in magno pretio futt , ita carminihuSy
yulgo jam mims mtetleSlis , interitum accele-
rayit. TViDM emm marmor ibm , Jed memcrU
Sfcentiwn infmbebantur . Ita pleraque ek'-
ganttf^imorum ingeniorum mommenta inter-
ciäerunt j prater pauca ^ qu^e hifioriis Juis
inferuerunt, quipoftero tempore resge(iä4re- Rcx Hacjuinus didus , pacis tioU-
gumconftvnarunt.Jucioryerohujus no/lr^ tionem prohibet: illc patriam libc-
hijioria , ut in limine mox adparet , a Itbris rat ac dcfendit : ille populum fer-
yetenhus matenam ^ probationis fidem petiit. vat, Sc fbJus viris impcrat: illc o-
Suiuvero etiam mhachflioriacarmmfite^ mnia adminiftrat intcr Gotelbam
&
Laetur la cr Hakon hcitir
•4 If J6 7
Han rsekir lid, bannat
ij 11 IX 10
lord kan frelfa firdum
8 1 1,
Fridrofs Kongur offa:
Sialfur raedr alt oc Elfar
Eirn fti/lir ä-mllli
Gramur ofgifc ad fremri
27 10 a*
Gandviks iofur landL h.e.
r
cap. i. 4
åc Gadnvici oram; rcx ditionc fua fcriptmibus Japidum^micorum y qudnff^
major^ Momlt me ISlobiltjf. DnStiern- ftmwn in Gr<eciam profeSlionesy^ comr
hielm^S.^M^J''Co?2jiliariN4 Militam merciacum illis genténs quondam exerch
rambucin Tlmij lib. 6, cap. 13^ 'Vel^ ut ad ta memorant. Sed tam Video me non jati^
nöflrum idioma propm fcribit Stephams^ reSle locum hmc jokitaVtlJe y qui ejus fo^
Carambjicam , nibil aliud effe quam gandvi^ lumodo immigrationis memimt , qu^ O dim duT
cutn yelgranyicum jinum : qumivu pro flu^ Sh aujptdis , non longe ante Chriflum
Vio tUiacdpiant , ubi lajfata cum fderum vi natutH conttgit j difertimque ak Odinum , cuni
^phaorum montium deficiant juga, profeSlionis focijs ex Ttircis populis futjje;
Lunds land ) Quid hoc mminis jtt non quorumin J[m^ circa M(£ötim paludem me^
capio i puto mendum ejfe^ ® legendum Hu- minit flin lib. 6. cap. 7. & ante ipfum ^om^
na land , e. Hunmtum terra. Ita fapim ponius Meta lé. i . cap^ ii^ An ah his po^
y(k:atur^l^iainf^tlkma(aga^Hancnöl}ri pulis ij etiam de[cendemt ^ qui imperium
etiam diu yocmint Hunegard ^ quod non MultdmanoYumconäideYunt yälii difpicianté
par^o tempore ibiconfedemt Hunni , hmc Lemdaym lib^ 2. htft Mufuhnm^ Tur^
expuljt^& for fan antea etiam» Saxo Grämt corum^ Grdcos fecutus auSlores j Leonem
in yita Frothonis Xertd^ ^uthenos ® Htin^ Imperatorem , Simeonem mapjlrum offici
nos pro iifdem dcciptt^ Helmoldo , cita^ue orum , Zonaram , Eujlathmm , Simocatum,
Stephanio nöt. pag. ipi. ^^ia eft Chu^ CeärimmyabHunnis eosdeducit^qui^ipji
ntgardy^ SaxomGrammaUlik 5. Gwo- inter Scjthas Aftaticos !Plinio recenfentur
gardia: PraEfccit Olimamm Holin* lib. 6.cap, Turcarum regem Odinum
gardias (corrig^Hotmgardid^ O ncvnm futjje^ his yerbis adjerk Lang- fedgatal:
Conogardiae» 8cc. Mihi tamen reBim Odin var Ty rkia Kongur ; han fly-
yidetur Conogardiam accipt pro ea proVm-- dt fyi er Romvcrjam nordur hin-
dra , quam Jdamus ^remenjis yocatterram gad. ke. Turcarum Rex fuit Odi-
faminarum & terram Ama^onum^qua prtf^ nus^ cjui Romanos metuens, huc iil
ca Tio^lrakngya K^uQuhud yocata ^ in con-- fcptentrioncni concetTit. Ex Turcia
fimo^^uj?U & Lapponi^e, Hoc yocabuluni etiam ipfum educk Edddfrologusyob Con--
MeJfenmputatiamdetoftumeJJeinJ^ian fulttjf: Dn^ Refento edk<e. Cui prologO
laivd: Memmh etiam G autr eks Saga cap.4. plura tribuerem ^ytifi maxima fui parte nu^ '
IQ^enugard^^tioneJitusyocitataeJl(^l?ia perum efiet commentum ^ ex Mjthotogia
aujlurgard ® aujlurytg. Helmoldus. Snor^ gr^eca latina confarcinatum; nec pauca /ibi
ro , Olaf Tr. faga. Heryarar Jaga. Quam tnyicem cojitYarta continens : Quod exgemma
yis & cccteris rcgmiibus confimbus id mmen Snorroms pritfatione fatis liqt^^t. Ipjt in-
competat. terim pudendam impe)'itsäm objicit 'N.objilif^
Adr Tyrkiar oc A fix men :) In^ T>n^ Stiemhielnms^^ qu^t inter polatoriipfi^
fgnis hic efl locu^y& notart inprimis meretur. Ué reBius objicienda f uu. T>n^ Stiernhielmii
Videbatur autemmihi antea mendonon ca-^ ad me Verha h^ec Junt : At Otliinus quis ,
rere. Ideoque in notis ad Gautreks faga, pag^ & cujas ? Refpondcc pro me Snorro
lo.proTirkiar yGirkiar repofui:induSius &Edda, Principcrafiiiffe metro-
auSioritatC legum mflrarum f^i/i Gothica^ polis ARx ^ a fgar d d'{å:XyZd fla-
rum p tit. de hercditatibus j ^ tot iujuper vium Tanaim Ciix > & fic Vanis ad
A 5 eitad
cundcm fluvlum colcntibus contcr- num, natum, tiefciö num in Thrt-
minaCjVel falteiu non longeabillis cia,an intenis Borealibns, patria
diflicae. Unde.ucfien foieCjintcrvi- magnas matris Sif. Quod crcdere
cin<^s diffidia , incurfioncs mutux, fuadentnominaabavijAvi&patris,
ftcaufät hAlu PutaflTem per t>^af- Gudolf^FimyFndlef.ScchorYcCcoy
gard intclligi Afoph, ignobile op- & ftupco monftra omni monftro
pidulam. ad Tanaim (itum, recepta- monftrofioia ! & iibet cum Ov^io
culum latronum Tartarorum h. c. dicere:
Scy tharum Tanaitarum , nifi ex Ed- 'Proai^wfa loqtm yeterum mendaciayatum:
da didicifTcm Jt4afgard Trojam ellc, Non udit h<ec unquam^ mc feretuUa dies.
Priami olim Regiam in Phrygia, Sed quodelabor , quo me non ab-
quam illc Tftrciam vocat , pudcndå ripit indignacio ? Notas fcriberc in-
imperitiå, cum Tef4cri & Teucria ftitui? in Commentaria, \mo nuga-
alicubi, förte in Trojomanna- lagu rum inextricabilcm incido Laby-
fcriptum repcriffet; putavic cofdem rinthum. Ecce tamen, Ut me evol-
cflfeTeucros 5cTurcas , Tcucriam vam, concludo: duos fuiffc OJi-
& Turciam , quod dilTertis verhis nos , prifcum , Afiatirura, Dcum
nobis inculcare nititur Edda, vel Phrygium Attin ,(cundcniq; Apol-
audor Eddaz , quifquis i!le fucrit, fi- linem Hyperboreum) Syrium Ada-
ve diétus Snorrc, fivc co antiquior nim , cujus Amafia Rhea^ Dea
Saemundus quidam. scdquomodo Phryggia^uohis Frea,8cFrigga: zU
li2e coharrcant nuptiae non video, terum ,Heroém,& cjuldem Othini
Tröja ad Tanaim? Tanais alluit Phrygijj longe ante ipfius adven-
mocniaTrojx? Phrygia, Scythia , tura, Svethis, Saxonibus,Gallis,&
jraoipfa Turcia? Vis majora Ca- Britannis (uperftitiole culti faccr-
nam ? Priamus Odini nomen alTu- dotem , qui poit mortcm in Nu-
init, & proOdino fe gerit. Ergo an- minis fui noraen , & honcres fuc-
tiquior crac Odinus Priamo. Ati- ceffit: quod non rarnm fuiffc Ethni-
dem Odinus ex Afia in feptentrio- cis, teftantur tot lovcs, Vencrcs,
ncm fugit, temporc Pompeij Afiam Apollines , de quofufe Cic. dc Nat.
belloinfcftaniisJed ubi tanc Tro- DeorBm. Hunc olim Vanorum ho-
ji? Ubi Priamus? poft, ex nefcio fl:em,deincepsamicum,&;fbcium,
cujus Mcmnonis gcncri Priami fflio cum fuis , crediderim ejufdem fuiflfc
Tror, feu Thor,ä matre Troa fic gentis , Sucvum ex Hermunduris,
nuncupato , parricida nutricij fui , aut Ligiis , qui Vanos regno pepulc-
cu jus rcgnum Thraciam occupauit, runt: vel quod vero magis confcnta-
cjafdemque filio Loride (cujus uxo- ncum viderur, olim hoftes , fcd poft
rem facit Sifquandam iti terris Bo- reconciliatös, & focios belli , iivc
rcalibus natam, roagam fatidicara ) Dacos, five Getas propinquos, ean-
longa ncpotum ferie, poft multas dem aleara belli cxpertos,una cum
hominum^EtateSjtandemedacitma- Vanis,fedibus patriis cxpulfbs,in
gnum jllura Hcroem & Deum Odi- Germaniam ^ indeque porro in oras
Vias
Cap. L i
h as fcptenti ionales commigrare co- cjue enim creåhilg, frimis a dilwvio an*
zGtos. Plaresfuiffe Odims, nos ctiam ms , hac loc4 , ab itis , uU ref avart
obfervatimus ad Gautre^s fagtt^ pag, genus humanum ccefit , longe diffita , •
/^o.etc.QluotemporeScanäiam inträ-- inhabitata fiatim fuijje, fuxtaQ^
'verit Odinus , inferius erit differendi tomm dif^ltcet fententia , qui ceteris or»
locm : Eo autem facilius hic Jedes fir^ bis fartibm amceniorihus occupatis ,
ma'vit , qmd indigenarum invitatu deficienteque incolis folo . horridiorem
accejjerif. £dda. Jaadan for odin i hane plågarn demum inf efam arhitr an ^
Svil- iod : t>ar var fa Kongur cr Gylfi tur. Credo fatis horndam inculti foli
hc-t;oc er han fretti til Afia man- faäemubique fuijje^licetunmfYaalio
na,cr itfir voru kalladir, for han locm cultura aptior ; coslum alibi
imoti f>eim , oc bau^ |>cim i fitt ri* mitius , alibi ajperins : ut propterca foli
kl : enn fa timi fylgdi ferd beirra. amosnioris invitamentftm mica hahcri
Å.e. Jndc in Svconiam venit Odinusj cauja nequeat t cttr hic iocuspra alio
rcrum ibi potiebarur Gylfoj cui prius occupatns fuiffe äkatur. Nonfa*
cum dc Afianis innotuiffet, qui Afac tis yalida froinde C Taciti efi ratio ,
vocabantur,obviam illis profcdus Germams ideo inäigen^ txifiiman"
eft , & in rcgnum liium invita^rit» E tis , qmd ex ammtorthus in hac afpera
vcfligio autem fequutacftprofeiftio C ^orriui^ feryenijjc nequivijjent^
illoruro. ^uBoreftSnOrrOfGjho' Quis porro,<if(, praeter pericula
wew uariis artium experimentis cum horridi & »ignoti n»aris , Afiå , aut
Odino certavi£ei quod quidem de Afncä, aut Italia retöå , Gcrmao .
magicis illuftontbm inttlligere 'videtur niam peierct, informen) tcrris,alpc-
Snorro : reBius tamen de moralibus ram cee!o , triftem culta afTpefta-»
HavamaUcdp/^«r: utbeneohfervayity quc , nifi fi patria fit? Ommbufnepu-*
qui ifta latine reddidit. Sola enim ja- tas populis conttgiffe , terras intolendat
pientia ejus farna motus , in regnum pro lubitu eligere ? ac non fnpimpoteiu
fumi eum inuita^jit rex Gylfo. Seå pri- tiorum injuru hane eligendt libertatem
mufne , inquis , Odinus feptentrionemy eriputrint ? §luam mihi jam plågarn
ctiltoribus ^acuum^ coloniis tnfedit? memorahisyquae aut colomis^autpopU"
l\i€gat idauBor nofter ; negat id Bd- lomm ,mutms injurusfefepropellentium^
da ; ante ipftus adventum Scan- inundationibus occupata non fit t V e-
diam fms habitatores , rempublicam Ö? ro id confentaneum eft , terras loco iHi,
regem habuifje , differtis 'verhis adjir- 'vicinas ubi TSloachm pop diluvium
mant.Vnde facile conftat , feptentrio- confedit yprimum excult<u. SedfobO'
nem fatis tum excultum futjfe : fed qui lefcentibus admodum per polygamiam
illi fuerint , qui primi huc migrarunt , pojleris ejus , colonias ducere continuas
^quotemporehicprhrnmconfederinty necejfe fuit. Crefcentibm autem cum
baud facile expediri potefl^ Nam qua hominibm injurijs Jedes fubinde muta*
de Magogo ^entis conditore , nonnullf- re cogebantt*^' Inde fiebat , ut afperi"
que fuccejforibus , aliis memorantur , ora etiam &* horridiora loca fms colo*
nfellifacilius quamadfirni poffunt. Ne' nosmtf^mt jpritttis ifits feculis. Dö-
micilia
s
CAP. L
micilia mim figchant , non femper nbi
delicia invitabant fed ubi commodias
pra/tdtum aduerfm inimkorum in-
•vafiones occurrebat. Nec graudté ad-
modum Jedes tum mutabant : cum nec
urbmm ac adificiorum jplendidorftm ,
nec agrorum longQ labore excultorum
de/iderio retmerentur. Parabili enim
'viBu contenti , nec adfveti luxtéi ac
'voluptatibus , tf*m ab habendi cupidi-
tate alieni , tmtum acquirebant an-
tum 'vitne juftentanda fufficeret yde ce^
teris hand folicuu Ideoque nec agris
operofi injhdabant ; fed fecuaria,
pi fcationibus ac venatu Dttam plerum-
que traducebant : cui ft necejjaria de-
tjjenty Vtcinisjper uim ,extorqueba7tt.
Mqffeac qui mt^lpmmclauftris fi-
des fixere S'vitZeri , cjui majorum fuO'
rum natales é Scandia conjianter re-
■petunt. Hk antem in Scandia dege"
bant quieté , abfque aliammgentmm
permixtione: cum interim qui in patén-»
te Scythia remanfere, nufquam cer^
tisQf fecuris fedibus fruerentur ^ ob
memoratam fuperius rationem. Dtffi-
tendum tamen non ejl, Hunnos buc ali*
quando irrupijfe : fed fuere mox eJeBi,
ut alioloco pofteadicetur.ty^t Scan^
dianine Scythx , inquies , quorum mi"
rum quahtum differunt mores ? qui
fcif , an primis illis temporibus tanta
morum exftiterit di^verjita^ ? ^ ut
fuerit aliqualis , ipfa temporum ton»
&
hodieque ohfer)fare licet : quihus cete- tis conjiitutis jedibus , urbibufque con-
TAS dim gentes ftmiles fuijie , a 'vero
nonorbhurict. Téiks certe mores Arne-
^ pan
ricanorum fuere, cum Lufitanis
ceteris tn^aforibm prmum innotue- juetudine temperari caepit. Scyrha-
rufit. Juvat le<A[fe qu^e de illis apud rum nomcn ufc^uequaquc tranfiflTc
Stddium y BcnT^onem , Lcrium , La-
tmm aliofqfse mmorantur^ §t^^
migrattonum caufis monni , primis
Scandiée incolis convemre nemo mgor-
verits jNeque mim hane in åvifiom
in Sarmacas atque Germanos ai%
Plin^ lib. 4. caf. 12* q^oram in quan-^
tum ab inukem abtuerint mores ^we-
mo non 'videt. Quando autem •pri*
mumScandiam mtraverinty definire
orbisyinter Noachi pofleros^ fortito perarduum e{i : conjicere tamen Itcei
Jibi attributdm , fatove deftinatam , haud longe pojl Nini tempora hoc contl-
ampra aliis , amoinitatis intmtu ete- gijfe : cum juccefjorem ejm Thurram
Barn occupaueruntijed, ut fuere No- arSloas plägas paterno imperio adie-
madum infiabiles manftones , mi~ ciffe memoret Chrönicon Alexandri-
graiiones fere continua , 'vel propter num , citante G. V o([io , lib, x,cap. i6»
jpaflio/iis CGmtnoditatem y "vel quia alio- de Idololatria. G^uod ita , diclo loio ,
rum injuriis repellendis pares none- interpretatur y o ffim ^ ut njel colonos eo
rant , in feptentrionem ultimum dela- miferit ; ve/ qui eo migraffent adegerit ,
tt^hic tandemin Scandia fubfiite- ut fe dominum "vel principem ^ agnofcé'-
runt : ubi ^ qjit^ necefjaria fuppete- rent. Neutra interpretatio hifloria
bant i f^ad hofles tngrefltt probiben- difconDenit. Qua itidem his additur
doslocmipjeplurimumconferepotuit. expofttto terpia, arBoas gentes, ut
helli»
9
r
hcllicofas in tiitela ejje cjus mmmu
qmd pra/idet bcllo^ Iket philologkd
tantum uideri jojftt eodem tamen ré-
cidit. Prijcis mim nthil magis iifita^
tum fult y quam gentis conditores ac
HeroAsin Deos referre^ Ita Scandia-
nis hic Thurraspro Afartefuit^quem
^yr 'vocaveruni ^ ab eoqae Adartis
diem ^yrfdag dixermt , uti ex Edda
proJ^ayi in notis ad Gautreks faugu pag 3 9,
J-I is tamen öhjla?e hoc l?idetury quod qui a
dduViö fewati funt hommes paud , augeri iri
tanttm paucis fecuUs nequiVermty Ut remo-^
ta^aprimis fedibm terms ^udrere necejfé
haherent : pr^efertim (i calculum fequamur
Ijaaci Vbjiij ^ qui ad rationem maxinM mul-
ttplicdtmis^qud hijf^gypto faSla eji^ coUi-
gity NoachUä^ trihrnäduVmn mjequenithm
jecidts^ non potuljje idtra immertim 862488.
äugeritipfe interhn cap, dijjertationis de
Me mundi ultro fatetur jam diu ahté
Abrabamurn> varia toto otbert^gna
fuiifefundata: & dynaftias aliquot
in JEgyptocflTe dcfiilTe. Qu^ ad jer tio
ne priorem fentmttam eyerterety tempm inter
dduVium ^ Jbrahamum non paucis feculis
ampllaVii.Sihöc eruditis pcrfuadebit^ ruhil
VKommodi accedet nojlrét fentenM , in tantd
temporis longmquitate : fm recepts chrono
logU mfiflendum s bäud irriiam fuiffe bene-
diBionem Moachofiliijque ejus faHam Cen^
p. j^exijlimandmihAd hane etiam ge?ie*
rismultipiicationem non parum contultt potygd"
mia, temporibus itlis familiaris : licet conttd
Jenttat Vo^lius j & ad defruSlionem potius
i^uam. accrementuin humant qenerls feciffe e^
am arbhrétur. ISLamJtuni omnes yel plures
nupfffent > haud fuffecijfe illis untus yires >
Ö> ceteris uxores defuifjent? Qoncedimus
"paga Cs» ejfr^ni yeneregipkndi yires exhau-»
riri : jed pro legitimo matrimonio fuit poly^
^amid i nec uHo Bldinis ^ftu f(fctindft4tm
Wtayit. Tam liheralis ettam n^lii^ra h imle^
alhorifexu producendo fempey fmt^tit omni^
bus jufficeret ^ ket Hhus ^lur€{ duxiffet^
Ad hujus ettam argumenti explimntionem
adprime facit hiforia Sinka Martinij m Vita
j-ai^ls Jaus oinnes iöon modö Sir^en-
fes j led orbis fcre totiug optinios
cjuofquc reges virtute pariter & glo-^
ria vcl vicit uel accjuavit, Pacis qui-
demtoto imperio ftabiliénda! pcN
j:)ctuum eip primumque rtudium fu it.
Nec å ftudiö diffcnciebat publica
tranquillitas, aequitateillius ac pie-
tatemaxime conrticuta; Hinctum
imortale genus illis pi^efercim locis
tnirumquanturo aiigereturj vlcinac
gentes, famå tancse virtuds cxcitaé
atque fub tamlåudaro Principc vi-
ifiturac, ad cjus <iitioncm, vcliit
tcrnum finam confluxcrunt eå fre-
qtientia^ iitjamvix regnum Sinenlé
iis capiendis fufficerct* Aqbisenim
terra magnam lui partcm caHigatå
luccedcntibii^adrenis angufticr ef^
feccepit. Eas suftor Sinicus ait di*
luvio inueftas^ Egomalira credcrc
å Noctica inundatione fuper/lites in
cxtremae hujus Afix planitie, locifq^
depreflRoribus refcdiffe i aut peculi-
al*i cluvic Sinas inundatos. N)fi for-
te a diluvio Noetico aquarum im-
peturupti fluviorum alvci, aut ag-
gefto fabulo repleti ftagandi legcm
aquis impofuere, cujus iinpatieritfesi
extraque litora fua effufae omnj fex
parte Sinarum plana inergerchti Ut
tunque fit Imperator ad eas in nia-
rederivahdas, i^el certe ripis& äg-
^eribus coercendas Quehunncum
ampla pbteftate prsfecit. Is poft-^
tjuam hovem ipfis anhis nihil effccit
Velqwod pJM:umeffet harum tttMm
x# CAp. Ii
pcritns , vcl quod illi ncgotio impa- hane gcntcm nobilitas» Paupcrri-
res viics liias duccret j imperatcris mo cuiqne perlitcras patet iter
jufTj capiie negligentiac pxnas dc- ad furoma. Hinc nullx circa
dit. Tnde filiiim cjus Yuum opcri Sinenfium hiftoriam intcr ipfbs
prjEfecu|;C|uipatris excraplofapiens controTcrfias. &c. item in annoium
trcdccim annorum fpatio tantä dili- fupputatione miiabile rSinaru fem-
gentiå curavit negocium, uti tan- per ftudium cmicnit.Hinc eft illa
dem maximo incolarum bono in- continuatercpornm & fide optima
gens opus ad fincmadduccret. Opus deduda feries, etiamantcc[uam an-
omnino ftupcndum , & cui , nefcio norQ cyclo utcbantur. item Annorö
anintototcrraruraorteparcife cre- fupputandorum cura nen ullam fa-
dam, Fxftant ctiamnumillitjsapud cilcnationcm Sinisinorbe rcliquo
Sinas veftigia. Ingentiaenim & na- parcm invcnias.Fuit enim & eft ct-
vium capacia flumina per alveos pa- iamnum genti huic ufitatum, ut do-
rcs dcrivata ; montes intcgri perfof- 6liffinn"s aliquot Phiiofophis Impe-
fi^alibi lacus & pålades cxficcati; ratorisdcfundiircsgeftxcöfcriben-
ålibi egeftis aggcribus aqux in la- dsea fucceflbreniendcntur,fucis &
cum coattx, flavijmjrjores,induos adulationeomni rcnQOta,.//£w. Ethac
trefre amncsdjvifi ,autin marc de- gente adbuc barbaram rocabimus,
du éki : unde ingens terrarum plani- quac jam tum adeo fuit cxculta cum
itics, longilacccjucdiffufa emicciit. nen dum EuropaE: n©mcn exftaret?
Sed quomodo h tc inflituto nojlro fer^iurtt, in- Monet interim JvTarUnius , Smenjem Qho*
quies ? w»o yero maxime , cfuod. hic jam nolo^im , multo Urgim Jpatmn inter diluVt"
ISloetica attloerittempors j jam tum , jub umillaä, qmd Noethum appetamus ,
ejiu mperio tanta in extremam Indtam pene "Vulgarem Qhrijli Epocham con]}ituere,(juam
trayerit hominum multitudo, ut Jedes ipfls ChronologoYum EuroptCorumYAtioms ad mit-<
non fuffeierint ; tamque ftupendo operi perfi- tant. Sinenfimn tamen fententiam u/quequa-
aundo pures exjliterint^ Nam ne pt ofabu- que repudiandayn non Vtderl Qum ei exEu-
U yel jommo hac héeantur , préihet fides ropa Qmnologi non omnino nutli fayeant-Jri'
certior^ Nam/ijacram eXapi^ps ^ Siniqa terpretes feptuagmtafayeant ■y^amofatenm,
hiftoria vetuftiorem Sc cerciorem altj-^nec^mantmMartyrohgtmn autcom"
orbis non h abec , att Martimui , cujiu putatio Grtecorum longe dijfentiatit. Tojlea
CS? lejuentii funt: Sinicac cjuidem Chro- ^ute7nait,fibi yideri Stnenfem hijlcriam non
nolojriae fides tanto ci\ integrior, paucacontmere,qua diliivium ante ce/ferant,
<juod Sinx (ibi folis ac fua tantum fioruminarca Koe aliqualurejeryata me-
fcripfcrint,exteraram gcntium aut moriayad poflcros propagata fit. Hoc cer-
jgnari aut contemptores» Utcunquc tumejljfi gentisiUm res cum aliorum popu-
cft , poftquam nec externis placcrc, hrumgeflis conferantur^ qui yirtutit Japien-'
nec fcfc jadare ftudium fuit j men- tia & literarnm prmcipatum Jibi amgamnt ,
tiendicaufa'> proculhabucrc.Idquc pudorem tHis merito incutere pojje. Sed e
tanto minus, quod a Tetilftatc vcl Sroerticukadinjiitummreyertamur Ire-
fangfinis vcltcmpods nuUa fit apud ytter ctiam argmentmi iUud attinganus ,
~ r ' quod
c AP. I tt
^oä ex veteri Im^a mjlra duci potejl ; in ciis Pompei Magni, in ACix parte
på cum haud pauca j grdC(& ling-ifi^yefligia Phrygia minorc graflTannbus: illa
propnetatesconj^krntur^indktumrmkye cnim epochå ad hane rem iioftri
exhihentjprimos Scandims non é Scythmfid chronologi utuniur. Alias inquam,
Crma yemf^e ? ^cjfem his reponere Frän- gentium infaliones monumenta no-
d/c/ lurij yerhay in dedicatione Editionis Vi- ftrx antiquitatis non exprimunt. In*
filana i Francicara & Anglo Saxoni- terim tamen multos arétoi orbis po»
cam ex vcterc Gothicå promanalle, pulos Sc incolas , hac Afiaticorum
ipfamvcro Gothicam (ut quae folk infufione longc äntiquiores fugge-
diaIc<5):odifFerataGra!caveierc>b runt. Extant cnira hiftorica fra-
eadeni origine cum Grseca proflu- gmcnta» ^c. Et interjeSlis ali^uot pagi'
xifTe. Item in pr^efatione Glojfarii Gothici : nis: In Norvegia veteri daas quafi
Licet vcro plurimas originationcs gentes cernimus(ut reliqaas taceam,
vidcarad fontcs Graccos , retuliffe : dc quibus incerti fumus) alteram
non tamcn hoe itauelim accipi,qua- fane Odino longc antiquiorem , al-
fl potiC[imam lingujc fax partem pa- teram hoc ducc eodem tianflatam»
tresnoftri hauferint a Grands ; cam Bigdu Nordurhalfarnar Rilar )
veritati magis videatur elle confen- Nordurhalfo heimjms , Scmdiam Öf
tancum , veterem Gvaecam , Scythi quid ad uUimwn ^quhnem recedit , mtare
camqac, nec non ipfam quoque Go- nemo ignorat. Solos autem hunc traSium
tbicam ex veteri Scythicå proveni- quondm incoluijje gtgmes creäitu ardmri%
cntcm , å communi aliqua origine efl, Neque enim é terra hic pottum ^uam alt'»
promanafTej multique adeo viri lon- hiprognati ; jiyero aliunde ädvenerunt , altö-*
gc doéliffimi illam potius ex hac , rum injuriis huc pulfi dicentur. Atqm hoc
quam hane ex illa dcfumtam ccnfe- trucukntorum homhium ingenium ejje fölet y
ant. Sed mn his fölis utendum armis arhi' utinjuriäs inferant potius quam patiantur,
tror i cum ex domejlicii monumentis tam U- 7)einde , f integra eorum hic exjlitit natio f
pideis quam Legum, majorum nojlrorum quomodo po(lea ah aliis JuperVenientlhus ,ro-
cum Cr^cu commerda con(lent , quorum in- bore itlis multo inferiorihu^ ejici potuermu ?
tefventu Ungyam etiam mifceri nemo fänas Vero proinde Jimilim efl , gtgantes hic quon-
negaVent , licet ipji populi diverpt fint origt' dm fuiffe , at mn ita magno numero , ut foU
nis, Kon tamen hic dijputo an Grteci ^ Scj" illi terram occupa^erint , fed pauciores & fé*
this prodierint , ut Scandiam. Finio hane no» crfim in modtbm degentes ifuereemm omnes
tam de gentis nojlra ^imordiis , jfrn^imi bergbuar yidejiy monticoU , qtit cum diu
Ion£ "verhis. Ut igitur ad rem venia- hic perduraffent , penitus tandem interierunt,
inus,nnicam gentium, ncrape Afia- Qtmdo unde huc accejferhiiy crnit nihil
ticarum immigrationcm in orbcm certi adferre pofim , quidaBs yerifimile vi»
arÄoum faétam , noftrae antiquita- deatur contentus ero tndicajfe. MeJJenm
tes commemorant ; fed cam tamcn Tom. i. Scondi^ ihfratce , a lofua^aUfti*
hon primam , vcrnm circa annum na ejeSlos, Scandiam intrajfe exijlimat,incö^
tandem XXIV. antc natum Chri- lis tum tninui frequentem y oh recentem Go"
ftum: Romanii cx«citibu$#au^i- thmm e^epmem* Jrngrimtfs autem de
E a frimof*
■
ii CA
prifttoréis ^entls IJlanåc^it. eap. 4. ArSioi or~
moliU meros gigatUes futffe contenätt.
Cenfco primos ar<3:oiorbis incolas e
gigantum fuilfe nuracro , imo me-
rosgigantcs »homines monticolas,
imma ni mtcrdumque monftro/o
corporc , monftrofilquc viribus ,
eofque Cananacorum poftcros&rc-
liquias , cx agro Pälxftino a lofua &
Calebo , clivinis aufpicHs in Palxfti-
nam moucntibus cxpulfbrum , circa
annummunJi 2500: hancqucorbis
plagam ad ea ufque tempora, & för-
län diutius, prorfus inhabitatam
manfifTe. Et eodem capite : Aio primos
ar<fitoi orbis incolas fuiffe gigantcs,
cujafr.odia rebus geftis arguuowr.
i7ar duhtOy Herdar ar Saga , ejus-
mdialist tpfum docuerunt : citat tamen Saxo
m praefatmiem de primis DanU incolis,
^ofro autem fubjtcit : Sic dc Norvcgia
& Sveda, & tcrris vicinis,ut quic-
quidantiquiflimum, ica giganteam
indolcm & naturam jnaxime refcrt.
Cujus rei ex^^mpla ex hiftoriå peti
debent , hic taediofa futura. Nam ,
ocantiqiuomictam,illa nota (unt,
recenti mcmoriågefta, de DofFro-
ne gigante , montis NorvegixDof-
frafieUincoIa, Haraldi pufchricorai
Norvegiac regis numcio^Dc Dum-
bonc itetn Doflrronis Synchrono, å
€^uo finus Botnicus olim Dums-haf
ciiékus cft: qui naumachia folus cum
j8» gigantibus confligens , prins ex
his II. crcotradidit, quam ipfeoc^
curnberet. Qe triginta fimul g\gstn^
tibus a Dumbonis reliiStis filiis , in^»
cendio deletis, ad patiis necem vin/
dicandam. Recentins adhaceftdc
gigantibus aliquot Norvegiae , atv
fpiciis Olai Tryggonis Norvcgi»
? I.
regis, deletis, circa annumchrifti
p95. Recentiflimum vero, Anno
I 338 , M.igno Erici filio Norvegijc
rege,gigantem quindecim cubito-
rum å quatvor viris occifum eflc:
ut in annalibus reperitar. Adde quod
provincia quxdam Norvegiae fea
f inmarchix contermina, Rifaland,
id eft , gigantum ten a ( nam Rife 8c
Refe gigantem fignificac ) antiqui-
tusdiäaeft, åquanonlonge abeft
lotunheimar, id eft , gigantum ha/
bitatio. Heec Arngnmui dtSlo loco ; (jui"
bus longe plura exempla ex yetujlis nojiris
hiflorm adjicere pojftmm , fed tantundem
fidet apud eos habitura , quigi^antes unquam
futjfe pernegant ; 5?? (fuicquid de iSss^ in anti*
quorum [crtptts , legttur , de hommibm fem ^
tmulefUts inufitato robore prtsditis inter"
pretantur. ^/ifi majcris prodi^ii loco }wme-
randum föret , im(itatå hunc corporis tnole
altum excedere , quam prodigtali robore pr^"
poSere. TSleutrum certe fupranaturd conäi*
tionem efi. Non objkiam iUu hic de gigart"
ttbus confenfum "t>etuflatis ; nec qu^e atnamoris
mgenii Wmctpes 'Poéu commemorant y cum
^tneos fratres , coc!o capita alta fe-
ren res ^^/mi-ww^. Ms enim quidlibet au-
dendi fempcr fuit aequa poteftas^ j{t
Inflorkm ^imius ejl^ié afingendilicentiure'
motifimM : Is lib. 7. naturalfs hijloriie , cap,
1 6. non pauca proceritatis prodigialis uti
paryitatis exempla memorat. Lege item bolin,
cap. 5. In (acris ittdem literis. Gen. cap. 6^
Veut. 2.ÖS> 3. I. Sam. 17. z.Sam. xj,
1 . Taraleip 1 0, gigantum non obfcura men'
tio^ qu(ehcadeya[la homimm jlatura intel-
ligend^ejje, cap. 13» Numer orum fatis
monflrat. Nam cum duodecim primarii viri
A Moje mipt fuiffent ad explorandam tcr^
ram Canaan, re^erji mter aUa retulere ^ popw
lum Camnceum yalde robujlum ejfe^ x ^ S.
quoci
t
cap. i.
»3
f W v. ^7. per proceros homines interpretan-
tWi^ Juhjicimty. 33» Praeterea ibi vi-
dimus gigantcs, filios Hanaki, qui
fuperant reliquos gigantcs , ica ut vi-
deremur in oculis noftris efle ut cis:
cadae,& fice(Temus in oculis eorum.
Qmbus cum populum ad reheUmem contra
Mofen concitaffent , lofua & Caleb , qui una
heratit , populum adfibfequium erga T>eum
^ Mofen reduSluri , reUta ab ceteris
erant , degtganubm,fd(ttatts non arguerunt ;
popnh) tamen -viSloriam Jpoponderunt ^ quod
JehoMa ejjet cum ipfis , ^ ab Camms re-
cefiffet unibraculum eorum. cap^ 14» V.
Sed h^c Wujlatis f unt ; at hoc fupertori
feculOf in noyo orbe Vtfumgtgantum genus
nec dum imeriiffe credo. Non pigebit , qu^e
de Ve teSliojte freti Magetlamci apud Hteron.
Sen^onem, yerjtonis latitue , leguntur ad(cri~
bere. Rex Carolus(v^ facilcs aures
illi^ praebenSjexconfilio eorum ,qui
concilio rcrum injicarum prae*
«rant,quinquc navcs, fuis fumptibus
inftruit, iifque Magellanum pratfi-
cit» Solvit hafc clalTis Hifpali x.
Augufti, Anno M D X I X, & fupe*^
f asis Canariis , provinciacque Brafi-
liae maritimam oram praetcrvcda ,
ad XLIXgraduni cum femilTejCur-
fum tenuic, ultra aequatorem, vcr-
fuspolum antarÄicum. Dcindcja/
étis ifthic anchoris toto bimeftri h«-
rens , ncminem mortalium interca
confpexit , prakter gigantem , qui fe
in litore obtolit , adeo magnum , ut
Hifpani vix ad cingulum ejus pci-
lingerent. Altemra poftea ccpit,
deccm pedcs altum , qui panis bis
coGd corbcm uno pallu voraret , &
dimidiatana aqaae fitulam uno fpi-
ritu cxbauriret. Magellanus eam
provinciam Patagonum nominc ap-
pellavit: quia qiios confpexit iflhic
gigantes, pedes ferarum pellibus in-
volutos habaerunt, calceorum lo-
co: ficuturfbrum aut aliarum fe:a-
rum pedes potius referrent, quam
humanos. Qtrca idem fretum 7<). anm
pojiea f nempe Anno 1 598 conJpeSh fuut gt-
gantes , tejlimonio 'Belgarum , quod eicjlat tn
^i^latione hijloricajtvelfera (3 genuina con"
fgnatione iUius nayigationis , quam quinque
näves jWenfe lum J?vw 1 598 , Jmjielre-
damo fohentes , fretum MageHaniiwn in
Moluccanas infuUs tranfmittendi viftituto
fufceperunty per M/ 'Bernhat dum J<^n{^
de fcripta parte 9. Amerka. Die 7. Maij
viccAlnjiransC^ffl ppeVat Tr^efeSJi claf"
ftvilezatunOSxvcionÅt Cooides cum
fua & Gencralis fcapha , veifus au-
jftruiu iij infulamquandam finui vi-
ridi rcéta oppofiram , gobiones cjp-
tatum egieflus cft. ho ckhti lepceiTi
C anoa.s ( fc a phiis mericanoÅ ) fe» is hö-
minibus obleflss repcriunt, quo-
rum, ut conjeétura dabit , longitudo
dccem aut undecim pedum erat,
corpore rubeo , capillis promifiis ex
capite obduélo. Hi fcaphis animad*
vcrfis , feftinanter tenam impellen-
tes,conjcÄis & cxtortis confertim
lapidibus , in HolJandos adeo ful-
minarunt, ut vicc-Almirans infulae
appropinquare non audcrer. Viden-
tcs autem feri quod Vice- A Imirans
porro progredi dubitarec, rcpcntc
univerfi in Canoas fuas infiliunt ,
&roagno clamorc ad fcaphas inva-
dendas fefe profetunt. Cum crgo
propius appuli/tent, juflit Capita^
neus, ut in ipfos Mufquettas fuas
roilitcs exonerarent. Q^no faäo>
uno momento ilico quatvor vel
quinque ceciderunt. Eo fpedacu-
3 i lo
I
!
14 C AP. t
lo terrefäÄl, vcrfus terram dcnuo TUfialteu in nova Hifpania di
feftinantes, aliquoufque profugc- Chichimecis gigantibus. Acofta
runt,& evulfis craffis arboribas,mo- llhy. cap, 3» Ncmo inquit Miretur
Ics & valla congcfferunc , undc in quod dicitur dc iftis gigantibuj,
ad^cnas lapides ejaculari, corum- qaia etiam hodie inveniuntur offa
quciropetum fiiftincre pöfTcnt. Sed humana incredibilis magnitudinis.
. immanes ac truculentos kosdefc- QuumMexicxagerem Annoi58<$.
rens Capitaneus, re infedå, circa inciderunt in ejofmodi giganten»
vcfperara ad navcs rcdiit. Gigantes fepulmm in noftrorum pracdio ,
iftosjCanoas yevulfas arboresypugnam- quod dicitur Icfus deImonte,&
que are ftc expreffit Theodorus de ollcndcrunc nobis molarem, qui
Brj* bette admodum cum illis fiipcrabat pugnum humanum', &
conveniwit , qu<€ duBor nofter j-cap. eadcm proportione ceccros, quem
commemorat. Eodem anno 1 598. Olp- vidi , 8c miratus fum cjus defo rmem
ruarius a Nort , Roterodamo fohens magnitudincm. Quin etiam hodic
totum orbemcircumna-vigavit , qm in in variis partibus Americac produn-
trajitusfuiper fretum Magellanimm tar homincs qui proceritatc muU
commemorationc y de fapradiBis gi- tum ftipcrant homines noftri or-
ganttbm , ad infulas pingvinarum , bis^ &c. Vtdt item H. Grotii differt.
iH: Quarra familia Tirimenen vo- fecum dc Orig^, gent^ Amer . &m eati"
cata Coin diélamincolit: fed higi- dem annotatlonem Joait: de Laet, In
ganrammorcjvafto acproccrocor- ceterk America fartibtn^ obfcurior
porc;unt, pedcs decem vcl unde- exteris gigantum eft memoriaj quod
cim aeqnante. Hi adverlus fämilias pretiofarum mercium gj* noUlioris
cetcras frec^uentias bellatum egre- metaUi exortes, adiri explorari
diuntur, quas probri loco pingvina- mn meruerint. Cottigendis hujujmo-
rum( anlerum aquaticorum) vora- difinem impofiturus eram , cum in lié»
toresvocant. Ex quo liquet eos, belium incidi Joannis Cajjanionis
nullodubio, vidu nobiliore uti. t^onoftrolienfis , de gigantibm , eo^
B. Grotim differt. 1. de ortgweGen- rum frodtgiofis njtribm reliquiis,
tium mA mer ic anar um. Muka me- adverfus Goropium confcriptum , in
xnoria eft in Peruvia gigantum , qui quo , 6^ ante ^ poft diluvium ,
io illas partes vencrint, quorura ad<s» atate mhis propori^ gigantes fuijjh
huc ofTa deformis magnitudinis re** probat^ Teftimonia quibus utitur , lon^
periantur juxta Mancam & porto gum föret hic exfcribere : Tantum ex
vieyo; & lecundum proportionera cap. ejm 6. fequentia notare 'vifum.
fucrint ifti homines triplo procerio- Sed , inquit, nequc noftra haec «tas
res quam hodiemi Indi (^c. Joan- fuis gigantibus caruit. Habuit enim
nis dcLaet ^ AntTjerpiani annotatioin fgcr Burdegalcnfis,qui in Aqmta-
fuperiora Grotii -verba. Gigantes/» nia eft , mirä corporis magnitudine
hifccterris A raericae Jatis pro- homincm,quem cam ob caufam
habflc videtar: Uem mim mrrant Burdcgalenfem gigantcm cogno^
inina^
r
Cap. i
minarunt. Ibidcm Francifcus hu^ procreaveranf 'vin communis ftatnr^^
Jus nominis primus, quum forte P^ocanturiflil:iiiiiablcnåwga.r, item
agcrcE , vifam illius corporis molem auBori no/tro i. cap. half-trol
admiracus ,homincmanamerocu- cct alterutro -parcntc gigants naii:
ftodum fuorum cffe jultit. Atiftö Fuere autemomnesgigmtes bcrgbu-
cumobfcuro ac ruftico loco natus ar h.e. montkoU^ Arngrimur var
femper ruri habitaflfet, aulicamvi- Rifi oc bergbui, ait auBof mfter»
tam faftidiens , paucos poft dies , ex i. c. ^ rngrimus fmt gigas monti-
aak jtanquam exvinculis evolävit. /^«r;«, Hergrimur var med
Hnnc fe tunc inibi vidiffc, teftis eft hcxgnixxm.Htrgrimm fuit cmn mon-
vir quidam probus &: fide digaus , ticolis. Lege Stark.athcri pugnäA cum
tantam inquiens hominis akitudi- iflmjmodi monticolts y apud Saxon.
nem faifTc , ut inter ejus crura , qui- Grammat. lik 6.
libet re£to corporc cranfire pocuif^ . GiordiHfba mikit farabiand t>io*
fet. Infolicae etiam proccritatis ho- danna) Conjtigia mutuainter sigané
mo vi^usert: Lutctiae,anno T57i.ad tesy ^ cetcros Scandia incolm mitd
qucm fpe<Standun) innumera plcbis hic inmuntur ; quorum inter fe mixte-
multitudo confluxic. Hic cum fe in rUmproles jeftiigigantes , qui tertiam
hofpitio contiweret, neminem ad yelutt w<»f !^>>^.i«Jo^//^/ ^ neutvum pa-
confpiciendum fc,nifi pretio, ad rentem rcferebant. ^ Iterlus iudem po*
irittebat. intromifli aflidentem in fulorum commixtionis , fed pofleriori
hemicyclo gigantcra raagno cum temporc fa^^e , memnitEdda: adt-e-
ftupore coniuebantur; magifquc mrumnempc jljtaticomm yCumindu
ftupebanccumefellafurgentemip- genis Scandianis y tempore Ödini,
fum cernerent. tura enimcrcdus, taer i£{irnir toko fatr quenfaung
aulaflaquearvcrticeattingebat. Po- ^ar innan lanÄ, oc urjjo I^atr acttir
lonum autTranfTylvanum eu\Ti cffe fiolmennar. h.e. Ijii A\a uxores
d\d:\taha.at. Lege Jts plura apud em- duxerunt his in terris ^ fa&aque hic
dem. Notare h^c libuity ne "veterum propagines eorhm co^iof^e.
JkfpeBa(^fabtilofdhaberiommad€' Ur mannaheimum ) tit aliis nomi-
bcant , q»4e nobis infveta &* non vifa. mbm non pau t isyita ^ nomine Man-
Vide item cjune notat citatque Stepha^ naheim , qmndam diBa fm Scdndia
mmadSaxofh Gram.pag^iy. lUud noftra, ut Snorro auBorefl-' refpe"
jidem omnem Juperat , quod ex Philo^ Bu fdlicet ad lotnakdm , ftt ex auSh"
jlrato ref ert Pontanm hifl^ Danic. re noflro Itqvct ; -vel ad Gudheim ,
pag. ^ ^ . effojjum cranimn quod 71. Snorro prodidit. *>^b indigenis autem
amphoras contineret yfeu 710 cantha- hoc nomen impo/ttum fuijfe , in 'vocibus
roséolmenfis^velii. amas, nt caku^ ^udf^rmanland Vefmanlmdprifca
lumponit ISlobilif]. Dn^Stiernhielm^ ijlius nomenclatur£ memoria etiam-
Halfrifar) Semigigantes ; nempe mm refidt*^ argult, Neque entm itt$
quos matres minores gigantttm [atu diB^e provincia ilU , qmd pr^t aliis
tonceperant a 'vel egiganttis nmlieribt4$ 'virifttcrint Sudermami ^ Vefmatu*
ni:
i6
C AP. 1.
tit : feä, til dixfy reliquta fint, antiquif-
fimifllifis rtomim Mannåklm: per-
mde ut Värnhem , Vartojata > Vär-
namo memorim ferVant Varimrum. In
Vtlhsnafäugu pa^.yé. yocantttr horealia h^c
regna VilKma land t ab late dominante f^ilki-
no. Vilkin Konungur ficrjnai finu
riki > agartr af figurfaelo oc hrcifti :
han eignadift med rikinu , oc hcr-
nadi^ad land ,cr kallad varVilki-
nalandjcn l^ad heitir nu S.vit>iodj
oc Gautland, oc alt Sriavelldi>
Skancy , Siahnd , latland , Vinland,
oc oll tau nki , er tar til halida; fva
vida ftodi:iki Vilkins Kongs, fem
landervidkent^ Oc f^ad er hattur
frafagnar i bcflTari Saugu^ ad af hciti
ensfyrfta haufdingia, tckrhans ri-
ki HafnjOcfu Moder han ftiornar.
fva er f>ctta riki kallat Vilkinaland j
af nafni Vilkins Kongs ; oc Vilkinå
mcnri futiod cr tar bygr: alt t>ar
tilcronniirtiod kcmur tilrikis ifir
I)cttalandj oc Ikipraz i>a af nyo
nofn. ^.f. Vilkinus Rex iii regno
fuo fcdet, viétoriis & forlitndine
celcbris j cjui rcgiå poteftate & ar-
iris omncm ditionem Vilkinaland
fibi fubjecit, quiB jam vocatm* Sueo-
nia , Gothia , Sc quicquid Sfconibus
paret; Scania, Sclandia^ lutia^ Vini^*
landia (Vandalorum tcrra Jl cum
fubjedis ditionibus, qux quaqua pa«*
tent,nomenabcotraxcrc.Ea enim
cft deduélionis ratio in håc hiftoriä,
DC å noraine pfimi PrincipiSj didö
cjusdicatar, Scpöpulusquem regi t.
Itaregnumhoc vocatam eft Vilki*^
naland, dc nominc Vilkini l^egis:
& Vilkinamennispopulusqui hod
incolit; ofque quo jilia progenics
tcrum hic potiatHr. Cum «a'um
miitantur nomina. Badm rätlone Ita"
liahuk dicitur Amlungala*d h.e, terra
Jmlungorum. Bx jimalis emnfuere reges
Ojlrogothoxum in Italia. lornad. cap. ^ . Di-
vifi per familias populi , VclcgotliÄ
familiaa Balthorum, Oftrogothx
pracclaris i^malis ferviebant. Jh
Amalo Andungar k e. pojleri Amali > ut In*
glingar ah Ingone ^ge- Ah Jlfo rege dem-
minataejl Alf hem, auSIori nojlro^ cap. i.
Sed plermnque eyenit , nt fupra monuit Pil"
kina Saga , ut durent ifta nomina , ujcjuc quo
aliirerum potiantur. 'Plimm lib. 4. cap. 1 2,'
Scandiam noflram ScandinaVtm yocat,
uti C. luL Solinus poly-hijlor. Uh. 3 . cap,
20. nomine fatisproprio, au enim , quodjam
ut £3) pronunciamus infulam jignificat : inJe
Scandinau , infula Scaiidia j ^ adjmSlk
terrmmtiom latina proyenit ScandinaVta.Ve
teres enim omnes eam tnfutatfi eQe extftima-
runtycum regera fit peninJiiU Ejus yero ridi-
cula dertVatio^ftia [candendis navtlm f^<an-
dinalnam fakicaVtt, Irtcömpertas hane
magnitudinis eire^/ir!Pfo«/^, & por-
tionem tantum ejusincolere Helle-
vionum gente quinquaginta pagis,
quac alterum orbem terrarum eam
appellat. Helleyiones ^feffenioTom.u
Scond. iHuftr. Ofltogothi ^ Smalandi junt ,
^w' yafiam jjlvam HolaVid accolmt. Exte--
ris per mare balthiam adnaVigantiha hipri^
nu occUrrmt , a quibiu infuU nofrien iHis iiv
mtuiti Ceterum amln^iitate "Vocis gothic^e de-
cepti ^ftneduhio , funt exterij Germniputo,
& per eos 1?linm. Vöcam GotU plågarn yel
regtonem orhis ^\i2L\^o \\€\inrinsi^ fepten-
trionalem plågarn , nordurhalfo heiras*'
(insj mtat item half dimidi^m par^pm:
quajigmficatio quia extern notior , alterum
terrarum orbcm pernordur half o heimfins in^
tellexerunt , cum tantum jepientrmmdis pläga.
inteHigenda ejfet, Idem Tim, Itb. 4. cap. i 6.
c AP I. t7
Scaiidiam etlam yocat : fed aliorum , utfmto , diBam, auHor efi Plin- Ith- 4» caf 13.
yerba citam . Sunt& qui alias prodant, li^* 37' (^^p* ^ cmgente fcilkci
Scandiara , Dumnam , Bcrgos , ma- mari fic 'vocata ; unde mhis hodieque
ximamquc omnium Ncrigon, cjc cingHlum belkdkitUY. Nec lonqe hinc
qua in Thulen navigetur. Ex qui- aUt Helmoldus in Chronico Stavo'
bm fatis ad^aret ,partim cxphratam rumhb. i, Sinus hujus maris ab oc-
harum regiomm cognitionem hsbuijje cidentali oceano öriéöccai vérftis
Plinwm,cum Bergosdi'verJam inffi' porrigitur, appellatus idco balti-
lamfaciat ab Nerigon ; mm non infu' cu$, quod in modum baltei j longo
fed civitAS JSlorijegiafi: Neque tradu per Scythicas regiones ten-
illud rechim, quodex Nerigon in '■Fhu- datur , ufque in Grseciara > ideaique
len ri^'vigari (cribit; cum hctc iUtta marcbarbamm, fca pelagus Scy-
corttinentis jpars Jtt, dtcaturque bo- thicum vocatur , å gencibus, qaas
dic Telémarl^y 'vet Tkukmark.. alluir barbaris, ^^are figrum Qf
Dffmnd äutem^ tftraqm Both- SlPCvicumTacitoefl^ forte qmd
nia efi y Rc diBa a gigante C*^ ré- konconciteturycareatqmftrixu^re-
ge Dumhöm; <t qm etiam Jinui p4Ku. Xenophontem Lampfacenum
Bothnico nometi Oumbshaf, 'vide atatCJd.SolimuJib.ycap.i^.^
VatXhyrm ^ ^rngnmum. Scan- infHlam ylbalcUmnominatyfed voca"
diém iiiddm 'vocat Cl. Ptolom. geo- buh corrupto. Pemide etiam tor-
graph^ lib. 1 1 . ^Ädartidms Heradeo- mptum e(l ejus infuU mmen Abä.lum
ta , Rodertms "^Foletdnus. lornandes apnd Plin. lib. 37. cap. i. Namquod
autem ubique ScanT^am , ve/ ut Ada- Pytbeas A4a[[ili€njis eandem Baftliam
nu fcripti hahent , quos legtt Crotius , nommauit Plin. lib. 4. cap^ 1 3 . !4ti
SianXdmfcribiV.GlmmodoitemFho' Diod, Sicul. lib. j. error non Jcri-
mas f^alfingammy Guilhelmm ptionis Vttimn efi. m^dmodmn au-
Gemmeticenjis , de rebus Normanni- tern frequens antiquis fuit maris de-
cis^ Eadem autem nominis efi origö , nominatio a belte id efi cingulo , qmd
Jtue Scandinaviay Scandia^ Scctn- mdique ftrifjgat » circumdet ac Itget
XiaautScanT^dicittur-^nempe aScd- terram continentem y injulafque. In
nis popnlis & au infula : falliturque , Trideilum: Laugur er landa bekc
Jine dubioj Grotim m prolegom. ad h.e. mare terrarum cingalum, .Bina^
Procopmny dum di-verfttatem nomi^ rus Slulafon Skald , celebriores Nor-
ms inter Scandindviam ^ Scan* vegia infrias rythmojk^l^dicoinchfu'-'
Xam ejfe txtfiimat ; hancque ab exa- rus , multivarias maris dppelldHönes a
jis rupibus , tjuas pro caflellis habe^ Bcitc i. e. cingulo ejufq\ fynonymis mu-
batit y ^ fcantZen dixere , nomittatam tuatur. prout ipfrm monfirat carmen ,
atttumat. yeteribus quippe Gothis e lexico Runico Adagni Olavij Iflandi
incognitum fuit 'votabuluni fcan^en, defcriptum.
^ pro to virke dc griotvcgg uji 1. Blar er Balldrekur Syrar ;
f»nt, ^ Xenéphontc Lampface- Ber vindur Herdlar linda,
no^ & Tim^ö Balthiam hane J^idg^yrdil ^ytur Varda:
C Vdtur
f
xS
CAP. I.
Vcituf Fcnrmgar helte.
Yglift umgiord Huglar :
Olnaur cr hvzfile Siolmar.
Flcycr Buknar baugur:
Brakar Lygru men nokrar*
Brattur er balldrekur I^iottu:
Brynngyrdill Ipvxr virdurn.
Sundur breftur Laga linde :
Lokn Ycitur um t>rom belte,
Kyle fkytur Karmtar helje :
Klyfr Qiiornfila biörnar.
Bord fkiera Gizka gyrde
Grafa bord i men Stordar.
3. Stort fellur gyrdill Garta:
Grefur vindur pvmr\a linda,
|3ytur {yalfiotur Seliu.
Svellur undrum men Hrundar.
Allt fkielfur Brimlar bellte :
Breftur crn ple Hcrnar.
j£ft fer umgiord Hriftar:
Odur er hringur Berdlinga.
4. Bardhriftr GxxXm gyrde:
Grefur "^zwmjiotur tauma.
Geift fer umgiord Oftrar ;
Opt cr men klofid Seniu:
Bratid tvaer Bolga linde
Bifaft ftinnur file kinnar.
Hringut \> y tur Hvednu longum:
HartvellturGlanar
In hoc carmine mare quater appella-
tur bellte , 1 e. balteus : quater etiam
Linda, h.e, fajcia : fexies gyrdill,
gyrde ©^vidgyrdell, lona;ter
itidem
mc;h,e. helcmm.
baugur,/f?w/ h. e. annulus: men, qua-
ter b. e. torques: helfc itidem femel ,
h.c.momle: fiotur, his , compedes.
taup-» , h " i ^^tW. ^bringur,
his , h.e. annulm. Omnia inquam hac
nocabula tnari impojuit Einaruf » a
cognationc qnam habeni cum beltcpon
quidem derwatione grammatica , fed
ratione ejufdem effeBus. ^mbiunt
cnim ftringunt hai res quicquid in-
cludunt , at^ ut mare infulas &' conti-
nentem, F allitur proinde quifquis ex-
iflimat belt propritm ejfe nomen freti
inius inter Selandiam & Fioniam^ uti
^ (tlterimitttus , inter Fioniam ^
lutiam , cum commune ft nomen, vet
fotius metaphorica maris appellafio^
Et qmd aliter intellexerit Ortelius in
thefaurogeographico , decepiteum tabu^
la Dania ComeUj «A ntoniad^. Pro-
copiusC^fareenfis lib^ i. Gothic-hift,
Scandiam Thule yoca^it , fingulari
partis maritima Tbelemarhia , 'vel
Thulemarki^ nomine,toti penmfuk im-
pqfito. Hoc enim exteris adnauigan-
tiius primum innotuerat % quod dein-
de per ipfos lattm fparfum. Romanis
tandem fcriptoribus ufurpari cwptum
eft. Adamo Bremenfi Nordmannia f^-^
pius dicitur , ^in noftris hifloriis 've^
tuftisjemperfere Nordurlond , Nor-
durhsil f o heimfins , ajim jcilwet terra
ad feptentrionem. Att idem Jdamus
Romanos fcriptores hane Tiyperbore'
ornm regionem indigitaffe : quam Jic
etiam Jbba^ Ur (pergen fts & liglerus
appellant. DeHyperboreis autem le-
gantur Diodorus Siculus Itb, i. cap^
Pomponius Mela iil>. 3. cap. f.
Plm^lib. 4.. cap. 11. C Jul. ^otinus
Polyhiji. cap. ti. Martflanus CapelU
lik 6, U idetur etiam ipfe jdamus
Bremenjts y uti ^ Helmoldus in
Chronico Silauowm Scandiam Scj'
thiam appeUare , uti eam etiam vocat
Snorro ^ Ericui Upfalenfis lib. i.
Meffenius autem in uetufta Itbris ait
fe legijfe Scythiod j ex quo SiJtpiod fa-'
bricat : fed mutare nihil aPtinet , cum
utrumm
c AP. I.
utmmq-y fit re&um, Dtvocabnlo Svi^
\>iod Icganttir nota noftra in Gaut-
reks (aga pag. 9. In Chronico M $. af
laphetacre komne Sitheoc Gcche.
hic proSithe reponendu Jit Scythx ,
amhigo j cum rcfpondere po(Jit Sitoni-
hus Cornclii Tacki: nifi Q)* in Ta/
cito J^ro Sitonibui kgendum fit Scy/
thombm, h. e. Scythis: ea fctlicet flexio/
ne qna af ad Romanos fcriptores pro-
mifme legttur j F rtfii , Frifones: Lu-
gij , Lugioms: Gothiy Gothoms: F rån-
et , Francoms : Bitrgmdi , Burgmdi-
oms : quorum terminatio 'varta^ neque
^9
ligemam adhibuére majorem ; in qulhm Ma^
mna Hifpmm , hhannes Magfins , Qa^
Iparm Em : rtemo autem meliws quam
dreas^urem , Öf fiquirecentiores.
Gudmundurhiethofdingi) f^ihe
äe i^fo ^lura in Herrauds faugu. Memimt
ettam Saxo Grammat^ hk 8^ Gudmmdi
^gts^iammfii yfratris Geruti^qui Gor^
monem ^gem kmertfque ducem Torkllum ,
yariis iHecehris irretire comtm fit; [ed yix
puto eundem e/Je.
Glefisteller hoc loco legatur Her--
rands Saga. Stephmus in notis ad Saxomm
Grammat. pag 104. prceennte ^rynoU
nomm neque gentem 'variat. Scythki fo^quapelyfiQs camposy hönorum atque
nomlnu memoriam etiamnmi fewat innocmtum , in akera ytta , fedes heatas in--
Sky tz hcrad h. e, territorium Scytha" terpretatur^ Crederem equidem Vtris eruditis ,
r/m in Scania. lohanms Magnm in Ji antiquitatis tejlimonio mterentur. Qtud de
fineprafat^ att Scandiam a nonnuUis
'vocari Vergion. h. tf. Ht interpretatur
^Mefjemus ^om^ 10. injula luporum ,
vargen "vel rarghem. Glui ueterum
eam ftc appellarint , non addtt : major
tamcn in ea non c fl luporum copia ,
quam in ceterls Europa regionibus Jyl^
"veflribm. Et ilkd etiam hic obiter 'no^
tandum, vargur , in wteri Itng^va^ non
fempernotare tupmriyfed pradonem etta
&hoftcm.O.Tr)jg^.faga.Hzn vat vargur
i vcum /; f . in lacris latrociniaexercuit.
Jnde , Brcnnevargur,Kaxnavargur,
^\Qtv2L\'^c^x ^dehominibus maleficis di-
citur. Exercmre quondam S candia-
nicontinmmfcrepiratkaniy unde 'vav
gif ^-patriaeorumv^vgi^n 'velvzvg-'
hem ydici potttere. Ceterum y>ix ali-
tfd mihiperfvadeo y quam 'vitiojo PH-
ttil tnanttftripto deceptum loh. Ma-
gnum pro Nerigon legijje 'vergion.
Scsnåia plttrcs veterum meminermt^
pauci 'vcro uel nuUi reEie adcmé -
ti dcfcripfcrum. ^ui hos excePere , di-
beatii imocemum receptaculis fenferint anti-
qui , pknhtis m locis Edda , Gkfisyéti yero
pmtHi i^orat. A Tunnan verturn
hcims enda, cr fa ftadr er allra er fae-
gurftr,oc biartari enn folcn,er Gim-
le hcuirj han /kall ftanda l a cr
himin oc iort» firifaraft : oc biggva
tanftadin rettlatir incnnum alldir
allda. h. ad meridiem in fine orbis,
locuscft omnium pulcherrimus , 8c
clarior fole, qui Gimle vocatur/ ifte
manebit cceIo Sc terrå pereutitibus ;
eumque viri jufti incoicnt per fecula
^cculorum. item Bcft er ad verai
Gimle metr Surti, oc gott cr til
dryckiar i Brimlc , cd ur t>ar fem
heitir Sindri : l^ar bygg v a godir
men. Scc.h.e^ Optimum eft in Gim-
le manere cum Surti ; in Brimle et-
iam nc^lar bibitur ; uti & in eo loco
cjui Tocatur Sindri, quos incolunt
viri boni' l^^riejtdem loci glefis^jell
hic nofier » uti ^ Fierrmds [aga Guåmmv
dum regem mmmt , qwm ob denegatam fo-
C 1
rorem,
C AP. L
rorem , Tierfauäui ^ ^ofeysrherllm vw- navia maxima cft, fcd nihil in cå
latum Jpoltarunt. Henauds [aga cap. 12. magntim praeter ipfam» Nam Gle-
^od heatarum fedium incoU accidere non
potuih pejlat igitur ut <åhi , qutdem in
tioftro orbe glepsVoU irujuiramus^ miht
quidem dubium non ejl , eum hk intelligi /§-
cuniytiuemH^liniushb^^y. cap. 3. Solmus
lib. 3. cäp. 19. fub nomine infuUgleJarU
mdt^tant i a leSlione fcilket fuaini , quod
Scanduinis non mmus quam GermanU gles
dicebatur , ex iUu Tlimo glefum : quod
faria dat cryftallum, dat& fucci-
hum jquodfuccinumGermanigen-
tiliter vocantglxfum. DekBme fuc^
cirii Iheodcrkus '^ex O [irogothorum in ItU"
liainepiftola ad^flios} a^i Capodorum
Itb. 5. einji^ 11. legitur fuccinum in
intcrioribus infulis oceam\ Viodorus
Siculus Itb. 5. Ex advciTo Scythia?,
quas (upra Galliam eft, infula in o-
ceano efl:,quam Bafiliam vocant: in
hane eleftrum abunde flu<5tibus
perperam carpit Qlwvems Germ. JntiqJib.
3 . cap, 44. & glejjum diet debere contendit.
G les ^ gler , quicqutd JplenJidum peUu- ejicitur , alias nufquam in oibc ter-
cidum ejl^ g^^^^ Jplendere. glefilegur rarum confpcélum» Tythea^ Maj^i^
fpkndidus, Olafs. (aga^ cap. 1 13» tcir ba-
ro milli fin manlikan mikic gisfl:
med gullioc filfn/;',^» viri ftatu-
am ingencem intcr fé portamnt,
auro & argento undiquc rcfplen-
dentcm. C£>cd/j^ 149. allrbunadr iki-
panä varen glarfiligaflki. h.e. omnis
apparatuis navium erat /plcndidifli-
mas. glerhimin ca7«w ferenum. Han
letr å hofut fei hialm fkygdan fem
gler,hvitan fem filfr, hurdan fem
i\z\.f^tlkina (aga. h.e. capiti galeam
imponic politam inftar cryftalli,
candidam inftar argemi , doram in-
ftar calybis. GicY glugg fenefira: gler-
pott amimUa. •vitrea. ^ hujujmodi longe
plura. Gigni luccinum in infulis fc^
ptentf ionalis oceani , 8c a Germanis
appcllari glefura , itaquc & 4 K9-
manis unam infularum ob id glefa-
riam appcllatam Scc^aifPUniuslib^^y.
cap. 3 . C. Tacitus de JEJliorum gente :
fcd & marc fcrutantur, & foli o-
mniviT» fuccinum, quod ipfi glefum
vocant, in ter vada, atque in ipfb
littore ifgunt C lul Solmus lih^l^ ^'^P'
19. De Germanicis infulis Scandi-
Itenfis apudflin.ltb. ^7* c. 2» Pytheas
Guttonibus Germanix genti acco-
Ii aeftuarium oceani , mentonomon
nomine,fpatio fiadiomm fex:ab hoc
dici navigationc infulam abcfTe Ba-
filiam, illo vere fluétibus adychi,
(fuccinum)8c efle concreti maris pur-
gamentum , incolas pro ligno ad
igncm uti cö j proximifqilc Tcuto-
nis vendeie. Huic & TimKus cre-
didit jfed infulam Baltiam vocavit*
Hrfrc nifi fällor , recle conficiunt Gkfariam
in man 'Balthico a ^>eteribus ccllccatanu 'Ba-
filiam W 'Baltiam , terram Del infulam a
^altlnco mari fic nommatam accepijje eos ,
quis amhigat , qua etiam ratione , Scandina»
Vta , 'Balthia diBa j fed an hic fuccinum
Ulis temporibus leclum duhito , licet ad 'Birket
litusnuper repertum f>\Locc. Gle [arias por-
roVel eleSlridasVeteribus infuläs diSlas quis
miretur , cum feptentrionalem orbis traBwn
farna tantum cognitum habuerint , yera ^
explorata locorum cögnitione deflituti : prout
Scandtam etiam infulam effe creäiderunt^
^hilippus Cluyerius lib . 3. Germ* j(ntiq^ cap.
44. Borufis fuis fuccinuni iJindicat ,
exindein Italiam ® Guciani a Germanis
quon^
c AP. i. ii
^mnääm perlatum futjfcy per faiwmam infulis' leptentrionalis occani , '<4W
Ö ISyricum, iPlm^teftimom lih. 3 7» cap. pojfurit accipi de mari !Balthico , quam oceai-
prohat yquod Herodott Ö? ^[chyli Mate Si no. Qubd cla/m ^uet ex cap . i6.ltb 4, uhi
Crdcis éejlimatum expetitmnque fmrit. ah ma ^rttamU parte cojlocat OrcadM >
Huk kem Tmf^ko eleSiro yel fucam , om- JEmodas , Hebudes &c. mox addit , Sc ab
nemglorianty nobilitatem/amam & pretium adverfo in Gcrmanicum imare Ipar-
^uo apud exteros j omni ayo j deflimatmjitt fx glcfarise, quas eleftridas Graeci
adferit ; & reSié qutdem , quantum ego per- reccntiores appcllaverc» Farenjes in-'
Jpicio. Legtttem ait^ äd tJi/panite j !Sn- fuU abeadem 'Brkatmice parte ^ua Orcaäes >
tawiM > ^ aliarum terrarum Itttdra , ItSfum- non ab ad^>erjo fit^e funt. Ortelim in Thejauro
que olitn , f ed praYum , igfiobik Öf mHius geograph. prope ejl ut SiuJayiam i?iteSigat ejje
pretii. Hoc cum ita Jlatuat , & eleSlrtda^ Glefariam ; quavtvis dicat fe matle inteUigere
itjfulä/s äh ele&ro Juccino , qmd Germanis infulam Ameren in Germanico man : quod
glesgentili nomme adpetlatum , glefarias dié Germani ameren idem yocent quod glefnm.
Sias j Tlinij , Taciti ^ Solini fide confiet^ mi - EleSirtdas autem Hetland & Fare fortajsis
rum cur nofiri fecult ^eo^aphos , cceÄ terra- hiteHigi att. Mojtra profeSio nihd interejl ,
rumque omnium ignaros argnat , quod Glefa- ubmam terrarumglejariam Q) EleSlrtda^ col"
riam infulam in yEJliorum litore permfulam hcent alii : neque entm de earum dommio con-^
hudaVtenfem interpretentur : quod ad hane iendimus i feA quta GleJtsVoll Gle/ariam
fuccmum nob'åJ^imum le^ttur, InJuUs äutem idem ejje mbts perfyajtmiPi,^u^ Jm: pertmere
Farrtds , in oceano , inter Kori>egiam Vtfa junt , in medium attulijje é re ^tavimus.
J/laitdiam fitAS , quondam ^manti > agtefo Udains akur ) Udains akur, a^um
[Juccino ) diFlas Glefariam ab eodeni Jtgmficat immortalium. (^attonem nominis
» argumento Ördcis eleSiridds. Credo Faren- fubjmgit auSlor , qw)d tflius lod incoU , nec
* [es infulam Romanis Gractfque numquam morbo nec feniograyentur , diutif^imeque yi-
cognitds: nec fuccinum ibi unquam leSlum, "Vant, F idetur l^ltmus , yim nommts exprt-
Non igymrayifjent hunc thefaurum profeSlo rnens , éanaton appeliare hk 4. cap. 1 6, in
Norvegj^e reges , ejufque commercium in Jié- numero injularum Germanicarum memora-
um converttjfcnt u(um j qui oceamm & tam , quas m germanicum mare jparjas att.
mediterraneummare clafibui femper obér- In nojiro etiäm au8ore conjunguntur glefis-
rarmt , ut mutto factliori riegotio rem tam pre- vellur & udains akur. Saxo Gram. lik
tiofam , ^ fj^manii Gractfqiie pariter ex 4. Undenfakre yocat , non fatps reSle ; ubi
• petitam , ad eos de fem pojfent. Supra auterfi autem terrarum hiVeniatur , fatetur fe i^o^
TacitHéy TI)eodoricM apud Capiodorum, rare:(\uem ad locum , cui undenfa-
folos MfiiQsglefumlegere,id fcilicei i cujui kre nomcn eft , noftris igrioturh pö-
noinen (^(omanis innotuerat, dixere. Dicen- pulis, concellilTe eft farna V/^fe Ste^
dumetiamQuyeriöfuijJetylliJpanoSf^Bri- phan. notas pag. 104. De fpatio atquc
tantm äf Faren fes Juccinum jgeiuili nomme ^ longinquitace vitae hominum , nori
adpeltaVtffe gles , teque ac Germanos , fi ad locorum modo fitus , verum exem-
eorum lilora j gkfariam infulam, a gles di' pläac fui cuique fors nafcendi in;-
SlamconptUere yolmffet. Certe Tlmii yer* certum fecere , ait Tim. lib^ 7. cap. 48.
ha Itb.pi 0pi 3* Certum cft gigni in commémoratis^eodem capita uti ^ fequentii
C 5 tom«
ftt c AP I.
omplunhm ewmplii hemlmm longa- rei Rhip«iquc gentes & montcs 4
*Vorftm. Qj4od de loeorum fitft att , huc rctcribus oranibus ftatuuntur vcrfus
Waxime quadrat : Janam jcilicet déris boream, fitu autem valde incon-
tcmperiemiquafituimaximedebetfiryad ftanti. Ptolomaco funt in Sarmatia
vitdrn producendam plurimum facere. Afiatica. In Afiatico littore Pom-
Sedittudjuxta providendum , ne ui- ponio3»cap. 5. ultra Amazones i.
ualiqua mtempenevitietur.f^ixemm cap»5. ultra aqailonem Plin lib. 4
reftmetcoslum^folumjquodipjino- cap. ii.&6.cap,i3.Item Paufanix
bts per imemperantiamadimimm.Inde 5. fupra Arimafpios eidem. Hos
efiut credam prifci avi mortales dm- defcribitultra Rhipaeos montcs CIc-»
tim mulfo vixijje , quod ignorato no- mens Alexandrinus. Strabo ii. di-
flri feculi luxu^ , parco &" fmplici vi- cic antiquiorcs eos cjui fupra Iftrum
Bu contcntifmri?it , ^ fohrie ac fm- Sc A driara incolcrent , omncs Hy-
galitevvixerintfDeliciaenim^luxus^ pcrboreos, Sauromatas Äc Ariraa-
non animi tanmm fingern Dim frän- fpos appcUafTc. Ne( cio quåfidc ha-
guntQ^ enervant yfed corporis etiam bet Aptollodorus 2. ad Atlantem
robur debilitant elidunt. De fepten- montern. Atqoe haec de his. Rhipxi
trionalibm populis hoc etiam adden- hisconfincs ad Tanaidis fontcs po-
dt*m 'vtdetUYf vixiffe illos quondam nuntur åPtolomxo Plinio: cum
magna morttm (implicitate, remotoi ah Cerauniis montibus eos conjungere
avaritia ^ fupiditate habertdi, qua videtur Pomponius, Ultra cxtre-
ceteros animi turbines cient,varioqm mam Scythiam ftatuuntur ab Ari-
i^fumtutnultuobrmnt ac fupprimunt: ftotele , de quibus multa , ut addit,-
mdewammnmiferiörem tantum fed fabulofanarrantur. Aquon»n ab- a
etiam breTnorem exiftere necejje eft^ ludit Strabo lib. 7. ubi dicit Hyper- ,P
Quibm malts libcri ^rifci iUi ^ qmetam y boreos 5c Rhiparos möntes cflc O
pacatam ^ longam -vitam inxerunt^ comracntitios. Circa Tanais fontes 2
Strabo lib. lyByperboreosmiUeannos bodic nullos efle montes , docent o
•piverCy ab aliis commemoratum re- tcftesoculati&fidcdigni. Suntvero o
fert: Etlicetilludineftmcenfum refe- montes ultcrius, veiTus mare borc/ ^
rat , quo Simonidis Ö? Tindarijcripta , ale , quos accol Ca menopoias h. e. :>
h.e. Poetarum & mythologorum : hoc cingulam five zonam mundi vo- o
tamenindeconficitur jCommnnem jam cant, &ejus vcrticcm ftolp, tefte ^
tumfuiffe opinionem Hyperboreos quam Herberftcnio , qui hos , uti quoque O
diutiffmé 'vi'V€re. De iijdem PUk. Itb. Mercator prohyperboreisfireRhi"' O
4. cap. 11. ultra aqailonem gens fe- pacis antiquorum montibus habet» ^
Iix,ficrcdimus,quos Hyperborcos Mcminit&OrphcusinArgonauticis O
appellavcre ,annofo degit xvo , fa- Rhipxi montis, cujus verticem cal* ^
bulofis celebrata miraculis. Qui fa- pium [Kiolen] nomintt. Hunc aliii P
erint iUi Hyperborei, inter fcriptores nan abillo habuerim ego,ac potius pro jis
conyenit. Lubet Ortelii verba ex The- qui Scandiam pcninfulam amcridie
fauro Geograph. adjcribere. Hypcrbo- vcrfus fcptcntrioncs ad occahum
X
c
c
c
cap. i.
quc in duas partes dividunt , 8c quos
Olaus valgari nomine Dofrinos &
Dofrafidlnorainat. IdemOrpheus
ibidem habetacheronIocum,queni
intcrpretari aufim abyffum illum ,
quem noftri umbilicum maris ap-
peilanc, eiymon, locus & natura
hujus loci ad credendum me impel-
lunt. quidni? vocem cnim germa^^
nicani puto, &idem fignifidarc
quodabyffus. Acherontaenini, ni-
hil aliud eft^fi interpretens ^quam
finctundo. ab ä vel ^i/privativis par-
ti culis &^rö?/r fundus. itaquc afgront
pronunciamiis h.e. abyflTus^ vocem
itaque indigenarum rctinuiffe hic
Orpheu vcrifirailc^incolas cnim hu-
ScandU Jttum , locorumque adjacoitimi f
ploratmn mn habiiermu. Unde tam diyerpe
JententU de Hjf^erhoreorum [edihtH. Licet
enim non rm ad ipfos commearent Scandimii^
ut alibi ojlendt^ ex iJIis tamm ^ geographié^
incuYtofts 5 gentis mores ^ injltiuta potm ,
quamhcomm Jitm Gtmis innotuermt. H^c
utprolixius altquanto memorarem^ nomen
[/dacnsakur merere yidehatur. TSiecin*
uule fucrit cum Im coitferre qu.tde A^rm^
camge)ttibué memorant fmptoresmempe diu
illos atjue ita fanos VtVerf , ut mlfu ferc mor-
bis aut contagione tmtentur. Quoä non loci
tantum falubritati , [ed & monbm ip forum
trlbuendum Vtdetur. Mtdta entm pra:clara
de ipforum fimpltdtate y frugaluate , opum
contemptUy & anhni traiujmUitate referurtt
justradus Celto-Scythas nominant fcriptorestadeoutplurimailliegentesvttta &
StraboérPlutarchus inMarioi&ccI- fnalaigmraytrrint^priu/quam ab tnvafonhm
ticam fivc germanica lingvanj ibi- Htj^anu mferyttutm^adfuivtlkatemre^
dem haftenus in ufu cflc , non tan- digeremr. Qum mm has meås quales qmks
töm fcio , fcd & docerc poffum , Ci in Heryarar Saga congeflas NobdtJJ: Dn.
ncceffitas urgeat^ Hy pcrborcos ma- Ceorgio Stternhtelmiotradidiffem^ ta accura--
crobioseirefctibunt Strabo,Plinius tiffimi judicii fui limapoltret: fe ihd fibt fu^
&Orpheus, item Olaus. H<^cOrte- mere negaVtt: 1)iJ]ertatme?n tamen fuam
liu4^ t>e ^?ipdei6 ^ Hyperboreis non pau- de Hyperboreis mihl commmiicaWy quam
ca Clwverim lib^ i^cap, i. Germ.antiq, ex-
aminatis 'Veterum fententik Ipfe autem in
littorali ora eos inter Gandviik obium flu--
men coHocat^ Septentmnalemfuijjegentem
nemo dubitat^ & ji ultra aquiloneiH degebat^ut
att TliniH^ 5 in ea c erte aqutlonis parte , qu<t a
^manis fuit remotijbima l qu^ Scandi^e
fnaxime mivenit. Credo ego yeterum ihsHy-
perboreosy aut nujquamgentiumyautin Scan-
dia Ve/ ejm exjlremitate fedes hahutjje. Cum
emu ipfi Scandiani veteres feptentrionalem
hane plågarn fmper appeUaverint Nordur
halfohcimfins, & Nordurlond, ^
feipfös 'Hordyncn : tjlius nomini^ jigmficaiio-
nem farna ad (e dclatam^ fuo yocabulo Hyé
perboreorum exprejjere Grm ; Wm autem
ipfö yohtte ad fmem notarum imprimendam
curayi.
Oc maeingin dtyaj Noneo fenfu
hdc dxElum , quod ijthk loci , nemo fitiqpam
moripojjet aut deberet-Jed quia long^^^yos raro
ibidem contingebat morbo aut fenio dcfungi :
nam fua Jpontefatum accelerabant aut d i
rebant. De Hyperböreis , finu lik 4, cap.
iz^Difcordia eis ignota & acgntudo
omnis: Mors non nifi iatittate v\ta2:,
epulatis, dcHbutifquefenibos luxu^
ex quadam rupc in rnare falicntibuS.
Hoc genus fepultur^ beacifCn um*
Deiifdernfomp^Mela.lik ^.cap. j.Dm-
tius quaitiulli mortaliam, & beatius
muntjöC ubi cosvivcndi lancras
2,4
c AP. I.
fuagiisque tsedium ccpit , hilarcs rc- ^uod aliterfe adverfus duergos tuerl neque-
dimiti fcrtis , fcrocapfos in pelagus ant , quicorporis yiribifi longe tnfenores ^ma-
cx ccrtå rupc prxcipitcs dant. Id
eisfunus cximium cvl. C. ful. Solims
cap. II. fereeadem. mortem acccrftint
ak i 9c voluntario interitu caftigant
obeundi tarditatem. Qiios fatietas
tenet vitac, epulati delibatiquc c
quadam rapc prxcipitem cafum in
maria dcftinant. Hoc fepulturx ge-
nus optimum arbitrantur. Vide Gaut-
littåi tanten Öf Jiratagematthm magicii ipfos
fdpe eyeriebétttt. Vnde ^ nmltU magis ea
excufatio detejlandtie artis , mu ut alns mcde'
facerent ,fedut'fe tuerentur , i [lam ätdiciffe,
Addi ® tUud poterit : admiratiom & homri
tunc fuijfe artem tUam , ah Oäim Ö> jifis , eo
tempore primum huc tUaiam : quamvis reye^
ra 4md nilnl fuerit quam tt!i.[to& p>-<epgja,
'hTagm Jarls Saga. Sna fe^gia lumcr
reks fagacap. z. ^ cjua in eum locum nota- fraedimenn , at Magus larl vxu ku-
•VttQanjJ^Schejferuspag.ioy.QuishoYum minat langfcdgatali af fy ni Odins
mn miretur confiantiam,qM Jfonte ^intrepi- t>cim cr Narfi eda Nari het : oc han
di anticipabant qmåceterit mor tälthus maxi- hafdi verit Ikamtljadan. Oc bui cr
mey>ideturextime(cendum? Qmd U arhitrio mikil likindi , athanhafi verit ^ci-
fuofaciebant , ali^ gentes legefcuere tenehan- rar aettar : han hafi n->ikit kunnat i
tur. Diod, Sicul.lé. 5. cap, 66^ de mjula- TQecromantia. I>vi at JE(ir plagudu
rum meridionaium imolis. Ad certam I^a idrott framarft, cl kukl ocfion-
fciiicet 1 50 annoram nuiiicruno huerfingr er kallat. Fiuttu l>eirfir-
vunt; hoc Ipatinm emenfi, lege fe fter teffa lift hingat i Kordr halfa
vita abdicarc tcnentur. Utnfque his
modts féi proVtdebmt , ne morbis Vel fem
exJlmgVerentur.
Sott oc clh' ) Morhi intemperantta
luxu fdipe atcerfuntur , multofqut ante diem
jlcrmnt , qui alm mturne infirmitattbus ob~
mxii nm fuerunt : Senium Vero etiam jobrit
homms corpus , Wefque 'vegetas fenfim fuh"
ruit äc demolitur , ut tandt-m , inflar arinofe
(jtieircus y crebrii tFlibus e']>iSl£/mnam trahat.
Ekganti hoc commento exprejjtre major es
noflri in mjthologiisEddiciSfCumAfa^^horum
ceterorum Veurum robufiifsimum , ad expe-
rimentu wium Vtgarda-Loch exhihendum,
cum anicula BHi compofitum ingenua pro'
firatum narrmt. Adeö nihiltamjvrnum ejly
qmd fenio mm frangatur^
Han rar all fiolkunntigur ) Gigant
tes roboiriå jui fiduda plenijiimos , ad magicaé
fe demiftjje ar tes, turpe é infame Videri pop
fit, 6fd deUecori ea prMCxitw excufatio ,
heimfins auftan or A fia vclldi : oc af
l^TivoruI^eir mcft lofader: at mar-
ger trudu at odin redi Ikini folar ,oc
liofihimins, ta er han tempradi
Uika luti med vxl oc fionhucrfin-
gum. Oclkilduccki ufiodir mcnn
atferd flikra luta. Enn bat var alt er
han lek ocfyndi^i fliknm lutum,
fals ochcgumi^ Epter tat drcifdiz
I^efli kunnuftai oc urdu menn a Jjct-
ta, fem å annat > tat er nemafkal,
raifiapnt freder. Er ^at lögn flcflra
manna, at Magus larl n unni miok
hafa jgegnum gengit bcffa frsrdi:
octvi hafi han leikit i ella fafena
leika^ h.e. Dotäorum hominum ca
eft fententit, Magum Comitcm ge-
ncalögiam fuam ab Odinifilio Nar-
fi vel Nari repetiviflte, & tempora
iliapföpcattigifTc. Etiftius fangri-
nis tura fuiffe h«c cft ratiq , <^uod
artem
CA]
artem Necromantieam pcrpulcre
callucrit. Prxcipué cnim artem
hane ifti excolucrunt , quam illu-
fionera &prjeftigias vocamus, pri-
mique cam ex Afia in Scptencrio-
nem intulerunt; eaque propter in
maximo fuere prctio. Etcrcdidere
plurimiOdinum in fblem coelique
lumina imperium obtinere, cum
quaefacere uidebatur, fraudc & il-
lufionibus mifccret» Non potuere
quippc homines rudes , harum rc-
rum rationem Sc modum difcernc-
rc jlicet omnia , qux monftraban-
tur jfalfitas & vanitas effent. Exer-
cerideinde h^c arsccepit: inea m-
men non xque omnes excelluerc ;
perindc ut fit in ceteris artibus, quse
labore & ftudio percipiuntur. O-
portet proinde Comitcm Magum
in hac fuiHe verratifTimura , cum
tammiras edideritpraeftigias.
Alfafprcnge ) ex progenie jf^lfo-
rnm. De Alfis ^ tAlfheim it a Ed-
da: Sa er barftadr, er kalladr cr
Alfheimur: t>ar bygver i>ad folk
er liofalfar heita; En daukalfar bua
hidri under iordu ; oc ero t>eir oliker
jfynum; oc enn olikari reindum;
liofalfar eru hvitari enn fol fynum ;
enndaukalfar fvartari enn bik.Å,^.
Ifthic locus cft Alfheimur noraine ,
quem incolunt Liofalfar, ( fauni
Del d^emones candidi)fed da;moncs
Bigri dauf^lfar") degnntliibter ter-
ram. afpeélu hidiffimiles funt, fed
multo magis experimentis. Liofalfi
folc funt ciariorcs,daukalfi Vero picc
nigriores. Ceterttm ex horum fatu
0,gnatnfri!}e'vix credo,fed ex progenie
femif^igantum qui JNorvegia prouirt'
ciamAlfheim mcolebant^de qna mfra.
. I. ty
• Starkadr Aludreingwr) TJumdt"
fcribit Saxo Grammat. lih. 6» in i>ita
Frothonis ^uarti, fed mox eundem
per per am confundit ctm nepote ej »i
Starkathero annofo^ Vt mt4i>i ad
Gautrekj fagapag^ 30.
Alu potta) Saxo Grammat. lib. 6*
Hunc in ea regione quac Svetiam
abOrientc comple(Stitur> quamquc
nunc itftonum aliarumque gen-
tium numcrofa barbarigs, latis le-
dibus tenet, origincm duxifle me-
moria: proditum conftat. Credibi^,
lim ipffsm eam poiim regionem qu4C
Sveoniam a feptentrione compleBitur ,
h.c.Jotnahcim "vel Rijalandy natalt
folum habmfje.
Han var komin af l^uflum ) I>uff
Gr vargur idem notant , lupum nemé
pe , maleficum iftud animal ; inde et"
tam latrones, pradones^ in'vafb*'es, qui
pacem hominum quietorum ^ innO'»
centum turbant: CjtuOrum égregecurn
fuerint gigames y puffar eam ob cau~
fatff appell ati quondam Jun t. Nec ma^
gis inter fe dij^afes funt, quam ut in
unam cohortem cogi poffint, tjuftar,
lauiTablendingar, lotnar, Rilar,
bcrgr-ifär, halfrifar, bergbu ar, troll ,
halftroll.
Hanhafdiattahcndur) OBima-*
numfmjjequis credat? dicampotm
ob inufitatum robur fingularem in
pugnis ^monomacbiisineundis agili*
tatem Q}* dexteritatem tot ip/i ma-
nus adfinxijje 'veferes ; cum tot Jctltcét
iBus ille ad quodvis inimici inf er re
pofjet. Adpo/itehanc ad rem Saxo ifi
•vita Rohows lib i. pag^y^ (Biarco»
neminducit, martio ^ fmul poeticö
calore incitatum :
D Non
r
CAp. I.
Non mernfni certaaipn agi, quo prornpcius e/Tet
/ licrnjire enfes . partirique idt»biis jåus,-
Dans vmim tres accipio : fic tiautiu Goctbi
Viilnera compenfan^; fic dextra potentior hoftif
Vindicat accepta^m cunaulato foenore poenain.
Jslec altter 'vidmturwtelligenda , (jUét
rnox m auBore m[iro Jeqmntur ver-
ba: han v6 n^ed fioruiD Iverdum fen
If.e quatvorfimtl pugnavitenfibus*
Nonpauca tjufmodivera ^ hi(iori-
caveterum mythologia in'volucrK po-
etick obtéxit^^ imcmt ucl okkBattonis
eaufä , quorum inf veia ctm (it mfird
égta^jpro ficlis Qj* fabulis ducuntur.
G^ux (t pérpéndiljet Saxo Gramtfiat.
alitey judicitm fmm inftitmjjetjib. 6.
Fabulofä autem , ait , & rulgaris o-
pinio, quafdam fuper ipfius otta,
rationiiticonfentanea, atquc å veri
flde penitus aliera confinxit. Tra-
duntenim cjöidain cjuod i giganti-
buseditus, tmötiftrofi gcncris ha/
bitom inufitatå maiiaum numero-
fiMtc prodidefit: afrt'4-untc]ue7'hor
l^cum quatvor ex his , affltientis na-
turae vitio piocreatas clifis ncrvo-
rtitti compagibus , avnlfilTe. atque
ab Jfttegritate corporis prodigialcs
digifoftfm eruifleconnplexus, ita ut
duabus tantum reliétis, corpus
quod antc in gigänreae gfandiratis
ftaium tffl ixefat, ejoiquc formam ,
informi men brorum rtiultitudine
repraeientabat , poftmodum melios;
re caftigatum fimulacro, brevitatis
huraanje modulo capefetar. StC'
f.hanim in notis adhmc locnm vag.
i^f.reBiusmomit, 'vulgare mythico-
coru commcntum efjcquomonfirofam
tncmhrorntn mtAtitrddinem gigantibm
fortitudinis pgnificandd gratia ajfin-
gere filtnt. ^nod G racomm & latino-
rm foetarum exm^lisibidetllufirat.
Elivogar J finmimbm hoc
nomen antiquitw fueritj non ita
fromptum eft dicere. In ultima Lap-
ponia "vel feptentrionah Rkffia parte
defluentibm ho c nomm quondam in--
ditum puto. Forte (ff niaré gUciale (tc
olim appellatum. De his flumimhus
Edda fic phiiofophatur. [jä lagdi Har:
ar t>aer cr hcita El vagaf , erö Iva
långt komnar fra uppfprcttilfiurn ,
adeirrkvikän fuer l>ar fylgdi hard-
tiadi fem fi ndf i afli : ad värd iis; oc
iiam han ftädar, oc rann ey.
hiellt yver pattogiocbad erafftod
eitrino,fräuS jöciok hvcrt hrimid
yVcf ännataltiginungagap.I-åmaei-
ti Iåfnhar:ginuhgagap,pader vifli
til nor^r aertar fylcifl: rned t)unga
oc haufugleik, med hrimi oc ife,
ocinfraur ocguftr.*enn fydri hlu^
tur ginungagaps letrift moti fium
oc gneiftum cr flugu or Mufpcl' hei-
mi. h.e. Tum inquic Har ( Odiniis )
flumina quae vocantur EHvagar^
tam lorgc rcccfTerunt å fcaturiginc
fiiåjUt veneni tiitiva indöles , qux
incrat, indurcfceret, inftar (coria:
in fornace: fada inde glacies con-
ftitit, nec liquata poftn^odum eft.
Prope autem fuic, ut extenfionc
rumpcreturj icfidmim vero illius
veneni gelu conftriä:um, pruinae-
que fupcrindu6ta pruina fuit, ufquc
in ginangagap. Tum fubjunxit lafn*
har(0^/^^«^>Äew3fcptentrionalior
regio illius ginungao;ap repleta eft
gravitate &pondcre, pruina 5cgla-
cie ,ab inträ vero horridis hycmis
tempeftatibus & procellis: meri-
dionalis autem illius pars le vis eft,
propter fulgura, & (cintillas ej^
Muipels hcime advoläntes, RatiO'
nem
c AP. I. X7
nm expedtré conatur pingvis hac efle. Inter Vinlandiam &: Oraen-
philofophia , cf*r perpctuo fngore ^ gela landiam e(l Ginuugagap , cjuod ex
^ ftridentibus proceUis obrigefcatpo- oceano dilcedit, qui univerfam ter-
ioarBko 'vicinior ^ fuhjeBa regio, rarum orbemcircuit. Sed jam ulte-
Licet autem ridtcuU ^ ftftlta ad fe- rius Eliuogar inqulrmdi Junt. Bar-
rantur rationes , 'vera tamm locorum dar Saga. Dumbur Kongur ried
citari nomina nihil prohtbet^ Per gi- fyrir hafs-botnum peirn er gänga
nrmgagap fChaos velaby£^umintelltgi i land-fudur af Rifalandij en
alih placet: ad verbum oMtem fonat fyrir funnan geingur haf I^ad er
hiatumvelriBumexpanfum. Sed qui nu er kallat Dumbs-haf, oc kenc
navigatioms Ruinera per fe ptentrio- er vid Durnb Kong. liggia ^ar
mm quondam defcripfere , ingens fre- i morg Smalond oc eyar. Durn-
tum indioitant nomine ginmgaqap. bur Kongur flutti Bard fbn fin
a»Ehr Geipla^ poftquam ad(,nrate fuduriNoreg, til Dofrafialla ,oc
defcnpferat loca j promontoria , fims, kom honum x. vetra gamlum l^ar
fieta ,in(M(<iii quaalia navigan- ifoftur. Sidar for Dumbur beim
tibits obfervari folenty inter Finmar- apturNordur um Elivoga(I:'srvo-
chiam nojiram Q}' Grasnlandtam , ru ta Elivogar) f. Dumbus rex
porro addit: Nu er ad fcigia livad pr£Efuitfinibus. maris^qui ex adver-
til mocz vid Grxnland geingur , ur lo terrje Rifaland contincnrem ad
Jieimbotnun) (cm fyrr cruncfnder. mcvidicmftringunt. Ad mtridivmi
Purduftraundur lieitirland;{»arcru quippc mare eft, quod jam Dumni-
frofl: mikiljfo er obyggianda,fbmen cum appellatur, å Rege Icilicet
vici: fudur frä er Helluland , tad Dumbone fic denominatum.in quo
er kallat Skr3Elinga!and.t)aerlkimt multae parvxterrx& infula? jacL^nt.
til Vinlands hins goda, er fumer Dumbus rex filiumfuum Bardum
intn xtlaadgangi af Africa. Milli decennemin Norveg am adduxit,
Vinlands oe Grannlands er ginun- in raontanis Dof afiall éducan-
gagap. tad geingur ur hafi I^ui er dum. Indc domum profeitrus eft
lieitir Oceanus : t>ad liuerfur ura al- Dumbus , fufcepto itinere pt- r (cp-
lan heim./^.f» lam porro dicendum tentrionalia extra Elivoga, Ibi er-
eft, quid Graenlandiie occurrat ab go tunc fuerunt Elivoga. Nonftnus
altcra parte harum , quas jam ape- tantum Botnicm {jam fic dichns ) ^ed
ruimus defignationum. Äirduftran- etiam mare Qronium quondam ap-
dar (litttfs hor riduf^) yoc3.tviv ter- pellatnm Dmnbshaf, a D/mboms
ra , ingenti frigore obfita , ita ur fit, fctlicet imperio late exten fo, ha enim
inhabitabilis, quantum fcimus. porro eademBardar Saga: Gieftur
Ad meridicm ^i clt Helluland (ter- Bar Jar lon figldi nordr med landi ,
ra Saxofa) qux alias vocatur terra oc alt fyri Halogaland oc Finmork,
Skraelingorum. Inde non procul oc Ib tilhafs-botnarocer^eir komo
cft Vinlandiabona(^»JCW4)quam nordur yfer Dumbshaf kom
alii exiftimant Africae contiauam inaderaflandi,ocnediftifcrd med
E> * I»eina
iS CAp. I.
l>dm. Um fider komu hcir vid heirit:hannedfyrituilandi,erlig-
Grxnlands obygder : ! ä var komid gur i nordur af Norcgc. Loge var
ad vctri k e, Gieftur Bardi filius , fe- ftxrrc oc ftci kare enn adrer menn i
ptentrionaliora littoraIegic,& fu- tui lande j ocvarleingt nafn hans,
pra Halogiam ac Finmarchiam ma- oc var han kalladur Halogc» Af ho-
reBotnicum lulcavitj fupcracoque nomtoklandidnafn, «c var kallad
Dumbs-haf, cumin boreali litorc Halogaland. Loge var allrä man-
cflet, ädvenitquifpiamecontincn- nafridaftur: bra honom um afl oc
te, & itineris (bcietatem cum eo voxt \xit fina: Imi han var Rifa-
iniic. Tandem fenclcentejam anno kyns. Han atti ^a Konu er Glöd
addeferta GrsÉnlädiae pervenerunt. het,dotter Grims urGrimsgordum,
Kon infretjuentes quondam é Scandia k nordan ur lornaheimum , cr^avo-
Groenlandiam fufcipiebantur naVtgationes : ru källåder fyri nordan i Jelvogum»
Unm Hatlur Gett , pedihiu hoc iter confe- J\ e. Rcx Loge ( flamma ) praefuit rc-
ctjfe dicitur. GYiCnknå'^ annal Nattur gioni, c|u« Noivegiamafeptentrio-
nockr er fkrifadur iif f)eim månne er ne claudit ; fuit is n^ajor & robuftior
Hailur biet : Han var kalladur Hal- ceteris f jns terrx hominibus ; jdeo-
1-ir Geit; honum einum luckadift queauditm nomen ejus, ut Halo-
|3ad,ad komaftlandveg å fxti yfer gcC Logealtm j vocarerur: & ab eo
fioll oc iokla, oc olloraEfi, ocyfer provinciae nomcn Halogaland im-
alla hafs-böttla, veftan alt ur Graen- pofitum. Fuit Loge magna corporis
lands by>>d,oc auftr til Gandvikr , dignitate,&roboieacftaturå genus
ocfoiNoregi Han leiddimedfér fuum referebat, quodegigantibus.
geitcina, pc fardift vid mio k hen- Vxoréetiam duxerat Q\oå{pruna^
nar. Hitti han optaft I>adali oc non:iinc,filianiGrimeri,cxGr/ms-
mioiund,ioklaamillum,ad geit hans gordum , e feptentrione & lotna-
maetciffdafl: , annat huort vid gras heim,prout tuncvocabaturfepten-
cdur llcog. h. e. Facinora Halleri trionalis ille iradus inter Elivog.
nonnuila fcriptis memorantur, qui ^rngumm FmmarchU conierminam facit
didos fiiit Hallur capra, Ipfi fbli ^faland ^ lotunheimar. Hk autem loctis
contigitterrefti iitinere, & pedibus, mmere Vtdetur lotunheim flumimhui hU
per montes, nivium ac glacici invia Elivagis minque eländig Forte &it!e 2or~
ac inacccfTa , marifque finus ac fre- nandts cap. 3. ^agi fluVm idemep: memU
ta, ex occidentali Graenlandia ad nit item fltmmis FagofoU. cap. 5. de Scy
Gandvicumfinum , &ficin Norve- thia.
giam pervenire. Duxerat autem fe- Efra foss ad Eidc) Horrendum illud
CUnflCapram, cujus laftevitam to- intctligitw pracipitium fluminis Gotelbxy
leraret. Caprae vero pabulum prx- i^^^^^xttadi^um,6.mi^iam fupra Gotho'
buere , valles & convalles montibus ^rgum in l^eflro^ethiay decurmitis. Ve eofie
interjeéti, veftltique gramine 8c Olam MagmsUhi. cap. io.Did:ume{i
virgultis. VeElmgisita Torfleins Fi- fuperioii capite, in unum lacum
kkgs fQnar Sa^a. Loge hcfur Kongur Vener, ex altiffimis montibus Nor-
vcgiaei
vegiae 8c Svecije viginti quatvor
maxima flumina ingrcdL Et licct
corum introitus valde ftfidulus ac
verticq^s (it , in omni delcenfu :
tamen riiontibus tam amplo circui-
tcjiefiftentibas^ nufquäm nifi uni-
cu.n inveniunt exicum; hancqaC
tamrapiJuni Scfonorofumjutulcra
viginti milliaria Italica éxaudiri pof^
ga i Laugin , ad forsfall er uf urti
ftockfund. e. Cadentc muka pid«
Yiå,aut relolutahivéin tantunri au ge-
tur & aeftuant aqua? Meleri lacus,
ut per fretum Stocklund violenter
dccurrant. item. oc mä tar éeki fara
ftorikipum, ncma tå er votnin as-
faft meft h. e. majoribus navigiis nort
eft ibi commodum iter, nifi cum
fit. Nomenq; vulgäre habet Troll- maximeexaEftuantaquae.*
h2ettae,hoce(l ,caputiumdaenionis: Fyrir A\ihc'\m) Vitto ejl flumini'
forte propter horrorcm^ quem (onö
ftridorequé generat, in paludino-
fim planicieai cadens» Velquia fiib Sa^a pag.
bus Gautelf 1(cjtimelf inierjecla. Dé
Gaut ' Elba notmlnl in notis ad Gamreks
1 1.
^umetf autem ex In-
cjus dcfcenfu pr<ccipjti, reperitur genti TSlorYegu lacu Miors defluit m
infignis ("peluncalatrönunijädquam oceanum; O.S.cal\ 45 Flutti Kon-
angullo tramitc fit acceffas , ioläm
ab ipfis iatronibus ac f .ribus frc-
qucntätus &c . Qud de pr^apitio hoc nar-
rat , yerd funt : fed in yocabuli derfVatione
gar karfan upp aprur Rau(T^elfii
oc alt upp i Miors. /j.r. Navigiam
adverfö flumine Raumelf, rex ia
lacu m Miors fubduxic. T>eutri/^ueJ:>is
fallitWi tgmatme prifcd yocis haetta, qud fiumimbiu , & interjacente ditiom Aljlmm ^
non ()iieuni hk fed pericutuni notai ^ (t^ificat- itd Tot^Jieins ikr^ifomr Saga. Gri muc
que Trollhtettä > non caputium d<icmonis , ui
Ifult Olau^,fed prteciphtum horrendum^
rkulofum ipfis etiam d(&monibii4. TroU , ^
hJftroli > prccter d^mones vocantur etiam
gigantes , femigj^antes & mgentia hominum
var biri rriefti bérferkr han at ti Al-
voru fyftr Alfs hinsgambh; han
riedfyri riki Inii crliggur i miUi a
tvcggia. \>xv tocu nafn af henne ^
oc voru källåder elfar.Var fu kallad
monjlra;quorummorescmnexprimant!atro' Gautelfar , er fyri furinan var, vid
nes , ttcjue fpeluncam fuker praeäpitium land Gauta Kongi, oc Ikilde vid
ijlud Utenteni quonåm (ubire au/i (tnti Gautland: enn lu vär kollud Raum-
haetta enini tentare fö? perklitari notati elFur, er fyri nordan var, oc var
poterit ® inJe Trollh^tta dici j ut etiam in- han kend vid Raum Kong. t>ad er
mk Olaiu\ [ed nominis ratione non nu kallat Raumarike: en n bad erii
addita. mAädk porro auSlor nofler cYva, källåder Alfheimär,cr Alfr Kongur
föd idEidch e.fuperiwpriecipitmni.yad ried fyrei. Ke. Grimus infignis fuit
dijferemiam LitlaEid, qmd Gothobur^ö pugil: Uxorera is habuit Alvorani,
propiusejl eajdem aqua^ prxcipkatyfed förorecn Alfiannofi,quiditioni duo-
minoriimpetu. Eide & försfall 'i^ocantur bas flaminibus interje<5t,i2 pr^eerat.
angufli^ perquAS aqudcum impetu fis? Violeri- Ipfis aute fliiniinibus ab A Ivora. no-
terdefertur. Inde xfafl: aefilega. OL^
S*cap.il. ta er regncrö mikil éda
fnaenam , ta hla jpa votu lua aefiie-
men Elfai'- Ecillud quidem Gaut-
elf, quod ad méridiem Veftro-
Gothiam alluit^ leparatque, Go-
tlllJÖ
\
\
3
C AP. I.
thiae regis ditionemå Norvegia. Al- ^ium vctrij^ridia at fumrij-af^gna
terum vocamm eft Raumelf, quod ^eir fumari. mos iploium ed fa*
å ieptentrione flait , å Raumo rege ,
cujas ditio Raumanke. Alfheimo
autem nomen ab Alfo rege. DtBa
pojlero tenipore h^c ditio Granafylki,
mm 'BahmUn. lormnåi autem prijcum
iHud (^umarike non incognitum p. m. 8i.
Alt folk var ofr idara ) ^tionemad-
dit Torfleins jaga Verbis fequentibm : ^ ad
eru källåder Aifheimar, er Alfur
Koncrarriedfyri; En^adfolk ei alc
Alfjkyns [em afhonom er koniid.
Voi u bcir öfridari rnenn en adrcr
pioder, n.isfl: Rifafolke. AlfjrKon-
gur atte Brimgiordc dotrer Raums
Kongs af Raumarike. hon var flor
kona enn ecki vxn. {Wi Raumur
K »ngurvarliotur. Erpad Ivoimxlt
ad t>eir raenn fieu mikler Raumar ,
fe in lioier ero oc ftorer. e. Alfhci-
Dioditioni ab Alfo rege nomen :o-
mnefquepoitcri ejusgigantei fuere
genens, & ceteris populis poftgi-
gantes, deformiorcs, Rex Alfus
era peragere, in autumno adexcipi-
endam hyemem ; deinde etiMn me-
dia hycme, tum ineuntc a^ate ad
excipiendam seftatem. itemcap, 117,
Hävar t>ui vanur me^an heidni var,
adhafa I^renn blot huern vetrjcitt
åt verr nocium , annat at mif ium vc-
trijl ridia atfiimri. h. e. Confvevit
ingentiliffmojfingulis annister fa-
crificia pc ragere ; primum cum in-
ciperent nodes frigidse; altcrum
media hyeme,teruum ineunte aella-
te. Qud huc facmut pLra infi a repetentur
in yoce lol.
Gicck Alfhildurad blotinu)^.?.
Sacrorumceremouiis pr^ejidehat. In Her-^
rauds faugu pag. 34. dicitur gänga fyrir
blotuni i hofinu. Hoc autem mmm obi-*
yere non poflremi e pkbe ,fed (jui pra ceteris
iHuJiri dtgnitate & fangyine confptcut erant,
Cur autem hic regisfilta facris operatafit , ea
eft ratioy quod facra erant Frig ga , /he iea
Femis. Honor ergo facerdotii fa?mneo
uxoremduxit Biimgiordam, filiam fexui deberi yidebatur^ Quam^is ^ alU
Kaa m regis é Raumarike. Procera um cum ipfa ad boc offiåum eligi potuerint.
baercfuicmulier , &:non pulcra. Pa- Imo & tpfum regem facris iutcrfutff^ , ^
renseniraejus Raamusrexdeformis commijjationes poftea imtlare debmjje, ex
fuit. Indecltprovei biuni, ut Rau- S norrom adpar et ^ in Vita Haqma Jdal-
mar vocentur qui deformes funt , & fteins foftra, quem, tametfi Omfttammi , ad
magn-e ftatura?.
D i fa b I J t) Sacrificium Frigga , qua
eximio quodam jure dicebatur Vis^ h. e. Vea.
Eitt baurt: ) Ter quolibetanno injiitue-
hantur commejjationes ptcrj: , in quéus Diis
ethnicum hunc morem commimtionibm ^
mortiå metu adigere rvflici contenderunt. Quod
autem in Olafs /aga ca^. i c 9. dicitur F i ri-
beitafl um blotveizlonar, propriequi-
dem non eft facris peragendis prajidere : fed
prmum Jacrafiebant , deinde conviva omnes Jacrarum commcjfatimium jumptia procura-
genialner vhebant.quamdiu fuppetebat fym~ re^ & ut omnia ordme fiant , ^ ne quid ad
bola: fenefcente fcilicet autumno, media hye- ficra rite per agenda defit , proVidere. Nc"
me , » ineunte äijlate. Olafs Saga cap, gari tamen non poteft duodecim tftos rufti^
109. erl^ad fidr I^eirraathafa bloc cos,de quibm ca putiHud 109. loquitunpfum
k hauft oc fagna vetri an nat ac mU etiam /acrificium ^ ceremonicis percgtffe, Oh
/
L
c AP. I. 31
graylfUmum mm regis huerdiSlHmy furtha gu r Uohmy pmuUcrum 7V>tät , cjuod mSlori
h^c facrayUtratioexigebat yVkefieYi nequh m/Iro cap. 10. blodtric etkm yacatur,
yerunt ^eltgoje autem Ö? cum 'veiterationé QmmVH etia latm ibi äccipi poffdypro cmiii^
adVeos /uos jemper accedebant. Olafs. 54- bu6 ttlis ex li^no faSlts , (ju^ Viclmmm Jm-
ga.cap, 11^. tatiiiöpu ba?nder aller gvmetmgehanturumerantVn/tveUoU
upp , oc luta pui ikrirtifii. h r tum pamtes ddubri: Olafs. fagacap. 107. Snor-
furrcxcre tuftici , & coram idolo fe rom Vita Häquim Jdaljleim fojlra. Ineos
incurvårnnt* Jlb hojiiarmn maElationé prMerea ^ tjut facnfidbintereYant , {m^ nem
dkebatur ipfum facrifidum blot ^ ^ facrifi- tjium Jparjtiin ex Vudoné de fan^h Qumtino
care blota» retimit tamefi hane yocem po- probatClartjJ. ^chejfercåp^ lö. \jpf<iL an-
Jlea Vl^laSy & divino cultui ChriJlianorurH ttqud. Arboribm kem tn luco jacro ipjmn 4/-
adhlhtåt^ Svarenijk biotån. fruflra mé [ufumyindidemex Adamo.Qoifarum nempe
coltmK Mara. 7: 7. Blotande Fan nah- yiclmaYUm fang^^mem Va/e tn td parato atq\
tam giah dagam h. colens dömi- maräcoHocato exupiehant i m ufrnn jtipertta
num noéteäcdie. Luc. 1. 37. Rlot- inauatum: GmemVero, adtpemy pmgVe^
madur, in/acrificahäo af^tdum. BJot- dmem.iueomuemcönVtV^ab^u}?ubant. Ho*
vcizlur ; facr^t commejfatmes: Tro bio- mimm autem cannmque cadayera in luco fu^
ti^diciturin Olafs Iryg^afonsSaugu^X" J^ndebantur. Si in Odmi honorem epulum
ra f"orncr h.é. fene jona T>tisi Hakon mfittutumi É^fuina caro in dehciu maxvue
larlf-brftundum til lands oc faerdi Juit.^ IHudetkmhic obfervaH pote/i ^ mfa^
forrer goduni finarn> öc Veitti t>eiin crU unm t)ei ^ ui htc iri Vtnem^ qu^ 1 ' ifä- .
akall mikit Ké.C.ovc\^i Håquihus blot, cetercrum etiam l^eorum (mulacrd
intcrdiin. enavibus iri terram de- viSlimarto f angyine illua, K^u A haargm
fccndit, donacjue Diis fuisobtulit , inquit autlor jjofter Jmulacrd Veorum fan-
cofcjuc multis invöcavit precibus. gMne iSeVit.Kequehoc Jme Vemratiom^
Um notcina) Comméj^aiiones facras cultu religiofo faBum ^ cum\É extra fairo^
inplures dies mSleJque conUmatdS , nemini rum Ciitrenmmj ddidolotum fuorum cön*
igmtum : ip/aé etiam facrorum MremöuiäS fpeSlMn Jé fubmijfe incuryavermt^ oLfs é
äenoSie peragi folitaé hiclocmmdicatiforte ga cap. 113, hliopa I>cir upp aller oc
^uia Friggd fiye Vemris jacra ^qud peryi- lutu^ailLimfli K e. furgences uni-
^dio celebrari inconyeniens non erat. vcrfi incörvaruntfc corarn fimula-
Raud håurgin) KxoÅz^efifang- cro Thoii. Skrimfl fceletonefl^ quod
yinem iHinere ^ yel fangVine finger e^ Gula^ corporis alicujmfiiuramrefert , ceterainane
l^ings lag.Lätidyarnarbalhncap. 1^. Nu t$ mhili. I ta enim per contewptnm yocat^
cf bcirhitta äher,ocKurfoad no- gentiiiumVeum Tborunulpfiautem Veos
daodd oc eggiar til fear t^efT, t>ä [uos gud ^gody h^e^imnen^ communi wo-
liafi fa fe er fy rr atti. h. d. fi latronum )me ^peculiari )>ero & p^opriö quemque ad^
nianipulum affequantur , & pro re- pellabant , yeluti Ihorum ^ Ödmnm Quot
cupefatione rerum ablätärum ne- yeroinJingulistempliscolutmtVeoSyquibu^
ccffc habcant mucrones & aciem quenomimbusidiffidle diSlu eftmeque emm
ferri ^ langvinc rubetacerc , recupc- Jummos iVos tantum , (ed ^ mulws ififeruh
fata priori pofTefforj cedant. Haut- w adorahant. OUf Trwoyajons Saga:
3 i Gap. I.
Nu fcr Hacon larl i burt , oc um fa- futfladr var als rikis hans , oc tar
rin veg kcmnr han vid Gautland, hofdu adur forelldri hans; oc tae
oc heriar tar : enn han fendir aptr ct mikla hof, er par ftod , hafdi han
prcftatiacvKeirari hafdifendtmed eignat atahgum gudum. h e. La*
honofH. lavlin fpyr \>z til eins hofs , dam petebant, curiam Comitis, ubi
er i var hundrad guda, ocvar tat &pr2Ecipuumteniplum,quodinto-
helgat tor; tangac fer larl, oc brytr ta Norvegia maximum fuir. Omni-
hofitjcnntekr fler alt. Han tjenir um autemunaeratvoIuntasComi-
tavidaum landit ocfcckmikit fe, rem occidendi, aut comburendi.
ocfor till ikipa finna» Ottar farler Morabatur tunc Comes in Lada,
taredGautlandijbregdurvidfkiotr, pr^ecipualcderegni fui,uti & foliti
oc fer atlarli., oc nair honom eigi. erant Parentes ejus; <Sc templam il-
tuiat lari var tå i burtu. Ottar larl lud maximum^ quod ibierat, innu-
quedr ta tingsjocgenr Hacon larl meris dedicaveratDiis.i^ofdtawr hi
utlagan , oc fkildi han hcita vargur Vij Skurtgudar h. e. Diifculpti , & fa-
iveum, er han hafdi brotit hit hrefaSii exligno aliaye materia fculptilt , feJ
2EZta hofi Gautlandi. k e. Difceffit aCknflianis tantum fcriptoribm, in fatéiis
jamHaqOinus Norvegiae Princcps literis ; ad exprohrandam infamm^quod quos
ab Ottone Csefare, & in Itinerc mamipfteffinxilJent ^ pcfiea tummina ado-
Veftrogotiam hoftiliter invafit. rareiit. Olaf Trj^yafons faga. Kappin
Rekivitautemdc templo quodana Alpin fatå ftoh buin med hinum
in quo erant centum Dij> quod con- diruflu pellum oc gulH , oc gimftei-
fccratum cratDeoThor. lllucpro- nura,tuilikaft fem skurtgod verc
feÄus , opibus dircplis tcmplum di- fett a ftol. /;. e. Scdebat pugilAipinus
ruicj iatcque ailis prsedis onuftus infella, prctiofis ornatus veftibus,
näves fuas repetiic. Ottarus Comes auro &geminis ,infl:ar idoli infella
<jui VeftrogocliiA; tanc praifuit^ le- collocati. (^ontendehat mCcum non tta p>rt'
ftisfilbito copiiss cum affequi cona- dem W patri^e antifutattim prohé gnarm ,
tusefl, fcdfrufira. In tutlora enim fedquijamadplures pmetravit, dici Hkur-
fereccperat. Convocatis igitur ci- gudera(kuVjhocefluramfcoyeltegmien'
vibus, Haquinum latronem decla- to capitihm eorum fuperpojito , fiod ItaU
ravit,conomine,utpr?edo& l^cri- baidachino,noprihimnmgVocant ridque prO"
Icgus haberi deberet , quod in fum- hare nltehatur ex cap. 3. Otafs Saugu, t eir
ma pace & rcHgionis fanäitate fu- fKylldu fitia i hafasti (Kaur herra Öfc.
prcranm in Veftrogothia templum quodimerpretahaturdominos fub uramfco fe-
Yiolaffet. Ve eodem Haquino , alio Iqco dentes. Sed ejufmodi expofutemn non ad-
itd eadem Oläf TrjggDafom Saga. t eir mittit textur ^qmdéBar,alIdi pulcricomifi"
foro til Lada, er hofudbtiEr I avls var : liis loquens » federe ipfos debuiffe att , in fede
tar var oc hofut hof,t at er meft var Jubkniore , ^ quidem uno fcamno 'Velgradu
i Noreg- ocvar einn vili allra raana infra -patrem regem. SKaur gradus efl,
atdrcpa larl, edabrennahan inni. hxvi'a.excelfius.HirdJkra. SKal larls- ,
larlvartafyri aLaudum, femho. cfni fetiaft å fcorina fyri hafa:ti
cap. r
Kong«^ ke.ingradu coSöcari dehet ante
ycgu thronum , candidatus (t ve Comes renun^
mndus. Non injicior teSlorum prommentia
Jkurdici^ etiam antiqiMi jednomen Jhurgod
qmd inde deduSlum Volmt , iHU igmratum
prorfusfuit j a Qhriflianiå poflm tempore ef»-
fiSlum^ ad expnmendum qmd in facm litens
toties d Deo htterdicitur Sculptik. OUus
Vormius lih.i. monument, 'Dan. cap. 3.
Majores noftrosdiiobus potiffiraum
inlocis rtm divinam fecifle, &ido-
lis (uis facrificalTc invcnio. Quan-
doque itidclubris & fanis lumpcu-
ofelatis exdrudis, <]uandoque/ub
diOjin aris pcculiari modo fabri
cans: quod cvidentcrfatis edocent
rudera adhuc apud nos confpi-
cua. Idola cnim fuaSkurguderdiéla
primitus mapaliis Sc cuguriolis tege-
bant veteies, praeter decorem elTe
exiftimantcs Deos tedis claudi &c
Idola ShiYgiider dia att ^fed an a mapaliis Ö?
tugunolis (tc diElä fuerint , non addit. Ex-
prejbius Stephamis in notis ad Saxonem Gr.
pag. 134. ubide antris ^Jprluncis cryptis
nympharum dif]eiuerat^ addit : quin & an*
tiquitus idola fiia indc Skiirgudcr di-
da , raapaliis & cuguriolis tegebanc.
j^n prinjquam templa & delubra conderen-
tur ^ cry^tisy antris Jucis 5? tuguriis Deos
Juos texerint ynec ne Jnc mn dijpnto: I Hud
Jihi fumunt magis quam prohant , neque enim
probare pojfunt , Deos [nos mde antiquitus
Skurgudcr Vocaffegentiles > ^£> tugurioU iOa
atque crjiptä^ I kur d^oé. Skurguder Vel ut
r€cliusinOlafTrjgg\yafo7is fuugu Skjrl^-
guder , DiifutttCcdatt^ fculptiab fkerj,
Jcu^.pere. ikurd. md/ilj.SkarÉgoda villa,
idolol^riaj in OUfTryyyifons Sagu , blöt-
\i\hyinfuiiafacrifjrantium Ac l>id var
blotvilla oc hia Icrvitni er l>cir hof-
da adr med ^2L(k h.e^idoi^hzmfa^
33
crat&c«ca jfiiperftitio, cui antca
dcditi fucrant fam de voce hrgur
pauca etiam mtabimus^ (jua idolum (tffvfii ari
diximus. Halfrodus f^andr^da Shlä de
Olao Try^ajon^
f a ; 4 8 if
Sta fra ek hitt at hofa
iz 16 iS 17
Holg-briotur i ftad morgura
. f 6 7 10 14
Opt kom hrafn t ars hciptuni
«? ir 9 ^
Hlod valkoftu blodi» h.e.
Sic mihi hoc refcitum cll ; f^epe ve-
nit corvus ad fangvinem , ubt de!u-
bris claufbmra idolorum deftrudor
[Olaus) ^ctr\2LV\t iratus cadavernm
aggerem , pluvimis in locis. f^ölttjpa
Hittuft v€ fira Ida Yelli
i-eir cd haargoc hof liatimbradu,
fluod itÅ yertit Sti-pJmua Olat:
Convcnicbant Afx in Idacampo
Qui Uraria& fana ahc cxftruxc-
runt.
£t mox in notis ad ijlum locum : horgur fa-
mm Deabuf deputatum^ hof Vero Diis.
JJtrum lärarin , & fäna Veabus deputata
idem fintipfe viderit : Hörlur c er te non Ura-
rta tantum , fed ^ tdola , ar as , Öf alta^ res
facratas notat. Jrngrimus ab Stephamo ud
Saxon Gram^pa^. i^l citatus. H iqui-
nus larl fimalacrum faemineå fpe-
cicÄ: nominc colcbat Horgabrud ;
quia in Horgaland Norvegix c^uå-
dam prarfedarå pr^cipuam adora-
tionem habcret: unde praefedura
nomen ab horgis , id eft , idolis ac-
ccpit: 5? horgabruci'4r ^ iiolorum
rponfa. Hane, ifl4'Ja;-n, diiftusBiro,
hamiprofafas & projeitas colcbac
variis immijlacionibus, etiam huma-
nis , itJ at å pcopriis filiis non abfti-
ncrct,qiiia cos Thorgerdae ut Mo-
£ locho
34
C AP* I.
locho åkeri , facrificarct , ut piratis
Joms-vikcnfibusprsEvalcret, Nor-
vcgiam invadcntibus» Hac jine du-
bio habuit jirngrimMs^ \omi'V\V\n-
giSsLgZjqmm lafine att a fe'verfam.
Sed^cadem fere occurrmt in Olaf
^Frjgg^vafons faugu. Litlu fidar ko-
rnö lomfvikingar, um midvetrai
fkcid i tsloreg 70. Skipa, annars C.
ocborduft tar vid Hacon larl, oc
Eirik fon hans , ä Hiorungavogi , oc
borduft fuå diarflega, at fadaemi vo-
ru til i Noi durIondum,at I^uilik oro-
fta hafi vxrit. ^eir borduft allan
dagin; en Hacon lar! for ftundom
til landzocf^erdi forncr godnm fi-
num , oc veitti peim akall mikir. Oc
a t>cim dx\iTi var to avaxtarlaas
hans ba? n» Fclla |:a margcr af hans
fnonnuiDjCn tattaf lömfvikingum.
Oc a odrum darigi t<"gar i fokr rod,
tokotcirad beriaft, alt til fol vari
/udrijOc \ a for Hacon larl til landz,
ochctta ä torgerdc Haurgabrudi
tilfigurs fier. Ennadrcn vidgcngift
hans b xn , gaf han henni fon fin ix.
vetra gamlan : oc l a. kom hon til
oroftan^ed^ocgcrdift fua ogurleg
oroftamed ha^H. ocba fellu mikit
lomlvikingar h.e. Paucis poft, cir-
ca mcdiam hycmen,centum fepma-
ginta navibus in Norvegiam appa-
Jcrc piratac lomfvikenfes, prsclium-
quc cum Haquino Comite & filio
ejus Hrico , tam acrc commifere , in
Hiorunga vogi , ut pauca fint exem-
plaacrioris in Norvegia initi prx-
lii. Pagnarunt ibi per totum diem;
Haquinus vero Comes interdum in
ccrram defcendir,donaque diis fuis,
inter multas prcces,fcrebat. Sed ifto
dic,fincfruau faerc preces ejus-
ceciditque magna pars militum
cjus, pauci Ycroé lomfvicenfibus
Å Itera die , rubclccnte aurora , re-
dintegratum cft f raelium , ufque in
mcridicm. Tum iiernm in terram
defcendit Haquinus Comes, &
Thorgerdam Horgabrud invoca-
vit , pro vidoria. Sed priulquam tx-
audircntur preces ejus , filium fuum
novenncm ipfi obtulit. Tum de-
mum prxlio intereiRTe voluit Thor-
gerdaj quod decidente grandine,
horrendum in modnm milccbaiar,
lomfvikenfibus accrvatim cadcnti-
bu s . Thorgerdam ijiam ideo hmrga-
brud diclam fatts adparet , quod ido-
lorum cultui admodum intentafueritf
tamque affiduo illis adhajerit ut fponjo
fponfa.FmfJe autem antiftitem vel py-
thiam , nuUum eft du biff t» , quéilisfmt
Kolfrojia , in Herrauds Jaugu , eamq^
foftcafro mmine adoratam.Gutlhel-
mus Sorrmerui Cantuarienjis in Di-
Slionario Saxonico-Ldtino- ^nglico:
Haergjlupcrcal: a plaCC dcdi-
cated to the god Pan. ^tem
Sacdlum, a littie temple.
Idm Gulhielmus : Hcargeut haerg.
Ttm, fanum , ara, a temple Or
churck, an altar. Alcxan-
drcs hearge h. e. arae Alexandri.
/^ffw lucus, a grove, hearh, he-
arhge idcm. Olaus f^ormiu^ in^d~
diUmentts ad Monumenta Damcat
pag. i4.laptdem exhtbet hac infcriftio-
m : Tufa rifdi ftin dcnfi ifcir Tafta
(ian fin , hirgntrug. ubipro hirgn in
expofitiom hcrda gudan fubftttuen^
dam putat j&*JiC latine 'veriit, Ta-
falapidcm hunc pofuit Tuftac filio
I
c AP. !. 3$
Juo» Diis fido. Nöft mak qtiidem : nungi tettaj OC monhom :lierra,fia
h rgm tamen inhcTd% gudan muta- madr kann G ya mo g tidindi ocft-
re vfm mnfmt: Cum hirgin ^ haur dan leiddu ^cir han ty t i Kono ♦ oc
gin idem pnt^ NobtUff: t>n. Stiern- fpurdi Kongr huad han ky nni leva?
hielmhorgur ab ipjisorgiis dcduBum , Hcrra , land l>etta er vicr Tiglum fy-
auttllis valde affinee^ccxtftimat^ac- ri, ef bygt fordum af Rifum no-
..ciftque pro i^Jis facrts 6^ Jacrorum krum : enn tat barfc at , at teir Ri-
Cinrcmomis, färner f^ingo nockorn brad daud.oc
Drap tor Starka^) Qua degi- do tar fua ^ ateigi var fleira eptir,
gantum domitore foye latina tradtt cnnkonur toarr» Sidan giordifl: tat,
i^^jytho logia y eaäem , ft nonmaiora^ at men toko at byggiaiand t**rta,
fMminatJti fuo Thoroni^ quondam tcir ermenlkir varo - or auflur hal-
trib titt f€ptentrio:quemmfnenft roboris Tu hdmfins: t<-'ff3r hinomtkloko-
cmgHlO)manibufqj4eferret< , & ma/ko no; t^i veitto mormum mik n ylir-
jirmatum tradtdit ^ quibus gigantcs gang, oc trongdo tcifra ra ii å
immmes commiftueret.Legidshis pote- marga vega. Oc ta toko nienntat
ritEdda.fid ^ex OlaiTryg? Saga, til r.idz , herra, at hcita ä terta hid
ea adfcrtbere-placuit , qua ipfc Thord, rauda fkieg ? , til fulltingis Her ; oc
W potlm cjfts Jpecie dttmon quifpiam \>cgxx jairlkiott tok ek hainaf
Olao Tryggxafomo retulit: tad or leik mier, oc lauH: ec i jrrtil
baifkateinhuorio finni, erOlafiir bana. Oc cr han hafdi tat fjgt,
Kongr figldi fy ri land fram,äOrmi- ta leipur hann af (åjfirto oc
num langa; ocfät Kongr wit ftiorn : aptr um ftafn ,at aullum afia.indt ^
l^a Kallar madrålkipitut, cr ftod oc (lalfr Kongr fa glogttenna at-
å hamri cinum, oc bad Kong hafa burd, cr han beigdi i fioin, oc huarf
til Htilajri at vcita honom far. Oc fuafraaugumteirra. tf. Navi^cui
crKongrheyrditetta, ta let han nomcn Draco longus , vehcbarur
rena Ikipiit ångat (em madrin ftod; aliquando Rcx Olaus, non procul
oc fteig han ä ikipit ut , oc giordi ^litore jiplequegobcrnaculum tc-
mikitumfic, oc raxlti til Kongs ncbat, fct inclamantis cojufpianri,
manna morghaedrlig ord, ocfyndi vefturamque demiffc petentis vo-
a Ger mikitgaman^Sia madr var f» ij- ccm non adfpcrnatus , ad htus f!c-
dur fionum , oc hafdi raatt Ikicgg: xit, viromquc in navem recepit. gc«
han lo at andrum , oc adrir at ho- ftas huic non abjcéti > nec deformis
nomj oc vcicti morgum ftor ord facies , & barba rubra.* In prom-
med ymfum haftti. tcir fjjufdu ef ptuetiam horoini pungentcs fli acu*
han kunni nockut at feya fra l>c\m ti joci in miniftros regios, verbaquC
luturo, er titindi vaeri i^- oc fyfi magnifica & multivaria, mucuum
launga hafdu gersk? han quadft rilum cientia. Rogatus an aliquid
marga lutirira, tui attier munut corum fciret, quas pri fco tempo rc
eingistefl fpyna, er ck kunna eig c?cnerant,relatu digna? Nihil me,
urlaufh til. Nu faugdu tcir Ko- inguit,ini:errogabicis,cujus prom*
t
I
a<$ c
ptam non habdbitis folutionem» Rc
cognita , addu6tum rex interrogat,
quid ixjcmorabile referrc poflet?
terta haec inquit , quam prartcrna-
vigamus , ä gigantibus quibufdam
inhabicaca quondam fuic: ipfis
autem repentina quadam morte
fublatis , lolas fuperfuere, cx eorum
gcncrc , miilieres dux. Acceffere
huc poftea ex oricntalibus plagis,
homines noftrae rtacurx; quibus
cum plurima inferrent damna gi-
ganteae iftx miiliercs, confilii ino-
pes, rubram h^nc invocare coepe-
runc barbarn , auxilii impetrandi
caufa. Etcontinuoprolatuni cx fi-
nn evibravi mallcum meum , ne-
cemqueinfamibas mulieribus inta-
li. Hocdiiftojinmare fé cx pup-
pi praecipicavit , difparuitquc, rege ,
cetcriique omnibtis adfpicientibus.
J^ecgigames tantum , qui jam ffiper-
ejje defierum ,fed QfDamones T ho-
roms tmlleo (fftlmim ) conteri , ftul-
taQ^ pertinax 'vulgt eft fcrfuajio,
Jndecum rupef yfaxa , domusj äntra,
mt hujufmodi alia fulmtne tangm^
ttiVy ddwones latibnla ibi quttrenfes
a Thorone hidagatos , necatofquc ar-
htrantur. Hinc non improvida , ut
putant, cautioy ne Thorone fulmi-
nante ,dcnfdm arborem, aUtidueqmd
imltrem arcere pojpt , foris conftituti
Jubeant ^malintquefiib dio denjitm ac
pracipitem excipere nimbum , qmm ca-
jput fubducendo plwvia, damomm
pertculis mifceri.
Bolmur ) Lacus eft in Smalandia,
JtcdiBus , mterritoriof^ejbo.In medio
ifius lacHs injtda efl kolnmr W
Bolmfi i (pia integram pdmciam coiu
tinet , nomine Song , compleBitur
in longitudine, militäre G othicum , in
Latitudine wro ditnidium milliare^
duos lacus minor es fed pifcojbs
fatis^ Hane injulam, Jine dubio, de/f'
gnat ^damus Bremenfts in chorogra*
phia Scandia , in defcriptione Scani*,
Qoaproptcr multos adhuc popu-
los, idolorum cultui deditos , vir il.
Ie('H^/wo9 Chrifto lucrarus efl:, illos
prxlcrtim barbaros, quiPlelchani
( Blekjngenfes ) dicuntur , & qui in
Hulmo infula degunr. Pro Hulmo
lege Bulmo ipnternam ditionemfiith
rum t^ndgrimi.
Berferkur ) Qualeifuennt iftiter-m
ferki jjudicari factle potefi ex ^nd^
grimijiliis , qui in anBore nojiro cap,
3» 4, 5". defmbunUér. f^ide Saxon,
Gram.pag, 113. ^ GretUm cap.
17. ubi athlaupfmenn , oeirdarrocn,
tanfmenn ,holmgaungonien jofpe-
dar menn dicuntur y h. e. 'viri facim
noroji, robtifii bonorum paci gra*
•ves: quibus iratis 'vcl furore perci*
tis, ita interrdebantttr "vires in lu-
Bam , pugnas ^ c^des , ut pofiea
debiles 6* langvidi fierent. Dicunm
tar autem herjerki , quod brynio-lau'
Jer, h. e.Jtne lorica fuerinty W4
bcrias Ö^yrkia q. berfyrker-^ quod
Jemper ad pugnas prompti fuerint,
Talem furorem induere 'vocabant
"veteres ad haraaft e^ aliam for*
mam fcil. furoris induere^ Hamra-
mur, qui noDum robur induii,
Hamhleypur, qui in aliam formam fe
mutat. Thorfkins Saga, vide infra
in lioce berferks-gangur^
CAP. !!♦ 37
Afi*n en oc Titkiar.ocbig- \/ Slfuncr ccb <.inht/6^att
du I^ördur-Iåund. Odin for- JV^ t^r^n /ec^fattéftömDc^^^^^
madr teina ätti marga fortu: ^.mtatlöciv^&a-aatérnmnnp^^
urduteif allcr mikkr nicnn,oc måm<^ jémt / t^U{4r bi^^^^
riker. Em häns fon liiet Sigur- ^OVtcdmftmm^^^^
Umlt honom ficck Odin GaTdä- ^T^Vl
yfevt han var mannä frijdaftHy- ^^„i,^cfet Wacfcvmamuiaanfcauöii
nami han atci Heidi dotter Gyl- ^^uO^m^ Q5t}[f té t^omt i : \\>C^
fa: hau attu ton (åman la hiet ti^c / mo nmpn / iM t)mih
Svafurlairi. SigUrlanni fiell i öro- ^^ctHé fOlt ^(t ^wafurlami.
fto, er han baideft vid Jotna ^uvimi M i fvm/ nåv ^an no^^
1 iafifa- Nu er Suafuriämi fpurdi mcot&en3(lttcn>^ j)tafl|c.Tt'4reit)a/
fall faudar fins, tok han under fuHailiifporDefm^ fa^^fr^ fuU/ tOJj
fig Rijke tad alt til forrada > cr f an miDer ft^ t^^t n)té / a« raOd
fader hans hafdc ätt, oc v*rd ftt>ér/fbni^an^ faöc» ^aD(J dtt/ C cl>
rijkr madr* l^ad barft ad eirrt ti- b[tfmmU}ma\m.Z^etfyånDem
ma ad Svafarlåmi rcid ä veidar, ödu^attewafutlamircD pa)a^)t/
oc fokci hiort cirrt leinge, oc od) féf tdÄn^c eft(fr 6i ^lort/ od) h^^^^
nadc ey a ollom deije, It enrt f e Da^CiucTé nä ^ÖHom
a foUr fall, Hart väj H riddn ^^jfonW» i (looen/ atl ^au nc.
fo langc 1 Skogert , äd hart viflc j^^^^j^ ^^^^^ ^^^^^ ^^^^^
vaila h<iadheim var.Bcig nokud ^4^9 tt^ar^pnotti pdji^ira ^ant)m/
var ä haegre hond honom; H fa 00 tl^Är fd^ ^a» twciiue ^^trergar;
han hcrduerga tuo : han bra Iver |jan Ut é^crWt ^mot t^(fin/ C(fy
di vidar ^å, oc veiddi fca utart bcTÄnoe ((Kin tittart for barjjcf^l)^
fteins. teir bidia fiorlåufnarj efi t(Uba»catt(éfafm(tif j O^^unfpoiv
han fpyr ta ad rtafni i oc ncfrtift !?«JaD t^C ^tUt 00 fuUaOCö t^ni
annar Dyrert,ettn annar Dualen. ena 0»)rert / 00 t^eit miDra
Han viffi ad tcir vora allra duer- J^att fVtfte at t t^e tt)0r6t&C
ga hagartet. oc leggur H ä m^fttmmtaff^
Id Jr giore honum Svcrd 1cm
i. A t. u ' i. ti I. uj 1 ti>ppa / att t^clauefmiDa honom ctÉ
beft kanna ter. tar ikulu hiolt V ^^^^ ^ ^^.^
af gum öc fuö mcdal-kafli, buä jijjU^ |r^pet wm af guU/ 00
oc untigiord oc fctla af gulli: ^anDfajlrn / fd tt)cl fom 6a(iart t0
hart icigir ad Sverdid Ikäll alldrey f4fl<ba«0rt. 9)m lm 00 tbet tlll/
bila> oC alldrey vid ridi taka; att @ftjf rDct aUorig fTulU fld felf /
bijca jafnt jarn oc ftcinft lem O0aUfn9r4fia^i O0bi>$a4rii?^nf4
£ 3 klae*
3«
C AP. IL
klaedcj oc filge figur i oroftom
oc cinvigom, huoriom er ber»
I>ctta voro fiorlaufner peirra. A
ftcfnu-deye koma t>eir: fcingu
Ducrgar honom I>d fverdid: enn
cr Dualin ftod i Dyrunum, l>ä
maeiti han: Suerd t>itt I^ä verdi
mans bani huort finn cr brug-
did erj oc med bui fieo unncn
^riu nijdings- vcvk hin meftu:
tad verdi oc Jsinn bani.pähog-
gur Suafuriami fuerdinu til Duer-
gann, oc'^•fal eggteinana i fteini-
num. Suafuriami atti T^etta fuerd
oc kalladi Tirfing : bar han ^ad
i oroftom oc einvigum. Han feli-
de tiafla Jotun i einvige, oc tok
dotter hans cr het Frydur: l>au
atto dotter cr Eyvor het, kacn-
na vsnffc oc rictaft.
mva fcgerfampt i tvi^ o(& cmtJig^^
tamip/ for t^cti fom t^tt bortM) t^^t
mcD (lulletfe (éfafttt a/f» pä ftcim
pmc^onm ^W(vt>ct Oc^ nåt
émt> ffall watM mmé hm få
mct) ftoia bcQiXé tre tf}c ftovfta m>
bane. ?4 f ogg {^wafin lami efter
^Ducrgariw/fd atfdiaggeti $idm
i ffcnem ©wafurlomt dtte tbetta
0C& bar Jan tjet t f rig oc^ entt)tg^
f ampo / 0C& f4Uc t^4r mcD t^m 2åt^
Un é^taffc / tog Jan^ Dotter grt^
tJurr^Jeåtte en Dotter fom ^aftaDe^
€9n>or/tf)en t§4r war m|)<f et (Depc'
CAt». IL
K Omo Aufl:an)^«/?tw, f x or/^Mf?.
d«/?r, ht orientcm. Intelligmr autéu-
lhfqij^liaJjifcriptioriipisSuKe}t(is,para:ci(€
Nas,tn Vplmdia. UVlKhi* MRPIrfv.
i>miA. m.Rim. nmi/L. hl
K\m* KWiiå.' 3ffirtm 5parDir
Dofttr / {itxiftii^ runar ati ftalfa: Jun
miauflr fara / auf ut tit 3«rf«(«*
Sair rl^i runer. ^. ' ikiruna Har-
difilia, incidifecic runas fibi ipfi.
Ipfa Tult in Orientem proficifci, &
Hierofolymam, Fairus incidit ru-
nas.
terU éeyi hi^oria feptentrionalium populorum,
Vkimet nempe immigrationis populorum yijt-^
aticorum ® Turcarum , qu<e yigmti quatyw
aut triginta circiter amos natalem Qmjli
pracef^it. Kon horum inquam Turcarum,
qui imperium Mufulmano'Turctcum condi-
derunt i ^ hodie Turc^e yocamur , fed eo^
rum puto , qui MeU & Tlinio in Scythia
y^jiatica memorantur^ Ni/t ^ hos ab iSig
prodiiffe dtcamus , contra quamfentit Leun*
clavm in eorum hifioria. Imer Odinum au-
tem , cujus duBu ^ aujpicio häic migratio
fufcepta eft , ^ Earaldum Tukncomum
Noryegia MonarchayViginti quatyor twme^
^cges , in ferie genealogtca Lat^ed"
l^cflrufamtijdakomoauftan Afiae gatal, quorum yigtnti urm hic in Sveonia
. . v - ■ . n ^^^^^ potitifwit, Maternum etiam genus ad
Odimmreferebat idcm HaraSdm , per yi^
mcnn oc Tirkiar ) ^radpuus hk ejl
charaSkr temporum fupputandorum , in Ve^
CA
intercalatis attcuhi fjsmi?iis. Trior autém fe*
riesdefeSium aliquem fublndkat^ hu ^^erhUy
pofl Ingvar Frei; hiei vantar.' h^e. hic
autem defeSlum tjlum fup^ile^
ri extfttm ex ferie regum 'Jpaganorttm iti
Sveoma,<juäm exhibet Liber "Vetm documen-
torum Ecdefut Upfälenfis pag. %76. Hi
fucrant reges Pagani irt Svecia: Rcx
Inge, quemprimom Sveci^e Mo-
narchiam rexiflfe plurimi ådftruunt,
genuit Ncfoch.' qui genuit Froij*
Hos ambos tota illorum poftcricas
ut Deos venerati Tunt. Froir vero
genuit Fiölm,cjui in dolio rncilonis
& c. Neroch ijle Jitié dubiö is eft , ^uem
Johames hdagniu Neärchum dppeHat. at
eiiim&ro, ^n^fSS. eadem abbreviatmé
mtnnttif» Sed utruni Neroch an Kearch
reSliui (tt ^ riefdöi A Smrroné etiam
tnferitW SVegdet Quo tempöre N.orVe-
gtae te^urri inierit Hdr.i!ldu4 ex Lang" ^
fedzatolu perjjfscmm eft. Haralldur
var fyrftui* EitltalUs Kongur yfci*
Norege , t>ä lidit var fra holdgati
guds (oiiar DCCC. oc LX. äraj ä fyr-
ftaard folär alldar, cnn å fextä are
tartgls aldar j enn af uphafe gomlii
alidar CCLI. e. HaralUus primus
falt Norvegise Monärchat ( (OitcceJJo-»
res ej tis reguli ^Principes) Annö
DCCCL?t poH: incarnationem filii
Dei, primo änno cycli folaris,
& fbxto cycli lunaris; CCH
vero anno cycli magni Palca-
lis. In ultimo mendum ejft ^ prd
151» rcicribeniurn 253. momit Clarijf,
Thi. Cel^m, Ergo mter Umfli natalem , G?
initia iwperit HaraMt Tulcricomi oSlingen'
ta /exaginta antii ifitercejjerunt» HaråUdi
mem ^e^iualis fuit Ericm Ermndi fltué
Ml. 3^
Syeonid , ut dit auBw nofler infra^ ö»
S. OUfs. Saga. cap. T5. |ja cr Ha-*
ralldr Kongi harfa^r hofs til rik:s i
Koregi, var Einkr Konungr En un-
dariönat Upfolam i Svjaiod. han
andadiftjpåer HaralkirKongr var
naer taitugr. Epter J^ad var Ko-
nungr i Svifaiöd Biörn fon hans. h.
Cum Haralldus pulcricömm Ke-
gnam Norvegix inijc, Upfalx in
Sreoaia rerum pcticbårur Fricus
Emundi filius ,qui deceltit vigefrmo
annoxtätis Haialldij cum exccpic
filiusejus Biorno. fer totum hoc tern-*
poris Jpatmm^quödfuitinter Ericum Emun"
dt filium iS Omjii néalem , ffve > cfuod tdem
ejl , inter Erkuvi Öf Odtmm , fecjuentes tti
Sveönid exhibet reges Lang-fedgmal m i,ti
tarboga h. e. j hiea genealogtca :
Obin^
Niordur i Noatunutn.
Yngvi Freyr.
hicr vantar h. é. åc- cA^
tiotneir.
Vanland.
Visbur.
Dömalldr.
Domar.
Dyggve.
Eigill tunna dolguTi
Ottar Vendilkraka
Al-ils at Uplolumi
Eydein.
Yngvar.
Braut- AunuotJur-
Daguf.
Aunc Skiafarboandd
Alrekur.
Yngvi
Jorundar.
Auri bin gamle.
Irigiallduri
4»
C AP. II.
Ragnar Lodbrok.
Eiorn larnfida.
Eirekor Biarnarfon»
£irekur Rcfilfson,
Emundur (Anandur,)
Eirekur Emundarfon.
Inter Ingonem Jorwidum Snom inter
ponit Hugleik , ikc in ordine fatis conyemt
cum fupermi. ^I(^um autem Darucorum hane
tn Lang-feågatolu feriem exhihet cnnur
attartala :
Odin
Skiolldur hans Son
Fridleifar hans Son.
Fridfrode k S.
Fridlcifur b* S.
Havar handrame h.S.
Frodc h. 5.
Vermandr h. S.
Olafar» Litillatur h. S.
Danur Mikallatur K S.
Frodc Fridfamc b. S.
Fridleifur.
Frode hin-Fraeknc*
Ingialldur Starkadar-foftre
Halfdan Broder hans.
Helge Hroar h. S.
Hrolfur Krake Helga Son.
Hrxrckur Hnoggvcr.
Bauge ( (2(^>go ) Ingialds-ibn.
Hiaefrode h. Son»
Halfdan h. S.
Hr^rekur Slaungvanbaugc h. S.
Haralldur Elildctann.
Sigurdur Ring.
Ragnar Lodbrok.
Sigurdur Orm i auga
Gorm Hin-gamlc.
Bx hac Lanq^-fedyttolu , uti ^ Skattdorum
catminibtif , eorumcjue expofitione , fatetur
Snom in fr*efattone fe res gefiM Inglirgo-
rutnkCpSymiie ^ None^i^ regum , ab
OSii temporihm , ad Haral/dum ufque ptd-
chricomum contexuijje. E documentii fci-
licet fatis certis , G? exploratis. Quia emm
magni dfiimahmt feptentricnit reges Odim
fe pojlem cenferi , magia ma ^ fokttudi-
negentris fui rivos inda^arunt^ Cgr pojleri-
tatis memorite confecrarunt. OUfs. J". cap.
pi. Upfalaartter tignuft å Nordur-
Janndum , I>ui ad cr k©min fra
gudunum fialfam. h^e. Stirps regla
Upfafenfis toto (cptentrione illu-
ftriffinaa cft , utpote qux ab ipfis
Diis originem duxit* Eodem capite.
Gudinhafdtt Jcingi haft raekt å xtc-
monnufinnm /;.f.Dij»curac fuerant
xtgt%{Upf<ilenfes^) progenics ipfo-
\\xm. Inter ScaUdos qumitejlirmmo ufiu ejl
Snom in regum ferie, ^ rebus gefliä recen-
fendis ^ emimerunt TJrndulffH HvinenfiSy
(g B\>fndm ScaSdajJnOir^ lUe HaraUdi
(Pulcricotrti p(^ta, ^gtrvaUåregisgenui ah
It^aro ufpie Frei carmine com^lexui ejl,
quod Inglmgatal infcripjit. Evindus Mtem
SkaUdaj^iUir Haqmif Divitis genus
pari carmine , ab Semingo ufcjue recen-'
fuit, vocayitque Hdcigatsl. ÉxUsetiåm
fentibus fua haufa auSior Olafs Sau^,
Snorrone lorge antiquior , ut ipfemet de fe
fatftur inprdfatiom. Ritahjefi eglatit
fra uphafi arfi Kononga I:>cirra cr
riki hafa haft ä Nordurlondum ,
oc ä danfka tungo hafa mate, fua
oc nockorar kynflodxr fjcirra;
cptcrtuifem ver hofum nummic
affrodom nionnum ; ocenn crfägt
ifornquaEdum , cda i langfedgaro^
lu fins,t>arcr Konungar hafattkic
jecter finnar. l>iodulfur cnn frödi
fkalld, er (umcr kalla en hvinver-
Ika , orii qu«di om Rognvalld Ko-
nung, fon Olafs Kongs af Vcft-
folid. Olafur var brodr Halldanac
Svar»
*
CA>. It.
4i
Svarta, fader Harallds ens harfagra.
I buikucdicro upulldir XXX. lang-
fedga Rognvalds,fogd riofn t»cirra,
oc faa fra dauda hucrs beirra j oc er
lalicalt til Inguar Freiis, er hcid-
ner men kolludu Gud fin. Annat
kucdi orti Evindr Skalldafpillr um
Haconlarl en riKa,Sigurdar fc>n,oc
mmentraxH. Qmfmi promdenonhahmt ö-
lam FbrmtM^ in pr^^faime editmis fua,, cur
Snorronis prima. , /jux de Swortue ^ephui^
agunt y in duhium Vocaret ^ tanquam yix cre^
SbtlUifi^ kidtm de Dam^ mtmo^
rantuKj utfecun ^ne^igiritr f&iptä ^atqut
a Danicorum fcriptorum itionumentir ^w -
gms recedentta i iraduceret Sed agnofdmm
taldi hans langfedgar til Seniings> facile unde h4 laaym^: yidehat emm fi
eiTogtcr at veri Ingvar Freijs foiij Smrromsh^cfineexceptionéadmtterentur^
mn parum penvidi SdxQd fué Gfa>nmaWQ
immineré. Cuht enim éx his ; Evindo in^
^udniy Thiödolf^O:, Lang-fedgatolu, Srwr^
röne , trigtnta ärciter fucceliiones regum tnttr
Haralldum pukricomtim & O dim reHe chlli^
gitntuY^ dtiplwnfere mmertm^ Im Jeculortmi
decurfu , in Dania facit Saxo. A Vanoerum
(bnar Niarda^A.^. A principiö dc-
fcripli^örum fegum aetatcs jqui in
feptentrioneimperaranr,& Danica
ling-å ufi funt, cum äliquibas
ipforam gcncalogiis, prout å
vins dodis & fapientibus didici :
& ut tradicur in änticjuis darmiriibus,
atq; ut in major um gcnealogiis rc- primo quinquagefiirm o^åyus eji Gorma ^
peritur iUndegenu$ /iium reges dt- qui Hatdlldt tetnporä attmgit. A Vano
Icerncrc foliti funt.Thiodolfas fapi* itidem , tertius ejl Säxod Sih^eildus , films
ens, & pocta qucm alii vocant Hvi- Odim^utex Lmg-feÅgädo i Edda 51 aliis
nenfcmjCtrraciicoiididitdc Rogn-= documentis prohdri potejl: åquot>aniée reges
våldo rcgcfilio Olai Regis VcftfoII- fe ScJMåuf^ar dici Volutrm ; qMmvis id
di«,qaicrat fräter HäldiniNigri, nominis a SchioUd k é. cljpeo deduSium
patrisHaraldi palcricömi:In co car- putet Arr^rims. tnter Lotherim protnde ^
mine reccrifentur triginta majores
Ragnvalldi , fuo quifquc riöminc &
fato^ Repctiturquc feries ipforurri
jam inde ab Ingonc Frey , quem
éthnici pro Dcö häbitcrunt. kiiuä
caroien compoiuit Evindius Skällda-
fpillcr , de Cömité Haquino divité ,
Sigiirdi Gliöj ejufqué majöres ufquc
ad Semingam rccerifuit , qul habi-
tus eft filius Ingöftis Freii, dc nepos
Niordi. In 'Verjmw Vanicd Snorronis Å
ScJnottckm twmnm lus fuifOdimSyquamvis
ijus m}itionem fuh Hadingoprimumfaciat
Saxo i qui quartus eji a Sichioädo: Veinde
éjus memimt^ uii ^filii ejus SalUeri , in vita
Hotheri regit j qui feptimus fwt ab fJadmgo^
^uftdimtus a ^chiöUdoy Vttiorqut Hellum
gef/itcwh^alderö y Odino i Ö? cetms Afis.
Ad hime iSium exci^iendmn S axo ipfemtt/wt
fcutum proyidit i Scf^olldum non Odim, (id
Lotherifiliumfaciens. Keque^rum u/piam
fateiur ianU reges ab Öäino defcendi/Jé. Ve
Vhrmo edit^^ mmdum eji : uU pro til Sc- hoc pom , tam((uamcert(Jfimo, haud ampUus
mings» ad Sfenm^uMy legitur: ^atl nptC> filicitus ^ Chrifti natalem , qui in Odini tem
gncDe alle f^ang forf^öre for $)aton
^ertlirt0fOrt/««Ä> fenfu. Hk StmingMS
Ma^eeinter.SveonisfuhauäorittttiSjabeo^i
teYritörim U/'/'*'^^'^ Smin^hmdrad^herad in iariio iniervallo , facultas non deefit dige--
j^aincidtbatyfub Prothöne tertio cmfimt^
SchiaUdo Odini fitio , -^ligejlmHs [mmus : ut
F
r^enda
41 C AI', I I.
ratcBs temporihus y pro cujufque re^is mp- dm tjm notninis ttrtwnt , cujm Uit
no, "Nuäaequidemmihieftlibido atf' patmstmpcriffm fuitjWiellexcrit^ Hic
Borte iftim infeBa^di: (ed Umen uhi tamentrror , uti Longohardernm
hallucinatm eft, 'vd 'Oolens errai'it, id egrejjm fub rege Snio collocatus , pofie"
mihi cvimini nonfutnt indicaffs. Et riores Jcriptorff in fraudtm induxit ,
fif gi^atiam ejus , admittcndum , utmdgnum in hijloria Danica hiatam
(fmnes illos qui intcr SchioUdum ejfiexiftimarerityplm-efquéreges^
^ Gormonem recenjenfur fmjje ngum gefta defiderarent. Glumtur
rcges , . qui numerum itlum lorjg€ hoc CranXius , HvitfMius in htft.
excedunt, qui ex Lang-fedgatolft^ Haralldi^.pag.iy. Claudim Lyfcitf
^Thiodolfi Hvinenjts ^Eiäindi Sk^il- änder , X)tllt]m , ^Vhurjim. Lyjc'
dajpjllcrt carminibm probifri poteft^ne- änder autem no'\>is creatis rcgibtis , de-
Qejje eff non faucos illorum Letrcn(ium feSlum illfim fippkre conatm eft j ( m
regum fuijffcvafaäos , qui dff ifjt genealog, rf g, Dan:) ^uos titeritoe
fy^llc!S»Köngar, skatte-Kongar, regum cenfu cjecit Pontanus ^ lib. i.
Si$-K6ngar dicebaritur: Qui quo- hifl^Dan.pag. ^y. n^n 'vero Cran^
niam continu^ fere pratide incum- 2ii^ Ceterorum querelis, fuis ibi al~
bebmt , celebmremque in hiftoriis an- latis rationibus Jatis-fecerit., alii 'vide^
tiquis poji fe relinquebant memoriam fint. Ceterum reduBo, ut opor.tety
quam ceteri, eos in regum Letrenfmm Chrifti natali ^ad Odini tempora ,tot^
firiem adfcitos ab ^axom^ ueri jtmile habebunt apud Saxonem reges , f ro
fft; C^ .ex illis non .minm quam Le^ fiius temporis ratione , ut de defeBt*
trenftbm regum juece{Iionem contex- queri non habeant necejjutft^ t^nyero
tam , licetfub ^orum tmperio ©* fimul ipfa regum fértes reBe fe ibi habeat,pa^
cumipps 'vixerint. Potuiffet interim rumjolicitus jum.CranJ^iquerelamO'
éis , in hiftjoriét ^pro mtritis Jomsfatis tus Johanrtes Alagnus lib. 8. cap, 16.
{littftrts€jj€j.fed tamen extrd illorum *equefitLyfcanderprovidere'voluit,nc
ordinem , ne feries fuecedentium ^ aliqua in noftra hifioria lacuna depre-
temporis ratio turbaretur^ Cum autem henderetur , regibus non pau cis rectn-
Danusy quigenti ^ regno nomen dt- fitis ^ quorum apud alias nulla mentio.
dit : proximo ante Odinum , W quod IllaudätaprofeBo mduflria, ^ peffmi
idem valet , ante Chriftum natum , apud pofteritatem meriti ^ dubia velfi-*
feculo 'regna-rerit y quid Saxoni in Ba agenuimshocpaBö'vix difcernen-
mentem 'venerit ^ ut Chrifti natalem t€m. Namut fuerint quidam ex illis
in FrothonisTertii tempora conijceret y reges vel principen iilufircs , an ep tem*
non 'video : nifi deceptm fuerit nomine pore , numero Q}* ordine fibi Juccefi
Freij "vcl frödi y^ pro Ingmar Freij\ ferint, admodum ejllubrtcum ftatue-
qui Chrifti natalem prope co^tinge- ^f- Longc pr^eftat inopiam fateri».
hat^quemque Sveones pro Deo colu» quamfucatfls opes öfientare. De re^
ijfe aitOlafs jaga yjacrifitiumque ejus gibus illis ita £>. Loccenius : Hos
ipfemet Saxo in 'vita Hadingi FrUlot omnes Ericm Upfalenjts alii v«f-
appcllap, Frotlmcm Danm , Ö* res non agnoftum , tamen tanto
temp*
w
CAp. II.
43
tmporis intervalloy nimirum 343.
circittry ^nnis oporfuit fuijjc regcs.
Sed mn film Johannes i^aj^nus
Ljfcander hoc aufi. Quot rcges enixm
efty^nnmif^ iterbienfis ,in fuppofitipiis
a feeditis auBoribns ,quf Iticem nm-
efuawviderurit^ne dum ut imperarent.
PariA'l urpini Hunnihalldi , y^venti-
ni, hujufmodi aliormn commcnta
merito rciiciunt-ur.
Ol-informadur l^eirra) Dc tpfo
•vide Eddam, Snorromm , Adamwm
Eremen[emi Saxonem, CranTium, Jo-
hannem & Olaum A^lagnum^ StC"
phanii notas ad Saxonem , ormium,
Atci marga fonu) Q}* quot
illifuerint^ dtfficilc efl dtfcernere. Nam
cum in oinnibus fcre i qua extavt , an-
tiquitatis noftra rnonnmentis confun-
drntur t^Sjfi-ve Odinus frijcm
slteriäe mtmgralioms ^fiatica prin-
ceps , ut monui i» notis ad Gautrcks
Saga pag. 40» utrorumque etiamfilios
confundi certum efl, Prior ille mn ho-
minum tantum fed^Deorum omnimn
pater credebatur , uti ex Edda videre
eft ; altcr eiism ^fed longo poft tempore
hic in feptentrione , in Veorum collcgt-
um alletlus efl ; diBufque Odinus.
Quo autem notnine antea in my^fia
pracipué fit compelUtuSjfciri vixpo-
te fl i cum longe plurimisjit ufus , qutt
in mUs ad Gautrel^s faug» pag. 48 wm
cum impojitionis ratione,ex Edda
adduxi: Nam ittudy As , nön huic ,
fed pvifco illi competebAt, quod tamen
hicpoflea pbi arrogavitX>dm\ autem
nomen uelut ipp peculiare celebraVtt
Jeptentrioi Niordi vero appellatio-
nem ipfi nmqnam tribuit , ut falfo af'
ferit prologus Eddd y a ConfuHijf,
Dn. Rejetdo edit^. Cldaximam mm
prologi ifiius partem , utpote adulteri'
nam a fciolo (fuopiam eic mytholo-*
gid gvAca ^ latina confutam non
agnojcit genuina Edda Snorronis. Itd
autem mthus hic prologus. l>artotti
Odin godir landkoftcr, oc kaus
fier liar borgarftad fem nu heitir
Sigtun ( bad var af hans nafne , oc
gaf ficrKongdom,ockaIIadift fii-
dan Niordur jocjjui finit Ikri^ad i
fr3fdib®kum ,ad Niordur haft hd-
tid hin fyrfti 5via-Kongur. Ei l^ad
til bcfsadÖden hcforverir I>argot-
gaftur. hac ita 'verfa fmit: icrram
hane Odinus floridam cfifc Sc ferci-
1cm animadvcrtic : ergo locum illic
ciyitati exftruendac clegit , ubi nonc
de ejus nomine Sigtun vocatur , rc-
giaqiicgaudcnsdignitate Niorduai
fcnominavit. Idcircoin annalibus
vctcrum invenirur primum rc-
gem Sfccorana Niordum diÄurn
elfe, cjuod Odinus illic Rcjc
fucrit magnificentifTimas TJaccum
aperte falfa ejje interpres ^gnokeret ,
defuoad dit , qua in textu non habtn -
tur: qaamvis antc illum ad regn»
iftius gubernacula aliquot ledcrinc.
Item: parcnrhcfi inclula norilcgun-
tur in Codice Tegio,a4t Confultiffl
Dn. Refenius. Hihil interefl , dum
modo quit Jequuntur legantur, qua
idem adftruunt ^perinde falfa (unt.
Nunquam enim Odinus dtBus Nior»
dur , nec primus Svéonia RexfuiL
Snorronis autem textus geminus hoc
tantum habtt. bar bottiOdinfagrir
vcllir,oc lancJzkoftur godur, ockaus
fler bar borgarftad , fem nu heitir
Sigtun. h. e. Odinus amaenura & fer-
tile m hic tradum terraeanimadver-
tens, locum civitati elcgit, quam
44 CAp» IL
vocavitSigtun. HaCy ^ qua^jc- langfegatoh dkitur Oddlame h. e. mucr»'
^Muntur ygenmnx Smrroms "verba , Stepha- mm hebetator. Momi ettam alibi , Oém w-
mui , in notis ad Saxon. pa^, i jö. utut meth potes Ö> pojlms , filioi ejus éä. Uti & prin-
dis typographicis deformata exlnbet . (jutbus cipes iSuJit es , c^ui in acie ceciderunt , gpud uu
interpretatiomm altertM ijiius nothi ^ tnter- [ms emheriar Vocantur , ab O dim mmine
polati textus adjmgit. Ego cum notäs iflM Herian.
frimum Ugi , indignabar non ^arum , yirum Gardarike ) Ftde mm ad Caulnh
äoSlum , nominis fui tam fecurum, ut non Ve- Saga , pag. p 6.
reretur aperte fucum facere. Sed ammad- Hcrducrga) Ducrgorum nomine
ycrtipoflea , alterim hic eum indujlria ufum appeHati funt mm & pj%ffi*et-j de qutbus ^lin.
fuiffe ,<}uimalumtexlum pejusetiamdepra- lib.j^^^ cap. i i. (g lib 7-cap, y & 16.
yavit. Nam lum in Gothico legatur y l^ad luyenalSatjr i^.GeH.libcf.cap.^.zrÅ-
var af hans nafne , h. e, de luo nomis nci item Duergar vocantur. ^ tela ara-
ne , Öf hoc quidem nBe ; itle Jubflituit , de mx ©UCr^^tKlf. Bdda Folpjpa ,
lilii fui nomine. Sed ad injlitutum reyerta- qu^antiquam Septentrtonalmm phjifo'ogiant
mur^ Odini filii yigt^ui jex rccenfintur in condnenty de Ducrgis abjiru/a mmmHa
literis Jrngrimi ad Stephamm pag. 142. habent ^ quée éi legi pojjunt. Merentur ^
notarum in Saxon. in fertii^ (BaSJuTj Mei- legi nota Gudmundt ^y^ndre^e Iflmäi in
le , Vtdafy Ne fur j ile, Ale , t>or, Hdd- Volujpa , uU inter alia , non \ul<^aria ,
filfur, Herniodur, Sigge» SkioVdur y Dacrgzr q. ^-^^ 'i^yov interpretatur ^
Afahragur , OHdner , Itrehr , HtimdaSur, exponitque per qualitates , aSlus & effeSlus
Semingur , Hauddur , 'Brage , Ennilangm , divinos^ In andquis htjloriis , uti kS in
Eindretde, 'Biorn, Hlodide , Hardveor, hac nofiray per duergar hcrduer-
Sonnungur^ Fingerar ^ ^I^ymur» Fnume- gar irueUipmtur (emidnemones ^ montium
rarvur hi etiam in dt^ionario Eddico Refenii. inJyabitatores , qui arma mHa "Vt 'VelfraU"
SedinLdiJgfed^JtoluViginti tantumhaben- de yiolabilia fabricaffe trediii funt,
tur :\^or , Hlorida , Jtle , Hrugmr , Eir^ Vciddi \ ä utan fteins ) Montes
driäe ^Semingr , 'Biörn y Mele eda Mole^ rupes dammbus t Bcrgstroll,/wif>ii^/f4-
pi lame , BaBdur , SkwUdur , Fikar jf^a- ri, Veteribm Scandianié ^ dm perfvafum ,
k j Afabragur y Hermodur y Haudur y & hodie mulfis credttum ; neque id tantum i
Har dur , %imur eda ^mr , Syifdagur , fed Sf homines illuc a d<£mombus interceptos
NiorVe^ Edda , Odini adventum in jepten- recipi j nec incomynoäe Mc haberi : rwnquam
triotiem meniorans , fex tantwn flios (JH4 re- tamen inde egrejjuros , (i atiquid tbigufia'vem
cenfet , ig forte plures non fuerunt legitimi rint. Qtue opimo cum ^mlgi armnis ita infixé
eyt4 filij. Vedreg , 'BeiUejg fne BaUdur , quondam fuerit, ut ne nunc quidem fatu eyul"
Sigi y Skiolld y Semingy ^ Yngvi, foflea fa fit yyanitatis argui Jcriptores yeteres non
autem in Gylfagming phres enumerat , fed debent , quod res ejufmodi , ^mlgari fenfu fcri-
fatisadparetymnhujusdloSyfedOdimprif' ptis fuis inferuerint, Ltbet huc arcejfere
ctfi^fe A fiatici filtes fui^^e, Inter enumeratos yerha ClartJf.Vn. 'Brymlfi Syenonis, qu^
autem S igurhni mn comparet , Q? auSlori ad Saxoms fidem liherandam , in notis ad
tantum mfhro nominis fui memoriam debet. Hadingi Vitam pag, j j. ätaVit Stephamua,
Kft idemlit,qnt nominis quadam adfinitate in l^quidem Saxoncm ab antiquå ho-
niinum
CAPi II. 4S
minum leptentrionalium opinione Fal cggteinana i Steininum) Si
nihil alicnum referrc, tam certo hoc verum iferitthodiedr stdta arma
fcio, <^uäm nunc ferenare ; qui å fabricandu LeuiicUvius Itb. i.hift.
multisacccpijperfYarum fuiffe, ut i^ufulmanna Turcortm -pag^ 35.
fpcÄmm confidencer infccuto,fara, Calipha Agarenorum five Arabum
tumuli , parictes, pcrvia pateant; Alis,rcientiåreimiliurisexce!luit.
tantum caveat irodo , nc rcfpcdct. & infinitas, etiam fuamanu> Chri-
Sic cnim hxrerc aquam , & omnia ftianoruro caedcs , in praelio edidiflfe
in priflrinum ftatumrcJuci manen- pcrhibetur» Hinc illae Muhan-eca-
te qui inlccutus fuerat, illic loci norumfabcl!je,dc ipfiusFulficarc,
ubi rcfpcdarat. Fidcs pcnes aufto^ ( fic Alisacinacem nominarc con^
rcscfto, Nobis fatis eft Saxonis fi- fuererunt) qucm narrant, quoties
demliberalTc. Honmhm fältcet fmplt' vagina cduccretur, ita fe divififle,
cibHij&yera^rerum caufas non indagmti- ut gcroinus efficeretur, cubitos
bu^jl)r^J}igt(ii^ (Su/t07tesd(€mommmpofu- XVIII, longus : & Alini co contra
i/fe , haud eft tnirum , utfieri reverd exijli' Gauros ( Chriftianos ) utentero ab
marent, cjua per naturam fert tion poterant. utroquclatcre , non alicer ipfos , ac
t>cirgiordu honom fTerdj^^rwo- Icgetcm mefforcs, profternerc fo-
runt acumen d^emonum.arteobtmdi litumj^c montcs ctiam flve fcopu-
polJé.experimemaeorum monfiraTjere los eo diffccuiffc. Mos indideai
qui eautuntur ^quos & mjira atM inplevit^utinmilitanbusngnisMu'
vidit../4duer^is'vero f4bricataarm<!t lulmanorum, hic Alis acinax firc
ijla arte nort pojfe hcbetari veteribus Fulficar,velutinaurpicatus Chriilia-
perfHafum.Eamobcaufam^adiRi/iy nis,if'auftus ipfis cxprimatur. Hoc
Jilium fuum y cknt , duohus ducrgis , certum eft , prijcis temporibus , igno-
in fabrik arte crudiendum tradidit, ratopyrtipulveris tormentorum
numer Ma , loco didaBri mar ca auri ; heUkorum ufu , (luduijje vit os fortes
qui deinde omnes fabros in ifia arte ^ praicipue pugiles , fti gladios omm*
longe (uperavit , ut eft in f^tlkina fau- um praftantij/tmos poffiderent^ qui-
gu, Éjusgenerif fuit gUdius jingur- bus non tantum in pr<fdio pug^tis ,
•vadel , quo Harekum Jarnhaus intern fedpr^cipue in monomachia , contra
fecit yikjngus f^ifilfon. Torfieins fa- alios pugiles uterentur. ^Vanto etiam
ga. Et cum Thorjfeinus in piratica hos fludio confervamnt , ut nifi hert"
interfecilJet SltJaf^Vfcy fratremque des filios haberent , quibus eos relin-
ej US OtilfaxCy nulloferro violabilem , quereni^ terrtt infoderent, ne ad igno -
acerrimumque fraternx necis ultorem^ tos uel indignos tranfiret tanii pretii
Jibi imminentem haberet , luUrum a pojjeffio. ^ideSaxoneminvita f^er'
Duergo Sindre accepit, quo imma- mundilib.^.de gl^dio Skrep.
nem femidasmonem prAio fuperatum* Vad Tcrdi oc Un bane) Nota
fub aquis tamen mtantem , jugulo fint qua de equo Sejano fcr^piispro-
Juoiterum iffimineniem tandem confe- dita. GeHJibi i-cap. 5». item de auro
•tit. Torjleins faga. ^tholofanoVideäturErafmi/idag^a.
V 3 Hunc
4^ C AP. II.
Hunc item ^édinm ingr ätits ab ja 'uiclein Edda^ Scdhunc Thlajjam
Duergis cxtortG parfatum Je^mbatttr. alwmdb to fmjje o fortet- alias in di'
Fdldi t iaffa ) F^W<«w i/r|fgrf«ftf verfum abit hicnoflcr^ de interiti*
ThiaJJe, rapttf ldm^-i(S* ntc c Thiaf- tjus.
C AP. III.
NU cr I>ar til ad taka, ad T ' éftcrnu W«t)öre tyXCW
Andgrimr bcdcrkr rar i I — ( gUm ^iC^Utmi^t mx p4
▼iking oc ricd t-a fyrcr A ^M\mn\ CC^ fykU IttJ^
lidc miklu:Han hcriadc a Rjike ått gclf mcD fig: 0C|> ^iriat^C
SvafuiJama, oc atci vid han oro^ wti ^ivafurl.-mé %|f c / föran&e£?
fto; oc attuft vid hoggvalkiprc fvigpa ^OnOill» Cc^ ffiftC tf^C^Uga
(^alfer; hio Svafurlami hlut af fkill- ftdftua (tn cm(JUaiU (^Wafurlami
de Andgiims.ocnam fucrdihog- j^éggett(ir)cfeat2(riD9nm^ fliJiD/fd
gc ftad;I^a fTcifladc Andgrimur att fWCrCet fafmaOc i ^ug^Ct.
Ivcrdinu ä hond Svafurlama, fo ftröf iättOgrim ät(^ ^ouonii^cn/ fd
aftok; Tok ba Andgrimr Tir- att^atlDcupa^ af; tjidr metJltappa/
fing, oc vo med, oc felide i'va- De f;au tiU fwcrDct t trftrt^ 0C()f4(tC
furlama med honoro. Sijdan tok ©ivofurlamr t^ilr mcD. ^C&an
han hcrfang mikcd , oc Ey voro ^an IHi)cfct rof / ^ané ^Ottcr
dotter hans, oc hafdc i burtnoed ei;n?or/CC^^&cj^nncbortmfr) (t0.
ficr. AndgrimrfortähcimiBolm, narran fottt (/rm tiU ^otmjlV
oc giorde brudkaup til Eyvoiar. ^m\>t^mhX^^C^\mt>i}tmt,t\^tåt^
Pau attu tolf Sonu. i. Angantyr tetolf ^öncr. i.2lnjanci)rtrar fHfl»
var elHk. l. Hcrvardr. 3. Hior- 2. 59crwarCrr. 3. ^piOlTOtDcr. 4»
vardr, 4. Scmingr. 5. Hrani, 6, ^cmmingcr ^^rani- 6. *2^ram7.
Brani.7. Barri. S. Re^tner. j^.Tiun- ^arrt 8. SHfitllcr. p.^iUnDcr. 10^
dur. lo.Buiii» Haddingcr tueirj ^2^0/ (>C() ttW <inf ^^iiDDm^ar j ff(f
^cir unnu bader cins mans tcrkj U^^tO^mU CHé? niauetrcrt; Iticmi
Angantyr van tueggia verk; han var 2inöantt)r giot fd mt; ct« fom ttVÄ.
haufdi hxrri crn huor l>cirra. AI- 5;>aiUVar t^uf WUt) (^agre dn nogCtt af
ler voru bcir mikler berfcrkcr, tjlf anDra. 2(Uc t(^C ftort (la^^^
oc um fram adra berferki, ad afli ff mpar/ oc(? farmer dn ant^ra fempar
ocaracdi: ocer pcir foru ad hcr- tlllfturHacc^moJ). C^)\\å,tt^ji\tXt
ia, ^a haufdu bcir ey flciri mcnn att ^4ria / ^aDc tl^c c») pcremei) ftg4
å Ikifi finu, cn i^ä brxdur tolf; ffcptn/dntj^ctelf^^raucr j^aöf tf<
hofdu l^eir \>o opt fleiri (kip i faur DCC^ ofta jlcre f f tp »IKD fl^ pd rrfatl.
finni. tcir foru vijda um land ad ^fcforcwiiDapmlanbatt (^ånac(^
heria, oc urdu all figurfxlcr, oc worefcgcrfcle ce^m))cfctnamp«(un/
urdu hiner frarguftu. Angantyr mt- "än^^^^^ (?öt)e fwerDct ^ir*
hafdc Tirfing, Scmingr Miftcl- pna/ecmmmö^tfe^fWtiCt SJ^t'
tein ,
p
c AP. II I.
47
tern , cn Hiorvardr Hrotta; äller
haufdu Ipck agiact holmgaungu
facvd. bad var lidvenia bcirra,
er laeir voro med finym nuonnum
cinum , ef ]?clr fundu ad berlcrks-
gangr kom ä t>a, ad \>civ foru ä
land upp, oc brutuft vid .ftora
ftelna , edur fkoga. bad hafdi
licirn ad voda ordit, ad beir haf-
dti .drepit men fina,oc hrofid Ikip
fin. Saagur gengu bafrä beim.
^omo^ alle ^aDc t^c goDa ©a^^^
tivir t^e ^aDc ingen annflii meb fi^ /
oc^ befunne att ^eifcrf^gdngctJjet
dr raferil ; f om pd t&cin / att t^e
forc upp pä (auDet / oc& brotaDc^
meD ftoH ftemv / två, i^aDc
t^m ^dnDt t^en \y>åt>i\/ m t^c ^ah
treptt ftna menn / ocl) féitxlrfbat fin
f!ep»6c& ginge flora la4jer.om t^m.
Cap. in.
Z\ Ndgrimur berférkurvari vi-
^king) 'P/fMde^ Wus Jnfloria faci-
twrum piratkorum t eaque inter prttitpuai
laudes Worum fortium cejebrat. Is Jalicet
erat captiis ijlorum temporum , ut armormi
ujum J^pius qmm cau/atH rejpicerent. Hö-
minlhusfå^pe intet arma enutritis ^ m-^a-
yerri ^acem pati cogerentur , pradara- ju-
cunda poj]efSio vifa , t[uam aliis yi^ armis
extorferanté Quiä nutem yiri iHuflres & re-^
gum flit , huic fe militi<t [dpim äccingehmt ,
priecipuum iHis. injiitutum fuit , non pradas
agere , ft? quofcumqué déprehcndijfent , f^o-
liéire ; jed aut in terrM hojltles exfcenJJoneni
fåciebant j Mtin aljos pirata^ incidentes , pro
gloria ^ opibus certamen cum ip/is imbant ,
dios autem inmcuos msjfos fdciebmt. Ita
Hforjléum , ^ele té Jngantyrm , iriita ,
fojl Accerrimum inter fe pnelimn commip
fum , focietate , mare balticum pfratica infe-
fiaimt^ Er vordagar koma , biugguft
bcir foftbraedur , ochofdu xxx. Ski-
pa : hiellda t>cir fiidani hcrnad iau-
ftu^ veg,, oc hcrjudu bar , oc um
Syibiocl , ocalchid curtra fält» Fora
beir med hcrnadc finum, fcmteir
vora Yancr^drapuVikingaroc Ranf^
menn , huai' fem b cir gatu b» hcnt ;
cnnliccu Bxnderoc Kaupmehri fa-
ra i fiide. Z^. Ineuntc vere> clalfem
trigintanavium anpararuntj pirati*
camq^ in mari baltico infti<;uerant>-
praedafque ibi egerunt, & circa
SvcODiattl äc litora eoi maris (Curlan-
dica ^ frilf^fca). Egetunt auicm prö
cohfvctudirie folita, piratas & la-
trones occidetido , coloqos auteni
&mcrcatör€s non attingcndo» Tor-
Jleins Saga. Annat lismar lagdu bcit
ihcrnad, oc vard illttil! fiar, I ui
vikingar aller forduduft I>ä. /».f;
Sequepti aeftace piraticam initituc-
ruftC, fednon multum lucrati lunc ,
auia omrtcs pirat;? illos fugicndo
declinabant^ Badem 7orjlems Saga.
Ex fubtis hcjuet , lominei innocuos ab tHis
non yiolatos,pmd emnjvf^^ militia! Jpecimen
exhibehat piratica ipforu/eSlé etiam abfiiné'
bant • ab ' hjuria 'tVi* inf er enda , (jUi arma
non 9ppcnebant. Quaniyis boc non ita fanSlé
femper obferyatum , ut non & iHi coiriperen"
tur, ijui inmxiä/s naVtgatioms injlitme ,.fi
modo åliquid yeherent , quod hahendt cupidos
irritaret : more mjirificulii cui-religiq non ejf^
amicorum mercibm omfljf^ m^es dir i per
Sed modeftiores multo major a nofi} i , pira-
' * ticam
■
48 ' C AP. III.
iicämejcercentes i utreSle étiarti tihfetwVtt ^utehicettatnhis my^tceVarmyejtitur. ^ed
OläHi Formittf yinexpt^ioffélapidis Tirjle^ Vormui^ em in S. mutat & k£tt ^44 , cum
denfislih.^, mönuminti, png. 26^. QuiJä- tamenjarepotuijfetidverhnm Veteri nojirx
pk nwtnuHa de piratis notatu dt^a exhihet y lin^ya mfolens fuiffe'. In ^enulthn^ linene ul-
qU(t tamen nm anhiady^eriit Vomm. Ne- . tim a ycce U äemta funt liL er pro fier: han
ilueenim animdvertere potuit, cum ak ultt- Varfyri C\tr,detilis diciturqui egte^i
ma lméå perperäm intipkndo jretro levern, inji^nei wi funt. Cum in hcc epitaphio,
fen film tion dico peryerfum , [ed nuUufn eli- Frotcnis & fäni ionditio?mn , proifliui fe-
cuiticuideiride pareni eicpöjptionemfibjunxi iuli more.j "Verbis pauåfimu exprefiffent
Sicverble^tt: Fiiki fiodi Döalif Vi- 'Ofradm-^ Hdtur , memorahdi etiam [en-
kirigar diauda aug vasfur, feiifärt tentia cbudunt : for.tunä a Deo .concejfja
han värd taudun (iin. Sinian han val- quemlihet uti. TiraUca prmctps , fme dubio
Dofojng. cfc FVödä f ronti fin raisdu fuit tam Froth quam lanm , tdeoque in tu-
ftain dcnfi Olradr aug Hiltuur. ti^ec tela numiuis mutici : quale Fi 15 ^>ei Frey j
fic Uime yertit, Friki piratam Doa- qum ab iHis pr^eapue culimn nen potejl du~
liroccidit, & väsfur Sinian erat oc- bitart. Neccaufaijlws objan-a^ex Edda.
cififiiius. 5inian erat Dofoin. Fro. Frtir er argod oc fegiat'<i god. Veué
thöni cbgtiacö fiio lapidcm hane annons Ö> dmtiarum^ hem. Frcir cirn cr
pöfiicrunt öfi*adu$ ^ Hiltuur. Hoc agi»raftrn\edgudi m; han rxdr fi-
autemöråne te^ débenttfla , utante mé.et- ri regri oc Ikitti folaM, han rardr fridi
iam^idä folyänries 'Burem: Ofrädi aok ptfefitlönijanna ké. Freir Dcomm
MUtttuif ris^tt ftaih lJCftri cft^rödä o^timäS, qui pluviae & fercnitati
jFfönti fiti j liin Jan j häfl Våt höf- prareft jcjiii pacem & opei homini-
dirig* Jan hän varf? taudr ä Stä!biäö- bäs tribuit- Sed paä& agro , b<£c potitu
tu':aukYärfur fi - --Frigi fiöd ido quam piratis conyeniunt, inquies? quibut
allir vikingar. Qiue ad yerbnm fic reddi continuaferé btHa. ^eljmdeo piratarum pa-
poffmt. Offaäm ^ Hiltuur erexerunt la- cem ^ fekitatem in aliorum damm Ö> jaSlu-
p^em hunc Frothoni confan^ine» [uo,filto ra CönflfttJJe-.uberemqtiei^is pro^>efitum^
Jahi y V/ro prmcipi. Jma autérH MWtutu mnonam ex diyite prdda ^ qusmfine dubio ei
fuit in Syeohia, Ö> erat W infignit. Ftigt accéptam ferebant^ qui dicebatur fegrafa
loculis dediti funt omnés ptrat^, QharaSle' ^Oi/,fef2elo god k^. T>eus opum ^ diyitia-
' res fin^i in texlu Gothico reHe expféfi non rum lar^itor. In Gautreks faugu ceteris
funt , ut mltbet mdtiif^/lum ejl, EG. in fen mmbus fufcepta tnmoratur piratica
'verbo dnfving. pro i&lprp p pirpe- til ^srh. \ ad^arandtis opes, Quia etiam
. rqm exprejfa. inyoce fuHy unico duBu \ Freijerenitati^yéritisprafidebaty commo-
exarata eft liter a yocaBs h quod in nö- dam etiam lar gm . nayigätionem poterat.
pris lapidtbus perquam famUtWe efl. Hdc etiam elegmu emblemate exprimit
f wiFlItHntn «o» eft kera ydcd- ipfe Upis Tireftadenfis y fupra memoratus
lis O.fid J. longum yét geniinum , m nöj^rU fiulptura crumen<e , ^ .faciei juyendis. C«-
lapidthui fdpe occurrens j quöd etfam in fua ps äuttm facies imelltgi debeat ipfä indkd
fcriptiom hodieminent Jjiandi: Litmfn%, tHfifiptiö :Wigi fiöå. h. e.cYamcr\z Dci
Upidesyetéres umco. duSlu r J,tpetxfrimnl; ?^rig , ^uam heaffe ait önmes f trätas, fro-
äxius
cap: iil
49
tixius d^uänto hM perfekta dehuiy non ut quem Didonem , trtbus drciter feculis juni*
f^ormium flrigili fricarem j fed Ht lapidem orem , amom fJamma exar^iffe memorat^
egregtum a perverfa leFlione ^ interpretation poeiic^ fui liceniia tuius. farimodo Andgri^
ne yiiidicaremygemtmmcjue fenfum rejlitue- mi ^ Ofura matrimonio , Qmjliants Saxo
rem ycjuiad expo/itionem yerbi Viking ^2o« gentilium rerum incuriofts jecure impofutt»
parumfacere yifus ^(l
Attuft vidhauggvaikipti fialfcr)
TiiJnl in yeterum mmoriis frequcntius^
• Angantyr) monui alibi ^ honi ominis ^
& qua Imejli altquid in memoriam reyoca^
rent ^ Itberisimpojmffe nomma antiquos. ^uiä
quam tpfos primpes imperatores exercis fit Angzn ex pomt Gudmundus jfndrea ad
tusJinguLm certamme de rerum fumma de- Voluj^a, nempe opera ^ officiunu Tyr Ver©
crevijfe. Exempla ubtvis ohVta^
Giorde brudkaup til Eyvorar)
•Saxo hk 5- prope finemy N^on EyVoram
fortts'j animofus ; ab jfiatico 1 yr. Ångan*
tyr fromde , qui offjcium fortiler urget. Her-*
"Vardur y feryatot cxeratus: Hioryardur^tu^
SyafurlamifHianiy fed Ofuram Frothonis flosgLidii.&c.Anganab angiädedudtKob:
Tertiiy 'Danorum regis filiam duxiffe narrat , I)n.StierfJyJp.exo!!ere^angariare.Aiganym^
deviBis prim in commendatm$s arguMcn- garia.Tjr audax förlis a tjra^ t^ra^äudere,
tum y fuafu Erid diferti , Egthero (Biar- Ad afli og arsedijH^er jm&a pugdem
mi<!^^ ^ Thei^ih FinmarcJ^iC regibn^ \ di- factnnt^ ISlam nec robur y (ine audada.($
thmbufquc eorum Frothoni fubjeSlu. Duode-' confilio aggrediendi , quicquam pr^fiät ; nec
dm porro ex Ofurå fufluliffe filios Andgri- ferox audack , yiribus ® conjilio dejimta
tfwmy quorum nomina y Bränder , Biarbi,
Broddcr, Hiarandi , Tander;, Tir-
fingar ( mn filiiis fed gladim Andgrimi
fuit) åi\o Haddingi, Hiortvar, Giart
var,Rani, Angatyr. Dz/^mif h<^c no-
mina parum ab ijs y qua habet auSlor nojler ,
fed tamen fadli negotio condliari pojfufit.
Hane narrationem a Saxone mutuantur y
fmsq\ inferunt fcriptU f ohannes Magnus lib
altquid prdclari e^cere potefl.
Tirfing^miftilcein^ hrotti) Sde^
bant quondam Viri fortes arma fua & pr^ci^
puezlädios peculiaribus infignire nommtbus ,
qUiiC pojlea ScaUdorum caruumbus frequm^
tat a y pro communibus haberi cc^j^ere. ISlec
his contenti ScatdtpluratSipfinoyafinxerey
tranjlatiomlufque poettas m^rum in modum
auxere , ut tanto majorem admiraticnem Ö?
4. OlaM Magnus lik y Et tot fliorum gratiam carminibus fuis conciliarent. Degla-'
parentem fuifje Andgrimum auclor nojler dioydpiloMyidteiny quo^aOderummter^
adferit. Ceterum de O fura matrimonio y &
affinitate Frothonis y commentum ejl y poét<e
quam hijiorico conyenieiitius: Cum Odim
aqualis Andgrimum y Frothonem ataie longe
antecejjerit. Sed notandum , Saxonem quic-
quidinyeterum hifioriifi magnificum & ad-
mirandum reperit , in Frothonem con^e^tf^e ,
ut non regem modo , fed etiam heroern prtfcis
iUis herdbus ac femi -Viis partm exhiberet.
Troutin J^nea fuo nihil omittit f^trgjltM ,
quQd d^predicmftt ejus feryire pstcrat ; in
emit fdäuderus lege Fddanu Hrotti eiiam
celebris fuitgladius. Ab eo poetice '^cmtr
praliumyhrottz hregg ke^gl^^^orum nm-
hus. j{nundus tråjöt m Greda :
hottaeghafurad hrotta
Hreggindi.f^:iegg^^ h,e.
Ego viris anteä' vidcbar aprus ad
praclia. De glädiis Skrep^» Lovi ,
Snyrcir Ö? h^dngyide Saxön,pag,^i.-
36. ^ <54 Thiodorid Verönenfis gladius
JNagelring , ^ caf^u Hilldegrirn. Vil-
5<»
CAp. IIL
dem. Ulfoms U^af^^s X^^tdius ^ Manna-
tyr. Fikingi Vi^hfons gkelm Angarva-
dcl. deglaSo tirfing Uc 4«5?or.Dyrum-
dal <I(^uligl<uftu4. fiis fm^los emme^
rare pofiti
Berfcrks gånger) QMdftty & hie
bcustSijUéC le^untur caj}. ^.Jatismonflrant.
an yero ah intumefcente bile ® ehuHiente fan-
gl>im , aut a damone atiquo concitam fuerit
hk furor t qui hacchanttum furorem fuf^era'
yit non capio. Eum defcrihit etiam Sdxo
GramMb.yJefilusSigyatldiSyfeotiicipugilis.
Hic feptem filios habcbat tanto ve-
ncficiorÖ ulu callcrttcs , ut faäpc fub-
iiis faroris viribus inftindi,yerenc
ore törvuni infremerc , fcnta morfi-
busåttreftare, torridas faucc pru-
nas abfumcrc , cxftrnfta quacvis'in-
ccndia pcnctrarc; ncc pofTet con-
ceptus demcrttiae motas aliö rcmc-
dii gciicre , quam aut tinculoram
injariisjaatcxdishumanse piaculo
tcmpcrari. Tantam illis rabiera fi-
Tc facritia ingcnii , fivc furiaruin fc-
rocitas infpirabat. Bt eodem Uhro,
i*^Ad var til tidinda citt lola-
L^afcon i Bolroi^ad mennikill*
du ftreftgiahcit-biargar-fyl-
Ic , fem fidor var til ; I^a ftrcing-
da heit Andgryms Syner t Hior-
vardr ftreingdi txcit , ad han fkylldi
ciga Ingibiorgu Dotter Ingva
Kongs ad Vpfolura, ^a mey cr
fr«g var miog ad viturlcik oc
fegard OC aliri virfka» cdaqucdft
hann aungva ciga fkillde. I^ct^
ta iämavorgioraBcir brxdurfcrd
fmk til Vpfala, tolf faman, oc
pmdopo^. Hartbenus Hclfingius tan-
ta corporis ixiagnitudinc erat» Qt
novtm cubitis procei itatis cjas di-
imcnfio tcndcirctur. Huic doodecim
athletx con tuber nalcs fucrc, qni-
busofficio erat, quoties illi pratfä-
ga pugnae rabies inceflifTet , vincu-
lorum rcmcdio oborti furoris impc-
tum propulfare. Ab his Haldanus
Hartijenumcjufquc pugilcs viritira
impctcrc juflus, non lolum ccrta-
men fpopondit, fcd etiam vidoriam
fibi ingcnti vcrborum fiducia pro-
mifit. Quo audito Hartbenus , rc-
pedtino fariarura afflata carrcptus ,
iummas clypci partes irorfus accr-
bitatc codfumplit j igneos vcntri
carboncs mandarc non deftitit > ra-
ptas ore pfunas in vifcerum ima
transfudit, crcpitantta flamarfi peri-
cula percurrit:ad poftrcmam oroni
fxvitix gcnerc dcbacchatus , in fcx
athlctarnm ruorQ praecordia, furen-
te manu, fcrrum convcrtit. Quam
in(aniä illi pugnandi aviditai,an na-
tarar ferocitas attulit, inccrtum eft.
CAp. IV.
T9)tt f;4itl)e ett 'j(,v\aaim p^
ra Wftf förcltf fdfc m ert
ft0 m ^ati flfuac Ingeborg/
tti^ fom mt)ått nampf utttttö ft)ar af
fin tbt^tu f4grmg oc^ mpm ; o4
(f Ola gifta fig» Om vo arm foro t^cj^c
wlf?5r^l)<t tittfamman öpfa#
gänga
\
C Ap. I V. Ji
gänga fyrcr bord Kongs, tar (a/0C&g(tt^Opr^^>mm3«l1^5Dr^^/
han fat i håfxti finu , oc Dot- t^åx fattijttt &0#t^e ttiefc fm
ter hans. i>a fagdi Hiorvardur t>OtUV, Zi}a faDe 5ptcmarDCl' for
Kongi crindc fitt oc heitftrcin ^omwgCtl fttt crcuDC OC^ ^tOfDa (of>
ging ; cnn aller n^enn hlyddu fem t€; t'C& alle ti}C fpm t fålen ttJOro ll)DbC
i hoUini voru: oc bidr hanKong t^4rpa:ori)ba&{)au^öm3<^n9mafi
Ikiott (eigia huorc crinde hanlkal fåija ^waD bejreDl^^au ffuUe fd
l3 ångat hafa? Kongr huxar tetta ereilDct. ^OUUn^cn bttåi\HC t\)tm
mål, oc vcir huorfo mikler men mdl/ WeltDetattDC^^Wilfi^ florc j^a^
teir br^dur cru
veitoc ad i^^eir cru af ägi3etu Atk- od) att t^c mu af foruemli^ jlaft
ti. Sovaro med Inga Kongi teir fOltine. ^CVC oc^ tå^OOé Äonuug
Kappar oc Lidvarnarmenn ,Hial- ^Wt^^^Wie j^Crtipar OC^ 5p(^fft?lt3*'
mar hinn hugfulli, oc oddur mdn / ^lalmar tl;en ^u#Ue / oc^
hinn vidforli,er kalladur Tar Aur- OODur t^Cn WiUbtmnmt^C/ (ottl
var-Oddur. Oc cr han heirdi fallaDe^ ^rftjar^OOÖlUV t^et 4r
huad herfcrkerncr faugdu, H iDi>t>ur mcD pijlaim TOr^Wlmar
ftie han fram fyrir bordet, op ^érÖC tl;cfjc ^^la^^f CUipar^ erent)C/
mxlte til Kongs: Herra, minnift fmf^mfvamfivbovm/ Of^famiil
tier huad mikin loma vier ho- ^^OUUmjeu : f Oltmif r l ^ii^ / 5pcrrc /
fum ydur vcitt, fidan eg kom i faJ)e Jan/ ^waD ai^rewijrDnaD lag
land pettajoc hnai maurgär eg H*«5crtee&tcl)er/ teDatiiaö fom Jijt
hefi att, ad vinna Riked nnder ii^^^^^tMmM^
ydar ?hefe eg ydur land heimw p.^^ CDer ri/f Ct taii/^^^
la mmalMonuftu Nu bid eg ad ^afit)er attijDftåDtcDcr ttU rcOo/ fÄ-
tier veitid micrtdfaemdarocgie- (em cDer C^etl tiåmué. Zt) bcm
fic micr Dorterydar,cr min hugi ia^/ i MU ^OV a mi i tl}Cn åi}r an
befur leingi ä vcrid. Oc er t ad gifttja mt^ CDcr ^CtUv / tt}en ia^ fi
makhgra ad ^ier veitid micr I et- (en<K ^afwcr åiftat^ Ocl> dr t^Ct
ta til fxmdar , enn berferkium tiUbcrll^arc/ att i latl^cn migtbeii
teim uilendnm, er illt eina ha- JeDrenit?eöerfara^/ant^cffiMiifrcnv
fa giort, baediivoru Riki, oc mmm\ &a^*Qt(mpom / fem imtt
annara Konga. Nu htxar Kon- ^afm mt / än bmfm
guren fic um, oc totti tetta odmff^ i W^^^^^
111 i u' ^ommgar^e^tjfcKonumjentenfte
Tår. V'' Oöom oc^t»)cftc§onomt!3ctenftt)ar
haufdingur Kieptuft cpter hans ^^f / att t^cf^C m'mmv / få mtå^'
Dottur fuo triog: oc fagdi nu gne worc efter ^aué ©ottcr / oc(> tty
ä icid, ad huortueggia ^elTa- fwara&t' Janfdlcte/attbe^9etl)f(>
rä er fuo mikcll oc vcl jectbo- fc tvore f4 ftorc månn/ Ocf> WCl dtt^
rch,ad huorugam vill hann fm- feprnc/attingcm^erc ttJillcj^an f(5r/
r
5*
Cap. IV.
ia ma?gc3a, oc bidur hana kiofa
huorn han vill ciga. Kongs dot
ter fuarar : cf Fader hennar vill
hana manni gipti» Ip^ vill hun
tann til mans taka , cr henne
er kicndur miog ad godum hlu-
tum. Enn na bidur Hiorvardr
Hialmarc til holmgaungu i Samf
ey^ oc kuedur hann vera huors
mans niding, cf geingr frä, firr
enn tetta einvigc er reinr. Enn
Hialmar quad fig ey duelia Iku-
la, oc (kilia ad fuo msltu. Fa-
ra Andgryms Syner licim , oc
feigia Faudr finum fitt erinde,
JS.tin han quadft alldrey hafa
Sfoå^ta fin potter : m^m 6aD ^cittic
om Jienncé ^mr wm gifta ^entic /
t&d wae^on(;4I(it^mtU mannja/
fm / t^tn §cmie Uft woxc httän^ i
mam fim ut 9)iaim(it att f(diP
nom ^mvB man^ nibing om ^ati
fluUc unDanft)i)f a / förr dn t^nnc
cntt?i95''famp tvorc forfdf t* 9)iainm
fwaraDe ftg tf^r mcD ct) \foia Droija.
oc^ |T ilDcg^ t^c dt^ mct) tf ct aftalc t»
5oro Sinögrime é^ncr ^cm/ fOi^
De fttv SaDcr af t;uru ercuDet ^aDc
0dtt.5pan fmaraoc aUDrtg f<i^ H n>a
ottaft um tcirra ferdcr, firr enn grufttat fi^ for fjera^ \åVt>/ fom
DU, er pcirlkilldu betta vig hei- t5c!we9angen/(&ert&etf;rttafiagi^
målet ffdle utföra. o(() ttdr rfic lluf^»
(e fara ttU t^et föreftemDa flaget/ föl*
gDe gaDren t^em tiQ ft)digé / oc& <Jn.^
ffaDe t^em U)cfa/ fdiiatiDc^ att m
QioxtcB t fem be^of öoD wapn. ^c-»
tan foro t(;c fm tceo.
ja. Oc et beir Ikilldu fara til
holmgaungu, Icider Fadr t>eirra
l>a ut, oc maclcr vel fyrir t>eim,
oc c|uad l^cim i Porf koma god
iropn. Epter t».ad fora l^eir Icid
fina.
Cap. IV,
Jo I a apto n , V/Wf cap. 14 ) §}uid
fol pt y ^unde dicaiur , cum ali-
ud alii fcfjtiam > ardttum for fan erit
certi quid decernere. Et Johamk qui-
dem Magni fenteniiam lih. 4. cap. 1 3 .
a lulio Cafare nomen id deducentis ,
Mpote mila ratione nixam , merito
explodit DJLoccenius Itb. i.cap. 5.
^nticfuit Szieogot. Olaus ormm ,
infaftis fuis , eandem denominationem
approbat: Et Iket argumenta , qui-
bus utitur , nullo negotio fohi poffint ,
Cum eo tatnen , hac de re nan rixabor.
NecGcorgiumBuchananum^qtti tulia
ifla Jt^ve faturnaliaHb. 5. rerum Sco-
tkarmn eleganter defcribit , & fdem
cum priortbus fentit , arguere animus
efi , utut ipfum in nomine ifto etiam
qmad 'Brttannos ^ Scotos fuosfal-
li exiftimem. Illafrmioribm adflri-
Ba nervis ejfe 'videtur fententia^quam
ex Beda produamt 'viri doBi j nempe
a Giuli h.e. converfionc folis in
audfcum diei , ut njerba ejm habent-
Eo fenfit Scaliger lib. 2. de emendat.
temp. giali tropicum interpretatur.
Hane ratfonema converfionc 'vebotd ,
aflatis bonorum ftriptprum locis ftabt-
lire
CAP. IV. 53
tirenititur T)J Loceenius , loco fuprd men fes , varand diBi ah operihi4s rufli*
indicato, Quia autem Jmm cuiqut cisifiotcmf>GrefactendtSyitem\,åA'^T\g
judicmm Iwerum ibidem rdinqftit ; ( quod nomen V cJmAtini tttamnmi re'
mihiomt3iaiftanon(atisexploratd'vi' iimnt)ab I^iia, qaod hoc tmpoi^
demttf ^ qtta eft njtri aquitm can- pilos mrHent anifhalid. Inde lolk df-
dor ,mtHfaci[eiinoJt€t,/i(ffiJlaulte^ filis ^ lirtbus exhaufim , ut juni
nminquime annixmfuerim. Olaus aiurnaliai är ca hoc tempu^ , operibus
f^ormius Faji. Dank lib. i,cap. 14. ruflicii ddhiberifölita^ flt^imcufesy
pro giuli , huile kgendutn vult ; qu^t höand Qf iké' dand , a colkBione fwni
•vox quietem notat Sed illa mendatio meljis. Scpttmber hf ft ma nar, Cc?o-
nihilt efi. "Kon cnim in tr opiets quie- ber Haktcmanzt, a maBaiione peco-
fett folj licet ultra eos Derfus polos nan rum in ufnm jequemis anni. JSlövent'
progrediatur . Notandum igitur i ma- ber é^nglis qmndam blotmänac,
joresnofiros , ^ mathctnatica^ ci' quod illo tempore facrijiaa autumna"
yilirattoneatjnum computatjijje. Ab lia peraSla, December Iflandis 'kam'
illa fuit accurata Jolftitiorumobfer- daegis-manat, h . e . dierum brttiijfi-
vatio j qtid jolis adutrumque tropicum marum. nouilumis etiam nomma
dccejfum iOfinde recejjum non indi- tnenfibus impofiterej Jed h^e jam in
ligenter notarunt; punBumque iUud ufu ejje deftcrum. Litet autem hac
tropici utriufque , quodcum fol attigitt nominum impofitio civtlis fuerit in (ii"
vfrftés pölttm ultra non progreditur , tuti , ipfa tdmen anni dtftinBio in mrn-
ftad , qua(i ftdium nominarunt ; prin- fes , matherhattca fmt . Civtli vero ^
cipium autem retrogrejjionis bragd , vulgari confuetttdine annum tn Joli-
& conjunBim ftad bragd dixerm/t, diores partes äiviferunt. Ar ikptirt i
abhvegdoiilzdh^e. retrocedere. To- toau milTcrcj i miflcre cro mal
tam autem tUud temporis fpatiumf tuau j i mali månader t>rir. h.e. an-
quod dimetitur fol curfu fuo annuo^ nus in duos fciiii an nos dividicar j
ufjuednmrevertatur ad idem tropici in fcmi anno dao funt inrervalla,
pun^tfm quodigrefjus fuit jtrecen- &in qnolibct horum menfes tres.
ti^_ quinque diebus tolfrxd ctim qua- G}uotiefcunque antem jolidiorés h^e
drante , h. e. denario numero in cente- partes exprimu?jtur:EG.fn LL. ^ rig-
nario duodecies repetito, terminabant. gia vetra garna! ; fex fumra Treft ,
Tantundem ettam temporis civilian^ hujufmodt fexcenta ^ femper intelligt-
no tribuebant , fed nuUa folftitiorum tur annus integer ft've annuum jpa-
habita ratione. C^dathematica etiam tium , quod alias dicitur r>att oc jarn-
rationis fuit , quod ad luna motum , langa , natt oc ar , ar oc da!>. de qui-
in menfes annum diflinxerint. Qu^e bus -vide 9ap. 4» Hb, i . ^ntiqui*:^
4utem fuerint men/tum 'vetufiiffima Dj Locctnii. Qu,in ipfum 'vo. ahu-
nomma, cum po/i chriflianafacra re- lum åV / 'vi -vocis originarhe^ dimi-
cepta aliis etiam uti coeperimus , haud diam tantum anni partem notat , eam
ita certumeft^'l~hors ^ Gåeprifcam nempe qua aratur metitur. ^rd
ffomctfclafuram retinuerunt i wni, emmaratioeft. ttainLL. GuUl>in-
G 3 . gen^
y4 CA]
tondf^Bionis 'pradiorum per arauones
ex^rimnntur. Ef voaåx Icigir iord af
landzdrocni, Ikal han ä \>tm ior-
du bua , /ua leingi fem vattar hans
vituathantok fer ardar mala. h^€.
Si quis å domino prxdium con^?
daxiCjillud pertot arationes reri=^
neat,quot ä domino eiim fibi id paj**
ftam eflfe adicrtorcs cvincere pofi^
funt /tern. Skal fa hafa ardar mala
fin er lok.h.e^ non poteft dominus
colonum praedio eijcerc quara diu
durancanni conduétionis Et quia
cx labore fperatnr fmBus , "ideo ^
anmnazv di3a: gott ar , uber pro-,
ventus: arangur, ^annona anguftia.
Gulaf>ing^LLJand'varmrbal{.c. i.
arboc , k e^ facrificium pro annona
recuperanda. Olafs faga. cap. 107.
Si^e autem integriy aut folidiorum
partium nomtntbus exprtmatur annus^
tivtliter intelligitur amuumlpatmm,
Ji^ve trecenti qmnqmdies tolfraed cum
quadrante '^utyin definittone annor um
pubertatis ^ tutel^ , in 'venduionibus
mpti0nibf4s , in pr^efcriptionibus
^ omnibus fere ejufrnodiobligationi'
bus. civilem etiam computatio-
nem^ jatrorHm jokmnia ^ commef-
Jationes publica inflituebdntur, Olafs
Jagacap.iiy. Sigurdrvaf l^ui vanr ,
medan hcidni var, iad hafa t>ren
blothvern vetr; citt at vctrnottum j
annat ad midium vetri , I^ridia ad
furari^ En fidan cr Sigurdr tok vid
Kriftni , beJlt han teknum ha^rti um
▼eitzlornar : hafdi han a hauft vina-
bod , en Jola bod a.vetrin , oc baud
J5ä enn til fin moro-um monnum:
|>riaia veitzlo hafdi tian um palka ,
oc hafdi l^ä en fiolmenc» h. c. Con-
fueyit Sigurdus tria lacrificia per-
agere cjualibet hyeme; (<««wo)unnni
inautumno, aJterum media bye-
me, tertiumineunteaeflate, Poltca
vero quam Chriftianus faétus cft
Sigurdus , confuetum morem reti-
nuit,quoad commefTationes: itaut
inautumnoamicos ad fe invitaret;
media vero hyeme commeflTationes
iolenfes , invitatis cjuamplurimis,
celebrarct; teitiara vero pafcatis
temporc comme(Tati©ncm inftitue-
rec , 8c eam cjuidem hominibus (atis
frequentem. Non pauca hk ohjerya^
relkety ad rem frajentcm facientiai
(ffquidem hyemis nomine totum an-
mm dcftgnatum j demde tria fingulis
annis facrificia feraBa , (^T in Jingué
lis facrificiis commejjationes pnhlicai
infiitutas ; eam itidem, qua media hye-
me fiebat, ceteris lonqe folenniorem, Q}*
'vocatam jolabod h. inuitationerH
convivalem. Catffam addit eadem
olafs j<tga cap. 6^. I Svi^iodo rar
bad forn landzfidr , medan t^ar var
heidni.adhaufudblot (kylldi vera at
Goi acVpprauIura. Skylldi^a blota
til fridar oc til figrs Kongi finum :
fkylldu menn tå bangat laekia um
alt Sviavelldi &c. e. in Svconia
antiquus mos fuit, dum obtinuit
gentilifmus , ut Vpfalx univcrfäle
facrificium pcrageretur , menfcFc-
bruario: facrificandum tunc crac
propacc & vidoriå regis, cocun-
damque illuc ex univerfb rcgno»
S acrijjciorum iftoram memimt etiam
Olafs [aga cap. 109. Er pad fidr
Peirra ad hafa blot ad haufti, oc fag-
na vetri , annat å mit)ium vetri , bri-
dia at fumri : I>ä fagna beir fnmari.
A Mos illörum eft facrificare in
aucum-
■
CAP. IV. 55
siummno, ad propitiandam hyc- fyniafyrihcimlkaracnnoc auloda,
mcm; dcindc media hycrae j ter- huad fc^cir mxh. h.e. Rufticomni
tmm in acftatc, ad cxcipicndam nomine rcfpondcbat Alvcms , nul-
aeftatcm. Qu^e facrificu proprie erant, lascommcffatiohesiaiaasinftituifre
txprimt Olafs faga. cap. 107. t>ad£ylg- ifto autumno, nifi fveta cotivivia'^
di oc fseirri faugu , åd l^ar Vxridrc- aac compotationescxtraördinarias:
pin naut , oc hroff j ch rodnir ftal- nonnullosctiam amicos invitavifle.
lar i blodi, ocfrarait blococ veittr Quod aucem tibi di<5bum éft ^ ircx ,
fa formali, ad j^ad fkylidi vera til itiquit,dcTrandhcmcnfiumnoftro-
arbotar. ^ad fylgdi oc ad aullum ram formulis vérborö in bibcndo,
I>otti audlynt , atgodin hafdumiok itacft uthomihcs providi & corda-
reizc , er Halcigar baufdu fnuift til ti fibi ab cjufmodi vcrbis cavcre
kriftni. h.e. ijldcmfcrmonibos fe- pofTintjCjuidautem ftulti& ccrevi-
rcbatur , raadäta pccora cquos , (xa infani dicant , ego pr.ieftarc non
arasiangvinc tinÄas & peraita (a- polTum. T>eitviecum majori indigmtione
crificia , håc prceatiönis formulå , expofiulayiffet rex , quod iidem Tranähe^
Pro ANNÖNiE Rest I- menfes mjim ffent midvctztblot , &
TUTIONE. Facilc enim cogno- blotvcitzlor. f^fpondu Aherw. cap.
vifTc, iratos fiiiflfe Deos , quod ad 108. At bxndcr voru ulariner ac
Chriftiänåiri rciigioncm converd hcffari fauk. häufuro ver , fagdi ban
fuiffcnt Halogcnfe. SacrificUs m jolabod, ocvijdaiheraudum^åm-
/'e^'dHå Ptäpiehat commeJfaUopubka^iut & drykiur. JEth bcendcr ei iua hnept
ipfa rel^titfa. Eodem capite 107. vora til lolavcizlo finnar , at ci verdi Hor
tar dryckiur miklar; Kongi var af-hlaop,ocdrucko mennl^ad lein-
iägt ä: l^ar vora minni aull fignut gifijt>an. Er å Mörc mikill hafud
Afiim , cptci* fornum fid. h. e. lar- Itadur oc hus ftor,eri bygd mikil
gae ibi erant cörapotatiorietj regi- umhucrfis.t>ickirmonnamI?argott
que didiim , pocula ömniä con(e- til gledi , at drecka morgum fa-
cratafaiflc Diis Afianii,naörcanci- män. ^. f. Ncgabat ruflticös iftius
qao. Hac cum indi^nanter accepijfet criniinis rcös cfTe. Ccicb ravinius ,
Oiaus Crajfks , ka ruflicorum félum extu- inquit, feftivä gäudia & hilai ia lol-
fahat Ahemy ut de Jacrificiis negaret, enfiä, atquc compdtationcs late
commejjääönes autem fiueretur ^ fed non per tcrritoriä^ Non enim tam pai ce
etlmo more infthuttis. Alvcr fuarar af- inftruunt ruftici convivia fua lolcn-
hcndi boanda, fagdi atl>eir hofdu fia, ut non faperfint magn» reli-
cngar vcitzlor haft t>ad hauft, nc- quix continuandi* compocationi-
ma gilldi fin , eda hvirvingsdryc- bus. Praecipua hic in More civiurri
kiar,cn fumcr vinabod. En l>ad cft multitudoj & atdificia ampla ^
fem ydurcr lagt, herra, fräördtaa- frequenfquc circumcirca vicinitas,
kum varom I>r2enda,l3ä er ver dre- qux omnia ad augcndam Ixtittam
ckum,t>akunnuallir vitrir mcnnad faciunt,ut multi unä cömpotatiö-
^araft flikar rael^ttricnnccki kan cg hibus indalgcant. Ex hit jam mank
fe/im
56 C Af. IV.
feftm eji y loljJolahod 3c IoIa?cit- ta,giuli priotem&polleriorem.&
^Xt^commeJfatiommfuiJfeyfäCYu lamario quidem antiquior ea appellatioyå
^w,^«^midvctrarblot,(!f haufublot facris ethmcis & commejfatiomhus y quét in •
Jicebantur , conjunSlam ; mc unquam in fol^ ejm fimm inctdebmit. Sed quia Qlmfliånii
flitium bmnale incidert potuife: nift quis placuit feftiVttati ^ gaudiis natalté Vomiri
Um (é fur dus Jit yUtfolJlitium idinfinem noflri^äntijuumcommeffatiomm nomen lul
Jammi mmjls ^ initia Fehruaarii conferre trihuere , tdeo Ö» Decemhri menjihéccappel^
yelit , quo tempore facra tHa cekhrähantuVy latto mn incongrua yifa ejl Jf^lis. Ahotitk
uti'^ commejjationes jultne. JJt liquidum ejl enimgentdium facrorum^ ^ commejfationum
ex löds fiipra indicatu^ Öf pojlea pluribus ijlarumabommationibus ^ in nomine ip/o jul
probahitur. Nam quod Vithniarm Itb. i. mbil twpietatiå tyitfje exijiimarunt majo^
Omn. Dams fcribat , citante Sthepham in res nojlri , qnin tOud recle tfti fejliyitati
mtisadSaxon.pag.^^, Solennia Jua facri-- hilaritati adhiberetur ^ quatn lon^e aha de
ficia(^cöyifequentereuamjol^^ men/e fa- caufa ^ ac occacati antecejfores ip forum y in
mario y pojl hoc tempuåy quo nos Theopha- nataliDomimac SerVatorisnojln agitabanU
niam Domim celebramué^ infiituijje , inteSi" Contimata hdc ipjh (mtfefiiVttAs a ute 7 ho-»
^ndm fint dubio (mis ejl januarii menfts ; JpoJioU yädi^^ lanuarii diem , cum ad
dtäs iUis fcriptoribui contradiceret, quiejuf- ordmaria opera ät labcres iterum reditum.
cereiipfolonge majorem cogntioncYnhabue'^ JJnde ziulgaris (^thmui^ Knut kdrer
mtt. NuHa proinde ratione accommodari lulcnat Canutusiivc 13. janu-
potejlyoxjuladconyfer/ionemfdisadfoljli^ arii dies genial ibus diebus fiacm
tiumbrumale, utiex^eda coUegermt 'viri imponit- Totumetiamhocgaudwrum lu-
do^i Deceptw nempe & ipfe ^ed^ fuit liorum tempus , emblemätt & hiero'-
ambigukate yocis jul ^qu^t (S rotam fiye glyplnco , ex ethnicifmo retento , in calenda-'
conVerfionem j acUtiUam cmyiyalem Jigm- riorumoexprejjerunty cornu nempe ereBo
ficaty^ priorehinotionem tanquam notiorem ^arealiliquore impleto.Omnifim fere horum
f)ecembri ^ fanuario menfibus tribuit , qui dierum inftgne ejl cornu iHud Utittd . Canutm
ttihilcum eahdbuere communi. Vocayerc yero fiye j lanuarii dies ^ idem cornu pro
mm menfes iHos Jr^H^ pariter ac Scandi- injignihabet , fed eyerfum ac yacmm , 4r-
mi ex jacrorum conViyiorum feJliVttate lol , gumentum jumptuum juhorum jam cmfum^
nonveroa converfioncfolis vel ro ptorum.ut vidcre e(l in fchemate adpofuo.
Quin & ipfa^gentilium commejjationum for- pietatis fu/picione. Ita ^ profligatk papifmi
muUå , m jacris iftts invitatwnibM ufitatAS emribus fuperftittombus , mn paucas
gotx zr y hodiequeret!nemu9y & ex eadem iftius c^emonias retmere patres nojlri i
mjyetudme Vonum Scyphum^ nuHa im* äocHmmm non cxlguum conftanti^ tpfo^
> rum ,
rum , ^ in hnU mdj^ue difcemendis , di vcra at^goi. h. e. Fehrmto. ttemcap.
judicu integu- Sed (Brd^ auFloriMem de io8. lolabod, jolaveitzlor & mid*
JulimmineaconVerlione&rota^iSudetiam vctrar hlot, corijmguntur. & cap. 117.
firmty quod fatetur T>/ Loccenm hk i . HaFdi han ähaufl: vinabod , cn lola-
cap. 5. antiquit. Sueogot. in fdpione runico bod å vetrin His addantur hxc
Nor^^egico j natiVttatii Chrijii feflo rotam exOlaf TryggVafoiis faga^ Oc er kom
adpiElam i ultro iUud lavgior ^ Gr^ecos & atjolum, l^avar t>ar raikill fyri-
j^gyptios rot^ hieroglyphko amum expref^ bunador, oc ftefnt pangat mi-
JiJJe-^jiec difiteor Scandimosnojlros ^efféle- klo fiolmenni: oc cr fa veitzia er
7naU5 & hieYö^ypincis y pro tempOYum notis buin, ^a gieck Drotning med nii'-
m C<dendario l!(umco uti folttos ^ folflitium kla(veit> å fundOlafs, ke. Eccam
utrumque rotafortaj^is deflgnafje ; uti in Ca- inflabac jol , magnus fiebat appara-
kndario quopiam ad folJUttum ^Jlivum rotam tus,invitatique quäm plurimi: in-
incifamvidi: fedjuxtanegoeos pro^tereayo- ftrudto autem convivio ifto jul,
cahulumlul-^quo anttquitus uftyquoque jam Olaum convenicbat Regina, ma*
€odemfigmficatu utimur , a converjtone folis gna comitante caterva. Et adhuc aper-
circa ^qtiuwclmm deduxijje: cum certiora tius cap. OLifs [äga, Qm OUus
longe documenta in contrariam fententiam ad- ^^ex 'Moryegi.e \^oroådum in lamtiam mi*
duäaftnt. J.li^ converfio circa ^Jiiymn JtJJetySveonUre^i tum fubjeSiamy ad exi^
itiam foljlitium lul dici debutffet, TsLec^quic^ gendd yeBigalia^ accefit tUe in hyeme Legi^
qua>n prs/tdii ejlin Snorronis SturU locoy ferum Thorum: bar var loiaveitzla
in regis Haquini Jdalfleim Foftra^ mikiljOC famburdar aul; stiarger'
qui anteregnum initum , Chrifiiame religioni vora bocnder bar i torpinu , oc dra-
in Jnglia piitiatus fuit i quam pojlea rebeHio- ku aller famt um jolin* Annat torp
nis metucum palam profkeri nonauderet , le- var badan fkamt , bar bio magr l>o^
gejanctitjUtlSlQri^egicommeffaUQneshdia^^ rars^rikroc andigr, han atti fun
eotemporecelebrmnt y quo Chrijiiam nata- rolkin. beir magar fkylldu drecka
lemVomini cel^brabant^ Hic certe loct^ y halfjolin at haars beirra ,oc fyrr ac
fententi^ y cui adfimend^ ajfertury quam boras ^c.h.e. Apparata ibi erat
maxime officit y eamqiie dejlruit penittis.Ni' commeflTatio julia , & compotatio
kä enim aliud hinc confjcUur y quam regem dc fymbolis: Frequensqiic in pr«-
éb objlinatis idololatris obtinere 'Voluij^e yUt dlo illo rufticorum turba , unå Bac-
mnmeffatimum juiiarum tempon y quod in cho indulgcbanc-, per feftivicatem
ntediam hyemem incidebat , anticiparent , ^ jaliaiii, Nec procul indt? aliud pr3e-
in fnem decembris referrentyquo Chrifiiani diam ,quod incolebac affinis Tho-*
'Domini mtalltia facra curabanL Qtmobten" reri , homo potens & locoples , qui
tuyiam/iktjiemere^^okttadethnicam impi- filiam habebac juvenem. Debebant
ttatemcumtempore abolendam. Sed probe- illiaffines dimidiatum lul, allera-
tur yäjuntycommefjationemqu^ media hy pud alterum, vicidini bibere : &
me fiebät Jul dtSiam ? Dico nikdxjfe pro- primurh quidem apud Thore-
hatufaciliu6> tK locisfuprji inåcatisinempe rum &c/ m»x eodemcapite. Oc er ko-
OUfsfagA €ajp. Hufudblot (kyll^ rao midiol , for boraf oc allcr frel-
H. fineiar
c A P.
finghr med honom til mags fins ,
fkylldi han bar drcka en efra hlut
lolanna. b.e. Confurnpta dimidia
<* parte lol, profeftus cft Thorcrus
cbm omnibus ingenuis ad affincm
fuum,uc ibi auod (upererat-de lol
genialiter traduceret. Runolfus lond^
in Grammatica I/landka^Ioltnter-
^retatur Saturnaltaynon adeo quidem
mconvementer , quoad convivii hiU-
ritatem , aquam inter omncs con-
fvetudffiem. JSlon pducatamen inSa-
turnalibu6)qua ignorabanturin Juliisy
necpauciora m bis , qmtum nullm in
Saturnaltbm ulm. Olaus onnim in
Faftis Damcts pag. ii. Omnibus
conqm/itts , qmbus lul ai, lulio Qdfare
deduBum oftenderet, Ifaci P»ntani
Jententiam , Stephanii Itteris perfcri-
ptam utut Jibi md-verfam producit^
Sic autem Pontanm^ I Hud certum
.habco,adjubilationerD &IaEtitiam
temporis cxprimendam , id qaic-
quid eft vocis lul , fbrmätum 8cc,
mox. ht Erathoftenem in hymno
Wercurii, lulon pro lanificarum
cantilcna ufurpaffe cx illo verfu li-
quet: HivS^OLTyl^cLq T^')(ii(rOL-im7KCi^
m<^iv hTKng^ Farque parans fal-
funi, fcitos cantabat lulos. Didy-
mus ait hymnum in laudem Ccre-
risfuiffe, quod exSemo Delio an-
norat etiam Atbenxus lib» 14.& in-
dicat Theodi)retus libro de mate-
ria &rnundo fic inquiens.* ne Can-
temus lulum Cereri, ncc Baccho
dithyrambura, Quod fåne oprimé
fenfui noftro , & ludis iftis lulcnfi-
bus nofti^atium compctir', <|öi aut
celebrantur pofl: compleca jam
Cerere horrea, aut quod novuS jam
annus ac vcrnum tempus inftet,quo
Cercri denuo faciendum operan*
dumquc»Sed inquics undc voxexo-
tica &;.gr«ca & adeo exoleta bo-
rexpopulo efle nota aut familiaris
potcrit ? Refpondeo alia & magis
rcmota a Grxcis irada, quae Dani
hodiequc ufurpamui. ReBijffimi
h^c a Pontano adjerunwr : nifi quod
vox -lul lattor is aliquanto j^t /tgmfica-
tionis , quam ut folum Cereris hy--
mnum nötet. Revera cnim in honorem
laudem Cereris , qua noftris Frig-
ga vel Freia lol celebratum-, ut auBor
nojler ca^, 14. Olafs [aga cap. 107.
oflendit : at non Jolo cantu ^ hymno ,
fed ludis etiam , pervigiliis , compota-
tionibus , & ommbus feftivi gaudij
(tgnts ac honis ominibus. Inde lola
nioindulgerej laela ^lala confa-
bulavi , fermones Ctedere. Nihil enim
tum omijfum , quod ad teflandam U-
. tit\am faceret. Ex eadem confvetu-
dine nobis hodieq*^ fuper funt ludi lola-
kikar diBi : inter illos Uormius Juum
lulebuk. recenfet, qui memonam re-
prafentet ludificata a Cimbris pofiu'
lationis lulii Cafaris. Quod an ita.
fe habeat , ipje 'viderit : nobis lufus ifte
uoeatur blindebock ; eumque Opro-
gothihine in Ttaliam Jecum in tu ler e;
ubi hodieque eodem ritu celehratur^
fed Italico nomtne gioco de la cieca.
Battiftd' Guarinl in fuo Paftore fido ,
aB^ 1. Scen. 5. Omnis generis ludicra
in ijia jolenfi fejlivitate adhibita fu-
ijje yelex Saxone Gram. Itb. 6. liquet:
qui narrat Starkatherum ad Haco-
nem Danix tyrannum fe contuliffe,
quod apud Upfalam facrificiorum
tempore, conftitutus, efFoeminatos
■
corporum motus fcenicofque mi-
morum plaufus , ac moUia nolarum
crepi*
t
4
AP. IV<
crepitacula faftidiret. Ncc mirutn
hominm pugnis ^ contimo armorum
rigori deditum ejujmodi rcmi(Jiones
adfpernatum. Sed mhilne Jsrii in his
feftivitatibus , tnqmcs? 'vel una fo-
folumodo Qura> , genialiter vivere ? Imo
'vero , ^ rebus feriis hic locus. ^tcjue
in-primis Skalidorum carminibus can-
tandis exponendis tum vacajje au-
tmno. Pracipuum enim itla Itberali-
oris Otti & coni^entuum fublicorum
obleEtamentumfucrunt. Deindequia
pera^is ritefacrificiis i fieri aujpica-
toomnia credebantiintercnmmeffafi^
dum, de rebus gravt ffimis publi-
cam falutem concernentibus confulta-
tiones irtftituta^ Indicat id Olafs Jaga^
ca^, 6^. I Svipiodo Tar bad forn
landzfidur, mellan Nr var heidni,
ad haufudblot ikylldi rera at goi,
at Vpplaulum; Ikylldi ba blota til
fridar oc til figrs Kongi finum.
Skylldu menn t)angat fsekia um
allt Sviavclldi : \>z fkylldi oc all-
mennilegt t>ing vcra j t»ar var oc
markadr,ocmikil Kaupftefna, oc
ftod viku» Enn er Kriftio var Svi-
l^iod, heltz l>o laug^ing, oc
markadr. Enn fiban alfida var Kri-
ftni i Svitiodo, oc Kongar afrac-
kuft at fitia ad Uppfaulura, I>ä var
fordr markadr, en hafdr Kyndil-
inefTu» hcfr badhalldift alla 3efi fi-
ban, oc er nu hafdr ei meir, enn
(lendr tre naettr. Enn er t»ar bing
Svia oc faekia beir um alt land til»
h.e. In Sveonia mosantiquus fuit,
in gcntilifmo, ut februari© raenfe,
univerfäle facrificium Vpfalac pera-
geretur.Sacrificandum tum pro pa-
ceÄc vjdoria regis ; coéandumq; iU
lac cx univerlo rcgno. Pcradum
I5>
firaul umverfale judicinmj nundi^
naequc Sr marcatus frequens per in-
tegram feptimanam inftituti. Sve-
onibus vero ad Cbriftianifmum
converfisj nihilorainus jadieia &
nundjns fervabantur. Sed poft-
quara ubivis in Sveonia obtinuit
Chriftiana religio ,& defieruntrc-
ges Vpfalas morari , nundinarum
tempus immutatum fait , & in puri-
ficationis fertum collatum: quod
femper deinde lervatum, fed per rres
tantum dies. Ad forenfe itidem ju-
dicium illac coibat regni commu-
nitas. Prolixiore interpretatione h^c
•verba indigercnt , ji illts exponendis
hic ejfet locus : Sed rem in compendium
conferam. Dejcribuntur hic facrijicia
uniucrfalia -y eorum tempus^ at goi
h. e. imminente februario menfiy quod
cap. 10^ . exprimitur änfii^ium vetri
h- e. medta hyeme : deinde umverfi re^
gni comitia , tampropter facra , quam
Reip. negotia. ocantm iHa comitia
Åic allmcnnelcgtbing^f^ew cap. 91.
Allzheriar bing. b e. univerfarum
commmitatnm. ocantur itidem i if-
\>ing , con^ventus ad operandum De^
Frigga , qaa >tal l^ox^^ Pf^-^
quam 'vcro ceffa^iit con'vcnpm ille fa-
crorumcatifa y remanft tameninho-
diernum diem nomen id nundinarumi
Receptis inde facris Chriftiam-, ne*
que horum c au Ja ampH^*^ Upfa-'
lam coivere umverjt-, Jed univerfo'
rum Deum in ftngulis cvetibus adora^
runt i uti nec propter negotia reipubli-
de ; quia Kongar afrafkurt ad fitia
ad Vppfaufuti) h. e. dc/ierunt reges
Upfala federe j fidemque resiam Btr"
kam Sigtunam tranflulere; qua
etiam ^^'^^^ rebus gravioribuf de
H z libe^
1
«o Ca?. IV.
Uberaturos convenire parerat. Juri- Haquint ^dal^enlj ^ comejjationet
dicm autem cotvventtis Laugbing, ill f artan non txiguam jacrorum
quod alias Lagmansting, Upfala fttijje iiäeoqt^e ab iäii tcmpore divelli
motus non fuit : defcribitur autem cap. non potuijje-y atque ft c pofteriora facris
70. I bucrri Ijeffidcilld landÄinscr faere judicia. Ncc tamen ahfurdi
' ^ttlaugbing , oc fin Jaug , um mar- quiddixerimusfiin ipfis commejjatio-
ga hluc! : yfer huerium laugum er nibus ejufmodi publica ntgotia aHa
Laugmadr,oc rarhrhan meftu vid adfirmaucrimus. Prout Germanos
boender (igic. h.e. In qnalibet pro;? deadcijcendis principibus ^dépace ^
vincia rcgni , fuum eft forum laug- bcliopkrumquc in contws confultajje
ting, & {uae leges de rebus variis; Jcribit C. '■J aätmde tnoribus Germ.
LegibusVeroprxeftLegiferquima- iUud enim indicare njidentur 'verha
xim« efl: auiStoritatis apud plebcm. blota til figurs h. e. Jacrificare pro
Si vero eaterarum provinciarum 'viBoria j neqaé mim tum yota tan^
judiciaQfLegiferi inter fe dijfentircnt^ tum concipitbaniur , fed etiam de bello
obpriflinam €minentiam,reverenttam- inflruendo , gerendoque cum rege inié
que fort Vpfalenfis , inde deciftomm bantur rattoms. Ipfe enim har»im com-
exfpeBare debebant^ eodem cap. 70. mejjationum prafes aufpex efje te-
En tad alt er laugbing (kilrä, tå nebatur yUtiexSnorrone manifeftum.
(kyildo aull halidaft til motit vid Homines etiam pri-vaticonfiUahicQ^
HTppfaalä laug j oc ådrer aller Latjg- focietatem inibant negotiorum futura,
men {kola veraundcrmentjclTlaug- A^ate gerendorum , 'veluH piratic^
j-nånscräTiudalahdi er»Å f.Difcor- (^'fimilium, Ita Andgrimi filii uoto
dantc iritef fe judiciö Låugtiflg, il feobflrinxerejixtorquendié Irigeburga
Jvjddequocontrovci(iaeft,conferri filia Ingonis regis in uxorem fratri
debet cum legibusVpfalénfibus^ce- JuoSiornjardo. t^uttorinofiro^ cap,
tcrique Legiferi omnes fubjcÄi e- 4* Héidrici 'vero regis njotum extat
runt Lcgifero Tiundalandtfnfi ,Å» ^. cap, 14. ubieundem jacrorum ordinem
f^pfalenfi. Notari ^ ilia'verba de- obferyare licet. Primumenim conje-
tenty tävarfordr markadr» Å, ^. crandus erafverresFrei^y^id qui-
tr an/lata "vel potius anticipata fueé dem Jola afton e fe fl o ^>ejpere , qui
tunt nmdin^i. In principio enim men* ältas dicitur atfangadågur jola
fesfebruarit facris De^ operati funt » fyritiol. h. e, parafcheve Gretla cap,
^ una tommefjationes publicäs blöt" 30. Olafs fagd. peraBo facrificid^
yeiiXlor inflitmbant , tum mi'verjalta profpera omnia&' fecunda ftbi omina^
illa judtcia (ff demum rerumvena- bantur. KongrSagdi ad tedi g®!-
Uum mercatum exercebant. ^bolitis tur vaeri fuo hey lagur, ad men Jkyll-
'vero facrisy commejjationibusque pu^ de fyrir tetta offur kunna ad åxmz
blicis, ineorum lotum fuctejjere nun^s umaJIftor maU/^Averrem tamfan-
dina mi^nx. Sed qudres utrum ju- ^um dicebat rex, ut perpctrato
dtcia illa an commejjationes pracejfe^ ejas fäcrificio, de rebus omnibus
rint^ Rcjpondeo ex Smrrone in 'vita gravilTimis rcÄc judicari poflet^
c AP. IV. $i
Compoftis igitur mdttibus fuper fetas Boloco ^hoc teftaniur, lt4 pprro hoc
ejt4Sy'vota concipcbant fy*c. C ont' nomm Fr ode flacuit, tit complfiif
mcjjdtiombus iflis finitis , donis fe mu' res reges tllud fihi adfcivermt , cutji
tMO profequehantur coffviva, Prdci- ^ aliö Jtnguhri > Jine dubio , ap.fe!la^
puaautemejuf ejjedebebat liberdlitds tifni. ,
qui convivium inflrUxefat. Gretla^ Ocidur hin vidforli ) Ita diåti-fr i
cap. i8. Eptér joleii bicztl^orfinnuf quod 'Ol^Jfis irjfiar, multorum horm-
til heimferdar oc leyfti han mar^a mm mores 'vident , ^ urbes: undé
med godiim giofum i brac , t>a er cautum confilio promptum furjje
han häfdi til fin bödit. h.e. Finitå adparet. ^Adanu itidem jirenmim
commeiTatione l[oien(5> domuidö* fuijfe j nomemwx( indtcai ^ tam
nem parabat Thorfinnus , dimifjfiA ingemi ^uam fortittidinis mmine IngO'
cjLie amicisab fe in vita tis xcniä^ hiregi charum dcceptuffiqué.
lauta dona dillfibuic. Hftnc xenib' Si^an eg kom i land J?etta J
rum dt[ir'tbuendorum mor em, Jepter)' iraneum fuijfe Hialmarum j hic
trionales retinnermt , poft receptam nuere tidetur locUt ; Cs» ut <verofmile
Chriftianam religionem , [ed fub au- immigrationis Odiana Jtue u^ftatka
Jjficium novi anni , ipfts fctlicet calené focium. Vel^Jt mdigend ^ civis Scan-
dis Jamdriis , hane munificéntiam ex- diantts j quod potius cr.edo , m aiia,
crceré 'voluermt , licct eonviviä JoU-i SuconU prövimid ndtus ^ f^uM no-n
gaeftaböd ufcp^ dd 14. tamdrij contu fuerdf ditionis regis Upjdknfis i jed
nudrerit.Sedpdfiqudm perégrinös mö" dltenfis iréguli y qudles mulii dniiquu
m indueré cotpimus j & pardora fue^ tus in Seandia fuerunif riomine Skatra
re convivid julid, xenidfere nuUa. Ko tigar. F y Ikis- Kongar, lai 1 a c
IngvaKongsad VpprauIum)/?/c proutdlibinobis memoratum. Inqui-;
fuit Ingvi /t've Ingo, cognomento Frey bus fubjugdndis , augendoqm regm^
W Fi odc , qt*i Kiordo fuccefftt. Sunt operdm fuam , firenue fiäeliter Jnr
quiOdmifilium dkant. jdb eopojjieri goni regi navatdm hic depredtcaf
ejus ^ SyeonU ''^^^■J" > Inglingar di3i, Uialmdrus. G^uoitidem oreinr^ud^
Vartare nonnihli 'videiur Snorrö j ' grimt filios tanquam extraneos inve-!
verftonis Dajtic<t , dum dit Fiolnum hi potkifjet , Ji \pfe extransus ?
filiumFreyj dtBum" tngver , pofié- hoc Hialmaro Vtro Qf principé förr-
rofque ejus Iriglingar. Sed moneti' iijfmo'^ deduBumcrediderlmyo('dht4-'
dmn Frcy ^ Frödé, mn proprium ^ Ittm regis poeticmn Hilmer > S calldis
fed commmé nomen fuijfe eruditoruni fatis fréquentatuni. •
Japientumqué. Pojuit ergo Snorrö ^ jSeiieikiam jbeinj utl^ridun))
commune V rcy i prö proprio Ingver^' aq^dfithac crimtndUoiudkdbtp ltih^
%)t€rque enitfi Jrigver five Ingopd^ k^H^^^^^^g^'*'* t^^l^^ ^^id^4f¥ db~
ter^ fi^^^ ejus Fiolner diBi funt dvus ^rngrifn fhit ex lotnaheim\
Frey uel Froder, h. e.fapientes. Dé uxorémque rdpuit ex Sxeoma^/^mfm
Ingone patre, Langfcdgatal in ^ttar- Im\fi fili^^»- Eorum films fiprgnm t
bogertj de Filh Ftohero , Snorrod^ ttxorem itidem' Jibi rdpuit €%■ Ipina^
H 3 heim
\
Cap. IV.
ieituO^am Alfarpreingt, quaip/t pe- Saga. C4p. 6^. Skylldi Tera blot at
perk Crimum : duxit is ^aug-^erdamuxQ' Yppfaulom, (mferendi cafus)h..e,
fm , S tarckatheri & JlfhiOd^ fiiiam , ex Sacrificandum erat in Vppfälis , aut
eaquegpiuit Jnffimum äuoäecim /iliorum in loco Vpfalorum. Hac yelfexcen^
parentem. Hk And^imus uxorem rapuit tis AuSlomn locis firmari popent^ fires exf
é §(uf^ia Eyvoram SvafurUmi fiiiam , ex gent. Ex gigmndi cafu Vppfala, cum
Heidi , Syeonia rtgis Gylvonis , filta pre- juhaudito noniinc civitas , qui lattne jcripfe-
creatam^ Hane majorum feriem fliorum runt, Fpfala fornmrunt mmen proprium
^någrimi > recenjet auBor nojler, ojlen- Icä W ci Vitatis . Jdamus 'Bvemenfis, A pud
dit in Gothia ipfos natos ,fed ex indigena0 Uplalam dxn onibus adftarc fole-
rum ® advenarum fangvine mixto. Bo bat. item, NobilifTimum illa gens
proinde referri dehent verba bcrferkium t«mplam habet, qiiod Vpfala dici-
ntlcndvLtn ,quodlicetCothiieciveseffent f tur. Saxo.lih^6, de Staichatero: apud
extraneorum tamen loco ah Hialmaro hahe- Vplalam conftitutus. Ita Erico etiam
rentur. Quja In^ptn fuhjeSli non erant , & Olai dicitnr^ Et hoc fudem a nojlro idio-
nonpautismaleficnsinciyesejus togniti^ mate flexumjnon malé deducitur. Vnde
At Upfaulum) Singulari numeto ergo jamuftatum Fpjaltai unde y >nfi e
hmfttata eji htec Vox , in plurali "vero trihus "i^ulgari licentia ^ lihidine nomina propria
ejferturcafibus:nominandijcil^cafuVpp' corrumpendi detonjuendi^ve. 'Kominan-
isi\er *f gi2endt cafit Vppfala j dandi & tur autem Vpfaler, yel latine deduBum
mferendi cafu U ppfblum , adjunSla par- Vpfala , ratione eminentioris ptmad pm-
ticulazth.e. in» Otafs Saga cap. yo, diaiHarujlicaSal^^VskdsLlsi, in ^whus
Tiundaltnd er gofgaft , oc befl etiam fuhauditur nomenhy . TSioningratum
i Sviaveildi : t>angac Ii jtr alt riki. b ar UElori fore confido quod accuratius inyeftiga»
cro Vppralcrj(wom.C4/^)t>ar cr Kongs re ^exquirere hicjufceperimyft,tnamfuertt
ftoll oc Arkibiskops ftoU. t>at er anti^uatUa V pjala ^ fcriptis ^ farna quon-
vidkcndr Vppfaula {ging^ caP audr. dam per fiptentrionem cekbratifima ,prifco-
5va kalla Sviar cign Sria Kongs. rum regum ^Veorum ^ Idololatri^e jedesac
h.e. Tiundalandia fcrtiliflima & domicilmm} Eané cfuam hodie inalimus^
praeftantifliraa eft prorincia Regni ciVttatis nomine inftgnitam} an altera illa,
Sveoniac ; inde in ccteras imperium. oSio circiter mtUia pajjuum ah hac diftans ,
Ibi etiam ftint Vplal»? ibi fedcs ruflico pago , templo regum tumults con-
Regia & Archi-Epifcopi; Indc di- fpicua ? Sieis fidem fimpliciter hahere v?^
citar Vppfala audr. Ita vocant limus ^ qua: ab mnis mn i)aucis , hac de re
Sveoncs porteffiones & praedia Re- fcriptis proditaftmt jduUtandum non erit qmn
gis Svconiae. Vppfalcr ergo ^ciyium ^^eteremtUamhodie incoUmus ^quétreChri-*
hoC loco degentium , non loei efl nomtk^; M^^^ pemtus confirmat(i , in miquam hane
Qtiemadmoäum Tarifii »onde urhe fed pdemfuam rsmigraycrit , exjlruSla , qua-
rmmhui . acdpitur. Gignendi Cafus eji hodie conf{mtur , bafilica magnificentifm
V ^ ^ Jubaudiettdum By Ve/ Stad fina^quam Syercheri ^ Vivi Erici re-
aut aliudjtmik , ut Vppfäla attdr h. ^^^^ pietati & Jumptibus deberi ajunt,
fandi rcgum Vplalcnfiuip. Olafs Sub prmii autem Omfiknifmi initjié
htMe
i
c AP. IV.
hinc ad tumulos re^tos tymfbtam , ne yeteris
ijololatri^ memona turbarentur (Imfiim ,
Jimeodem hco fua facra peragerent^ ubipri-
w patres forum fe» tpfi Thoro ^ O dim y
Frigg^ immolayerant. Nituntur hM inpri^
mis {ide ^ miSloritate Eria Olat , cuju6 Jmc
fint )>erha ^tnkiolik i. hift. Extat igicuf
in civitate juxta pofita , Sc fub pcde
montis ejus , träns amnem , in loco
humili', deprcflo & quafi paludi-
nofb locata, nionticu(us quidarn
j^Onun^$^i?gCC vocacus^in quo rcgia
dömu^, & habitatio creiitur infH-
tMta-S: multoibidem tempore con-
tinuata. Deinde quafi ad cminen-
tiorem locurn ad coiles quofdam
fublimcs 3c pianos non lohge di-
ftantes ab afbe , & å loco Deorum
prx fato tranflata , ubi etiam poftea ,
möitodecurfu tempöriim reges re
fidere confvcverqnt j qui löcus nanc
antiqua Vpfala vocatuf ob tranfla-
tionem fcdis Archiepifcopalis; fedi
antiquior efl; ilfa quae nunc Vplala
dicitur, &ubi nunc Archiepifco-
palis iedcs floret , metropolifque
Vpfalenfis. Nam fide randemCat-
holica in rcgno firmaiå , fundandae
Cathedrali Ecclcfix eledus cfl: lo-
cus in collibus illis, ad guos, ut pvx-
mittitur, tranllata jamfuerat Tedcs,
fed in loco illo famofo & cclebri,
ubi trium Deorum Cultus & tem-
plum fub gentilitatis decnrfu , flo-
ruerat, cxH:irpatå& climinatåomni
idololatria: Ipurcitie, asdificata efl
ccclcfia beatifliiTiae tiinitatis» Quoi
de fundatlone teml^li Qhathedrdis in rufticd
illa Vpft^^ > ^ deinde de tranJJatione fedis
^rchieftfcopalis in ciVitatem , fcribit , yerä
mnino Ju)tt : fed quod de tran^atione fedis
re^éC j & anti^fiit U^fala addtt, in hfitSi'
\
ipfumomnmo mihi pérjvädeo.- lSla>nrnJikay
etUmnum antiqm Vpfda diSla , quod äfiti"
quifSima ttla tS idoloUtrica fuerityiridiaa haud
Umeyincmt. IHain fm ® propfio fundo
^dificata efl y quiad portam ufqae cmtatis
pertingu , argumentum non mfirmum yeteris
domim^ Hodierna autem äVitä^ non in prq^
pr to fed tnaliorum praedtorfim fundo j nempe
Staby jLafsby . Kabo/i?^ ^y?. Veinde
omnibm id notum y SeptentrionU Afonarcha^,
non Sveofii<€ & Gothia ^eg^s , fed ^ges
Vpfalenfes quondam appeUatos ; mmpé a /e-
deregta: licetomm dit dtttoni ImperaVerint ,
qu,t SveoniéC Gothi^e nomine 'Veniehat ^
communiter S v iavcl Idi dicebatur. Vbi er-'
go åntiqucc regum fedu documenta in^^eniun^
tur j ibiettam anttqua Vpfala (latuenda e^.
At jam pagirujltct pr^edia duo ^ templo yici-^
nior a nomen adhuc fervant fedis regtit , Vo-
ca>Uurque Konungs-garden > quod
ibi quondam babitayemL reges. Qtds ergö
ambigét de fttu Veterii VpjaU. Sed annon
(a idem fupra dixlt ErtCM Olaiy inquie^^
cum fcrtpfit Regum fedem illuc träns*
latam ? mniHuc tran^atam aio ^ fed ibt pri-
mtttufundatamy & indcy nifaUor^ tn eum lo^
cum tranflatam ^ ubi nunc arx ^egia ejl ? in
ipfa civitate ^ quo etiam nonlongo pöjl tempo^
re ctvium multitudmem ^ facra & religionis
Antijlites traxit/Diferte enim ojlejidtt OUfs
Säga cap.Sp. circa prima Chrifliana religio--
nu tempora ^ reges antiquäm illam Vpfalam
deferuijje^nec je amplim réges j^pfalenfesy
fed reges Sveoni^ vocajfe : futtque Ericm
(^iSlortoffu ultimus eorion regtmi^qm reges
Vpfalenfes dicebantur > Chrifiianorum äutem
in Syeonia ^gum pyi^^^^^^ T) anta enifn
regfio jure belltpotitus , ä Toppone bapti^atus
fuit, inducltu tnifaculo ferri candentié äb
ipfo impune nudis manibtts portäti. Ertci
yero "vi^orio/t filiuå Olaus iikäutkmmg >
fpreta yeteri confietuJi^ non TpfaU [ed
t
SveonU re^em Je primus 'VöCä']>it , ut att au-
Siormfter.cap. 20. Trope hmc locum nem-
tes iHi tumult , defunSloYum regum mommen-
ta fe pulcr din: VetemVplaU documentum
yelinter prima. In proximo etiam torrens
(^2Lmxi2L y (ic diäia quod ihi congregari anti-
quitué folebat regni commumtM , ad comitta ,
ad facra , ad judida y ad mercatum injlttuen-
dum. FluVium Vpfalam pr^eterlabentem
qmndam Fyrt appeUatum , ex Edda doceri
poffumHé ; coHifque in cuj(C6 radictbfié tumu-
liregumexcitatiy Smrroni Fyrifvalld di-
Biu y uti & rufiiciå Vpfalenfibm jam dici-
tur j nempe ab atluente fiwvio Fyri. Eandem
etiam ob caufam late paténs pratorum plant-
ties y qua Ppfalam Veterem amocnam quon-
dam reddidity fyriscngen appeHatur; cu-
jm tamen pars qux ad orfentem Vergtt^ val-
cngcn jam dicttur , a memorahdi ^ ut puto,
ftrage ( valr ) HugleKt , forundt & Erici,
quicum Haquinocoiflixerunt : quod in Fy-
rifvald contigtffe Smrroni memoratur. Sed
fam öftium tantum ifiius fluVii prifcam no^
menclaturm Fyri retinet^ ipfe Vero fluVtm
k pr^dii4 Vel ciVttate quam dtutt jam nomina-'
tur ; nempe SaU ^ ^uVtm SaU^ Vpfala
FluVm FpfaU. Sunt quiftuvio nomen
proprium faciunt SaUm , fe inde Vpfalam
diShtm putanty ut Joh. Magnm lih" i xap.6.
Sed perpendere debut jjet in tjla denominatio^
ne yConjVetudine lingVije nojlrd ^ pr^cedere
fimplex y appofitum fequidebiujje ; forman^
dumque inde -S^-hköping y Salaby , Sa-
laborg, autaliud ejufmodiy ut hx^k^é
ping a fiumme Lida in Féfirogothtaj V2l['
kåpirxgkterritorioFalany ejufmodi [ex-
centa. Sed ad propofttum red^amus^ biter
dia veterié & rujlic^ VpfaU monumenta ^
ipfa tempä pars y qu<t turris quafi Vtcem jam
pritjl^ , conftderationem meretur. Ejus h^c
efl Jlrtélur^ y utpojl Chrijiianåm rcligionem
mtroduSlam > yix pofis cogitare tedificatam,
Similem certe alihi mn videas. Totum opus
faxo rudiyfed tamen jatis Uvi JlruFlumyfigu->
ra quadrataiita ut parietes injtfiant oSlo latis
columnisy & totidem patentibus portis, altitU'^
dine peitm 2 4* fiS» rotunde fornice arcuatiiy
adin jlar templi Jam Quadrifrontis y ket il-
lud qu<nv$r tantum portas habuerit. Tofiqua
Veroddifciu hoc accef^io faSJueJl templiypofl^
ea adoedificati , port^ ift^ alio lapide objlru-^
El^ funty ut mlihtt ad oculum patet j exceptis
duabus, templo conttgtiu , quaru arcus,Jublata
media columnäyulto adhuc arculo jeclt ^fom^
cati funtyUtfornici ipjius templi rejponderent :
prout JubjeSlo [chemate monjlratur * Nö«
audeo quidem dtccre hoc ipfum fuijje templum
trium Veorum , quod longe illud [plendtdius
fuiJJe Jcriptoribus memoretur ; fS fme dubio
a Chrifliam penitus exctftm ftt y adabolen*
dammemoriam idelolatria: VtxfcUar tamen
/i eorundem temporum , publici etiam u[u§
fuijfe dixero. TSlempe . fepukra ibi regum
funt y uhi ip forum fmiera publice curabantur^
Ö> facra fiebant^ pro feltet ipforum migratio"
ne ad Valhat , f . aulam Odini: qtii regum
& virorum fortium in alttra Vita certus re^
ceptator y ^ flreme fäBorum ajlmiator ac
remunerator largiffimus. Legantur ultima
Ragnari Lodbrokjy quibus Epicedium fuum
claudiK Cuicunque tandem ufui äeflinata
quondam fuerit undique pervia h^C & for--
nicata ftruSiura y certe inter ipfam regum ha-^
bitationem Konungsgdrdcn & tumulos
fepulcrales fua ejl y ut conjeclare pof?is regum
emortualia hicperaSlay aut publicas t^as
commefjationes Konungs arföt» Hac
nifi faUor , fatis monflrare pojfunt ^jlicam
hane Vpfalam antiquam illam fuiJJe de quÅ
mbis inflituta dtfceptatio fuit^ Jt dubitare
nos facit Verjio Vanica Snorronis^ ? qu^t de
nopis regibus nmnullis ; ^att 6ief (agt I
töet) "Q^ioX/ öanblcf (agticrt
Pag» <J4
IILFI.
i
FR
o
o
c
c
c
o
c
o
o
c o c o coco
o
c
o
c
o
III. Fg. /w/wfV ^eU^U JlruStura conpBus. cccccccc Ä<fo portd
rum 1 1, contabutatio teSli yeteris. rrrr. contahuUth teSll poflertus faSlt, nccn
éjr«^ pittarum altiori a) cu fetli.
I V. % e/! F<g«rrf ^iorls. cccccccc, /d/««i/o /«rf4n»m. oooooooo
lafs «Slo columnarum.
V. Fg- bimlauu ddijku tfeterls, cccc. /wfrf. oooo. colunm.
t
1
Pag* u
T» F/^. ex&iW confpeStum totlui tmpTi, némpé å ä» yejiihuli. b b b b. xSficii vé-
Crrii Hf^iwci j cc. portarum ejus. c e c c. f f f. Templi Chrtftiänorum jlruSlurd
iupikit.
I L Fig. ^prefintat hapn vel fundamentum a a. yejlihuli- b b b b. »tdifdi yeté"
ris. c c c c c c c Ci portarum ejus , quarum g Ci aditmt in tftnplum prdftat; oppopU
C. c cumäéftruSiä columna h. tem/?/b contjgu^e ältiui fornicau Jimti. ii i. /«/cf^
thentorum form:iSik^cochle^ änfraSluope. I LSocfÄi v^/ m. fepukhri diVt Érici
Jie^is^ xo. 10. 36. iTc^/tf ulmunii ^urri finguU dms contineni pedes 1^
1
500£? Spfal t;««^tf Colligi vide-
tur tumuUs iftos extra eiuitatemfmf-
fe ? P^oluit mferpres exprimere -vetus
iliud at Vpp/aulu m ,Jed perperam ex~
fojmt , hos ^ vid JJpfd. tum ex-po^
nere debmjjet i f^pfd , i. e^ in VffaU.
Nec eorum approhare conjeBuram
pojjum, qui regum hahitationem extra
cinDttatefucollocandam exi(iimant\ ex
'veperi conpvétudme principum, e^ui
extra cmtates habitare antiquitm
confveverint : uty '.ftrogothia Prin-
tipes in GautaU.Oftroiothia in Bielbo,
Uplandi/e in Hatuna^ extra Scaram,
Skenin^am , Sigtfinam ? Non dee[} ,
qmd ad fingula reponam opus j feJ
in prafentia Jatis erit ex Olafs Jaga
cap. 65). (5*70. monftra/fe, univerfak
Jacrificium , comitia , con'Ventum ju-
ridfcum alrocnncligic l^ing, Nufi-
dina anniverfartM ^ (edem regiam
in uno eodemqui hcofmjje: ipja verba
alibi m hk notis nojiris defiripjtmus.
Sed quando inquies dtfterunt reg^s
Vpfal^ federe ? Suh frimis Chrifiia-
nni religionis temporibm fupra dixi , ex
eodem cap. 65?» Gläfs fagu. S preto mim
titulo regum f^pfalen(iumy qui jedi re^
giiS debebatur afjumpto Sveonix
regum titulo , ^elut digniori , nulli fe
pracipue loco adprinxerunt reges ,fed
fibi commodum illis Gr* volupe fuit in
regno degebant: %)t puta 3irka , Sig''
tunét , Hatuna > ^ XJpfaU nova ,
qute jam civitatis nomlne gaudei,
Quia autem regum pruefentiai civibus
non gråta tantum fed utilis efje fu-
kt , omnefque libenter eo confluunt ,
ubi promptiora beneficia percipiunty
haud inviti fedem mutarunt facro-
rum Antifites,^ in ciuitatem migra-
rmt , nt regibus propiores ejfent, §lftQ
ir.
iiero te^HpOre hoc contigerit hon iia äc-
curate definiri poteji. Joh. Mef]e?nh'f
in Jua Pentaprötopoli , ^ alii , Syev-
chcri QfErici regum tempore hoc con-
tigiffe produni : fed idem 9yU}eff€nim
^1 om. femndo Scondia Illuflratafuum
aliorum errorem hifce^^erlns cor-
rigif.pag.ij. Anno M C LXIV.
compellatus Alexander fuper Ec-
clefiae Vpfalenfis tranj[lati«>nc , con-
kryCn, datis hac de re Ikeris 9. Scj^
temb. ad Pétrum Vefmanniae Pr^e-
fulcm , CamcrcÉ Apoftolicae Com-
miflfarium, cjuibus mandat, ut de-
prehcnfa ncceffitate ac loci opor-
tunicatc, veniam transferendi con-
ccdat» Is proinde veteris & novai
ftatu fituqaeVpraliac fi d eliter ob-
luftratis approbat tranllationeto Ar-
chiepifeopje, ad verercm Vp/ali-
am,ubi plurimis flomiflfet feculis
cultus idolot'ura , loco admödum
augufto fablimique , amoenifTimam
& ampiilTimam virentium pratoram
habentc per circaitum planiticni;
Illa porro cxhilaratus facultate Rpx
Carolas in ea qua fteterat olim il-
luftre idolorum fanurh area,nobi-
lifliraam exorditur bafilicaxii , jaélis
ex marmore fundaraentis , <^uje du-
ccntefimum poft annum ad faftigi-
um fuerat deihceps perduda. £i
adhuc clarius l^offf. Decimo , qui e[l
cenfura hifloricorum Scondi^. Nota
DL IV. Communis fententia
(fcribit ) Srcticam hajus temporis
(cvibentium hiftoriam ( infer quos
ip[e^Ade[]enii4f)(\^oå Rex Sverche-
msdc quidam AntccefTofam , fun'
damenta pofucrint Bafilicae ubi bo-*
dicpcrfiftic, Vpfalenfis; &Sanétiis
Ericus cominuavcrit fabrieam ad
I ipfum
66
CAF. IV-
Ipltttnfcrttic frontifpiciam. Sed fal- 1
iantur magnopere, cnm Ingo fit
mortnus M C XXIX j Svercherus
A. MCLI; Ericus MCLX. Ca-
folus autcm Anno MCLX IV. im-
petraverit licentiam ab Alexandro
Tertio Cathcdrx ad veterctii trans-
ferendae Vpfaliam , å nova feu rura-
Ii;Telut ip{amet tcftatur bulla, Petro
Al ofienuam Epffcopo perfcripra , •
qga Romanae Curiae per Svetiam
CommifTario perpetuo: ^quotfe-
quuntur. De rujiica Vffala idem
jentit quod alii , in qua tamen aliqua
rueti^liatis mommenta irrvenire potu-
ijfetjedin hac neyefitgium quidem.
^"antifalicet apud eum frnt auHori-
tas Erici Olai , ut de ejus fententia
dubitare nefas duceret. Si quis au-
iem firmioribus rationibus eam prO"
hare , quam ad boc tempmfaBum e(i;
(^'validtora de civiii hac ypjala,
quam ego de ruflica illa produxi j prO'
ducere potcrit , paratus fum et acce»
dere.
Bidr håna kicfa ) ld(m in ve ea^
dem confilium T hor ert Herfs vide
Gautreksfaga.cap. 12.
Til holmgangu ) Innumera funt
exempla monomachia in 'veterihus ht-
fioriis noftris , quahic-coUigere jin re
minime dubia , haud necefjarium. Di-
micationis autem iftius certus locusy
certa \eges ermt. Vide Saxon. Gram.
lib^ 1. de du ello ^gneri ^ Biarconis.
item Itb. 3, de Vbbonis pugna, ^ qua
notavit Stephantm pag. 98.
Huors inans niding. Ipfa pro-*
•vocattwis formula ad duellum , quod
detreBare infami^ cenfebatur. Lege
omnino lepem de duello inLL. 'veteri-
bus ad y pLL. circa fnem. Gautreks
fagacap. 22. Gretla cap. 20.
I toif kocra god vopn )ldemcen'
febat JjdiSi cumin exilium ituro filio
fuo Grettero j aVttum gladium trkdi-
dit. Gretla cap^i').
Maeler vel fyrir Peim ) Filios pe^
riculum ccrtiffimum fubituros, nonfi-
ne faufiaprece dimittere potuit pater^
CAP. V.
$9'
IArl er nefndr Biartmar, han
ried firir Aideioborg, oc l^o
han bseri ey h3?rra tignarnafn ,
t>ä var han ey orikare enn mar-
ger Kongar. Han atti Dottar
eina barna er Suafa hict: hun var
Ikorungr mikilloc nu rolkin. tär
ättu Andgryms Synner för um:
Nu fnua t>eir brxdur pangat > oc
er Biartmar fpir til ferda i>eirra,
giorer han t)egar veitflu i moti
J^eim. Sem I^eir hafa daalift tar,
Sagdi Angantyr ad Jarl villdi
gipta honom Dottur fina ? Biart-
mt ^att Do(& xoti fd x\\t o4 \\n\)ti^
fom na^oii %i>mm- ^aii atre eti
arttö p'/ga / od) nu fuaitjujrett. Z\^åt
ff uUc %\'^xméiim refa fér60>ocf>
t^ix till/f d M fom ^mm 0(^ laga^
mar
c AP v.
marjatar ^vy,ocba^di^aug: Er nu
fnuit til mikillrar vcitflu : ocad IjcA
fari veitflu eru taug leidd i eina rec-
kiu> Angantyr oc Svafa, dotter
Biartmars ]arls. Enn cr veitzluna
t>uerrar, byria Andgrims fyner ferd
fina til Sams-eyar-ljäfagdi Angan-
tyrjarle draum fin^ad honom findift
lem han vaere i Samsey,oc aller brse-
dur hans, oc findi l^eir marga fugla,
oc draepi I^eir \>z alla er I^eir fau : oc
litlu fijdar fnerufl: i:>eir annann veg ä
eyna;,t>a fia teir fliugaämotiteim
erne tuo: oc ^octifl han gänga ä
motiaudrum erninum, ocactu ^eir
hart vidlkipti faman, oc fettuft
nidur bader. Enn fa annar ernin
atte vid ellefu brsedur hans, oc
po t>otti honom fem ernin irdi etri^
larl fagde at l^an draum l^irfti ey
ad rada: ad han vaere fyrer rikra
manna falle. Angryms fy ner foro
I>å til Sams- eyar; oc ^egar I^eirko-
mu l3ar,fundu teir tå ad berferks
gangur munde åbakoma: geingu
teirpä ä land, fem t»eir voru va-
ner^ocbrutuft vid Ikogin. teir
Hialniar oc Oddur län audrumei-
giii videyna: V>adhiet i unnarvo-
gum. Hialniar oc Oddur geingu
upp ä land, oc uppä haed nockra,
ad vitacf teir fa^gi nockud til And-
grims fona. Sem Andgry ms Syner
voru uppkommer äeyna, fau beir
fkip |>eirra Hialmars , oc Kiendu :
var pä oc berfciksgangr a
fem odaft. Brugdu peir tä faer-
dumfinumj oc bicu i Ikialldar ren-
dur, oc grenjuda miog. Geingu
^ei^ ad Ikipum : flo t>egar i bar-
dagamikinn» teir Oddur oc Hial-
mar haufdö tar tuo Ikip vel Ik i pud ,
o(f> i t^cnna bröllops blaf
dotter f4ii()lft)Dc.S5^ot enDaiipd
talDejarlenfin Drom/att ^ouomftjn*»
tcé fom ^an &aDe mxit pd ^amfd
c(f> alle f;ané broder/ oct> funno
t^ir mänga fuglar oc^Drdptct^eni
alla fom t^c fd^o- ^^cv efter wdnOc
t^c ftg anDra ftioan pä éen / ocf>
fdgo r^dr titjennc Crnar ^xj^amot
ft^j. Cc^ ixjdtté l;an gd emot tjeti
ena örnen / ocf> togo tbc ö^ufitje
9a ^drt i f;op / oc^ fatte fig feDan niD
bdDe. ^^en auDre Örnen tog i ^op
nicD ^an£^ ellqfiDC brooer / ocfc ti;cf"tc
l;onom fom Örnen ficf rdDa. 3arieji
fal?e m t^en Dr^men \x>s\v inta fwåt
at mx}^<Xj t\) bdoaoe ftore man^
fall. SlnDgrim^ foner foro t^d till
@amfod; oc^ t^4 t^e fomme n\t/
befnnue ii^tatt berfer^^? gdng/ t^et ar
raferi) / fom pd tl^em , gtngo tt)e t^a
up pd lant>ct/ o(l> brntn wxo ^xm^ två i
(fogen/ fom t^e iDore ^tjane. 5pialmar
Ct>l>m' Idgo pd anöra f<|Dan wtD
oen / t^dr fom f allaDe^^ "^miarttJdg.
^5e ftcgo till U\M ocl> gingo upp
pd en §«5gD/ att förnimma om Slno/
grimé foner wore tift f omne. 5?(ir
2(n&grimé foner mxc tjpfonine pd
éen/ ftngo tfee fee ^ialmar^ ffcp/ccf)
ed itDe tf;em. ^ar ocf? td raferict fom
^eftigaft pd t\)m. t^rogo t^t uc
ftn imxt>/ ocf) bi/tc i fl ollDf antarna /
0C& grdniaDc ^ijfligeUi rclnOe fd til(
||epen/0(f)b^gj;«t^^ ginaftett flarpt
fUg» C£>f »»^ ^^^> ^ialmar l;aDe tj^ar
tuflfep wel bcfatte/ fom fallaDe^
S(|far. ©iugo t4 fe|f af t f;c^e flaga^
I z
cr
I
GAP. V.
cr Afkar hietu.Gcingu fex beiferker
å huorn Alk , oc geingu med audra
borJi fram , enn audru aptur. Enn
\>2iv vom luo göder dreingir inbyr-
dis, ad l^ar varde huor filtrum , oc
fiellubar. Berfetkcr drapuj^ämcn
alla er t>ar voru a Ikipunum, oc gcin-
gu fiidan a land upp. ]^a. huarf af
Jjeim bcrferksgangr. [fuofeigia uun um
i>erferkef ad firjl er af\: eim huerfur ber-
Jerks2iingur , l^a eru ]peiy omaUuger Jem
fodera memO Nu fia beir Oddr oc
Hialmar buad berferker giora, oc
gcingu i- cir V'aofan til Ikipanafem
faardaft.
Oddr quad I^å vifli;
C^i.tktU njar mier otti
Eim finni
Er \mr geingu
%Jtan ad Ojh^fn
Tyrar laufer
Bro tolf faman.
\>2L qaad Hialmar a moti:
Gänga haler hraujler
e/^/ herjkif titn
Tolf faman
Ty rar giarncri
f^id munoi afton
Odin gifta
Tueir fullhugar,
Bnn I eir tolf lifa.
t>etta eitt aedra ord maelti Hialmar ,
fo mcnn vita.
Oddar quad ^a vifur ^
mr4Tf eg ordi
^ndfvor 'veita:
f> eir j^filu i apon
Odin gifta
Tolf berferker
Enn 'ifid tueir lifa.
^antcé fta fram ut t^ct ena bor-
öet / cd) tiilbata ut^ mct> t^ct aiiDrii»
mm t(;4r mvc få 900a örcn^iar in*
rum/ ccl) foUo ti}åv, ^dmparna Drä*
po t^cm alla fom pÄ (Icpm mu/
0C& gin^o fcöan t3pp på lanbet» tå
f érftrann rafcri/ct af t^mn ©a få^
gegom bcrfcrrcrna/ att ftxaj: tiorna
rafertct jldppcr em / tå åro t!je
ttjanmaf ttgc fom (tuf (iiigar, 5?u få^
C^t)ur o(^ 5pialuiar ^waD t^c^c
fla^jf cmpar ^m/cd) ff^uDaOc ftg
titOcrtiU ficpeii.
^4 (\m^ Cft)ur t^ernia tvi/fa:
grufwaDe mig
Z^m em gången/
t^e (upe
^U^cv åtj fTepcri
^rr)niolcfa
({mt) $)iaUmt mot
fö 5 modige farlar
Slf ^perflepen
^olf ttU faman
äftunC>ani)e£ftt)4ra br^mor:
5Bt/ monnom i afton
Docn gdjla (t)^a)
^tt)d moDige farlar
Od) t^t tolf iefwa.
ailbtig J)orDe man i^?ta(mar tn>i|Ta
pdftgftelf /forr4n t^enna gången.
Öt)Dur qwaD td en wtifa:
^tK t^ct ort)et
©fal tag fwara:
Z^t ffola i afton
0>in gefta
Zcif 6crferfer/
C)c& Jt)ii tud (efm
Na
c AP. V.
é9
NuraaeltiOddar: tucif cro koder tftJCline WiitCt Svo fh ^CiWbcn/fa^
fyre hondum : åd flya i Ikogen , cda t)eCöt)Ur/ att fit) ttU (?09ei1/ ckct
bijda,oc vcriahendur vorar. hljta/ Oc^ fl^dm ^dllDCma.
■
ta (juad Hialmar :
Plyum n)kr alldrey
Fyrer heriendum
BciTeikcrner foktu nua moti ^cim
med bruadnum fuerduni : vo-
ru alblodugef ; oc eirn var hofdi
hxtri enn adrir: fa hr-fdi luerd
t>ad er lyfti af, fem folar gcifla ^
oc var t?ad Angantyr med Tir-
fing. jsa mxhi Hialmar: huoit
vilcu helldur fielaegi beriaft vid
Angantyr eirn, eda hina ellefu?
Oddurfuarar: vid Anganryr muil
eg beriaft , i>ia eg treifti betur ikir •
ta mini, enn brinju ^inni. (Oddif
hafdi fcingid filkifkirtu i>aa Irlan-
di, er alldrcy fcfti Vöpna. } Hial-
mar maelti: ef I>ier l^ikiljacl meir
ad beriaft vid Angaatyr> t>a (kal
eg t>ad giora. Eda huar foru vid
ta, er t>u gieckft fyrer mier i man-
raunum ? Halmar gick ta fram j
enn Angantyr honom ä moti : oc
beya t>eir fitt einvig med ftorum
hoggvum oc hermanligre fokn
oc eingin mundi ficd fiafa ftcrk-
b*grc lokn, enn fieir haufda.
OJdr kalladi å berfcrkina oc
mselti:
Oroflo heya
Hraufira Dreingta,
Saft ån t^c WQot
&a^)^Umpmn foUt m mot tf^cm
mcD tu^nt fitx^rD / Offe mu all*
an t^e aiiDrc ; f^m ^nH t^(t fwcrD
fomli)ftcaffoinfoiftniiior/ cd) f^n
iQiaUmv/ tDiUtu Jcllcr ftalSbroöfr
(Idé mpt ^n^anti^t allena/ cilcr mot
t^c mfm t Oodnv fmuv / lag^
jvill fidé \m ^nmm-t Zp iaq t^vi^
(iav mer min \Uma / tnn på t^m
bvr)ma. OoM ^aD^ fatt m ftlfc^v
f?tortapä3rlanD/fcm aibvi^ hut
nogotftjapnpå- ^pialmar faDc j ti)t^
ta tu ti; cr tvära md;r/at flde? mcD
%mnt\)v/ td flaUtaijt^ct ^ara:
eller ^war fovom wii tå fram/ t^dr
tu ^ief far mi9/n4r tl;et ffuKc ^åU
^Ptalmar ^icf tå fvm/
2in(jantt)r emot ^onom Od) bc^xjn-
tet^efinftn/D/ mcö ^rufiitJclig ftorc
^um / rufanDC£^ pd ^ttjar annan (å
^cfti^^t / att m^crt ^aDc no^ o« tnö
fet)t ^ärbare famp/ du t^cMc Ot>^
^ur ropat>c pa t^e anDrr f cmparnil
oc^ faoe :
€ncmot ert
m att flå^
Om i även tävlat /
Od) nwm ide \maé !
tireiatudufeui.giccktåframHior- Z^t iatat>c r^dr titt; #f tf;a
vardur, oc bardift vid Odd: enn ^ipr«>art)er fram/ 00 WOt
1 5 filkis-^
70
C AP. V.
filkiskirtan dugdi fuo xc\ til hly-
far, ad ecki fcfti vopn ä henne.
Han hafdi oc fuo gott Itierd,
fem fiio var ikarpt, ad tad beit
iafnt briniu fem Klaedc: oc fä
haugg hafdi han reitt Hiorvardi
adrhan fiell. t>a gicck fram Hcr-
vardur, oc for ä fomu leid. t>a
Hrani. ^ä huor ad audrum. En
Oddur Ycitti l^eim fuo härda ad-
Ibkn, ad alla felldi han l^a el-
leJu brardur, oc var han [ao ey
far. ba gcck Oddr pangat er Jiieir
Angantyr ocHiah-nai haufdubarift;
oc (^uad han ^z:
JPJMd er \>ier Bialmar !
Hefar Ut bmgdid f
\>ig cfHcd eg mådd
^Ä/jikjAY under :
Hialmur er l-in hoggvin j
Én d hltd brinia:
Un (jned eg jiornii
fart l>im.
t>a ^uad Hialmar ä moti:
Sar hef eg fextan ,
O c Jlitna brinWy
Snjart er fyrer fiomm ,
Seinka egad gänga:
Hnaut mier yid hiarta
Hior yfngamyrs
Huaj]' blodrejill
Herttir i eitre.
Oc cnn quad han tcttat
Fim bu famany
Bnn eg unda \)0
^Qdrey d ladu
Ntt Dcrd eg liggia
mHiii Of ||i)DD / aft intet n^apn hett
arpt fmvt) / attt^ct bm få ftjd på
hmmn fm på Uå'oe : c(f) få ^ugg
ffiftatt mcD ^^iotmtt» / fotv äii
^an f4UcJonC'mttll3ori)cti.^icf tå
fram 5pcr^t)arDer / cd) fcr. inta få,
^cDan $Hani/cc^ ^mv efter amm.
mmn Otitm girf få ^ärt pä t^m
m^an felte aUa cilofm btotietm/
Dd)w<\t^m ånti}å idefåw ?ågic!
Jan tiit fm ^ngantvr oc^ ^ialmar
J;aDe flagct^ / ccf; (i«>aO t^enm
tvi/fa :
^)uru ftSr titt 5)talmar ?
éaftt?er tu f>mbi)tt färgan ?
orf ar tu tntct me§r /
gar t Je ftora fårni :
éontJcr Juö0cn dr ^Imm
Oc^ b)ct)man på fi/Oan
Jttt (Of 4r nu tommit
qtt)a^ 5?ia(mar emot:
@år l^afttjcr <a<j festan /
O* flitna branta;
^n^art år mtgf^r cm i
^ Jag erfar intet •
&åtte \m wii> ^t4rtat
!^eD fin Jftjapa uDö
5j4rDaO t etter,
©eDan qwaD Jan tjefta:
ätte lag på lanDet
Scm 60 tillfamman/
t>od) mt ide min Jug
2(tt lefttja på (anOet,
måOe iag Hggia /
c
St*erdi undadttr
Sams t Eyo.
I)reckur med lofri
larla meingt
Ol gladliga
CAdddir marga
A^Iungat firda;
Enn mig cggia Jpot*
I Eyu^eJJari.
Zciddi mig Un huitd
mimers dotter
Vian verdd'.
Saga mun Jamaji
5>« hunfÄgdi mier^
Ad eg aptr koma
uiUdrei munde,
Hmrf eg frs fogrtmi
Flioda fattngvum
^lltraudur gamans
^ufir^ vid Sota:
por Jkundadt eg»
O c for kilid
Mefia finni
^TV^ed hol-njinum^
Dragdft mier af hendt
Urinen rmda ;
Fardn minni ungu
Ingibiaurgu :
Sa mun heuni
PJugfaflur treigi
Er hun fidan
Sier mig aldrey,^
Hrafn flygur mjlan
j^f hamar heidi;
Flygur honum eptef
Qrn €y minni i
S^^ongc bi]fm ttottc/
2(f tfm got»a i)tt)d ;
3ag 6mt>er tiU att ga/
5^ort^ms dotter }^\v\im
QÖt pä 2(ä«ajtt
gttcrfi pä )l4rett,
^om mt0 fa^e :
Sitt tag aÖDrig mon^^
St wt)@ofaf!4r :
<Df^f <<>9 pä refan/
Cc^gict jicpetfovf/
^om ttiffi t^et funDc/
S5?ee> trogne wcmicr.
f£)ra3 mig af pantat
9)cime itt forgf6uö
2(tt &on {)åHfttt
^atm fär ffc mt^.
gU;ger ^onom eftctr
I
C AP. V.
)p€m gicf tg Brni
JBfftum brddey
Sa mm af blodi
Swg* mim.
Hicr eptcr deir Hialmar oc An-
gantyr. allcr tora t>cir biacdur
heigdir med vopnum finum t>ar
i einni: Enn Oddor flutti Hial-
mtr daudan til Sigtuna. Ingi-
biorg dottr Inga Kongs , rilldi cy
lifa cptcr Hialmar, oc riedi (icr
(ialfri bana.
Z^cn ftcta 6rttrrt
fÖar>er tag till pttt
©fall §an oc^ fuga,
?f f re ftcr bör ^)iatmar / od^ fa 2(tt^
t J<Jr pä ém m fora ^pgar bcgraf/
nc/ meD fm ft?apn: meim ODDuir
förDe ^)talmar Döban till ^i^mm.
Sngebor^ ^ong JngcEJ Dotter tvillc
<t) itfm efter ^ialmar giorOe af
weO fi0 fielf.
CAp. v.
/\ Lååohor g) Oppidum hoc Gar-
-^-^/^rti^e Ji've (^([t^ meridionalit
friffe^ex Snorrofie StmUfon patct , m
vita Olat Tryggvafonsj pag. i68. nbi
illud ab Erico Jarl , piraticam excr-
tente^fpoliatumfmjfe memoratur. Hoc
etiamin dotm jtbi pacifcitftr IngigeV'
dis filta regis OUi S k^uth^onungs >
Jiitrislao JRolmgar dinc regi nuptura^
Olafs Saga. cap. 88. Ingigerdis fäg-
direfegfkalgiptaH: larisleifi Kon-
gi»I>a vill eg hafa Aldeigiuborg i
tilglof mina , oc larU Riki ibad er
I>ar liggr til. Oc Sendimenn jatudu
JjelTu af hendi Kongs fins. h. e. Di-
xit Ingigerdis: G farislao regi nube-
rc debeam, Aldeigioburgura in do-
tern peto , Sc (ubjeftam ei ditioncm:
qaod Icgati, nomine regis fui, etiam
promiferant. Å4emimt Oddus
^Adonachm in 'vita Olat ^Tryggya-
Jons regis. Ahinum naeftafumri for
han i Gärda auftr, oc var i Aldati-
giuborg aein vctr. h. e. Proxima
•jeftate in Rufliam , quae Orientem
fpei^tat, profe<aus cft, & per
integrum anhum Aldcigioburgi
morajcus eft. Fmjje porro oppidum
maritimum patet ex Olafs faga, cap,
217. l^cirkomoiSvitio-d ; rediat>ar
tiUkipajforo ura fumarit auftr i
Gärda; ockomu hauftit i Al-
dcigioborg : giorda t>cir \>i Sendi-
menn opp til Holragards, å fund
larislelfs Konungs, hi^e. Tcrrcftri
in Sveoniam itincre venientes ,ad-
paratis ibi navibus RufTiam in acfta-
te petebant, adpellcntcsque Alde-
gioburgum circa autumnum , Lc-
gatos Holmgardiam cxpedivcrunt,
qui larislaum rcgem convenircnt.
Eadem Olafs [aga cap^ 119. Magnas
Olafs fon byriadi ferd fina cpter
lolin auftan af Holmgardi , ofan til
Aldcigioborgari toko at bua
Ikip. fin» h^^e. Coepto poft natalitia
Clirifti Holmgardia itincre, Mag-
nus Olai Regis filius Aldcigio-
burgum defcendit, navibu/que ad-
parandis curam impcndit. Mirum
atttem 'Videri poffif, qmdnam itineris
compendim Änd^rimi filiis , Bolmum
itf
c Ap. V. ' 7J:
in Smalandia imolcntibMS > (ff ad quiete nohUreprafentatitut/lI)^ pr^e^
condid-unhcutn Hialmaro ^ Aruar^ fagientu autem antmi di^vinatfonemn^
Oddo^in Selandi^mfMla Sam^$ pug^ itafacile expediri pottfi quajlio ^ un^'
nattivis y y^ldeigioburgum in Rujjia de ftilket fpecies verum immtmntmm
fuerit ? Parum abeft quin credam in- animo Jubjtciantfdr *. illiH nempe de
f^lam aliquam inter S^veoniam ^ quibus nunquam cogitavtmUs > . qu-^^
Rufjidm y in Baltico mari /t tam ^ tfto que nen dum e x (liter e. Utrum ant-
mmine deftgnari -^pr^fertimcum mox mm fua naMvatlläs accerfat^ an dit-
addat au[ior: t>ar atcu Andgrims unde fuggerantur. Prmi^videffirCi-
fyner for im\h.e. Andgrimi filiisad cero fentire^ in Catont juo^ prope fi-
Samsö infulam properanribus iter nem. Ubimultis pvctvlare difputatis ^
faciendum erat ptfr Aldeigiobur- ex Xenof)hontis Cyro de anmoi im-
gum. Ni/t forte pir atis iftis mari fem- mortalitate^ tta porro ex eodem att.
per oberrantibt4s ^ilh^-d compendiofifji" Videcis nihil.eflc morti lam fimile
mumiter ^quodprada7tdifacultatem quam fomnum. Atque dornven-
fuppedttabat. tiamanimi mastmé. declarant divi^
Honom fyndifl: fem hanv^urei nitarcm {uam: mulcaenim jCuiii rc--^
Samfcy } G^^i reb^s grandibus ^ Jed miffi & liberi funt , futura profpici-'
eventtm ambigui y gerendis accingun- unr» Exquointelligitur, qualesfu-
tur , hos de injiantibus curis a?txios tur i fint , Cum fe plane corporis vin-
etiam per fomnum [pecies imminentium culis rclaTiaverint. Eadem prope ex
rerumagitareJol€nt yJi'vetUM a^ritu-^ Socrate Platonis repetitjib. de di-
do ^ (tve diuinat to animi pr^fagientis uinat cap. 29. Cum enim cafifant
accer/tt: ut de Dario pugnam cum reddidijjetfomniorumin animis agre^
Alexandro Macedone conferturo > flibus ^iimmanibus, de ceteris, ita dif-
fcribit FliJioricorf4melegantiffimus Q^, ferentemindticit Fratrem. Ac qoi
Curttuslib, 3. ubi jomniorum caufam falubri & moderato culcu atqne vir
' geminam expedire videtur , agritudi- ta , quieti fe tradiderit , ea parte ani-?
nem faltcet , ^ prctfagientis animi mi ^ quae nientis &r confllij eft , agi-^
divinationem. Et ^egris quidem aut tara & ere<Sla , faturaraque bona-
concitati animi tumultu perturbatis ^ rum cogitationum epulis; eaque
per qutetem ^fi qua frui pojjint j mul- parte animi, quse voliiptite alicur^
tivariit rerum fpecies illudere folent. necinopia eneda> nec faturitate af-
^nde Jbmnia crebra^fed vanit^ftul- fluenti; (quorum utrumq; perftrin-
ta ^ ridicula exiftere notum ejt^ gerc aciem mcntis folet^ five deeft
Horum tamen cauja a natura ejiyUt' naturapquippiam, fi^^ abundat ac-
potc ab humorum ^ Jpirituum ani- qae affluic ) illa ctiam tercia parte
mdium intemperie. A natura iiem animi in qoa irarum exifVit ardor^
funtil^^y ^um verum aut aBorum^ fedata atque reftinfla, tum eveniect
'viforumque imagines animo tnfomno duabus animi temerariis partibus
TBCurrunt ; autqu^facere defiinavi- compreflis, ut illa tercia pars ratio^*
«««f ifirmitcrqu€ memi imprej/imus , in nis & mentis cluceat ^ Ä^fe vegetafsa
K ad
■
74
C AP. V
&d fomniandum, acrcmquc praebc-
ac: tum ei vifä quictis occurrent
tranquillaatqueveracia. Mox item
ak : Pythagoricis edndem ob caujam
interdiBum , ne .faba vefcerentur ,
quod is cibus mfians y tranquiBitati
mentis contrartM efjet Cura ergo cft
fomno fcvocatus animusyafbcieta-
tc & contagionc corporis , tum mc •
minit praeteritorum , praefentia cer-
nit, futura praevidet. lacet cnim
corpus dormicntis, ut mortui , viget
autem & vivit animus. Torro ah Tof-
fidomum tnhus modis cenfuiffe Veorum ap-
fulfu homines jonmare : U no , cjuod pra? -
videat animus ipfc per fefe: qnippe
<jui Dcorum cognatione tencatur.
altcro , quod plenus acr fit immovta-
lium animorum, in quibus tam-
quam infignitze notas vciitacisadpa-
reant : tcrtio quod ipfi Dii cnm dor-
inicntibus colloquantur. hem. Isqui
antc fagit ,quam oblata res cft, di-
citur praelagire , id eft futura antc
Icntivc» Ineftigitur in antmis prae-
lägitio exrrinfccus injeda, aique
jnclufa divinitus'7/ew a Dcorum na-
tura hauftos animos & libatos ha-
bemus. Cumquc omnia completa
& rc/erta (int atterno fcn(u , & men-
tc divina, neceffe cft cognatione
divinorura animorum animos hu-
manes commoveri. Etpoftpauca. Vi-
get animus in fbrnnis , liberquc fcn-
fibus ab omni impeditioDc cura-
rum , jaccnte 8t mortuo poene cor-
porc. Qui quia vixit ab omni aeter-
nitate , ▼crfatusquc eft cum innu-
nierabilibus animis ,omnia,quar in
naturarcrum (unt, videt, fi modo
tcmperatis efcis modicifque potio-
nibus ica eft afFedus , ut fbpito coc-
porc ipfc vigilet. ^fhu4 frhjungit qu<€
de Socratisgetm fcriptu prodita fmt ; plu-*
rafie alia ex Stokorum mente commenta ibt-
dem memoYät Q_, Cicero. Ipfe autem TuSius
lih. 1. dedmnat. Omniaijiatanquam incer-
ta Öf yana rejicere y>idetur , uti 5^ omnem
AugurumjHarujpicum, Jujj)icumy Sortile-
gorum , CalddOmn Ö? ConjeSlorum Jeten-
tiam. Ve fommis ita att. Pi imum igitur
intclligendumcft , nullam vim efTe
divinam efFedricem fbmniorum.
demde ortirita mtune tribuit^ Naturam
autem eam dico, inquit^ qui nun-
quam animus infiftens, agitatione
& mota effevacuus poteft. Is cum
langvore corporis, nec mcmbris
uti,nec fcnfious poteft, incidit in
vifa vai ia & incerta , ex rcliquiis , ut
ait Ariftoteles, inhaercntibas,quas
vigilans gcflerit , aut cogitarit , qua-
rum perturbatione mirabiles inter-
dum exiftunt fpecies foroniorum.'
Item. Infiint animis vigilantium co*
gitationum vcftigia. Muka. item alia
adfert ibidem Cicero , nan quidem contra (o*
mnia , nec (fud omnium fommrum caujam Öf
naturam aperiunt yfed qutt fomruorum diVt-
nationem & interpretationem refejlant. ha
emm concludit. Explodatur haec quo-
que fomniorum divinatio paritet
cura cafteris. Nam ut rere loqua-
mur , fuperftitio fufa per gentes ,
oJ)preftit omnium fere änimos , at-
que hominum irabecillitatem oc-
cupavit. Et hcec quidem reSle QcerOy
adlferfus eos qui fomniorum interpretatiomm
fcientiam profe/^ionem faciunt , quibus rd-
hil poteft ejfe "Vanim^ Somma interim non^
nuUa certce eJfe figntficationis , eventi^ ipfe
docuitj qute Ji vigilantium cogitationum ve-
Jl^^iis excitari mn ^otuerunt , earum nempe
rcrm , quarm cogttationem mnfim fufce^
pimSf
c AP. V- 7j
pmtts\ JiM pro fomnUntlum conclitione Alkar htctn ) Sic nempe aJiruBura
a bonis W malts geniis fuggeri non potejl & forma dlBa.
negari. A diVmo ettam mjlinBu affiatu- Vid mun' i afton ol>in gifta )
que fomiiia aliqua proficift i , facr^e mon- ISlon juUem prorfus idem hoc ejl , (juod ye-
flrant liter a , qtu nulla dijputatione re- tere s mi(mx\e. Vocarunt Jeä eiperquam
feHi poffunt. Adeo mim h^c ijla juperant , pmile par. Non potuit enim non ominofum
utincomparatwnemnuUam yenire deheant: videriy Vtram fortiliimum, & yirtuti Juas
licet iUa quoque aliquid haheånt humana fa~ nunquam diffifmn , cum tamen pepe in ulti-'
cultate maj US. Vide ekgantem foachimi mis dijcriniinihus yerfatus fuijjet , tam ante
Camerarii commentarium degenerihus divi- duUa ijiius aled experimentum , finifirum
nationum. Sed paucis expediundum ejl fo- exitumyelutdeJperandofibipriefagire.Sem-
mniti Angäntyri , cui concordare Vtdentur ijla per autem mali ominis habitus ejl lingVte la plus
^latonis iiCicerone "Verfa Itb. i^de diyinat. m\[mx\c. Olafsfagahinmmnucap. j8.
Cu m dormientibus , inquit , ca pars de rege Olao Q^ajfo. I>a(l er fakt , at i>ar
animi, epos mentis & rationis eft femKongurvar komin ,at lyngvac
particeps, fbpita langveat.-illa au- mikitbar, ocber å.-ocnulerKon-
tem ,in quo feritas qusedam fic, at- gur lid boanda , ocm2elte: illt ben
queagreftisimnianitas,curafitim- oc argt (agde han : Enn han villdi
moderatoobftupefatfla poru attjue fuamaeJa, ad iJJt Jid oc argt vaere
pafta, exultare eamin fomno im- t>ad cr for imoti honom, jaa
modeiatcq; jadari. Itaquehuic o- /uarar Ragnvalldur Brafifon.-mif.
innia vifa objiciuntar i mente ac mxlc er t>etta herra, fagdc han.
ratione vacua: ut aut cum matre Kongrcnfiiarar:haf tullad atmaer-
corpus raifcere videatur, aut cum kc, at jsä munta cigi hafa lengra
quovisalio ,vel horoine vclDeo, olivat? enn ecä nu,cr t»um3elirflikc
faepe bellua;atqae etiam trucidare mifmxle. Oc fua var, \>z er t>ör-
aliquem, & irapié crucntari &c. finnr Jarl kom i eyarnar. t>å geck
"Hatura itaque cenferi debet, qtiod Anganty- Ragn valldr I^ar fem clldar varo kin-
rus raphus & cadibus imhutus ,ferifque ani- der. Oc er han kom i hufet, b a mxl-
mi exercitatiombus adjvetus ^ pugna^^ cae- tihan.-^a hafum verfulhVatI?ar lem
des jfanirVmem fomniaverit ,Quod autemVtfts clldar l^cfiTer cro brunner ; cnn han
adeo mmfefiis certifque de pugntit eyentu , villdi fua maela^ at å vore Jseir full-
fuoque & fratrum interitu quaft admomtus elda. Nukiemurhonom ihughuad
fuerityid a malo ipftusgem ipfi fuggejlum Kongren maeltc j oc ^Ågdi fua ; Nu
fuij/e , quis poterit dubitare i Si quem de Vt- er faorfinnr fra^nde min komin i
jts^ fommis plura äeleSlabunt, legat Lu- eyarnar. Oct>akonfl torfinnr larl
ciamfomnium > Macrobium hem, amts- med lid fit; oc voru t) a (kam mer lif-
mris ingenii principes poetM, qui largam dagar Ragnvallds eptir. h. e. Di-
mefim fnppedkabunt. (Slum eft , locum in quo conftiterat
rexjdenfis veftitum ericis fuiffc &
Bita i Ikialldar rendur ) Lege paria myrtillis bacciferis ; videbat autem
äpudSaxm» Grammat. lib.y. tunc rufticorum exercitura contra
Kl fe
y6
OÄ T. V.
fe tendentem^ Et o malas ,inquit,
ac improbas baccas j diäiurus autem
erat , malas & improbas copias con-
tra fe propcrantium, Lingvx hic
lapfus eft domine , excepit Ragn-
valldus BrufjE filius Orcadenfium
Comes? Imohoc tibi indicio fit,
refpondit Rex , tibi de vita non plus
reftare,quam mihi nunc, ubifimi-
lis tibi lingvas lapfus & error con-
tigerit. Quod & cventus docuit ,
cum Thorfinnus Comes in infulas
venit. AccefiTerat autem Ragnvall-
dusadlocum ubiignes erant exci-
tati: 8c his inquit lignis confuni-
ptis vitae curfum peregimus. Volu-
erat autem dicere, fat ipfos calefa-
6tos lignis confumptis. Statimvcro
mmihui Ma^ids ferromyiohhilid redS folttäj
'Veterum hijloriarum documenta hahenitu,
Olafs foga. cap. 1 87. torer hundur haf-
di finnferdhattl^efla tua veturj oc
hafdi han verit hvara tuepgia vetur
leingi äfialli ,ocfeingitot-fiar. Han
atti margfkonarkaup vid Fina. Han
let t>at gera fer tolf hieinbialfa,
medfua mikilli fiolkingi, ad ecki
vopn fcftiå; ocmiklufidur, cnnä
hringabiynio. Thoi erus Canis
ad Finnones profedus fuerat , per
has duashyemes; utracjue autem
bycmc diu in montanis moratus
eft,nonfine magnarum opum com-
paratione. Multamenim cumFin-
nonibus mcrcaturam exercuir. Ibi
etiam fibi confici curavit ducdecim
recordarus eft vcrborum regis, & pellicea, expellibus rangiferorum,
Thorfinum cognatum fuum adfu- tamefficacibuscarminibus imbuta,
turum dixit. Et jam äcceffeiat utomnéferri&armorfiacicmelude-
Thorfinus cum copiis militatibns ;
brevefque admodum poftea fucre
vitae dies Ragnvalldo. 'Pofieriora , qu<e
de (J^^nVaUdo agunt , yariatis nonnihil yer-
his , ex Jarla faugu refert Magnus OlaVms
in Lexko^unko , qu<e yidead'Vocem mif-
m 3e 1 e . Ita quod Hialmaro excidit yerhum
malt ominis index, per inVerfonem excepit
& correxit ^rVar-Oddm: t>eirfkulu i
rent,multo-tertius quam ulla lorica.
Med ftotum hoggumj Saxo
Crammat.tik 1. In cujus ingreffu utri
prior feriendi copia deberetur, diu-
tulé certatum eft. Nonenim anti-
quitus, in edendis agonibus, crebrae
iétuum viciflitudines petcbantur;
fed erat cum intervall© temporis et-
iam feriendi diftinda fucceflio; ra-
aptonObin gifta. Stragejn fctlicet ^ in- Tifque,fed atiocibus plagiscertarai-
ternecionem hojiium capitéus yciVens : ftbi na gerebantur : ut gloria potius pcr-
autem yfocioquefaufia & feliciahac fomu' cuftionum magnitudini quam nu-
precatm : Enn vid tueir lifa. Ita nem- mero deferretur.
pe mos erat "Vetenhus , in rehus arduis agen- Eirn Ikal vid cirn crofto heya) Ita
duyqwdbonum,fauJlum jfeltxfortmtatum- fieri par erat infer pugiks , & in monoma-
que ejjet , pr^fari. QcJih. 1 . de diVinat. chia , VpfaUpridem condicla. JJtitur aur-
Huår foru vidta) Generofe antmi tern hic auSlornofier fimplid expolitionefaSH,
i , ardua ^ periculi plena , non m alium qu<e niUl hahet quod yeri fidem excedat.
nota
mjicientis fed fibi depofcentis.
Oddur hafdi feingltfilkis-lkirtu)
TsLon corpm folum ,fed & -)>epimenta , car-^
Saxo autem lib. 5. cum idem hocfaSlum ,
eoåem prope tenore nmafjet , tanta id hyper-
hok claudit , ut ds qute l^ere fcripferat , fi.
dem
c AK V. 7f
Jeméroget. Jiiåammverbaejm^ Suftu- duodccim unicoejus impulfucon-
licautem Arngrimus duodccim cx tufos eliderct. Jt profeSlo nimis éu tam
Ofura filios»&c. Hi ab adolefcen- fatalem iElum diflulijii Jryar-Oåde , quo
tia piratico muneri incumbentes, focium tuum fidif^imum charif^imumqufi
uno om nes forte navigio Sampf^ Hialmärum feryare potuijjesl hane tibi
inlulam adve(5ti , duasin maritimis lan^ehant manu^ ^ dum itlum latromm 4-
navesHiahnari atque Arvar-Oddl gmen ohruit & confecit ? Qmmodo hane cul'
piracarum reperiiint, quas pugnä pamm^uamdeprecaberit^ CeterumVtxcre-'
adorti remigibus vacuefccere:atque do te uno baculi jaclu tot Jimul canei pro^
an gubernatores oppreffiffent in- jlernere potuijje , ne dum ut unico Igm im-
certi , interfe<5lorum corpora (uis f>ulfutotpu^ileselideres,quiartispertti4tJlum
quaeque tranftris aptantes ^ quäefi- 'vitare poterant. Nec umlupiter fulminetot
tos abcfTe cognofcunf Quk de re gigantes fmul om demi/jt. Saxo hic tibi
moeftij paitam flocci pendcre vi- injunm ejlj qui cum ie yirum & pugtlem
6;oriam: fcientes fibi confcquentis ftrenuum celebrare potmffetj confiElts for-
pugnc-E difcrimen majore falutis im- titudinis miraculis ita extoUit, ut fabulam
pendio fubeundum. Quippc Hial- fuijje ^qtkquiddetenarraVttoJlendat.Ejus
mai us atque Arvar-Oddus,quorum generis funt^ qu^ de Haldano Siergram
jam pridem abrupto gubérnaculö pluribujque aliis memorU prodidit. Fateor
tempeftas navigia laceraVerat> al- mehocmmmefjepeipfiMutnfuiJJeMeetin-'
tcrius excidendi gratiä nemus in- Vttum ^ quödféi hiftorico ed per mutat ,qudi
gredi , ligni i^udem cxtCnuävera ma- panegfifla & poeta non fmU ferenda. Ne-'
teriam , trancum dolabris ambien- ^nim hormri id fatagtt , ut fiåem fupe-
tes , donec navalis irtftrumenti for- rent , qua in medium prof ert. Ethic , ft quid
mam vaftum lobur induerer» Quod ^^j^ inciderit , ex quo fe extrtcare non po-
cum humeris impofitum, foci^e cla- ^-^ft ? adDeorumopemconfugerefokt, ne in
dis ignari, deferrent, ab Ofurae filiis, fc^ula etiam , contra fidem Vm , cujm ima-
recenti opprefTorum cruore ma- gmem tantum aiumka^^peccm Mdeatur.
dentibus aCeffiti;* duo cum pluri- Curautemiali chara^ere utatur Saxo, in"
bus ferro decernerc Coadi funt. dicare yidetur doSlu4 quidam Noryegtts his
Nec par quidem congrcflTus exfta- y^rbis: Finisfcriptionis Säxoni pro-
bat,cum gerainam biffena manus pofitus fuifife videtur , non ut vcrita-
cxciperet. Ceterum viaoria nume- tern dclitefcentcm e tencbris in lu-
ronon refpondit. Interfeais eniiri ceiii erueret: fed ut Danicam no-
omnibus Ofura; filiis j öpprefloque ftramgentem non fimpliciter illu-
ab hifdera Hialmaro , viaorise Ar- ftraret; fcd & ut Danos fuös rerum
var-Oddum titulus non fefcllit. geftarum mägnitudine ( a fe tamen
Quem folura cx tanto fociorum ä- in antiquitatibas fuis primis omni-
gmine fortuna refiduum fccit ; qui fi<^ta. ) otnnibus aliis , etiam illu-
infornicm adhuc gubernaculi trud- ftriffimis gentibus atq; nationibus,
•cum, incredibili libratum nifu, tan- pares, vel etiam faperiores, imo
tå vi hoftium adcgit corporibu^ , ut heroas & tantura non Deos faceret
K 5 At
7S Cap^ V.
ni , Ungari , Bohemi , Foloni , mei tum , dicmfuit lams Agnafit, h. e. Auni
quoqtie Norvcgi &c. Admediocnta- ^isplauities. lOaautemtplaejlinfuU^mqua
tis igituY mrmam revocartda funt ejufmtdi regm metropolis Holnm^dtpiatcieji : Exo-
ejushyperholica.ut fuafaSlU conftet yerk*s. nerantifque feibi Melen lacus oflium Jive
Qtwd idem de Joltame & Olao Ma^io mo- fretum , Stockfund ( jam Jlcvtcfuétn )
nendum , qtii Saxonis exemplo provocati , quondam appeUatum , ut Sfiorjo & utraque
p <ju£ in narratU fuis pradicattonem mer en- Olofs [aga probaut. Ena fi d v e r a o r o-
tur, ka extoUunt , ut modum prorfus exce- fia atcol^cirä Haurdalandi i ftord
dant: immemores hijlorico non Ikere , quicquid a fitium. Olafs [aga cap^ lo. h.e. U Iti-
Jtbi panegyrifla permkttt^ mam pugnarunt pugnam in Harda-
Hefur t>u lic brugdid) h.e^ mu- landia inplanitie,copiofb gramine
tafl^icolonmy^fel decolor fdSlus es? Tu^nd vcftita. Olafs faga contraSlior cap. 15.
emm totyulncribus confeSlus Hialma- Fiteingck einnm meigin fram hia
ru4,amtffo pemtus Jan^vine paUuerat Alio vatneno, er heitir Agnaficoc er Jsar
autemfenfu de magis dtckur ad Ikipta Ii- ncftangelangr.barhafde OIafr hin
tumh.e^coloresmutare: cumyultum colo- Svenlkc fialfrfylking fiiiafiri alan-
remque fubinde mutant j aliumque adfummt de , oc fua var um ailar ftrandcr fyri
/vo lubktt j ut Videntes faUant ^ decipiant. lid , ad huarke var vaenlegt at å land
Sar hefeg (extan ) Quamacris inter matte komaft. f\ e. Ab altera parte
fiialmarum & ^ngantyrum fuerit pu^na , lacusMclcri planities porrigitur,no-
Ifttlnerum indkare potent mmms& magni- mine Agnafit, longioris peninfulae
tudo, ambitu comprehenfa , ibi Olaus
Wi:xÅ\iv\^\tv&) Anama^enenistin- Svconiae Rex cohortes fäas ftatuc-
gere & mficere Ikeat, yidequct eleganter no- rat,omniaqj litora plena erant copi-
tm Grotius Itb. 3. cap, 4. dejure bellt is, ut nullibi fpes e/Tet exfcenfionis.
pacis . Altera autem Olafs [aga cap. 1 1 . ka htec nar-
A ladi ) Lad idem quodland h. e. fö- rat. Spurdi OlaEr Kongr , Haralldz
lum. h autem efl mare. «f,dogg drijfar jfonr til l>eff, at Olafur Svia Kongr
y {cr\2iocl>a,& mar e terfam pluvia dro hcr faman , oc fva , adhanbaf-
peryadtt. Lad dkkur etiam lod j fed lad Jo- dijarnum komit um Stokfund , oc
lum eft yel latifundmm , lod autem pr medium, fett ^ar lid firi. En Svia Kongr xt-
InlegibusyeroIJland.&NorMegMJand^' ladi ad Olafr Kongr Haralldfonr
leigubalk. lodnotat ufumfruHumfundij ut ikylldil^ar bida fiaurajoclaotci Svia
pafcua ($c. kem folarium quod dmino /ol" Kongi litils vert um ber Olafs
ym pro fundo .Fond aute/n proprie fuperfi- KongsHarallds fonar: |>ai ad han
ciem foli notat. diadema etiam lad dkkur. hafdi litit lid: t>ä for Olafr Kongr
Olafs Jaga. cap^ 33. Ladkem flrues cu- ut til Stokfunda , oc komft cigi ut.
muluseft^Ad hladavita. Gautreh faga. kaftalivar fyri veftan fundif, enn
A Agnafit) Unde huk loco id nomen hcrmannä fyri auftan, Enn beir
Jatis indicat Smrro muitå Aum regis Syeo- fpurdu ad Svia Kongr var t>ä a Ikip
komin .
Cap v.
Icomin , oc hafdi her tnikit) , oc fiol-
dalkipa» ta let Olafr Kongr Ha-
laldz fbnur grafa ut igcgnum A-
gnafit, til hafs. voro regn mikil:
cnn um alla Svitiod fellr huert
rcnnande vatn i login: enn cirn
os ,€r til hafs ur loginom > oc
fua roior , ad margar ar ero breida-
ri. Enn ta er regn ero mikil, ct>a
fhaenam , tä hlaupa vocn fua affilc*
ga i laugin, ac forsfall er ut um Stok^
fund; Ennlaugrin gengr faa upp i
landit,ad vida floar. Enn er grof-
rinkom uti fiotu innöta hlioput
vatnitoc ftraumurin 5cc» h.e. Refci-
vit Réx Olaus Haralldi filius , Ola-
um Sveonix Regcm contraxiffeex-
crcitum , catcnåquc ferreå frcsum
Stokfund claufiffc, additis copiis
militaribus , CO finc,ut extrema ibi
noa CTaderct Olaus Haralldi filius ,
cujus copias , utpotc exigiias con-
temncbat. Tentabat autemis cxi-
tum per frctom Stockfund , fcd fru-
ftra. Occiduam enimripam caftcl-
lom, Orientalem vero militum
Sveonicorum copiae. defendebant.
>3unciatum itidem cft , Sveoniae
regem militibus claffem adpropcra-
turam impleviffe. Foflam igitur,
per iftmum Agnafit, in mare per-
duxit Olaus Haralldi filius» Multa
tum cadebat pluvia, omncsque
Sveonix torrentes in lacum Mcler
decurrunt, cujus unicus&angudns
in mare exicus cH;: adeo ut multa
flumina hoc oftio fint latiora. Co-
piofiori autcm cadcntc pluvia , aut
refoluta nire, in tantum augcntur
aquae lacus Meleri , ut cum aefto &
violentiä , per fi-etum Stock(und dc-
ferantur : ipfo lacti late admodum
tunc reftagnante. PerduÄa yero
fofla ifta in mare, omnis aqux
molesfubitofé cvolvit jdeccflitque
tumör Ötc. Hac aäyerbum fuia inferuit
Smrro. Vbcatm hodié fojfa tSa , per cjuam
Olaus HaraSJ film in mare eyaftt ,
ttCfiV$m i alterum autem fretum ^OVVt^
ftt^tn / quod pnm Stockfund appellatum
fueraty a trabthm fcilicet ferrea catena revin»
Slu- , quihM hojides irruptiones prohtbere cO"
nabantur. Quod quia (,tpe fefeHit , & ir-
rumpentes Mofchi, late circa M elirum Lt"
cum prddäS a^ebant,firmi(Jimum circa ^tjlw
arium iUuå cafteSum eduxit (Birger U6 Jarl ,
regm Gubeniator, <juod initium deätt hodter*
n«e urbis fortunée & fplendori. Sicut autem
fretum trabibm claufum Stockfui.d , ita
ettorn adjacens peninjula Agnafit, ab iis"
dem trabibui Stockholm dki coepta, 4
qua urbi deinde nomen. * *
Vid Sota) Or ^ maritima ejl hidocufi
in faucibm fcdket marU- Olafs Jaga cap. 1 1»
tad hault bardift Olafrcna fyrftu
orofto vid Sotalker, tad er i Svia
Ikeiiam. Jiä bardift han vid Vikin-
gaj oc er fa Soti nefndur er fyripcira
var. ke. Primam eo autumno ton-
■rf
fcruit pugnam Olaus cum piratis, ad
oram marititr.am Sotalker, quae iti
maritirais Svecnijc fita cft. Vocuba*
tur autcm Sote , qui piratis praeerat.
Eadem prorpu narrat Olafs faga contraSltot
cap-^. Sed per per am additjloco nomen 4
pirataifto inditum. Påd er /akt at 1 an
figur bar fyrft ad hendi Olave , at
han van i yik auftr vid fkixr tau er
fitan ero kaullud Sotalkiaer. tyrir
t>ui ad Sote het mader vikingr fa , er
■tilåvidfkiaeren , oc hin hardafte.
e, Didum eft primam Olao obti-
giflTc viÄoriam in finu , qui pofta o-
dumdiituseft Sotaikier. J?ropter< a
quod
--
So Ca p. v.
K
quod Sote tliccretur pirafa accrri- quody mterfeSlis ommbus fociis ndValil^
mus , c^ui ad iftam oram cxcubabat. Jnyar-Oddoettam , ut putahat , nm fuper-;
Mtdtu profeHo fecululöcoijlihoc mmenfmtj yiSlurOy neminem fpperfuturum extjitma-^
anle Olat pugnam cum Sotone. TraSlum emm hat y quifunms curamgereret , at^ue itafa-
hoc mmen non a ^iräta tHo Jed a cafteUo Vel clle fiert pofjet ^ ut ftris ^ alittbus 'Violandum
pr dito rcgio ad/acente Sotholm diSlo : uw relmqueretur^ Quod quia fxpe felat , mde
de traSlus ijh marithnm SothpjmslacH mde junt phrajes Scatldis ufttat<€ jdapein lu-
Sothol mshcrad hodiequ& dickuif h. e. ps parare ^ cor^)Os pafcere »feris pr^edm da-^
territorium Sotholmenfe > & compleilttur in re ^ pro hojlim mterfime.
fe paroidäj Ofterhaningc , Veftcrha- Voni \>c\y hcygdir n:cd vopnum .
ningc, {b'*'"^^ Sorunda. finum JT}?ilippus iluvertusltb. i.cap.t^^^
Hrafn flyger anftan) T art fen fu Gernu Jntiq.nicrhm cremandi morem toti
Carmen cum Vita claufit Biarco^ multié Vulne- temmm orbt quonda communem , ommumq ^
rtbus confeSlm , apud Saxonem Grammatik antiquifinmm ftnjje , ntpote jam mdeatemr
cmnliki. prope finem: pore iedificat^ tury$s ^abyknicd induElum ^
Prasda crimus corvis , aquilisq; perfuadere nnttur. Bt quoad Septefitrionem
fapacibus cfca: mjlrum dij]entire }wn ^ndetur Olafs /aga.
Vefcerurqae vorax noftri dape Enn fyrlia olld var fu , cr alla dauda
corporis alev menn fklldi bicnna; en filman hof^k
Sufpicäri hinc aliquis poterit^ prAio cdfos ^ baug$plld. Varotaallir rikis men
fepultur^e officio hk quondam camjfe : i hauga bgder. e. Pr 11x11 ;eia$ fuic
S,ed non ita fe res habet. Innuit enm nccrocauftias, cum igne mortup^
rnxoH^or Andgrimi filtos m Samf^ tu- rum omnium cadavcra cremaban-
mulaiosj &iHtalmarum Sigtuna condttum tur. Cuifucceflittun ulorum actas^
^b; ^r^far^^Oddo. Qu^entmtfla inhumanitas Cum potentiores omnes tumulis
in c<eforum cadaVerUy cum ira omnis & cond<- bantur Ö?c. Ita^ Snorro in ope^
odium morte inimtci terminCfUur. Idcoque rts (ta priefatione cen/et : pojlea ^^ero ait Odh
plurima inXiftmts occurrunt exempla^ Viäo- mm /ecundum confu^tudinem Scythicam k-
res cdfts hojiibm feputtnram impendijfe. Il- gem tn Sl^eonia janyijfe , jubentem moytuos
lujlre autem ejl apud Saxonem ^ngonU cremari , cum rerum juarum pretiojijsmuj^
exempkmy qui HaraGdum HtOdetannum qu^ipfos ad terror fkntum cmitatura, efr-
inter cada'Vera perqtufttumregtis prorfus exe^ fent. Vfiäe haud/me ratione jujptcari ppfr
quiU extulit. Si qu^ dia tn contrarium ad-- fmn^ tamauBorem Olafs fogu^quam Snorio-
ferunturj ea mor åttor um gentiumhumanitas nem initim Erd Brunaolid ultr^
f^>nper damn^Vit . Vide qwse tota hac de re ^ Odmum mn_ putayijjt: cui demde juc-^
^ fepultWit jure ^exopttmis auBoribus Con^ cejferit Haugaolld: aniea "Per o tam
gejbU Crotius lih.i.cap. i^.dejurebeHi & prtncipes quan\ plebem plana humo infof^
pacisn Quamquam gentes nonmUd hoc fe- fam^ vel minoribus forte tumulis prtncipes
pukur^ offkium ^ honore^n prorfui contem- conditos. Cum autem £etattm.V>i'\xr\2o\\å y
pf^rint 3' de Cafpiisy Iberis , Indis , aliifque: ah haugaolld di^D^unt , non eum hahet
proditum, Cur autem jHicdmarus infepultam Jenfurn,^ quod tum, primum tumub congeri
fibi jepulturam pr^dixerit^ ta erat^ cauja^ c(Bpefmt ^cum de fur e cremari corporamor^
tuorum
CAp. v. Sr
itiorum. Imo cöngerendis tumults inltium pr^e- ttbm ufttatumffdifje , [cnporuth féfti*
hiiit dtas brunaolld , ciim colleEli cineres moniis loco fupra indicato , frobat Clu^
faxts prhmm y inde aggefia humo contege" uerius. Ifta nempe ^i^enUbm mä-^
bantw , ne ulU injuria vtolarenWr : Quod ximo tnpretio fuerant > utpote quibus
e^ma in uno eodemqm loco fubi?ide fie- mmims clariiatem famam pard-^
bat ; I?€reditaria enim erant fepulcrd • verani ^ qu^que mägna cura ^ fum-^
crefcebant tumult 7wv a pulveris lapi- ptu conqui/^ta poftéris utenda imnde*
dtimq^HC aggejiione. Hdc itd ejfe expé- bänt. Nec arma tänif^m Jed alt^t
rimento cognitum habeOy ^ qui dubi- res pretiofa tumults illata: , "vel tremd-^
tabiti effoffis tumults tpfe cxperiri po- ta. Dé Gallis Cafarlib. 6, Comm.
terit. In eo autém dijferunt Brufta- Omrnå qu^e Vivis cördi tuiffearbi-"
olld (S^^hangaolld j ^^0^ in tUo ciné- trantur ih igném ihféiunrj etinrri
res Qf offd y in hoc tntégra ^^'mcom- animälia. ac pauloliipra han t me-
btifta cadaveratumulis infercbantur. moriam, fcrvi & clientes, iquos ab
QundtdemJe ceteris rebus tmnulo iU iisdileÄosefTc conftabatj jnftis fu^
lath dtcendumeft. In atate enimhx^- nebribus conR^étis ,una ciemabaa-
naoUd , qn^ yiventi domino cbara tur. JJxorem etiam apud Gcrmanos
fuerant ^unain rogum ingerebantur ^ martti fatafecutam ex Procopio pro-*
Uoracibus flamis confumenda lin ata- bat Clu^vcrius. . Hunc item morem
ieverohaHgdoUd •^integirdium^ ptid nos ohtinut([é^ credere mé jubet
ferebantur cuni Cdddvere, lUudeiiam Oddus mondchus , in utta Oldi
hic ob fervdnduni , in ipfd afaté bru- ^rjggVé^fonij , cujus hdc funt 'verbA
naold Principés Of hero/ts integruffi déSigridd Störada^ Regis Erici^vi^
Jtbifervalje ycremarine an iniegri tu- Bortofi uxore^ Forpa Hacönbrauc
multsinferri^^elknt: Proutdelngva- iir Norege^ocaaftr til vSvi^iodai j
ro Freyltquet ex Snorrone.de Olad 6c med hönum Audr döttr häns^
Digfbein exOlafs faga. ^ndgrimi er allra quennä var frid^uft^oc tok
itemHlios .qudmvis inipjaatate^^xvi'' Eirikr Kongr vcl vid honom, ta
naold "vixerint, Odini témpora at- varuikild radbeirrä SigridaV Sror-.
tingentes ^ non crematos ^ fcd intcgros raduj dottr Skoglar Töltä: Enn
tumulatos ex duBore nofro prohari t>at b.irtil, ac fömrä manna fogri^
potefl;. Ita enim ^ngantyrus ad filiam åf hoti var ftöfräd , öc t o radgiorn ;
Hervoram^ Liggr mier uridcr her- enn Kongr villdi eigi hafä öfla hen-
dumHialmars bani. hj, Sub hu- när; Enn famer fegia > adhan vill-
meris mcis conditus eft occifbr difyri \>m eigi iiicd borioiti vera^
Hialmari, IdeJlgUdimTtrjing. In- at l^advoru logi landi ef rtiifdäudr^
confrmptum ergoerat cada^ver^ inte- yrdi hionaria^ ar kono (kildi fetial^
gra arma :qud utrdqué rogo abfumi i haug hia hönom; Enrihun viflfi ad^
necefjeeraty fi commum tum ritufu- tad Jä a Kongi at han Ikilldi eigi
neratus fuijjet. ^itporroauBornö- lifa um työvetur: cc heit han^ui
fier y^ndgrtmifilios cum armis tu^ tilSiguri fier t ä er han bardift vidb
mulatos ? Gluem morem multts geti^ Styrbiorn , at han Ikilldi eigi léingJ?
ix c A P.
lifa enn tio vctur. h, e. E Norregia
igitur in Svconiam profugit Haqui-
nus Comc5, cum filiå {ua Audur,
virginc forniofifnaia , comitcr ab
rcgeErico viétoriolo exccptus» Di-
Vortiumjam faétumerac, inter re-
gem & Sigridam Imperiofam, fi-
Jiam Skoglar Toi\x , eam ob cau-
iäm > ut referunc nonnuUi, quod
etfidivescITet, & confilio pollc-
rec , fuperbiam tamen ejus ferrc
Rex non poflct» Alij autem ajunt
iftam divortij caufam fuiffc , quod
Jcges patriae , fi morerecur maritus ,
juberentuxoremunä tumulo condi.*
fciebat autem regem decem annos
non vidnrum , qood ficcumOdino
padus fui(Tet,ut vidoriara confc-
queretur , cum ipfi pugnandum iuit
conttå Styrbernum. Eadcm poterii
efje caufa , quod inter feEio HUlmaro,
fifperw-vcre non fuflinmrit fbonfa ej ut
Ingelmrgis Ingonis regis filta. Ha-
raddo item ab Hetdreco maBato^
ttxor ejus Helga laqueo 'vitam fihi eri-
pttit : ut de Mtraque narrat auBor no~
Jler. Q^uamvis trucftlemumhmc mo-
rem exfideQf amore conjugali ^ptius
quam ex legis neceffttate induBum pro-
hetClwveriusjCx Strabone, Herodo-
io ^ Mela.a-pud Saxon. Gramm. lib.
^ . etiam legds Afmundtém^ ob atnici-
tia jusjf^randum 'vivum fuflinuijfe
cum yifvtto contumulari^ Ceterarum
autem gentium infaniam hane longe
fiperat Peruanorum Mexkano-'
rum impietas. Ingis (regibus Fe-
ruanorum ) diem obeuntibus , uni-
vcrfx eorum con jogcs ac officiarii ,
fervique Sc famuli una occideban-
tur,ut fvetis officiis ctiam in alte-
ra vita regibas fuis defungeren-
V.
tur. CumGuainacapa fatisccfllffet,
ejus caufa, ex domefticis ultra mil^
Ic promifcuae aetatis ac conditionis
homines unä occidebantur, qui ipfi
fatellitcs ac miniftri in feculo futuro
fervircnt. Moral. Ind. hift. lib. y.
cap.7.& lib. 6. cap, 21. Sed de his
Jatis. De Jepulcris "vero feu tumults hoc
monendum : quicquid illis iUatum erat^
ifuamdiu ethnica obtinuere facra yjola
religione defendebatur , riequis 'viola*
re auderet :fi quos "vsro tanta impie"
tas autjurtét flimularent , ut ad temC'
randajepulcra manus adhibere ande-
rent f quod briota. hauga vocabatur ^
infeftanlium lar'varum y qui draugar
^haugbuar dicehantur ^ imurfione
repellebantur. JSlon injucunda hujus
rei hiftoria legtpotefi in GretU cap. 16,
cum Cara tumulum apcruit Grettt*
rus , conditafque opes { iardfolgit fe)
extulit. 'Ballderi etiam tumulum ab
effojforibtts tentatum , aquarum exun-
dantium praftigiis Jervatum narrat
Saxo Itb. 3. Po/lquam vero Chrifiiana
pietAs gentili fuperjlitiont fucceffit, Sf
iflatumuloru religto evanuit-, nec ma-
niumjura^necueneratio 'vetujiatis im^
proborum a'varit'ta reftfiere potuerunt,
Ideo in Leges receptum , cuijus ejjet
tumulos eruere , raptafque opes -podide-
re. Gulatingslag. Landabrigdabal^
^i^.8.Ef madr finnv jardfolgitfci hafi
Kongr tridiung; enn la tridiung,
er neftr å til haugodals at telia ;
en fä tridiung er finnr , ef han bell-
dur uppåt lauguro. vElla hafi hälft
Kongr , enn hälft Odalsmadr. Enn
cfcingierfatil er til haugodals ä ac
telia, ^å eignift fa t>an t>ridiung cr
jord å. Enn ef madr hittir fc i odal-
jordfinni, l^å iiafi han tua hluti.
I
c AP. V.
en Kongr tridmng. Enncf/amadr
finr fe i jordu finni , er ccki er haug-
odals madr til , hafi han halfc , en
Kongr hälft &c. e. Si quis terra
conditas opes eruat , tertia regi , al-
tera tertia ipfi qui mortauro & in tu-
mulo conditum cognationc attin-
git.quod fuperefl; inventoii cedat,
fi inventiim ,ut jubent leges , indj-
caverit; alias dimidiutn regi 3c di-
midiiim hcredi cedat. Si vero non
fuperfit qui cognationem fuam ab
tumulo repetercpoflit, ejuspoitio
domino fandi debetur. Siquis vero
in. hereditario tumulo fem invenc-
rit , duas tertias ipfe , refiduam Rex
habeat^Si quis vero in fundo fuo in-
venerit , hcrede non faperftite , di
midiumipfe, rcliquum Rcxcapiat.
Notetur hk verbuM haugödalstnadr,
C telia til haugodals,3ff eo ttfurpari
^ui honorftm dtfmBi heres Itgttimus
extiturns crat , nifi jttftts fmebribuÉ
vittdicata fuijjent. Pöftquam 'Véro
in aptrkndis tumults multorum irrita
elufa fuit a-varitia , conditorum
månes mquietari defiermt.
Flutti Hialmar til Sigtuna) Ci-
^ vitatis hujus , quondam porefitiffiM^ ,
i conåtorem St^jgontm uti Sigi memo^
( rat Johannes Magnus Itb. i. &* id
^ quidemreBé, S ed quis futrtt illt S i-
^ gi adjecutus non eji. Joh. Meffenius
^ in Pentaprotopoli cap^ li. Johanni
^4agno adjentitur ; fed in fuä- Scon-
dia illuftrata Tom^ lö.pag, 14. ut ab
t ipfo deceptus, acriter eum pérflrin-
gtt , dt tempore ao cönditört fal fö ad-
t pgnatis , cum hic fuerit Odinm ,
Chrifti natt fyncbronm^ In Chronö-
iogia falli fohannem ^Aldgwim cer-^
C tum tjh-j in to ttiam e(i Upfus ^quod
83
c
c
Sigi & O dini mmen idem ejje ignora- ^
uit : quem errorem ipfe etiam errauit ^
n^Ädeffenius , qui alterum reprchendu : ^
Perper am etiamaddit, primum Sig- ^
liurt/ciwi/^ Sigtuna adpellatam; cum
njere dicire potdfjet Sigtunäm Ita äi- ^
Barn a conditore fuo Sigtyr, id e(l ^
Odino. DiBus enim eji j Sigtyr y ->
S igfa d r ) aliisque nominibus longe plu- y
fimis > dt quibus Éddd. de 'vocahulo •>
autemTun uti Tuna videafttuf quäi )
7J0ta\>i ad Gautreks Säga pag. 79. ^ä- ^
fnodum enim plamit hac uox tn loco^
fum nothinibus compofkis , ut 'videre
epin i£rentuna, A Itu na, Antu=^ ^
na, Dingtuna, Fijtuna, Pi^tunaj
Hatunä , Nsertuna, N^ftuna, Noa- ^
tuna, Nontuna , Saetuna, ^
Simtuna* Skeptuna, Torftuna , y
Torcuna, Valcuna, Växtuna, Vi- ^
tuna,&* dliis. ^uöd åuttm Sigi^ ^
qui Gäinus , Sigtunäm condiderii j his ^
uerbis adfertt £dda.l>sLdati fot O diri 7
i Svit>iotl &c. tar totti Oditi fagrir :>
vellir, oc landzkoftif godir, oc ^
kaus fier bar borgar Stad fem nii ^
heitirSigtun./». e. Indein Sveoniarrt 7
profe<5tus eft Odinus &c. Vifa ibi
Odino ämocna regio & terrae con- ^
ditio optima , ideo ibi civitafci lo- ^
cum elegit , quac jam vocatur Sigtu- ^
na* ^ddit hic Confuliijf Dn. ^iefe- ^
nii Edda , ^ qaidem reBé i t äd var
afhansnafne h.e de ipfius fciliccc ^
Odini nomine. Habebdt Odinus itt/
demfiliumnomine Sigi ,fid hic Scan- ^
diamnunquam adtit^tn Francorum .
terra fubftftens , a (fUö genus f^ol fungo- ^
rum origtnefti traxit: ut att ib idem ?
Edda, DifpiciendHtnporro eji , utruni ^
Odini Sigtf*na , eadem illa (it , qu^ ■>
hodié Sigiuna dicitur an alto illa Iccö ^
L t Jitd
84
C AP. V.
t
C
c
c
■
fitafuerit. Duaenimfant Sigtuna-,
hac quji civitatis nomine hodie gau-
det , Forn sSigtuna h. e. Sigtuna yetué,
cjUiejamaliquottarttumprieS t ruflica Conti
nn j feparaturque ab illa fim Vel potius freto
lacm Meleri. Ve tärafie Sigtuna , Oläfs
faga caj}. 2 1» Olafr Kongr bellc l?ä
auftr fyri Svij iod, oc lagdi inn i lo-
gin, oc hcriadi å baedi laund. Han
lagdi ak upp til Sigtuna,oc lä v id for-
na Sigcun. Suafeigia Sviar , at l ar
ie enn griotlilaud f^au er Olafr
Kongr let gera undir bryggiufpor-
dana. h.e. Olaus Rcx Orientalem
oram traritimam Sueoniae legebat,
navcfcjue in lacum Melerum impel-
lens,ab utroqjitiore praedas agebat.
Adpalit autem Sigtunam, &n;atio-
nem habuit circa veteremSigtunam:
Dicuntq; Svcones etiamnum in lit-
torc lapidQ congeries confpici , qui-
bas ponticulos injeceric ad exfcen-
fionem commodiorem. Vtrajamha-
rumiHaOdtni Sigtuna erity inquiesi Dko
Forn-5igtuna 'veterem Sigtuncimy
qux ad mertdionalem lacm ripamjita. Si
enim nulU hic civita^ in 'fygno^ eo mmine
adpelldtA , ante Odini adventum ; hac
ha dtcla (it ab O lim nonme Sigi confecjuens
ejl , ut prima "Vetm illa ab ipfo condita Ö»
denominata [tt. In meridionalt eciam litore ,
hnge arnécnior ejl pläga ; ut circa Odinianam
illam (utjjc memorat Edda. ^ddo etiam hoc :
cum Sigtuna Jedes fuertt non Odini tantum
CjJ pojlerorum ejm , fed etiam regum mn pau-'
corum, ipfaque regum Curia Hatuda,
juxta yettrem illam fhe Forn-Sigruna
fita fuerit, necefje ejl , yeterem diam ab Odi-
noconditam fuijje. Ve Hacuna/fc Erictis
Olai hifl^ Itb. 5. in Vita 'Birgeri ^gis. Du-
ces ad Curiam (uam Hundhamar
pervenerunt , ubi relidlis equis,&
jfervis adfumptis, furtivo difcurfij
venientesad Mcler, ubi major po-
terat navium copia reperiri , quas
intrantes,& armis ac viris implen-
tes, vcloci remigio pervenerunt ad
Hatuna ,ubi tunc didicerant regem
cum regina & liberis in regali cnria
refidere. Hatuna eminentioremmtat lo-
curtif ut reyeraejl rejpeSiu ad Forn-Sigtu-
na. Sed & illa regum curia itajam dejola-
ta ejl , ut yix yeftigta Juperfmt. Cur autem
"Vetus illa Sigtuna locum & fortunam mu-
tayerit, caufa ad/ignari poteji gemina: W
entmhojliliirruptione defolata , yeladetJmca
faera abolenda , meliori aujpicio , in alterum
Itttus tranjlata fuit : Quamvis & ibi pojlea
extremum pirbpefatum adierit, ab irrumpen^
tibm d^f^is ita adfitSla , ut nunquam deinde
jplendorem prijtinum , quem adhuc rudera
te/iantur , recuperare potuerit. * * * Libuit
etiam hic monerequod m Thcfauro Ceograph.
Jhr. Ortelius notaVit > in Mjfia fuperiore
oppidum T^fimo memorari Sigtdunum , quod
ftolom<£o Siginduram jintonino Singidu"
num dicitur. quodnomenaCothis [me dubi$
impojitum fuit .
Cap. VI.
SVafa dotter Biaitmars Jarls
61 barn; t)ad var meybarn:
jpad var maigra vilie, ad ey
v.-eri uppfxtt, oc kauludu ey mun-
di konulkap, ef faudur fraendum
fa foDDe bm i oif) t^ct mtt
itt pigcbarn. Oc& war t^tt
mon^aé wiUc att §o« er) |f uUe föDa
thct upp i iåiii^mi^ tJ4raf ep mard
yrd»
)
9
7
7
o
Cak VI. Sv
yrdi likt. Oc fciger Suafa fuo ad <«tf^^rm0^a«OgonöO^fifVimw)arÉ/
Y-cra maptti , ad af henni kixmi om tbtt flÄif taDe^ pä \Uié ^mti
ftorar aettcr; oc vaerc Andgiyms frdtliJci', ^'J?m ^Wafa faDC Qttt^Ct
fyner fuo ftodader; oc Het mein- ffaUe foDa^ upp : ti) rtf ti)et fTuUqio*^
ni nafn giefa, oc hiei Hervor. Vi\fkdt£V toma / C(i) %mm\^ \^<^
Oc er hun ox upp, var hun nC/ t^åv mct> hlifWMnmpm t
kuenna friduft, oc foo fterk f.m Jtfl^a 6a^^^^
kallar. Hun tamdi fig n.iog y,d ^oit mi;cf.tDci;c(^/ 0C& f4 ^Irf M
ikot oc boga , vid fuerd oc (kioiid ; fartar.5>ntt?auDc ft^ mD ffot ivf>
en lite vidfauraaedur börda. Oc hoqa / WlD fmvt) di) ff / \Xim llP
er huf» vnatti nockud adhafafl tet nis;cfcttiU att forna cUcr bcröcra,
lyrer alldurs vfaker , tå giordi hun £)C^n<»f ^OlUVW fa (jamat att I^Oii
meira illc enn gott; oc er hen- f UllDC ta^a ft^ «0^0t forc/ ijiorOC ^m?
ni var t>ad bannat, hliop hun ä mcra Oltöt dmt ijOtt. Oc[> udr ^tmiC
brautc, oc foråfkoga, oc drap ti)Ct forbllOit / lop fym bm
menn til fiar fier. Enn er Jarl fpyr tiUffo^^/ t^åv vofmutcé oå) t'r4>
|5ad, for han tangad med lid pauDc^f folt ^57dr JavUu t(^e fperOY
litt; QC tok hana,ochafdi heim for^atl ttf t mcö ftt foltVfi)^ fatt ^mnc/
med fierj oc dualdift hun t>ar 0C(> {laDC ^cm mcD fig *, oc^^öuuOe^
um hri '» l>ad var citt finn er ^Ort t^dr llO^on tijt). étt aan^
Hervor var uti; fsar voru t»rae- $)mvoVntCibim^tvHavmod)t\å u
lar nockrer oc |>ionaftumenn , ficfolf Ct / 0C^> gtorDc t^eitl lUa/^a fa-
oc gioide hun teim illt: H De trålarna: tu mtttsitCÉ
mxltu Ijr3elarner: ein Hervor annat glJradnOH Dt: OC^ tUtCt aujWC
illt villt giora,oc illz er afl^ier ÄnonDtmåmanaf ti^ tt>dnfa C^rcf*^
von: Jarl hannar ollum ad fei- tVCn forbmber allcm at fdja tH3 t^Ht
gia tier l^itt fauderne , ad honom fdDcrnC , ti; ^onOUl tl)chv ffain att tU
tikerlkomad l>u viter. I^ui vefti jluUcfÄ t^Ct Wa.^^cn .ivdrfte tr4(
brxll af brxlum lagdifl: med dot- af^an^ trålar Id^} ^ooé ^awé oot^
tur hans, oc crcu teirra barn, tcr/ OC^dflut^craiP bi^rttv '^l^Cf^eor/
Hervor vard rtiiog vid ^efiTum t>m gtn^c f;cnne mj)cfct tiU fume^/
ordum: oc gicck >egar til larl- IX^ ^id ^OW ^mfi ti)i &VCfmn 0f!^
fins oc quad vifur l^eCar; (jUaD t^cge ft?t/for.
regfemd hrofa, 2(tt rpfa mirt fldc^f :
l>ott ad hefdi brait 3^^4rnuf4 ftor/
9^ans feingid hilh : %tt manfolk n)lU §a V^i^*
Faudur hugda eg ^twUc ta0 dga
Fraktneiga: SHoDt^jan faben
2Jtt er mier han fagdffr fdg^ ^an mva
S vipa 'hir dir. €rt Nj«aberJ?e.
■ i , laii
té
larlcn fagdi;
Logit er ad \)ier
Ef litil eru efni.
Fraktn med firdum
Var fadir \»m talin:
Stetjdur jingantyrs
infinn moUdu
Salnr i Samfey
Sunnan 'verdri.
Hervor quad;
N(t fyfir mig ,
Foftrt, ad 'vitid
Framlidena
Fr anda minna',
m^ud mundtt t«V oc
Etga nogart i
pad Jkal eg audlafl ,
Ncma t adr a faur kpmi.
Skal {kiotlega
Vmjkpr hua,
Bleikja lini
^dur d bur t fari^
n^ikid Jktlur eyi
\>md mor gum Jkjtl
Skiera mier Jkirtt* -
Oc olfu breida^
larl quad;
Ertu ad ollu
Of fem hraudufl:
Saum jind Kona
Sem Pu fort mmder.
Hervor <^aad:
Satt eitt mm miér
I finna bera
Fa eg ecki
Nyd hid najla.
CAp. V.I
Suget 4r for
2(f mun orfae :
Oiåtmt> mv far tin
3 cit fm muU^ög
^11 wiU tag till /
^åv€ foftcrfat
jDc& framKDna fr4nDcr.
S57onit t^c oc^ ^fm
^^cm ffaU iag äga/
Om fanm tcf e tar 0cm*
Sarr Ätt iag far bm.
Zf^et äv tt) Jongt tiU :
3 morgon förtf) /
^UUag ff(Xra migfärf
rcfcf (ÄOcr n^.
3ar(eti faDc:
^4fomittmanfo(f/
Dtt er j^ona,
Zf}tt m ^ar fatt m(a
gare/ ff att gä fort:
QSBore t&et ettiefi
S)7ig tOl flor tieefa
Cap.
c AP.
EY rxrl uppfett ) Antiqmm (g
ferum ^entium morem expomndi in-
fantes , non efl necej^e ut hic memorem Csf
documentis firmem j tantum hk indicare V«-
lui, eundem etiam hic in feptentrtone Vi^uiffe.
JuSiori noflro adflipulatur utraque Olafs
faga. Et minor (juidem Cap. 6 de Olao re-
cais nato. Nu vil Gudbrandur lata
bcra ut barnet , oc quadfl: cigi vilia
f*:daHara! Ide barn. Ennmenn bi-
dia han eigi tad gera; oc Ranc
feigr at l^cfle Svein man verda mi-
kill fyri fer. Eingu kemur odru vid,
cn barnet verdur ut at bcra* Enn
tar h>afde verit adr forn (kemma^
oc af rgefrct , bangat var fveinin faer-
dur oc fattr nidr i grof eina. h.e.
Gudbiandus infatitem exponerc
voluit , negans fe Haralldo prolcm
alcrcrelle. Orabantautem nc hoc
faceret, & infupcr addidit Råns
puerulum hunc egrcgium virum
cum tempore futurum» Fruftra ta-
men fvadcnt, exponendufqoc om-
ninoeftinfans. Fuitautcm ibi hy-
pocauftum vctus & fine tedo: Illuc
portatur infans & in fcrobc deponi-
cur. Jltera autem & Mapr Olafs foga
cap. 48. Olafr Kongr fpardi cptcr
vandlega huernung Kriftendomur
var halldin å Islandi : oc totti ho-
nom mikilliga ä vant,at vcl vere. tui
ad teir faugdu Kongi fr* kriftni-
halldinu > at tat var Iclfit i laagum
at eta hrofs , oc bera ut barn , fem
heidncr menn gcrdu Scc. h. d Olaus
Rexaccurate cxquifivit, quemad-
modum Chriftianam rcligionem
fervabant in Iflandiå , multumque
defidcrari videbat, nc benc cffct:
quia diccbant illi ita (ervari ibi
Chriftianam religionen), uc legibus
V i, %f
licituiti effetiequinäm carncm cde-
re , & cxponcre infantes , quemad-*
modumethnici fecerunt.
Andgrims fynir Stodvadcr) Fa-
minea etiam prole genm pröpAgari confelr-
Vari pptejl : majm tamen domus firmamen-
tum , ^ tttufltior fuccef^io in prole ma fcula .
Umfkaur ) apparatio , gCr lp\i Ikaur
I»ina^. e. propera. Ikurugicga , oto.
Hon tamdi fig vid (kot ) Ingenmm
Veré Ama^onimn , quale etiam 17:orbergie ,
Oautreks fa^a. cap. 1%
Fraekin mcdfirdiim) Fird, foé*-
ticumfere efl , fed ^ aliis ufitamm.in plurali
nttw^ro,firda,fira & virda» h.e. Viri.
infra cap. 7. virda dauda e. tnortui. In-
feriptio UpidU JQulenfis in Sudermama.
iWU* BriRF> hTBRntHI* JhF*
I\YBIRH+ FIRt* FiR*
FniM/K+ h. e. Airicus Siridi filius
lapidem pofuit patri fuo Spiutvaio
difcrto, qui praefidium fuerat op-
prcflbrum , 5c injuria afFe<a:orum
hominum rillefibi moleftiam cre-*
avic. Jacet hiC lapis iri loco judicij , undei
uti ex ipfa infcriptione , Colligi potefl judicem
fuijje Spiutyarum: ^atronorum enim ^
Cauftdkorum, apud nos quondam i^ioratä
nömina ^ & artes.
Olpu breic(ajÖlpä^_g4 veipaHiumeli
panm mbdioris^ Ifland^^Lag. framfxrflu-
hoiksap^i^Mm Skrudkla.'daburd h.e,
de "veflitu ex pam.Vivier fa madar er ä til
tutuguhundradä , en ey mitia , huort
fem han erquongadur,édurcy.han
ma ber a eina trcyo med caprun,
af Ikrudi^ Enw ta madur er å til fio-
retige hundrada , ma t>ar med ber*
cirn kyrtle j cnfa fem a til attaty-
gehun-^
88 Cap. VI.
ge hundrada, ma Jjar medbera eina qui vero hujos duplum poHederit,'
olpd tuijdregna,firi utan gralkinj én tunicå etiam utatur. qui vero hujus
fa fem ä hundrad hundrada,ma bera quadruplum ( 320. unciales ) poffi-
tefliklasdioUadfriairo. laerdir men det, toga duplici vcftiatur^ peJli-
meigaberafuoklasiilcmtjeir vilia. bus fciurinis tamen non lubdudla.
h.e. qui habet in bonis 80. folidos Cujus vero bona 4C0 unciaUbus ae-
unciales argenteos, noninfra, five ftiraantur, libere utatur hifcevefti-
uxorem duxerit, fivc coelebs, tho- mentis omnibus» Viri dodi vefti-
race uti poteft ornatiore ex panno: anturutlubet*
CAP. VII.
Litlu fiidar buarf Hervor i ^ ^rajc f^Är cfecr ^mf Ä)fr^
burt j oc tok å kallmans bu- ^^ftJOr 6ort / tO0 mailfolf^ tlmv
nad , oc vopn , oc for cinfa- Cjjjå ftg / Ocf> ttaprt / 0C& for tW^
man : hun fokti tar cr voru Vi- fa«1 iW f^*^^ UOjjra ftiJrö^
kingar nockrer, oc for med tcim ^mU/ fol^Dé t^cm CU ti|D/ CC^
um hrid; oc ncfndifl Hervardur. MaDe ftj| ^JcrwarDCr. 3(^^ to«iJt
Bratt tok han forrxdi lid^ , - oc t^dvefur ftc! ^an^Oft)it)^mail^«^DO^^
helldurnu eirn tima leid til Sams- tttcf öftt<r t{)era6 flccf/CC& f^^IaDC
cyar, Oc er teir lau |5ar,fagdift fåe«gatt0ttU@am^öa TOr t^cfa^
Hervardur vilia ä cyna fara; oc 90tfaruf^férc/faDr5),rtt)art>cr|l^
fagdi tar mundi flc nog; ennal- ft)i(ta ga U|?p pa OCrt / fa'liailt>Cf? t^4r
ler lidsmenn neita ad koma tar^ jtntta^ttO^ ^(äODclar. S^mtt al(e foill
oc fogdu bar geingi fuo mikler ttJore mcD l;onom nefatx; dt till/
meinvaetter, ad bar vxri vcrra ä ^dxi^Ué f|df W)at*a f<i UlOttga ga«^
dag enn annar fladar um nastur. ftar fppf cii / att t Jar were ivÄrre
Enn bad fiekft umfiider, ad ka- om^a^eil/atmiainiOrft^DC^ommit^
fltad var vid eyna atkierum, ad tttm* <tr\t{i^io\W^mt^mt\^äxm
liggia bar um nottina. pä tok Her- <^<t t^C f afta^ a«^ar Ut for £^tn att
vardur fier bät, oc rieri til lands tf;dr éfftJcr nattcit. ^fd fo^
um quelldid, oc kom til eyarin- ^crwarDcr ftg cn Odt / OCf) roDbe tiK
nar um folarfctur, oc lentiiun-
lant)^ om qtt?cUcit / ocf> f om till Om
narvogi. Gieck han bar å land, fofcit gicf lU^Cr/OCf) tabc ttll (auD^
oc fann eirn mann er hiord hielt, tJ4r tipp d
oc m^eltuft beir vid um hrid,oc Ähf/rit^f ? ^1
r .j„a j t: l ft)au; €fctaiai>cémDcnftunt)/ocb
fou ^ • m'' S'""' fpor^e ^tiar annan om m;l t«
tok,g,oiduft dunur miklar aem- ^^Ärf&ctbcö^ntcmarfnahorDeéftoc
ni , oc bf unnu upp hauga elldar, / ^j-^^j^^
ba tok fléhirdarin hraedaft, oc Utur&ögama. Sd&cröm bc^ljntctd
villdi fkunda heim oc fagdi bad rdOa^ / Ä f F^tii^a jtg ^em / fWan/
varri
CAp. VIT.
«9
■
Fiehirdir cjuad.
3 . Spir\puadl>M ?
Spak!'*r ert ey^e
l>u ert vand farm:
Faurum fliotlega
Sem fäitur toga ;
Halt er uti ;
Huerfrm heim badir^
Hervardur quad.
^Ä^als ad gioUdt*
^Aduna drcingia
\Jm d^ld ad leka :
f^r \>t* ey mier fuo
▼aeri cingin fidar manna advcra U^mm\\itttit\il^^<k^tmta X\t{^t
utiafydquolldum. Hervardr daal- ^i^itwt Otti qWCllarna» $)<XVOamt
di han, oc fpurdi han allmaeltra f^rJJrö^be ()Onom 4nfa/ <JC& fporöC
tidenda af einne , oc bad han fa- §0t10m ^n)aD fom allmcnt pl()i^aO(
ra racd fier. fÖrtdWaÉ? CttlC^tt/ ÖC^baOi^OllOM
Fiehirdir quäd vifu;
1, 9^(elti Her'vardttr
I Vnnarvogt
Vid folar Jetur
SnopHT i mate.
\}U ertetrn med ofs
Eina i kpmin ,
Gacktu jkialega
Gijimgar tiL
Hervardur quad:
2» Mun eg ey gangA
Gt^ingar til
l>ad eingi k^m
Seigdu eUegar
uidt^r •\>idjktlium
Huar eru Biorvardi
Hangar kiendir?
3a0 fan tp ^an^d
• Zt) iag f 1)^ rdnner
é4g tu mig eliiefl/
^war (l<<U tag fimia
S5Ze(t fom tt)i| orfpm-
garti^t Är ute/
t>6Da fempar?
U
Fry*
po
Frydar hno(ftr
Ad eg ey fart
jid mimm 'vilia;
Fichirdir quad:
5. Hemjkttr Vikt mier
Sa er til hauga fer
- em • famati
Vm dauck,var grymur:
Hyr er fa jveinum ;
Hugar opnafi y
Brenn m^foäd ^ cjen ,
Faurtm hardara.
CAp VII.
Hervor cjuad :
6. Hirdum ey falafi
\pott elldar brenni:
Latwn ey ocknr
Lytid jaka
Rec^a flijka.
Radarn fleira.
Fiehirderin lagdi ftafin ä bakid,
oc tok til hlaups (em mefl: mat-
ti han, oc fa alldrey aptar, oc
quad t>etta:
7. Ku mm fiarhirder
FltoUurttljkpgar:
fjann miog mak
CÄåan 'vitlatffan
Enn hardftyfin
Hugur i briojié
1)m faker flij^ar
Sueäur Bervarde.
Hervor fnyr nu ut ä eina til hau-
ganna: Konfier huar hauga alldu-
rin bran; geingur bar til, oc
lirxddift all-litt , l^ott hangar bren-
ne ä gaatu hennar, oc fem
med elldar brunnu 6d hun i
€f(er min
@om far tiU ^ogar /
Ct^an att fctffap/
^(Jgarna apna^/
Zovt mtt btimtv /
^ernjarDer ({m\
igafi cUDar brunne /
ttUc m fTrÄmma^
eit/fe m åtm/
Saft mm fÄUfampt
?a(om Änn mrfra,
54^crt)ert (aDcflafwetipd arfartta/
or^aDe / oc^ torDc iäe fe fig till6afa/
t><fy qwaD Detta :
Sö^rDm (lumpar
^iorwarD er mtiéé
^)drD|ioft &ar ^i^rta
QÖtt fttt brai^c
2(ft ()an tov fat)ant
^aga ftg före,
^eriDor gecf nu ut p4 aen till
garne : §on fåg ^war öfwerfla tcp^
pen pd jagarna brann ; tiit ö^rf
^on / r<3iDDeé aljint^t faji ^om^
na brunne 4 begge [liDor ; t^Är
(m ftk^a elloarna brunne gcrf ^on
gieg-
giegnom,?3är til er hon kom ad
gum berferkiannajoc Jsaquad
8.
f^ekur \^ig Hervor
Ein\a dotter
Tckar Suaftt:
Selpu mer ur hauge
Härdan makir,
\>an er Suafurlama
Slogu -duergar^ .
C AK VII. 5>f
hau- mitt töcttom t^df tm {!Oii fm nil
hon: Umpmné : Oc^ fa (\m^ l^ort :
®af upp %mntt)tt
Z^in cnDa Dotter
Sa 11119 ur ^iJgcn
5>. Uewardur^ Uiorvardur,
Hrant oc Angantyr^
'k^ eg ijdr alla
Vidar under rotum^
^led hialmi oc brinitiy
Ochmfju fuerdi^ '
Raund oc reidd,
Oc rodnum geirii
10. Bro mtog 'vordner
^ndgryms fyner
^[4ein-giarner ad
^Molldar auk^ \
J^d eingi gtor Jona
Eyvor vid mig mala
Ur mmar heimi !
Hervdrdur, HtornjarduYé
11. Stiö pe ydftr atfUftm
Jman rifia
Sem er i maura
Adornid hängt y
Hema fUerd felier,
\>ad er jlogu duergar
Sttmyra draugffm;
Djrt um fttta^
I t>ui bili opndduft haugar, oc
Var alt ad fia fem logi eirn , oc
I»a var t>ctta quedid i hauge An-
gantyrs :
/
^o\nit^0m fionte/
(Bdncr me^r tala
^i}v DoDae boning!
gi4 gott i magmt
!Hctt fom i ^cngDc .
mitt u §i cUdcu :
Cm i et; fä iiiiöf
eom ^Duerijar futit)t)c.
;]^f^etfamim <5prj(tbe^ ^d^arua/
oc^ ft;ntc^ alt fom t^et ^aDc tvariÉ
en brinnantje loge, Od) mv t^cm
12. Hervor dottci^
Httij kaUar fuOy
Full fetkjuflafa >
Fer Y>u ad iUt* ?
Od ertu ordin
Oc orxiita,
f^iU-higgiandi
l^ekia dauda menn.
1 5 Grofu mig ey fader
Nie frandur adrer.
iicir hat* f dt* Tirfing
^Tmir cr lifd» ,
f^ard \>o eigandi
Etnn afftjdan,
Hcrvor cjuad.
So Uti As ]?ig
fledan ihatsgi
Stm\>u hafir eigi
Tirfing med Ipier.
TrauU cr V>ier ad vetta
m^rf Angamyr ■
Einka barne. •
ta quad Angantyr.
ly. Seige eg i>ier Hewor
Yad 'vera mm ,
Sa mm tirfingur
( Ef \>u trna mMter )
jEtt Pinni nar
Atlre (filla.
Aduniu fon gieta *
\>ann ptdar mun
Tirfing hafa,
O c trua marger
Hann munu Heidrek.
Hetta lyder,
Hcrvor quad:
i6. Eg of-kjngi
So Tjtrda dauda
Ad \>ier Poled
AP. VH.
ropar tu fa ?
!K«Dcr m f««en /
@cmfå far t(Un)d9^?
?u dft f}tit garcn /
S(tt tu tt) rdt)cé
^åäia t^e m<^.
^t^vcf tt) faCcr
eUcr frÄuDcr:
äga ^n- feoait,
^crwor qwaD:
♦Da fdder tt) fmu
3Bare tig OUn
©om tu^ar ^00^ ti|
5?wagafte tlrpng :
533«tu e>o0 <cfc
2(ttganfi)r unna
^^ift cnöa barn arf.
S(naanti)r fwarar.
wrU tig ^crwor
©faU/om tu tror mig,
^^ennc f;dr tirfing
©om tu fd 4trdr
©fall t^in dtt ot)a.
©on Ifall tu öga /
^^en feijan flall fd
tirfing i fttt n)olD.
Cc^ ttirna mdngc
2(ff foie flaU öonom
^ciDrcfr falla.
^?erwor <|tt?aD.
3ag ^nVtt ct)cr
©om drm bi^tc
^tttmdoaDrig
■
CAP VII.
92
Nema ^ngantyr
Selier micr Tirjing ,
HlyfUm hettan ^
Hialmars bana.
•-
Angantyr cjuad.
17 A/^tr qued eg mga
Monnum lijkay
Er ftm hauga
Hmrlar d nottum,
Grofnum geiri
J[4cd gotta malunij
Hialm oc brtnm
Fyre hallar dyr.
Hervor quad,
iS. Madur \>otter \>u
Menjkur tilfortta
^dur eg falt
Tdra tol^k.anm\
Sel \>u mier. ur hattgi
jpan er hatar brinjti
Duerga Jmidi:
Duger ipier ey ad kina,
Angantyr qiiaA
19. tiggur mier under herdum
Hialmars bani y
jillur er han utan
Slldi fueipinn.
9^ey 'Vett eg aungva
iSMoUd a huorge
Er \>an hior \>ori
Jiond i nema.
Hertor quäd;
10. Eg mun hirda
Oci haund nema
Huajjan m^kj.
Ef eg hafa gnjtdi.
■ Efyggigeige
Elld brenna \p an
Cm tu ^\mx\^^^
7)tga unga /
fKennei- cm ndtter:
^itat mcD runor/
3a0 &olt fd fdre
gd nuö ur ^ögcn
^5rt)nio6rttar«i
DucrgafmiDct:
tar fl) coliat.
^nDcr min fFu^^ra
Sr 5)ialmaré 6anc ;
^(oöanDe dr
Sngcufld^^ ftnnc^
^^en ma fd moDt^
$ltt ^ow tljor taga
«bct fwcrD i ^anwit.
^ct ft)ia tag taga /
Cd) gammat ^oos mig
£)m iag t^ct Um n^.
J^yjctikvr tag irfe
cllöcn brdnna
Er
9^
Er framlidmm firdum
Leikttr um fioncr;
CAp. VII.
Angantyr qaad.
21. Heimjk,ert(( Hervor
flugar eigandiy
Er ti H ad augum
I clld hr apar y
Hctduruil eg [ver d l>t€r
Selia ur haugi.
Mar en unga ,
A4un eg . \?ig ey kina.
^avar foerd i bendi Hervarar,oc
q uad hon ;
11. V el giorder t>H
f^tkings nidur
Er l>u fender tnier
Smrd nr hangi:
Bgtnr l>i((ii*mft m
Budlungur hafa
Bnn eg Noreyge ^
Nuede attre,
Angantyr quad.
13, y eiflu ey ad
Mala , flarad kona
l>m t»» fagfi/^ jkdt.
Sa mm tirfingur
( Bf \>u trua nåder. )
j^U \>inni m/tr
AUri [pilla.
Hervor quad :
14. Bg mun gänga
Til gialfur - manna j
iiier mun ej m^r
I hug godum,
Liti rakf eg l^ad
Lofdun^ Dtnur
fjuad Jyner mmer
Sijdott deila.
*
2(tt tu t o0Aid
©er tag tfg bcUDrc /.
^ot(cr min "uriga/
éftjcröct ur ^ögcri /
Cc^ t^ct Cl) Dofter.
^cl gioröe Du nu
Sitt Du ujr ^a^en
édnDe mig fwcrDet;
©laDare dr iag /
ätt iag faDe fatt
S((t ^orgeé rijf c*
2(«3anti)r (|ft)aD.
5)njem gitter Jöra
^^et flafota tal/
^u ^dfwer ur t<g
Tt) t^euna tirfiing/
£)m tu t^et 0an tro /
n^ftati alla
ätt utaDa.
^erwor qwaD:
^u witt lag g4nga
^ittmma fiam^nn;
$Ju(t ^afftjer tag e^
^llfnja ^dr lengrc:
3ag )f ater et) om
ÄOttuuga {\\H/
9)m\> mm fduer
^rata om feDati,
Ångan-»
*
Angantyr quad t
2^. \>ujk.dt eigd
O c Hnnaleimii
Hafdu ad huld»
H i alm ars bana ,
T akta ad egginm ,
Eitur er i badum ,
Sa er mans mataduv
Mtklf*m verri.
Hcrvor quad:
16. Eg mun hirda
Oc i haund nemd
Ji^ajfan makj
JSr mig hafa latid:
Vgge eg eye \>ad ,
Vi fa grtmiry
Hftad fyner miner
Sijdaft klia, •
Angantyr quad:
27. F ar 'vel dottet j
fliott gief eg l>iéf
Tolf manna fior,
Ef\)u trua nadir^
^fl oc eliom,
y^lt hid goda
Er fyner Angryms
Epter letfdu.
Hcrvor quad.'
18. Bui fiier aller ,
Bur t mm eg fkiotld ^
Heileri hattgCy
Hiedan fyfer mig,
Helfl pottmft eg
Heima i mtlle
Er mig umhuprfii
EUäar brunni*^
Hcrvor for nu ofan til ftrandar^
ocef dagade, fa hun adlkip voru
i burc; oc haufda vikingar hraedH;^
Cak VII. 5>y
4)u ff aU nu
Cc^ muta itHt/
^ag fritt tod Ä^gert
^mx\ix\X ar §011:
0>^ dr aUor»0 tiö
^crn)or qftjat).
grttt tt)iU <a0 ta^ä
%\lti ()tt?affa fweroet
^omtutJargifwit.
3ag fidfcr ctjom/
5y?m öratpttc faoer /
^waD mina föncr
^räta om fcoam
Sar W)ct mitt Dotter /
giftoer tag tig/
£)mtu«?iUtro mig/
?o(f maima öDe/
^(xwpt moö o(^ (i^rf i<<
Oc^ a(t t^ct goDa
@om 2(nE)grim^
€ftcr (tg kfoc»
^erwor qn^at):
garern)cU(le
@om 60 1 ^agctt»
3ag ^t)\\m mig 6or^
3ag ti)cftc^ wara .
^Btt upp i luften
^^(Jr fom ruuDt om mig
f)tmot for nu niDcr t/Ö (IranDcn /
n4r t ^et NgaDC£? : oc^ fdg att jf cpeti
wpre (irt ^t) |taraf«jarcna taD^
er
1
^6 C A p
er teir heirda dunur, oc fäucUda
brenna: daaldift hun nu i Samféy til
tefTjCr hun fieck ficr far iburt. er
nu eyfagt fräferdum hennar fyrr
cn hun kom fil Godmnndar Kongs
h Glaefis-Yollumi hun nefndift tå en
Hervardr, oc lieft vera ein Kiem-
pa. tcflii Hervardur var tar ein-
kanliga vel tekin:hafdi Godnmn-
dur Kongr mikid fiolmenne : ban
var|>a (iio garaall,ad t»ad er fogn
manna, ad han fkorti ey um hun-
drad vecra, oc var t>o fullhrau-
flur. Haufudur fon hans var i^a
fullrofkinn : var hanj^äad ollum
ftormålum kalladur. pad bar til
cict finn ad Godmundr Kongur
Jiek ad tafli , oc var ä han tafli
miog leikid. l>a fpurdi Kongur
ef nockur madur vaeri få t>ar,er
honum kunni rad til tafls ad Icg-
gia? tå ftod upp Hervardr, oc
gieck til taflfins: oc hafdi hanlit-
la hrid radid taflinu, adr Kongi
gieck betur. Enn å medan Her-
vardr var ad taflinu, hafdi cirn hird-
iradur Kongs tekid upp fuerdid
Tirfing,oc brngdid,-oc mielti,ad
hanfåalldrey betra fuerd: oc fem
Hervardr heird i ^ad,oc fier baran
Tirfing, er lyfli af umhollina fem
lolar geifla, t>a fnyr han pangad,
oc trijfur fut rdid , oc hio af honum
haufudid fem brugdid hafdi,oc fnyr
t>egar ut, Menn Kongs eggiu-
duft ad fara epter honom , ad hefna
lagsmans fins. Kongr foarar, oc
badl- åvera kyrra; mun ijdur l^ikia
imanni tefiTum minni hefnd,enn
tier aetlid: W\ kuennmann hygg
eg:l>o vidl>ad vopn er hon hefur,
ad huorium ydar yrdi dyrkeipt ad
.VII.
6Iefwit r^lt>^e / «ar f^e f ar^e Wttftt/
fd^o cUDarna britma. (DualtXf^
^ort prf farf 0^ / att refa tÄi)an mel>*
O^f^^e^ xcm m f cnnc nogot fdrr
dn ^on f om ttU %tm ^ufmunt)
munD mykii folf i fttt ^of» ^;>an war
nu fd gammal /att f^otiom fattat)C£j
inteti^u«t)rat)ed^r/ cc^ tv>ar Doc^
fnff oc^fmrcf. ^)art^fon 0«"fMi>wr
n>ar nu fuUwujccn/oc^ 61cf bruf aDcr I
alle ftore oc^ fnjdrc faf cr . ^Jct^4nDc
rn ^dng att Äongföutmuni) Icf te ta/
frl>o0 girf fpcUt^ommi mtjcf ct emot:
tdfporDe ^an om ingen njore fomfö^
t* Ölfwa ^onom rdö^uru ^an flwUc
fomma fpelet till rdtta tgeti. S^tx4
mxtax fleg till fpelet / o^ regetaDc
intet lenöc t^dr meD/ förr din t^et gtcf
better for j^ongen. 3 meDlertijD
en ^onungengf (?ofti4narc taget
fttjerDet '^irpng / oc^ Draget ut t^et/
faiianDeé fig allDrig ^afwa feDt Bettre
ftverD. 7?dr 0^ fttjaroer t^et ^örDe /
fdg fiitJerDet ^tr jtng BarDt/^war/
af li;fle fom folft rrmor t fålen/ Idp ^ati
i\\if nappaDe i fwerDet/ od) ^agg ^uf*'
n)uDet af Jonom / fom t^et ut Draget
^aDe/ oct fprong t^dr mcD ut (tnf 0£?,
^onungen^ ttdnare dggiaDe \mt
annan / at tdpa efter j>onom / oc^
^emna (tn ftalbroDer» ihm %oxm'
gen bao tf em n)ara ftilla.^i? mei) t&ert
IcmnDen xam Intet flor %a inlagj)/
efter tjet «?ore en Öuin^perfott.
far ti?et goDa fwerD ^on JaDc
[fulle ^tDariom Dtjrtfapt nog wo^
raatttaga ^enneaf Daga.^erttJar/
• taka
cap. ViL pjf
takahanääflijh. Hérvardi kom Gcv ber tabé p5 fiovofWCtij tm tifb
i Viking , oc var i hcrnadi um hrid : tartat^tmStt tik ^OU lct>l)Cé ft)it) t^Ct
enn er henni leiddift fa viéia, fbr WåfénUt/ fot i)On^cm tiil^imimt
hon til Biarmars Jarls, oc fettift 5<^r(/0C& fattC ft^ tiÖ ÖUittfolf 5 ^mt-
til hand-nirdåhäms, oc for nu mi- l)afl«5gDcr j OCf> HOar mi)cfee ncimptt^
k'll fVega af fHdleika henhan tumi^ af (til f4ärm0^
Cap. VII.
I J Ratt tok hon forraede lidz j peram expofui , inindice ad Herauds/ä^di
j^EjufmoJi Wa^ims fuere 'BrinhtUdur Conjunp autem foknt a fcriptonbHd gall-
!Baga. Hemids faga cap. 2. & VlfhiUda. dur ^ giorningar , quibm coercmonU
Saxolib.y. pluyefjuealtte piraticte principés. ^cetera infamUartis fecreta intelliguntur.
. t>iirgeingi meiriTstter ) vaettur, Siint qiit txijltrnant y folo carminej liberton
Vleinvaetter , BiofgVasttci: , Land- furofe cantatOj äbfåfue uUis c^eremomis ma-
vetter , Ovactter , fivé U vxttér , Jj>é- gkii , nianimi evocationem fieri pojje , & ab
Sh'a funt & malefidgenij , "Vide Cretla cap. iMs ettam , ^ui liiagtcM ärtesnon exercmt :
30. 31.31. ^^.^ 61/Oiafs fagacap. 177. iahtumfi ctrtöjibi per/Uddeänt , eventurum
yocantur aUm Troll , Tirollägangur , iUud , quöd ténUndum fu/cépermt. Ita Öf
Apturganguf , Hreimt , Hrcimlei- Heryora hk cärmine tdnium uiitur , nullis
kur , Ofagnäd 3 ofagriadar kraptur. ädUhkis Uremoniis , eö^ue mn iU dtro , ut
Huniatok)hum,crf/?/(/c«/«w» hu- mn multö dtrocwrtbus impmadombu^ u/i
mot nger. humot y éqUu4 fubrngtTi legantur 'Poetdj in immkos Jms. Stropha
humaklxde yeftimenta nigra. enim 8. eyigilare jubet parentem ^r^atttj'
Hirdumcyfelafl: ) Faelaft,'/?iiV?- rumj&gladiumtirfing(tbitradere-,mn€X'
fem. Fxlin paVidus. Myrkfaelin ^ tené- auditd , tpfum , cum fratribm , ftro^hä 9.
hr(U expave feens ^ Gr etta. per omnia arma ddjiirat, clypeum , lorkam ,
Mil na dreirigia ) Munin i corvw gUdiuniy Upenmm fangviné tinSiani ^ ut re^-
Odini. Muna dreingia, h. e. coryoruni jfondéati Étaähuci>otifuttrrka ,miratur,
Viri, I ta poéike Vöcdntur c^efi Cs» interfeSli. flropha i o. parentem & pairUos ka putre-
Gry ma ) mx. grymliuft lux fuboh- faBos j id Ml eorum fupérfk: uhimaque
fcura. imptecationis loco h<tc addit , flrophk 1 1.
Aldur ) yerté%. l^augä alldar , yer- SVö fié ijdur ollum in hån rifia , fem
textumnhrum. zWéiZy \ertex undarutn i rtiaiira mornid hangi /». <r. Ita vi-
marinarum. fceribiis veftris fit , ac fi ignc & ang-
V cknr Hetvot ) (^arminlbm & vibus depafcércrirur. Ad hoå impreca-
incantamentu eyocari moftuorum månes > tiohes apeirtus éjl tumulu^ , exceptaque yox
yeteribm non perfuafum tantuni ^fed^ ex- Angantyri adfiliatn : Hervor dottr hui
ploratum:Vikaqiiefukve[amdi}iag2[\åat kallar tu /ud,full feikiuftafa? fer
incantatioj ftve imprecatio dlra carminé ^ t>u ad illu ; öd ertu ordin oc orvita ,
cantu pr olata. Vickur eniin^alldur 4 gall vill-hyggiandi vekia dauda menn.
iiejtfomrixyoce ytionagdiW/mfam^ut per* ke* Coritame vocas, filiä Hervor,-
t
v
1
■
plena infamibus funis? in malam fyrftiiniifl^ningar./;. f. faciis & ebl-
rem ruis , infana & demens^furcre* vise dilcreticnis funt haec : hinc pri-
cjue pcrcita,<qaae mortuos cxcita- mae illufiones & fafcinationes pro-
re conaris! Full (cikm^afzLe. ca- v cnlant. I far umufus mpoeft ScaUdo^
raBerihus magkis plena, £y?fwmfeikiu- rum carmmbus niäximus fuit : admodum
ex eoYum gentre characlerum qui con- enimdekBati funtScatldif mtaphoris tjlis
tinentur in Svartra-Rana-ftafrof ^ Jhe & tranJlaUs etiam higtus petitis , qu^ rckit
alphabeto magico. ^narum enim Jtye lite- yfOcantur. In feptima autem clajje irKtpiunt
rarum Gothtcarum plura excogitarunt gene- runa magtc^y ^ in fecjuentihus pro argt^men-*
ra^ "VeljUtad rem dicam^ plura al- ti vanetate diducuntur. ^tinentur etiam in
phabeta.SimpHcifsimmiiHudell ^quod con- iUis titerarum mmma^ ut m priorihtiSy fed
wWmalrunaftafar , eas nempe liter^u y^ariantur liter arum figur jign^^
quibus communiter in fcriptis utebantur > ad exprimendum ufum quem in fafcinationi'^
quales conj^iciuntur in laptdibns & Calenda^ hiu magicis proiflare debent. Singularum .
rtjs^umcis. Qumverojin^^ularum^narum tern clajJmm fuum ejl argumentum. E.G.
nomina^finguläs res etiam exprinmnt ali^^ ^ ' OBaVa claj^is fiye alpbabeti junt Eyfuru-
(Sfuniusreinomeny ratione logicay in altam ner; lo. Hialmmner: ii» Spclld-
Jigwficdtionem transferri pofbit: multipltcari runer, quibrnmaleficia ^ damnd procurm^
coeperunt fignificationes ^narum ; undeortce tur, 1 1. Lijnruner e^ mif^atrices runa ^
funt daelur e^ certi lod clajjes alphabe- quibus revocantur ^ corri^ntur mala^ aliit
torum runicorum p pro diver/is Ji2}2ificaUönum runis procurata. Ita enim att argumentum^
impofittonibus. Suntyero clajfesifla yi^n- tillcika oc lidrettingar , k e. ad iHu^
ti W plures. Trima cU^is fm alphabetum fiones^ ^ rejlitutionem in integrum. 1 3 . ilaf*
exhibetfimplices mzkun^ii^zfarh.e.cha'' fis /rm/' Knappruner. 14, Belgruncn
raBeres & forman literarunu E. G. T- ij. Stunguruncn 17. Solruner. i^,
madur. h.e. homo. In jecunda clajfe non Heliuruncr. 10. Stanftunguruner*
tam attenditur ad figur am liter a , quam ad Quia Ver o harum nuHa dar i potejl ratio logi--
mminié ejus fignifcationem y quam adjunBo ca^quamyis id perfuafum ^elint wagi^ pro
epitheto exprimunt. EG^ moldarau- cujufque lubitu yariari tS augeri pojjunt.
k'j. h. e. homo augmentum puheris. In ter^ Ex harum genere funt Fcikiurancr yel
tiackjfe fubjlitmturaliudepltheionprioriad'-' V^W^ixxi^zi^^x ^qutbusadeyocandosmanes
hucremotius. EG. W. mans gaman e. uftfunL Itaque fliam Hervoram , quam-»
homo hominii deleBatio. eft enim anmäl fo* yis non matarn , infanam , dementem ^ fu-
ciabde ® politicum. Ceterarum Itterarum , tibundam yocat Angantyrus , quod per--
prowminiåfui fignificatione eadem e(iratio. indcutmaga feeyocare injlitifjet. OJkn-
Etcontinuaturh^cimpofitionisaggeratiouf-^ dunt enim månes fe inqmetari nolle. Itaque
quead clajfem feptimamy ita ut infingulU cum Hartgrepaapud Saxon^ Gram. lib. t.
clafibus ^nomine litera inyariato^ yarietur Magicae Ipcculacionisofficio, fupe-
fignificatio i ^quidemrationelogica. Itaque rum mencem rimari cuperec* diris
Jextaclaf^ishac eftin fine monitio. Aud- admodum carminibus lignoinfcuU
/inartidingarjOcalmenneligs Ikil- ptis, iifHemque lingvx defundi
nings cr tctta: hier af mega konaa per Hadingum fuppofitis , hac vo-
cc
CAP. VII.
69
ce eum horrcndam auribus carmen
edere coe^tt:
Infcris me qui retraxit , execran-
dus oppetat,
Tartaroqj devocati fpiritus poe-
näs luat.
Quiscjnis irlfcra fede vocavit
Mcfundum fatis exaftimemque,
AcrurfLim fuperas cgit in auras,
Sub flygc liventijtriftibus urabris
Perfblvac proprio funerc pccnaSi
Vide Ö? Stephmij mtäs inhunc locum, H<ec
infana mortms folickandi curiojitä^ , in gen-
tilijmo capta , cum etiam in Chrijliamjmo a
maleferiatii retineMur , levibm eam coerce-
ri necejje fuit . Gula\>in^s LageU' K^ijien-
äomsbalk. cap. i. å Konongr oc Bi-
fkup, med mikilli gaumgevc at ran-
faka , at menii fare ey med ofmikilli
villa, oc heidrtum atruhadc. Enn
Jjeffir hlutir horfa til villa ; gaildtar
oc giorningar, oc fä er kallar nokon
mantroUridu , octruaå landvaetcir,
at ter (cu i haugum , eda forfum :
{aa oc utilctr at fpiria arlaga: oc
T-eim erafhendis (eigii fer gud oc
hcilagakirkiu,t>ar tilat t>eir fkölu
fe i hauga finna , eda adra Icid rikir
veida, eda nöckurs vifn j fuaocSseir
er freift-a drauga upp at reira,eda
hangbua. e. Omni diligentia in-
quirat Rcx& Fpifcopus, ne exerce-
antur errores & fuperftitio ethtiica :
uti fant.incancatiolies & artes ma*
gicse: item fi quis per aerem dsemo-
niaco itinerc teratur • fi in gemos lö-
corum credat , quod tumulos aut
flamina inhabitent; excubiae no-
^urnae ad exploranda fata; abju-
ratio Dei & fanitje Eccle/iap,ut in
tumulis opes inveniant, aut alio
modo ditefcant, vel quxfita rerd<-
fcant» item fi quis tentet lemures &
tumulicolas excitare» H<fC malefi'
cia referuntur inter obotamal h^e. inter ea
Crimina , <ju^ fola capitis pana expiari de-
bent. Culapings LL^ Manhelgtsbalkxap.i,
Sua fyri fordjedulkap, oc fpafarar
allaf ,oc utifetr atvekia troll upp,
öc ftvmia n^cd l^ui heidni./;,?. Ean-
dem poenam mercntui' vcnefici:i ,
divinaiionum & fortiiim explora-
tiones , & cxcubix nö6turnae ad ex-
citandos lemures , & excrcendam
ethnicam lupertlitionem. Uctc ea-
dem iterantur pYojlaXmgsl-.qen Majéclgis-
hiilken. cap. 3. 'BiergpinmrUgen cap. 3»
IJland'^agen Mnnhelguhaik. cap. z. Ve
e\>ocaUone tnortucrnm leie item 1 . Sam. cap,
iö.v. 8 & [equentihus.
Hävdan ma ki) Mjekir^/jJ/W, Go-
thiiTäuitKam Chetfonejum ir.col ntibus n y-
cha didtur. Vukaium Commeni. m litins
GothhdSpag. 53> 6cjihh potro hcc "Pfr-
bmnadOothos mamVit , titt & ad Cr<ecos >
quibus fjid^ai^ nonmatur^ HuVamJ
71. At qr>eld (kal dag leyva , ke -
t>a kend er , make er reindur er. K t .
Vefpcrediem, cognitu rauliei-em,
expertu gladium laudato. Idtrnyy
M:cker til höggs, en mey tilkofia.
e. Gladius pugnae utilis & virgo
ofculis. Ikm 74. Magran ikal mar
käupä ,enn makefaurgan. h. e. ^4a-
cf um equum emito , Sl cnfém (qua-
lidum*
Ad moildar auke ) Con^fementipi*
mtim hoc hominit epitheton : ut enim e pul-
Vere^ita rurfus in pulver em redigendus, ideor
que ^ reSle puhefis augmentum dtcitur. Ex
tuid.izluro dphaheti rumci\ madur ef
molldar auki. h. e. unafquifque efl:
augmentum pulreris,
N 1 Munaf*
7
^ «
lOO
CAP VII.
Munarheim ) Vomkilium mortuo-
rum. vide jujjra in muna ärem^ia.
I mora mornid hangi ) maura
mornid jtt non inteSigo : per ignem tamen ^
angves tdexprimit altM rjthmus :
Alla quelie eitur ver
Innan rifia,oc vefta bal:
Nema fuerdid lelier mier
Samic rauda jotna mal. h.e.
Torqueac vos omncs inträ coftas.
rerpentinura virus & peflimapyra,
nili tradideritis mihi cnfem auro
exornatum.
So lati As I'ig ) As Oditm ejl,
Cétforum hojpes & receptator , ideo & hau-
gadrottin & drai gadrottin yocatur,
h. e. dominm tumulorum. ideo G? mortuo"
rmn Jepukra O dim [acra. Indtcto fuerit
quem hic Vides lapis S almungenfis in Vp-
landia :
Jubcrn ukri liti it>un iftir Irbern
fadur fin: IniHr alfmnar \nCi Afi
gud. h.e. Juberniis ukvi memo-
r\x Irberni patris /ui lapidem in-
fcripfit: dedicacqiie runas cmor-
tuales Odino Deo. Mantfeflum ejl
hunc lapidem in ethntct/mo pojitum ; qui
cum cruce mtatné (tt , arquit non omnes
lapides Jjgnatos cruce a Chriflimis ereclos ;
quod ex plurihm lapidibus yeflro^othkis ^
aliis , f «i ethmci yoti formulär exprimunt,
moftflrare mihi promptum eft. Sed hoc
alterim eritloci 5g> cur<c. Salmmgenft U-
pidi addatur Upit Veflrogothicus Ha-
renhedenpsy quem faflor Httrenhedenfis
Jmhernus Unge , egefiis ruderihus yeteris
templi , luci reddidit , (g delineatum Ha0
dorphio Secretario mijtt.
RIF-
CA
Rifnikr , auk, Kiali , auk, Brunuirr ,
auk, Kifiilfr , fatu, ftin , t>anfi , iftir,
Fut, fadur, fm: hårde, gut>an,
tign» SvÄ, hifir,Ara, As, ikki.
. vir. lox
miin,ram,kuin: ifcvir, fidoHjkaurun.
Hialmr_, auk,Hiali, hiaku, i unar. g.
utreSle cmjecit Vn. fohoi (^gman: K\C'
nicus & Kiali, Sc Brunultlis , & Kjf-
ulfus, pofuerunt hunc Upidem in
mcmoriam Futi patris lui.- ieivct
Dcusfamulum fidura. Non ficac-
cipitnofterOdinus i\*lilif^l
notabk O , erit ola A ■> /\ e. mfter A.s ,
yelnojler Odinus : (i ycro ^ longum expri-
tnet , quodpotitis acdo j erit A la As, h. e,
Afärum As , Jftaticorum mmen O Jims :
quodinjmptiommagis conVemt^ v i rum uc
£Eminamj poftquam moics alips
( Chrijlianos [mta) elegimus» HiaU-ja-
ms<Sic Hiali inciderunt runas. Tåren-
tern alterutrum (^hril}iamm fui(]e oportet ,
Ö» propterea Deo Odino utrum<juc non perin-
de charum Ö? acceptmu Vijjmjus autem
civ C a facranec covjugnUm nerepttudiuem ,
nec filiorum pietatcm toSere pote^^aut debet,
Injcriptio Upiåu 'Bogejundenfts^liih ihV+
ihi* nm* MiHf htm* mh*
511+ lil* t>l* 1* hmi* IVKh*
h.e. Uno & Afa lapidem hunc &
columnam filfo iuo Akatio po ni
fccerunt. Uno mortuus in noftro
agro fcpultus: Afa autem in ccc-
meterio tamulata eft.
Grofnum geiri n ed Gottama-
lum) 'BipewiemJei-monibu4 deorum , idejlf
diris carmtmbm yel mm,infculptam. Mon-
jlrat hic kem pugilum arma fymbclis rm*
gicis figmta Vel cdata fuijfe , ne tiUis arti-
bu6 obtunderentw & hebetawitur , deinde
ut objeSla qu*eque pemtrarent (S difcinderent.
Upfol ertu mala ) Selia upp, /\ e.
elfomere .v p^^^ mala fermomm "vomitrix,
loquax. Selia op, reddere, Iclia tra-*
dere^
M I Vlf*
101
CAp. VII.
Ulfagreinirj frujlulaa hpu dtfcer-
j^a^Ke^cadaVer hommis c^efu Sic autem
SkaMca phra/i parentem fuum Jnganty-
rum Céefum appetlat,
Afl oc elion J ^cBé conjmi^untur in
fotminarnäYtt] ingenij A^enim cor^orkro^
hur & Vtres , elion auimi audaciam flre-
mitatem fiotat. qute cum inter fe pärla factmty
fngulare quid fölet exi/iere. Elionleyfi.
ignavia. Olafs [aga cap. 75. Han Ixtr
Skattland undan fer hucrfa af eliun-
leyfi oc jaekleyfi h,e. ignaviå&im-
beciUitate provincias vcétigales
imperium exuere finit-
Lite r;€ke eg l>at ) rxka curäre , effi-
cere.inde frequentatiyum lökta^ omnibus
notavox. Olafs [aga cap. 41. han rsekti
eckihuslDaaerOlafr hafdi låtit gc-
ra.neglexit ^des ab OLo patre exjlruBäS.
Hinc ercndreke, negotiorum curator.
GuU\>'mgslag, Kriflendomsbalh A frankas,
negligere , curdtn deponere, Olafs [aga cap.
6^. Kongar afra^ktaft ad fitia ad
Vppralum. Neglexermit reges VpfaU
federe^ Oraeka iäem. J/land:^ LL^ ^u-
nadarbalk. cap. 34. Ovakn^ incuria,
Ovxkin mcuriof US. Kxkd,uotatetiam peL
lere ^ agitare. G ann eks faga pag. 9. han
aecladiat reka I^igur dyrum.foribH^
teejiceremtebatur. Inde ej} rrka quicquid
Imori appeUitur , qmd jam (^tVmt^WVUt
äppeUamm ; de quo apudl^andos legum con-
flitutio ejl Rekabalkur. Inde etiam ejl
Rekftur , Gmtreks [aga cap circum-
yagatio. Rekftrargotur , w per quas pe-
cora dguntur. I/lands LL. ^undarbaJk
cap. 44 In pocft etiam Rekit Vocantur
. tranJlaAilongm petlta. jhhacyerbi Kxka
fgniftcattQue^ ejl i£reksgata-
haXl LL. cap. 6. h.e. ^gi^ äeSH per
regnum fuum circumm ; inde diSlä , quod
temhmlur reges eleBt ^ confinnati iEre-
kaft um rikit /\ e, fint exceptiom YQ^mm
fmm circumire. Cmfa h^c erat , quod licet
omniumctyium confenfuekBi eJJentReges^
FpfaU y yel alibi in Vplanåia 5 tlluc tamen
coire non poterant unfVerfi regni ches^ ne--
ceje autem erat mutuo juramento deVmci^
ri , & regem civibns , & ches ^egi : itaque
in jtngulu proyimis 7 quas Rex adire kge
tenebatur , hoc peraSlum , data uliro citroque
fide publica , & acceptis nmtuo objidibm ,
antequam ^ex limites pYGVmciae fupefgref
fus efjet. I ta fctlicetjtk inVttem cayere
'Volebant ; ciVes nem^ey ne ^'x^potef^ate fua
abutens , jura ipforum inyaderet y aut Vwla--
rety Rex Vicifjim , ut cum tUis rite omnia
praflitiffet , de ipferum fide @ cbfequio fe--
curus ejftt. Hane confyetudimem^ quct mflar
legis fundamentalis feryabatur ^ cum conteni"
pfijjet ^^(agnyalldui %ex ^aVejlrcgothis in^
terfeBuéfuit. Chronicon yetus: Tiundi var
Ragnvalldr Konungr^ balldur oc
hugftor : han red å kaillscpitt at ugi-
fladu; oc fyri ta facvirding han gior-
di aullum Veftgautum , t>a feck han
(kaman daud. h.e. Dccimus Chri-
ftianoram Regum fuit Ragnvall-
dus, fcd fupcrbus & elatus j qui cum
fine obfidibus datis imperium in
Kaillapitaufpicatas fuifTet, propter
contcmptura illum å Veftrogotis
cita morte adfeéi^usfuit.
Leggia rad til raf Is J Latrunculorum
ludus ingentt habet non parum , ® ima^imm
aciei ordinanä^ conftryand^fque exhtbet.
Hemö autem tam ptrkw lufor , ut non uuo
altquando jaBu yelimpidfu ivtproyifo yicloriie
Ipem in periculum adducat ,qu.i^ deiiidenon ni-
Jtmagnadexteritate rejiituipotef}, jfdjuyare
autem mulium poterit fpeSlatqrts indujlria , fl
iiitegrumerit monere. Sed f^epiuseyemtut
eum ojfendcLS contra quem conjtlium promis^
quam eum demer earls quem juyijli.
Settift
c AP. v Ii. iö^
Settift til h^ndnirdanam) hand- fncfa/fltt)(a/ft>irfa/ j!4m, Hand-
fiirder. all? ^atlDa Hö^l^^»^ fom Owitt^ nirdanam gtégDcfoufi/ $)mt>^
f ni)p(a / fima / fp rartga / borDcra /
cap. Vin.
HAufudur fon Godmundar ¥/" Cnmt^ ©UMllUllDj ÖOrt
Kongs beiddi faudurfin, |C ^aufutmr 6aÖ (iu §aDcr
ad haunum Ikilldi leita JL^ forfce ft^ ttlCD Ctt gOtt C{tf tfr^
tädsjoc vill han kuongaft. God- niäLgat>rcntt)cftct^ctiwlft)ara/ocf>
mundr Koogr tok {jui vcl , oc fatfcatt SOctmt %^aim)V&T>Oim
fciger ad Hervor dotter Angantyrs tt>orc UU ^C\m ^006 fin foftcrfuDcr
varjsä heimahiaBiartmari lallifo- ^tartmar 3^Vl: Orf) IDOre ^on f Cit
ftra finum. Seigr oc ad la koftur 6f |ie OC^ );ppafte CliWr#f »"fon / fom
t>cTtte fa beftur oc allgofguaftur ^an UU itiffe au imtȊlia tlU (goua^
l^eiiraer han' vilTe. VoiuJ^äraenn ^uftnu goro fmC>cbuD tj^r om tlU
fender til Biartmars larls med j^eA ^ianmar 3iUL JttllfO uptog t^C
fari malaleitan. larl tok I^ui rel ; mU ^Ctmv mx 0(f) ide t^tv tim ;
enn Hervor reitti ey af fuor; oc bad ^ti}aw bODjarlCtt tf}åV ntimm mi a
larlfiafyre finum kofte. Varfctta pafitt Up.Zvi blcft^ctja beHuttC
t)åad radigiort, oc var Hervof att^crWOrftjarÉ<|tfftJm ^aufuDtlU
gipt Haufudi. bäug attu tuo fonu ; ^ufttn. Z^C dttctvod foiKf; ^(t t^en
hicthin elldri Angantyr, enn an- ^u^autVlV OCt) t^(n IjU^UC
nar Heidrekur. Huorutueggia beir- 5?CiDrcf cr» ^Cgge t^cf^C ttJOVe \X>C.fU
fa var hin frijdafl:i,oc meiri oc
kari en adrir menn badir voro feir C<fy flarfarc ÄU auDrc tlofe OCl> i13a(
fpaker ad viti, oc hiner mellu tUltag^lK. Slugaunjr Uit fm
acgiofvis menn. Angantyr var fa^CtmftmC^/ 0(t)Win€^anl}mt
lijkur fadur finum ad ikaplynde, matt ' ml 5?au^ fat>er äi\tm
ocvtlldihuoriummanni gott: fader ^OUCUI tt1l?cM/ cd) gcmcuc mail
hansunni honom mikia,oc vid alla m)äa af ^onom* sy^enu
allbydu varhan vinfsell.Enfuomi- fom ^an mv allom goD/ få gtotDc
kid gott fem han giorde, fagior ^an^ broDcr ipaörcfr/ tftjat emot /
de Hcidrekr aungu minna ilthuor- ^mt \mn OUDt; cd) M\h\U §an£?
jum mannit Hervor unni honom moDer ^cmwfonommcra.gatmi
meira.HaufudurfendiHeidrckburt ^PaufuDcr fäuOe fcitcmbait ttU CIt
til fofturs teim raanni er GifTor Wiiéman/ fmp^t ^iij^ot / ti^äv atti
biet j han var manna vitraftur .* oc ^pf^Da^. SO^nfn^tV iåtm gäu^JöO^
fxddifl: Heidrekr far upp. fad ra tft florf ®4ftaboD pd (^ruut) / 1
Var eirn tima ad Haufudur liet gio- tiHfu} f^C förmmjtc månn t)tt fuÉ
ra Ycitflu mikla å Grund, ocbaud ri;t</ f(?rur§att ^?aOl'ef (^if?m
til
104 Cap VIII.
til fin ollu ftoimenni um riki fitt , "^^Ik ^Cift<khct)(tmthecmt/ cd)t^C
nema Heidreki oc GiHori, Enner båtiatiC^OVafi^^iaU/tonxKomW
vctzlan var fett , oc menn fatu yfir Qtné fon fOciOrcfl' ingängailDc^.
drickiu, l^a kom tar Hcidrekr ^^drWiDbkftDC nionde oluf«9C«2il1^
Kongs fon ingangandi. urdu gauftjr hOt) ^OUOUI ftttia ^0^ fig:
margir mcnn ofegnir. Angantyr ^TOilfet ftoiiom OCl> belja^aDe. ^OCf>
baud honom tillxtis hia fierrhad IXJar^anirfcglrtDcr onHtDiSlIcit/fafi
tcktift han. Heidrekr var eicki ka- '^M fat t^åt iålW. @CDau Otngan^f
tur ura kuolldid , oc fat Icingi epier: t\)V mv utgången / talaDC ^tit>tät
iidan Angantyr var utgcingin, WlDC^cm/fomfdtO^OUOm naft/ 00
talar Heidrekr til vid er n^- tcmfdkteé fitt tml/ att t^C blcfm
ftir honom fatu, ockom han fiio ofåtc/ 0(^bc^\)ntCtvåta\>i\i)mtm^
fini r;Edu, ad teir urdu ofatter, tiam ^fdr IMCt) fom %igant);r imi
oc taladi huor illa til annars, I igcu/ OC^ bat) Clll^ålla Upp meC» fa^
l>ui kom Angantyr aptur , oc bad tmt orD. ätjcr gtrf Slugantyr Ut ;
l^å haetta pcfTum ordum. I annat ta minte ^CiDrcfr t^Cltl pd t()C orD /
finn gicck Angantyr burt:|Ȋ min- t&e tiUforna ^aDe fllftat ftg CUldUan/
tifl: Hcidrekur ä fomu ord cr Jjeir CC&fomfd ftttOrD/ att tlpcflogo^War
hofdu adur vid marlft , oc kom fuo annan ndfttjaju^g. tom ^mmé
finura ordum ad l^ar lauft huor an- tt)t <n/ Cif) bat> t^Cttl mva fåta till
nan hnefa högg. I^å kom Ångan- mmctlé. Ztit^ie Xcfan %^m^
tyr inn, oc bad l^a fatta vcra til tt)vm/ tä fporDc 9)tMvt^m fom
morguns. I pridia finn gieckAn- fl/(?a ^UggCt ftcf / om ^an intet Mlc
gantyr burt , l^å fpir Heidrekur tan ^åmm^t Cd) (ÄttipaDc få jttttal / att
fem fijdarhaFdi hoggid feingid, &anfom ^OUOmtlU att fid t ^dl t^etl
huort fa i>yrfti ey ad hefna fiin ? oc anöra» 5i>?eD t^et famuia f om
fuo kom han finam fortolum ad fa 9anti;r igen / oct) t\)dtc ti^ttta m\)det
drap fefTunaucfin. bakom Ångan- tUa ^dnDt ^aftt)a» Om morgonen pc0
tyrad,ocbotti illafara um mor- faDer^an^ alt t^ctta tDCta/ oc^baD
gunin vard faudr hans var vid {)onom ginaft pacf a fig bort / 0(1^ icf e
tettaalt: quad han H Hcidrekr ö«5ra t^dr mcra onDt- 5?crftJor Of&
. fkilde vera burt i ftad, oc giora Slugantr^r boDo faDreu taga ^cm fo/
tar ei fleira ilc. Hcrvoroc Ångan- t\tn tiU ftg » ^ofwct/ fd måtte ^au
tyr badu Haufud ad taka vid ho- tf^åv IjcUer gifwa fig tiU friöj ! ^ei;
nom heimtil hird viftar, oc munni fatc^atifmm t^ct (fall imt\h;
han unna finum hlut. Enn Haufu- oc^ nu Qimft fTaU &art wara borte
dur quad han bar fijdur vera fkillde, i««>^ ^ift riife. (geall l;an fara utur
oc nu i ftad (kal han burc vera ur lartOet/ faöe $)cmov/få gif ^Ononi
minu riki. Hervor raaeiti: ef han ta nogre goC)e rdo. gaft iag gdfwe
(kalfara ur binu riKi, ba leggho- ^onott\ rdo/ fwaDe honungen/
nom heilrxdi nocKur, Kongr fag- K ^om\m t^t ^ononi itJtet tlU
di; bottegleggihonom*rad, -mun ^H^V^^lRmn cftcx tu 'Drotning be/
honom
Qap
honpm litt ad halMi Icoma: em cr
t)U Protrningbidut J>efl,^årjedeg
honom I>ac): i. Ad hart hialpe ajj-
drey peim manpi , lem drepid hé-
fur lanai drotrin fin. i. Ad han
hafi|jann mann alldreyifor fionij
lem fvijkid oc drepid hcfr fielaga
(inn. 3» Ad han lieti ey Konu fi-
na vitia opt fr<Tnda finna , bo hon
bciddift.4. Ad hän vxn ey uti fcint
hia frillu fintii > eda fegdi hehni ban
hlut ér han villdi nafa leindan.
5. Ad han ndi ey finum bcfta
heftii ef han buffti miog ad
fkunda. 6. Ad hån foftti alldrey
fier göfugra manrli barn , eda t>ig-
gi giåinan hans veitflu; Enn
meiri von biki mier ad han
muni t>etta ey hällda. Heidrckr
<^uad hart med illum hug radgiefa,
öc quad fiei^ ey ikillt ad halida.
Ennmed Ipuitugiorif mig titlåga
fyrer lilla tilgiörd, ta vaeri ey
fixvvi ad cg giordi t icr nockiid er
cg aetladi fcier vcrft bikia, Epter
|>ad fnerc Heidrckr ur hollini,oc
modr hans med honom , oc An-
gantyr broder hans; Oc er bau
komu ad gardiniim, felur moder
hans honom gullfiod, oc med
fuerdid Tii*fing, oc bad han vel
niota ÖC vcl fara. Sneri drotning
aptur^cnn Angantyr förut af bor-
gini med bfodar finum/ ba maelti
Heidrékilr: älldrey giec eg giorc
flijkan rniin faudur mins oc mo-
dar, fem bail giöra rain. Modar
min gaf mier Tirfing, er mier
bikir betri cnrt mikid rikii bote
Cg (kilidi «m kiofä: en fader min
giordi mig land-flotca man. bä
brä han fucrdinu, oc lifti af fem
VIII. 10 j
at( fian ^aftvc allDri^ t^cn mw mcD
^x^\>\t jtu ftallbroDcr» 3» Sitt ^an late
icff ftit l;ufiru oft(^ U^Ha ftita frdi^^
Der/ fafi ^on ct bcy 4rar. 4» 2l«
ivare icf c fccut ute f 00^ (ttt frUla j c{>
ier fdijc bcnué t\^ti Jan will \}a\X0i\
Bnt. 5 . ätt !?an r(|Dc trfe |tti bdfta
tdfl / om ^rtii M)^\mx mi;rfct att
\h)m 6, 2itt ^ari aamivj foftrc
gä»3C ö^trua till tjjcrae? gdflaboD»
'Docl)ttJcct iaö mft/ att^vm t^ata
iwta ^iillcr» i&rcf cr ftvuraDc / att
&an gofftjc tl;c(;c rao af ar^t ftnnc/
tl;crfare xom l^ati uitct ft vllöj^
att fdha t^cm efter. Ccf) cm4t)an tti
9or wt9 lant)5fii;cftt3/ faDe ^^rt / far
!fn rin^a faf (full wctrc t ^^t uite j utur
h>4^en/ att tag ^torDe tt^^ ^ip^ot ti^eiv
t{)f t lag mente tig (luUe werft tyrfiat
'll^clr mcDdicf >peiDrefer ut ur
len/o(& mor^Äiié mcb^puom/ t c^
brödren $in9Äti)r Cc& u4r t^c tmi
utpabor^^^gdröm/ ^af n^otJcr ^^hé?
honom cuguUpimg/ oct>ftPcri?(f iir<
fiing / o(f> baD ^onom muta tl^et ftjcl
0C& wel fara: gtcf |on ta t\i\\>iita
menn Stnganti^r fölgDe broDcr fin \\t
af borgen. ä faDe S^ciörcfer: ^lIDrig
fan ia^ gara |taf?mott pa wm
faDer oc^ moDer / fom t^t göra p4
mig. !öf?in moöer gaf ttitg ^irftn^ /
t^en i<lg mer l^aller af enn itt ftor(
SHif e/ faft enri tag |t uUe ttJalia : menti
min SaDer giorDemig^anö^fiijifftig.
^^a Drog W f«>crDet / pc& [);f^c
t&Äir af ii j^a fom caDgm(tcr fnnW
(et mur eggen. ^JeiOrefer farbilpra/
o , findra
*
to6 C AJ». VIII.
fi ndra ^otti ur cggianura. Héidrekr teé tå / futtatté idc llltjcf et / Öft
ilkradi miogl3ä,ochieIt vid ber- fcafcrf^ rafCHI fompä fonoitl.
ferks gangi. Enn med l^ui äd^eir mätmtl}åt mvc \dt fimämt^t
brxdur vom tueir faman; enn tnjcmic brdDcr/ ocf) ^irftn^er ivar
Tirfingar var avalc mans bani, aUt|Dmané baiK / lldr §an War ttt*^
cr honom var brugdid ; ta hio tV<i^m:t\)^ö^QO^ltfteHvfinbvot)(t
han Angantyr ■ brodur fin, oc StngaiUljrt^Cl/cc^Öirf feDatl tJCT/
gieck ä braut fidan, Enn er vare iftm. TtäV ti}mm UlgörmilÖ mvt '
vard vid verk I>etta i borgini j f mim^ i borgcn / atf Sdi^atif i)r tvar
ad Angantyr var drepin. H var DrapttKblcfti^Ct i}im;ftfaötfor:^ong
Vad lagt Haufudi Kongu Liet 5;)auf uö. ^an låt t^dlaga tiU ^art^
hann |-ä bua utfaur hans, epter UtfVIrt) / foWfeDttar. Ocb for^C>e<^ÖC
fidväna» Vard Angantyr harm- m%ått m^nm^^^ "i^^^^i^
dauda nxfta. fommcrn
Cap. VIII*
HFrvor titini honom meyra ) lib, 3. Sftur man (Tal ^awa fttjriCfc
Ferocw ingemi fo>mina , peffi- a&ra mantirt : tf;ct dr of öamult orD/
mis mortkis fr^ditmi filium ptu^ a- <\WåH\ '^Imft^mXCXtttVk^mé
tnavit qmm diterum manfmum!, %(kH\ttåx\Xi>'ixt)^^h.e. Sapiensali-
^'mdolis melioris , eoquen$mtne ce- orum regimen obtineto^ Nam vc-
• teris omnibm chafum^ acceptum^ tus eft proverbium; vefpertilionis
Han fendi Heidrek burt til fo- (ammalis maxime flupidi^ pruden-
Non impronida hat fuit ma- tia , & indolcs vulpina ; imperatu-
jorumcura in educandis Jfltis y iH in ro infufficientia funt inftrumenra»
'vifi alicujuS) 'virt'4.te pvobaiiy coretw- Kxd eg hcnom l^ad ) Nemo fidi-
bernio potiwi , quam in parentum us con/tlium ^ magis ex affeBa dare
finu . adolefcerent. tLÄ4uita enim poiefl quam parens liberis. Ideoque
in liberis pratervident deliBa pa- extrema itnprobitatis fuifje Heidre-
rentes , qua alim educator cenfo- cum oportet y quf falutaria monita ea
rta pravitate , in ip fa herba aTjerrm- propter contempftt rejecit , quod
carefoht. Nthil autem magis necefja- aparente profeBa ejjent. Inf ra cap.
rium iHujiri loco natts adolefcentibui , 13. Heidreki kom i hug ac onyta oll
Cffalioscum tempore reBuris,quam rad faudur (\m.h,e. yEgrc tulit fc
ipfa vtrtus , qu(t reB a injlitutione ac- nondam omnia pai'entis monita
quiritur. Nam qua a natura haberi conculcalTe-
poffuntyinfirmafmt y& adaliosre- Aldrey giet eg giort flijkan
gendos inepta. Qmd non inelegan- mun) Dereeadempar GrefterijU'
ter exprejftt auBor ^^onungaflprilfc dicimth Grttla cap.if.
■
CA^ ix.
iP7
Eidfekr dnde illa vicJ verk
häd cr han hafdi giort.
Gieck hän Jjä bur t å mer-
kur,oc ikaut dyr oc fagU til ma-
tat Ciet. Oc cr han hiiJtade um fitt
mål, lieft honom ecki gött fra*.
fbgu, é{ eckcrt (kildi fpiriå{f til häris
Icingra cnnlsad fem lidid, var: fiiö
han maetti fr±gur verda äf ftorum
verkum oc framgåungu , fem hans
settmcrtrt cnér firre. Hari fnyft nti
afmorku, oc ieitår bigdar.*kom
han l^å fiam å vagnbraut mikla:
foro mcnn ä möti honom
ined bandingi^i Ha ti fpir huad
fa hefdi giort? t>eir fäugdu^ hatt
befde fviked lanä-drottin /inn.
han fpir ef bcir viliä takä fie fy-
rer han? cnri teir jatudu pui
fkiott Han ficck l-ciro nalfa tiiork
golU: t>eif lata han tå låufan. Sä
bjj<lpr honom fina t>'ontif?:u ? han
fu^rar: tui munta helldur mier
h
truf okunriagum, cr t>u fucikft
fiinn Jänadröttin,er t>u ätter mai-
ga godä hluti ad läuna? oc far
l3U burt fra mier» Nu fer lian
fratu i bigditiäj oc fpkti 1^2 fy-
tc: vaf honom fagc äd liar i lan-
di voril vikingar riockrér oc hcr-
judu. Fer han nu ad leita teir-
ra. Oc fem hari for yfir ikog
pockurn^ foru menri ä moti ho-
tiöm med bandingia nockurri»
Hcidrckur fpir huad han hafi
■iort? tcir föugda, han mirtha-
a iiclagä finn» Hän fpir cf ^eir
\}lk taka fié vid honiim ? teir jä-
tuiu I>ui: han gaf teim hal fä
tiäQtk gullz: Så baud höiiuiii Hnä
giort: tt) fyan hoxt i |f 03m
»c^ ifét Diur fu^lar fi^ till mat
S57crt u^ir ^& éfwcmäm^c fin fat
tillfrdnD/bcftiiaDc l;an/att t^t fluUé
tutet ttit)éct öot>t fortdliaé om ^ö*
uoni i ftamm^/ t^^i' m*^« i«tet W0>
baré /Tullc mf^mmfpkia/ån i^ct
fom^^r tiU f^f^t itjorc/ fd att ^ait
matte biijfwa tiampttfimnlig af ftore
tt)erf 0C& mamm/ fm ^ané fént
attmaim &at)e it?arit. Zt) mt
ifuxn (Toö^n o(f) irt i bt)9öäi ocf tom
fram pa ert ffi^r tt)agijft?40. ^^dr
m^tce bottom tmgrc nUt^ cit fin^t
^a;i frdgatJe (^wao tr^cn fame (^a&é
giort. '^^c faDe att ^ati ga^c |tt?i|fcfc
ftn ^up6orioet ^ciorefcr frd^aöc oiil
tbé willc taga pmirt^ar far i?dnom t
i^t lafa&c (It^aijt t()4r ti«: ort) ()ati
ficl tfjém iii ^alf marf gull / t^Är mc&
fldj?tc t^c t^en anDra ioiJa^.^twiii famé
tiilbao i^ciortt ftn tiAiift» ^uru |i«llé
tu wara mig mcj^r trogen/ fwa>
raoe ^peiDrcf r / fom dr ofummg/
t^dr fom ru fmffi t^tn egen i^erre oc&
{)u0bi^nljé / t^(*rt tu mft m^äet goöt
ff t?Uoig f ^^drf ére gacf bort ifrd
mig» éeoan f or &an f ram t bt;9Den/
oc^ frdgajJé i^mt t^dr war mi ^o^
ttom fttJaraDc^ att t^dr ilanDettt)o>
tcndgré riJfft^aré fom t^^t ^ctjatL
9)m for ginaft att fof ia t&em upp /
öc^ i tljét ^art for afn^er en jlog/ mot^
té ^ortoiti nogre mci) ä\ fdiige» 0ail
fraga&é ^mo tfcen ^a^c giorDt f tl;é
faWatt édn gaoe Drdpit ftn ftaabro*»
Oer. f^cimttt fpcm om c^e irf c wiUc
tagaiofiif^rt<>»^m^ tt>e iafaoe tj^ct
tiU/ oc^i &ati gaf t^em etj fealf ma» ^
gtitl^ Z^m lafgifne ttllbi^i) fipnom ftsi
Q %
io8 C AP. IX.
Honuftu; cnn han neytar ljui oc tidllff/ tttetW $)tit^ttft MfO^t t^^t
fer fuo i burc Hcidrekr fcr nu tiU/OC&fcr|>anfmit)dg SKenn^Cit>^
til cr han hittir Tikingana, oc ttt^féttctiiit^tf^panfan vd\mtC*
kom ficr Isar i fveit» Ecki hafdi na/O^tagaDeftgtfcUffapmcDt^enV
han bar leingi verid adur cnn OC^ trfe ^aDe (^ait tenge mviti^O^
pQir fcingu honom Ikipsftiorn, mct> t^m/ fétt ÅU ti^t fir\QC ^mm i
oc t>ui nxft forraedc lids; giordift ^tlt)cr ffcp^ftr)V\lm : C(f) t^dr Wäf^
han brått Tidfrxgur oc figar- héfwit)^mmé ^ tiimt é\mt foittU
faell. ^kf Jan tå bvått mmtuum
fcgcrfdU»
Cap» IX.
VNde illa vid verK fin) -M^- Hi* FfM. Hir mun ftanda ftam
lefaBorum comcs femper eft naErbrautu. aak Kilaugkirvamsrki
posmtcfjtia^ at unnc fin. t>ufr auk torfaftrbcir
Vagnbrant mikla) 9i}A^t\Wå^ raifå Stain at Ijorbiorn Fa-
viapublica Uta.hv^vifviajabrietaj dur fin godan. h. Stet hic lapis
eruere. Saxis enim ^ arborum ra- ad viam , quero piélorå infcribi
dicibus cvulfis invU lomplanantur , fecitKilauga,amafioruo.Thufera$
^ iter facicniibm commoda fiunt. Sc Thorfaftas I bprberno patri
Indcnomen Regi cuipiam Sueomay liio optimo lapidcm pofuerant.
^raut-Amnndnr. Injeriptio lapidis Licft honom ecKi gott frafb-
Rydenfis pdmcia Nyfatrsnjts ii/K* g« ) hoc valere putatnr majo* •
MIM* iHIi+ if/h+ BRin- rum nobllitas ^ ncmen ^ut degeneres
yi* It^ Mil* hli* PnF/Iv* ihV* probretque ignavUm^ gemrofis
PfRFit/iv+ I>fl/L+ mn+ tern calcar addat ad uirtutem fi-^
CAP. X.
HAaralldur hict Kongur ä TT' Cttg ^ParaflD < 5^it>göta^
Ridgotalandi , han atti |C latlD åtU tW DOttCl' forn fet
cina dotter baina,cr Hel- A lbh.^C(^a, (tn ^mox fe^CaDC
ga hiet. A famrc cinu belldur Heid- ^peitJtffer tt|t ttlft) ftftfolf ; DC^ ^0*
rckur tangat lidi finu» Kongur tlUttgm f4ttl« m4nn cmOÉ ^OtlOm OC^
fender mcnn til hans , oc bijdur 6^t> ^Otiom ttd gAJicboD/ att featt
honum til veitzlu, oc ad han cigi t Jdr i (attDct ff uUc Jafwa fViiMfir^tt
bar frijland. Tok Heidrekur tui 0C^f4fer^(, ^ciöref «ptog(f;ctmClir
▼cl , oc for hangat med ollu lidi tocf /OC^for tiltmeDatf ftttfolf /ocft
finu , ocdualdift tar um hrid.Suo t5uaU)C£J fj^r nogotl (ijO- Z^tt\^\\H
bar til cirn tima, ad menn komo <tt ÖÖtlg att na^rc fomttlC till Jf^PtlUtt/*
til Kongfins, med fiémikid. Heid- é^tttncO mattia peningar : ^c^Drcfi^
rekr
I
c AP* X. 109
rckrfpordi Kongin huad fie tad fpOtt< ÄÖttUttöm ^WaD (^et War fiJlC
▼«ri, huort l^advxrihänsfkattar? j>cn<ngar/om t^cttvar ^atti? flått?
Kongur fagdi ^ui viki audruvijs ?^Ct ^4t1ger atltlcrlunDa t &00p fa$>C
vid; oc fkal cg^ad giallda larlom ^Onuttgcn OC^ fMia^ glfwa t^Ct^
tueim , er heriadhafaärikimitt oc ta dtfe (tt)d Jarlar / »-^MO föltt
giort rtiier mikid ilt. Han quad l^ad ^afwa^driat t mt«rt)fc/ Of^ gtort
omakligc vera, ad fuo rikur Kon- mi9mi)rfctont)t.^§C(ärfwdrt/faÖC
gur gilldi larlum Ikatt: fagdi te- ^?«Drcf<r / att en fa ri)fC(& llldrf^
ra meira fniallr^di ad hällda vorn tig ffaH ^ifwa Jarlar ffatt;
imoti i>eim. Kongut fagdift rcint WOre ttltjcf CtMUare HD/ att ftaUd
hafa ad ciga bardaga vid tä: tr4rn emot t^cm. j^OltUngCII faDc ftj
oc quadfl iafnan ofigur fcingid twfwa fcrfaft att fom tx% cmOÉ
Kafa. Heidrckur iDÄlti: mun cg t§cm /tnenn a W^D f dtt ofcgcr OC^ fTaf
cy hclldar mciga lanna ydur an- t)a» 5)ciDrefcrfai>e/ta(5faii mtct
nan reg gott yfirlxti , cnn gio- bettre f4t lölia CDer t Jct QODa mig
raft haufudisitiadur ifir {.effarc fcrd; WeDerfar^/ 4n att bltfttJa ^afftJiDi*'
oc hefr pad vcrid , ad vorum man pä t^etta tcmtiXm X ^^et 4r
fraendum hcfur l^ott lirid fyd ad intet owont / att miiia fV(int>er wtct
bcriaft vid larla l^cffa: öc fuo föfwa fiort a cff a&t fora frti) emoÉ
fkal raicr t>ikia, cf far micr t^e^a 3artar : fd fiol! t^et od^ m%
lid ? Kongr mxlti / cg Ikal fa ticr t^cha^ / m tu Mt fd mig f rig^folf ?
lid, fem i>u vilt, til orofto tefTa- 5^onungen faDe/ iag f?aU fd tig fj
rar; oc mun tad vera tin giae- mt)cfetfoIffomfUbeg4rar tiil t^tm
fa, cfl5u fcr goda for: rauntu oc tXi^tV^ CC^r t{>Ct t^in lt)cf a / om ttt
finna fialfan Vig fyrir, ef tu mae- WtX^m Uogot gOJt. mennom tjjtÉ
ler Her dol. Epter l^ad laetr Ko ngr gdr annorlunda / |d dr t{}<t titt egeii
fafna lidi miklu, oc varnad alt- fluU» ^^drefter Idtcr honungen
mikid lid oc vel buid , med hinum famna feie tlUittflort taal ; OCb War
befta koftnaJi: giordi Kongr \>k t§et welmrnftatmeD flor omfof?naD:
bert ad Heidrckur Ikilldi vera uppenbarade ocb td Jlonungen m
tefTa lids hofudzmadur. bui nxft ^peiOrcfer (luUe wara 5?afit)iD5manf
forut>eira hond jorlum: rxnda ^fWCr tt^etta folf et. ^fraMf^reftet?
oc brchdu Hr byed alla, cnn öfwerfaUo t&C Jarlama/ rofivaDe
drapu mcnn oc he, oc alt tad brände t^era^ imt/ 0(b Drdpc
quikt yar. Sem Jarlar fpiria t ad, folf Ofb fc|/ Ocf> alt tfet fbttl <^mt
ad Haralldr Kongr ktur hcria f^ar. Wr >rlarrta t(?et fporia / ate
å riki tieirra , cnn galt tcira Kong ^^araOD (dter ^dria tf?era£J
aungvan fkatt, t>ä urda teir lant> ocb galt tf cm ingm ffatt/ KW/
akaniga reidir, oc foro imot,med {iffrigt VOUU/ öcb foro tmi
miklu lidi. Oc fem l^cir funduft , wet) cn ftor frig^f^dir. 0(b |bm t^e
tokft tar åkof orofta. Heidrekr mattef^dtj/blcf tl^ritt&clftigt flag,
▼ar i ondverdrc finne filking, oc ^^Wrefer mx fremftlfni fiagerö^^
o 3 hatdi
1 I
I
/
ZIO
hafdi i hapgri hcndi Tirfing ; cnn
vid t>ui facrdi ftod huorki hialtnr
nie brioia: drap han ^å alla er
nxfter honum voro: ruddi han
i> i gotu i filking larlana, oc I^ai
nxft inn ad mcrkium {»eirra: oc
ey lietti han fyrr, enn han drap
bada larla. Flydi tå lid teirra,
cnn mcfti hlutur drepin. Heid-
rckvr for t>ä yfet riki oc Ikatt-
ikilldi I^ad undir Haralld Kong,
fem fyrr hefar vcrid .* For fijdan ,
Til fuo buiJ, aptur. Harallduf
Kongr lajtur nu giora veizlu mi-
kla moti honom, oc aller hans
tnehn fagna honom med allri
blydu. Oc fem peir fanduft, by-
dur Haralldr Heidrek med fier
advera, oc hafa i^ar riki, er han
beiddift fialfun Hddrckr bad j>ä
rlelgu dotter Härallds Kongstoc
honom rarhungipt. Hctdrckr tok
I?ä land halfc tdforradä,oc gior-
dift barifir Kongor. |jotti han fjä
fpekingr mikill ad viti oc Hgarfzld.
C AP. X.
f ögra JanD. (imot t^et ftt)crt»ct Jun/
t)c |tt)arf en ^iMm eller brpnia frl/o
ftg» *£)rap Jan tå alla fm ^onom
nåftmu i c(f) roDDé fi^ wd^ igenom
3arlari3aé flacftornmg in till ^uf/
n?ut»baneret ; oc^ ttJdnDe intet igen/
förr dii l^aDe ordpit bäDa Jar.^
larna. ^Jdtnie^PtjDDit^erat^folf/
od^ fiötfxa Delen wart niDer^uggtt.
^eiDrefer fort* öfiter lanDet/ oc^
ff attlaDe t Jet un&er ^ong ^aralli)/
fom tjet tillförne warit JaDe. )?dr
Jatitjet beftAlt Jai)c/ Drogl^an ttÖ^
baf a. Äong ^ara«& Idt géra itt gd^
fle6ot)emotl;i?nom/oc& alle fdgua^c
jonom f driven Äona ^parallD 6aD
J0nombuftt>a tjdr c\mt J?o^ fig/
C(J ()afrt?afd mi;cfet aff rii^et (bm
Jan fielf begdraDe. ^etOref er frtjaDc
tå till JanÉ? Dotter 5?elga / oc(> jicf
Jenne ttll Juftru/ ocj tog Jalft lanOee
att ft^ra/ ocj wart tfcdr ^onun^
^fa)er/o(J blef Jallen för en mi)äct
ft)ii^ ccJ> fegerfdU niam
CA^ X.
JRidgotalandi) [7/ Å/c nosexpc
äiamiis , ^/<r Cherfonefo Cimbrica
nonmlla funt dUenda ; quam quon-
dam inhabitarunt Cimbri , qui ma-
gnis Romamm imperium cladibus
toncuffermt'. eandem &nunc inftdent^
fedviribuilonge inferiores. AdeO ut
Jua Matt Tatitus eos 'vocet paf-vdm
civitatem ; nec tnagnificendui de iUis
Ptolotnaus , qm pofiea fcrip/tt. Cete-
risne^npein Galliam^ lialiam Jefs
effmdenttbns y exigct^ in avitis fedi-
h^s remtnf^tef yefiqui^^ ad priftinam
^otcnti^m adptrgerc neqttiverffnt. Ho'
rum Cimeriorum nomen idem f»-
iffe volnnt fcriptores Gra ct &* Latini,
Cluverio contramtmte. Itb. 3. ca-p. ii^
Germ. Antiq. Plutarchm m Å4ari0f
cos G ermanis latrories nominatos ^cri"
bit. Kimbri forte a Kemijer nommati
ke. pu^iles^ invafotes. Fratit enim illi ,
mn minus quam Gothi (ff Syeones ,
ftratiC(g quondam dediti , cjua eo tern-
^or^infummis laudibus numeraba-
tur. Ceterum an feipfos ita tocitarint^
incertum , utt & quomodo ac quan-
do Cimbrorum nomen in Jutarum
cefjertt, Eeda^ qui jeptimo fecuh vixit.
1
Cäp. X. iit
^ prater alia hifloriam Scdejtafli- runt illi de tribus Gérmäniae natio-
vamt^n^lo-Saxonicam latine fcri- nibus, de Saxonibus Antiqiiis , d«J
J>fit j de illis Britamiam invadefitibm Anglis,de lotis. De lotis vencré
fichb. t.cap. Adveneruntautcm Cantuarii5c Viduarii h.e. ea natiö '
de tribus Germaniir populis fortio* cjuae V edam iricolit. Occiduorum
ribus, id cft, Sa.^on:bus> Anglisj åutem Saxonumeft genus quod jam
lutis. De lutaium originc (unt, nominatur genus lotarum. Nec in
Cantuarii, VecStuavii. &c, C)j{od noftra ling^voi fcriptöribus mcf^uani
j4nglo-Saxonica Lingva ifa reddidit confufum videas Gothorum ^ Jut^a-
Rex ^Ifredm. Comon hi of fp rim rumnomen. Thorduf Skylld:
fo]cuml)am ftrangeftan Gcrmanie^ 4 i j
tadofScauxiimjbadof Anglejl^ad ^tti yEgdä drottin
ofGcatum, Of Gcata fröman fyn- r, . ... „ nt,
, _ , ^ ] Alarr pnmo Itala
don Canruire and Vilitiaetan. h.é. ^ ^ ^
Venerunthi de tribus (Irenuinimis Vid agi^etan jota
Gcrmäniae populis ; ncmpe Saxoni- lo n n ij 14
bus, Anglis , Geatis. Geatarum ori- Audling \>zn er klauf hnngai%
ginis funt Cantuari, & Veélse infu- Olaus AgJac dominus ( Rtx Nor^ .
las inféfTorcs. Curautem ^Ifredus, tjeoia ) praelium inirircum prsertani
qui 114. anno foft natum 'Bedam de- tiltimo futorum rege,qui loricais diP
cejjit , in textu Anglo-Saxonico , frö fcindcre lolcbat» Filhtna fdga : YiU
futis & Jutarum , ufurfdvcrit Ged- kini Konungr éignadiil med rikihu;
tum, Geata^non difpicio. Profed^ö oc hernadi l^ad land er kallad rar
Bedd, qui in Nörthumbrid natusi Vilkinaland; erin f>ad heitir nu Svi-
ibique omne 'vita fna tempus tradmitj Inoå , oc Gautland , oc ak Sviavell-
non fotuit ignorare , quomodo popH- di , Skaney , Sialand , lutland, Vin-
iarium fuorum^ ^nglorum Jutd- Jand oc oll ^au riki er bar til hällda;
rum , qui duccntos jam annos Nort- h. c. Vilkinus Rex potcrtatc rcgia &
hf*mbriaminfederantjHomenJcribiQf armis omnem ditioncm Vilkina'
froferri folebat. Siqtiis hic recurren- landfibi fubjecic qux jani vocatur
dnm exiftimabit dd genium lingva Sveonia, GothiaS' qaicquid Svco-
Anqlo-S axonica , dico quicquid hoc nibus paret,- Scania, Selaridia, Iii^'
eflj mgM effe. Chronologia .Anglo- tia,& VinlandiajCumfubjeétis di-
Saxönicd, Beda adjunBd^ de hdc tionibus. Olatis t^ormins lib. j. mo^
eademre , ad annum^^^. l>kkoml>3i numént. Danic. pag^ i93-Jdpidem
mcnnofl^rim maegl^o-m Gcrroa- éxhibet Cmhricum '•rmrdrupenfem
tiie:ofealldSeauxum,of Anglum • hdc injcriptioné €il+ \lth \tll*
of lotum : of lotum komon Can- ^Wil* IFII A* inFflt Ä^VMlåx^-
tiiare and Vihtvarc» I^ad is fco nniK* Fr\PH+ nniKP»*'
tnjeit nu earda^ on viht. And niFIiF* irkFr\+ %Ii>i+ hK* Xil^\*
I^ad cynn of Veft-Scxum t>e man U%åAVi* HVl* mtn* Afa lapi-
gyc het lutna cyn» h. e. Tune vcne- dem hunc pofujt Tychöjai Anglico'
filio I^iv^rtli , Ifvardum piratam oc-
ciidit,qui huc appalit ob ditkias
Cimbrorum. Interprttationem hanq
nonjolicito, licft per otnni4 ver/^m non
^xifl:m€m:tantiim commentarium ejm
ad D£rbum Jutis addendum putavi :
Et eo feculo ( mttqu^ fatis Ufidis eft
infcripth ] Iqtos didos fuifle Cim-
biicx Cheifoncfi incolas collige-
re licct, quos Beda Vitas vocat*
Quamvis Viihelmus Lambardus in
Archeonomia Anglica, apud Bc-
dam non Vica^ fed lutas legendum
ccnfeatj dequovide lueraturac no-
{^rx Runicac caput quartum» /w
ifthoc autcm capite , totus in eo efl ör-
mim ^ut Gothos ^ lutos eojdemfmj-
fcevincat. Prteciputim amem proha"
iwms robur ineo efiy quoc| Grarcis
Gothi jfc Qctx vom\ > R-pnRani^
J>ani Se. Daci dicaptttr. /« cujuf rei
I^prnanis p^ci didi. Sed DacQii
4 Da^ii I^tif diverfos effe , mn
agrtofcit tétnturHi Jfd & propugnat Ifa-
citis PontanusChorogr. Damc.pag.67^.
Plinio adjungitm ^ventinm Itb. i.
hifi. Boiaricte Jcriptor , in antiquis
idis , ipfo Annio ^iterbienfe vanior.
tyfcander, Spelmanms^ ceteri
ejufee fententia adfertores , fuis , per
ms jfrtfantur placitis , dum modo feta-
mus ipfos hk antiqmtatis teftimonio
fide de(liii4i' Eprodud^o autem l^pi-
de reäe agnovit y ormim , Cimbros
ifto feculo Jutos diBos ^ uti mnc
dicHntmlutii provincia Iuti4.
u4 dfertioni apttem fu£ de Gothico no^
mine fidem apud alios f^Burus, altum
itidem lapidem , Carmen Sk^l^ictim ,
aj^t ex nntiqffa hifioria documenium
domejiiettmprqferre merih dphtjijfef ,
quibus oftenderetj lutos pbi ipjts quon-
dam Gothos diSlos. Uti de Scandianis
Gqthis longe plurima proferri pojjunt
teftmonia , qmd ab omnibus retro Je~
culis fe Gothos voca'verintj exterii;
ttemjic yocati pnt^ E domefticis emm
gentis documentis muHocertior ^ ve-
rior haberi potefi ratio nominum^ pro-
priorum , quam ex fcriftoribus exter-
nis, quiin iflis nomimbus detorquen-
dis & corrumpendts plus fatis audaces
funt. Nugatur proinde hic glo-fjarium
Jrchajonomi^ y^nglicaaffixum, cum
GottOi antiqmtus lutas ^ lutones
dtäros , Matthet :flmonafterien/ts
Phflippi ^MelanBonis auBorita'
te ajferit. <ty^jajoris apud mejidet efi
Chronologia /^nglojaxonica fuperius
citata i c^ua nominis diuerfitatem Ur
quido oJtenAit annum 43 j» Her
^Qtan f^jjrcpoti Rome B^rh ; an4
naefrp fi^t^n p^oni^nc npricfipidon
pnBrytpnc.^. f HicGothi deiecpr
runt Romam urbem ; nec unquam
poftcaRpmani in Britannia regna-
bänt. Crediderim proinde leve ffipn-
dum effe in "verfione ^y^fredi Regif ,
(^proGeatumlegidebere lotum 'vel
lutum , ut habet textus Be4<^, © Chro-
nologia fupra memorrata. Si 'vero le-
geretur leatum , non mal^ convetiire^
cum ^rngrimi Ixttc : Et fte voca-
buli Cimbrorum lutartfm eadem
foretjignificatio , licet dizierfa utriuj-
que vocis ejjet origo^ Sunt qui apud
Bedam non lutas fed Vitas legijnt? [ed
prius reciius ejje , ex 9!7\/latth£^o eftr
motta fler ten fi Guilhelmo Camde-
4em judi^at Steph^nius in notis ad
Saxqn. Grafp. pag. ip. Quam'vi^
pfilfa "veritatifraus fieret fV| "vocabulq
P^itarutttf qmd parit ^ imo Iqnge fftajOt
il ^
r» sntiquitatis eft. Prim* tnim é
Scandiain infulas Vitaflcc dednBd
ef cohnia Virarum , aujpiciis Erici
Gothorum regts , cjus mmmis frimi j
juxH carmind 'vctufa :
1. EnErikurfyrftiiConungurvar
IGauta landinu vida,
I bragd oe i hugi fniällr madr ^
I vigi fua auk i fridi.
Han var auk er fyrft i Vicalatri
aerdi.
4. Eigvar i Vicaiam nokorn til.
Er plugiii mundi I>ar vaenda ,
Gautanaginftan Erckr mild
|50ch utan Konunge utfendir.
Han var auk er fyrft i Vitaluni
*rdi.
6. Suafcndi hanl^ém I fudurläund
Br fyrft bar byriadu bua, fraaii
Auk med t>cim margati fniallan
Er bcimfkylldi halida irua,
Han var åak cr fyfl: i Vitaluni
Carmma fmt plura , alibi commodim
exponenda; hmc atttem excerpta^qmd
de Vitarum deduBione in Infu-
lasVtud^t monuiyfatls probant^ Sin-
gtéU jiropha claadftmur hoc 'verfu :
han var auk er Fyrft i Vitalum aerdi.
llleeratprimui quiin t^itdrum term
aravit. Sed Icvtculftm eft méndum in
fint diBionis f^italum , le^enduni
fiaiores dc cu flödes eo notdri. Qum c-
nim coniinuis pir/ttarum injuriis ex
infulis illis vexarentur Gothi i hos ibi - . '
excubare, 6* exjcenfiones avertere
njoluit Rex Eticw. Eandcm ctiam ob
caufam lignorum iH^eftrues in promon-
toriij incéndendos , ad hojlium ad-ven^
tum ligntficandum , V dicmtur ,
de quibtts alibi. Stéphdhiiifin mtis ad
Saxon. Grammat. pag. 28. Porro
quod Vitcflettae nomehclåiuvani
ättinet , certifTimdm eftj ficdidas
Sialandiatn, Falftriära, Laulandi-
am,Langclandiam,McÉoniam, Bal-
thici marisinfulas, qua(i latam pla-
nitcm, vel Vitarum campum; prius-
quam Dan, dcviélis Saxonsbas,
Cimbriåetiam pötitus,quicquidifi-
Tra Eydoram flumeri j vcirfus aqui-
ioncm contitietur, indéque äd or*
tunnjongorctröcedit traftu tjfqué
ad fincs Gödiiae Svecicas, defuo no
rhiné , vcrnaciila lingvä noftra Dan*
mark , incolasque regni Danos de
nominc fuo appellaret. Hos Vitcis
aliis deinde advenis mixtoi Gothicum
imperium exuijfe manifefium efl i
fiillietictm Britanniam inva/ijje cuni
ceteris dkantnr , quod tamen ego noti '
ajjero ^ nihil flatuetur abfurdi. Hoc
tantnm dico ,Ji in Efd^e exemplaribus
f^itarum ncnten repérletur , génmmm
id effe , nec réjiciendum. ^ i^itis fmtt
Viralund Terra Vitaruni »prior e- Vitungi h. é. nepotés pofleri f^ita"
nim terminatio nihil fignijicat. Varié rum , qtiO nomme utit^r Sidoiius
auteni nominantur infuU ifta in vete-
ribm libris j jam Vitaflet h. e. plani-
ties f^ttarum, nmtc Vitaheim,»;4/?^o
/^/Vi«r»w> Ö* Vitaheid. h,e. inculta
f^itarum , &* Vitalaand. h. e. terr^e
^poUinaris. Eadem efl ratio nomi
nis Jutungi, dpud Profpernm Aqui^
ianum^SVidim &* kAmbrofium ,
quo indigitantur pofleri futarum,
promt fcud Qf dia-
Utrufti 'vero
f'^itarum. Sed ejuid fibi 'vuU f^Ud- leEho foluni differens ^necne\fit appel-
fum nomm dis? Dico excubitores
latio fattar um ftttarm^ m vuli
f Port
4
1
fi4
6^4. hand läboro. SeJj:
tofdem efUjrttMmytoJc
Ca? X.
priufquam fetm ^fefont arm hoc in far -
na ffo fommW : Qw>d deinde jömmum aliis
Valde ^lacuit. Quum Cimbriam , ait^
quae Slefviccnfcm ducatum etiam
compieélitar, refpiciamus ^ cam
quöque vctuftiffimis teroporibus , in
Gothiam borealem & mciidiona-
leni,åGothis divifam comperie-
snus:qui novarum (cdium quaeren-
darumftudio, fada commigratio-
ne, poftquam una cum orientali-
bas Gothis, marc Gcrmanicum
tranfiiffenc, hxc eadem nomina,
^ birceditionibu$,ad pcrpetaandam
fuiincolatus mcmoriam impofitaj
poft fc reliquerant. faulo pofl^ luthi-
am quam vctcres Cimbriam dixcrc
olim habitatam a Gothis matiifcftc
negat,( Johannes M'a^U4) cumtamcn
ctymon nominis irctuftiffimi,utne
auftoritatc aliorum raodo , convin-
cam adverfäriuro , longc diverfiffi-
roum probct. Nam qu« primum
Gothia , ca poftmodum Guthia , de-
inde futhia pcrlitcrarum tranfmu-
tationem vocari cccpta cft (Hc. Fa-
teor me commentt hu)m acumen mn capere.
Cmbriane yertenda in Gothiam , an Gothia
in Cimhnam ? utrum enimmmen antt^umf
Hoc tamen hinc coHigi pojfe videtur: Gotho-
rum nomen fecundum quatyor plagfH divi-
fum fuiffe : ^ ut Cimhria antiquitm fuit ho-
dieque eji diVlfa in Suder-Iutiam Ö» Norr-
luthiam , fhey quod idem ejje vult , in Gothi-
am mtridionakm ^ horedem j ita Ojiro-
gothi ac Vefkogothi ibi ante egrcjfum dege-
bant. O (irogothorum ^ f^iftgothorum iUu-
Jlre forts nmen natali folo deheri auSlorts ho-
rn prodiderunt j jam fiinter Gothum lu-
thm nihH difcriminis efl , */f att ^ofefonta"
rms , ubi in Citnbria Ojiro- Juthia ^ f^eflro^
luthia ? iHam credo fretum 'Balthicum , hane
oceanui abforpfit. Cur item in annaUbia mn
celehraniur Norrgothi 5gf Sudergothi , quod
Gothos ^atriam Juam luthiam , "Vetujlif^imis
temporibus , in weridionakm borealem di^
VipJJe ait? Nempe in objcuro mn efl ratio :
t^uia lutharum tantum femmarium & fedes ejl
Cimhria , ut Gothortm Scandia. Olaus Vor"
wius FaJlor.Vanic lik i.pag.6. DahicQS
dum dico, nequaquam Cimbros Sc
Gotiios feu Getas exclufos cupiOi
Antiquitus enim, quod Danicum
jamvocatur imperium, in tria piin-
cipalia erat difcrccum ardoi oibis
regna: cifiriarinum fcilicet, quod
Cimbricum crati intcimarinom ,
quod Bältheum feu Danicum- 52
Tranfmarinumquod Gothicum di-
cebatur Csfc. Confer, pag, ij.lttterat
nic*e Lepidum proinie lommentum e(i^
Gothiam yertere in Guthiam , 6^ hane in Ju-
thiam , ut ^fefptmo 5^ pofl eum aliis pla-
cuit, Nam quod in EdoVardt regis legibus
pro luti femel Guti legitur , de hoc id tenen-
dum quod fupra de Jlfredi Ver/ione 'Bedit
monui^ S ed Vetuflifimum, inquies , Gotlan-
dmm Fragnmtum hijloricum^a TSlicolao
Tetrejo Hafnien/e publicatum , ^ magno
inde plauju a Ljfcandro & Svamngio rece-
ptum , Cimbriam feu luthiam primam Go-
thorum fedem , in qua Gothicum nomen a
Qmbrwmn judtce feptimo Guti primum con-
ditum (it y Cs» inde in Scandiam propagatum
memorat ? Vnde fcribit lohannes Svanin-
gm Cimbriam maqnäm ambitu fuo fub fe
compleBi luthiam flye Qmhriam fpeciaiiter
ficdiSlam, Fioruam , Sielandiam , Scaniam
eifque Vicinas infulas ; juåicibu4 ac princi-
pibus eam , ante re^um a T>ano conditum ,
temntibus j»^^. anms tréuit. Sed re^tt*
exifti4
I
exiflimtioni fua mfutuijjfent Vtri doSll , fi non pauca enotäVt ^tx inååhiti vathium Ca*
lydio ia^ide fulgidum hoc metatum prm ex- merit , ne exijllmares , beni^ie le^or ,
fiorajfent , quam fe Ö» ahs eo decepijfent , me tibi fucum fäcere yeVe. Multa Jmiplicitef
ut pro auro Venditarent , quod yix fcoria efl. adpeUdntw rid» quemadmodum etiam hult ,
Quifcjuis autem fuit yanipimi 'm<iemj homo , torp , mala ; eorum autem qua cum aliu
qui in Cmmeriis cerebri tenebris , adulterimm mminibus componmtur , hane in pr d Jens ha-
hmc fxtum cöncepit i furtivo inde partu be cohartem. Agesrid, Apaldarid,.
edidit j alm omnes , credo , fungos ejje exi- Arid , Afarid. Backarid , Bagand ,
Jiimayit , qui [alfa a genuinii difcernere non Bankarid , Biernarid , Bicrland ,
pojfent. indtcm- hoc breVttet in notU ad Boarid, Borkarid, Bolmerid, Borla-
Gautreks Jaqa pag, y. jam fu-ffecerit mon^- rid , Botnaridj Broaf id , Bi iottief Id^
Jirumilludindigttajfe, per Jejfaale rmturum^ Dannerid-, D(iverid , Delarjd i Dra-
jlquisleyi hr achio im getter e yoluerit-y- fe did gerid. Eddarid, Edzarid , Ekerid ,
nuncagere noneflanimiUynec otium.Vtdi- Elnarid,Embarid, Endarid. Fagra-
mtti lutoA ® Gothoseojdem non effe ; jam rid, Fallerid, Fifkci id, Flalérid, Fli-
porro yidendum utrii accenfendi ftnt (}{id' lerid. Gcrmuniarid, Gieltarid, Gil-'
Goéiy quid fibi yeh nomen ^dgotho- bandarid , Gonid , Grcflingarid j
rum. Rid 3? ryd cafafmit&pr^ediolajquie Groarid. Hagerid , Hagfiorid , HaU
mextifts primum Jyhis conflhumtur. ry- faVid , Halfarid , fialmcrid , Hangc-
dia Le. excf/is arboribus jolum cultur<t rid, Hellatid, Hialmerid , Hrcrce^
nptum réddere. f^tdgothi ergofunt Gothi par* rid , Hinkarid , H^karid , h^önlcrid^
trorum ^ in (yhis nuper excultorumpradio' H^rcrid, Holmerid * Horlarid-
rum pojfeffores, aUo nomine SmaUndiiS Humfrid. Karid, Kalarid, KicU
Smalendingar. eadémfciket råttorn qua leiid, Klifarid ,Kncrid- Korparid,
Sveonum nomen deducitur ab Svidiajh.e. Krakerid , KuUarid. Lafarid, Lil-
uflulatione fybarum.SedcurinquiSiOftro- Icrid , Löfsrid. Malmerid. Nxtfe-
gothi & Veftro^othi non ^eque ^dgothi pri- rid. Oggefi^id , Oppai id , Orrarid.
mum adpeSati ac Smalandf > iSos enim non Parfcfid. Quarnarid. Ramnaridi
minw quam hos in uiculta primum Venijfe par Raterid , R aefvarid , Rennerid ,
ejlcrederei Eå efl caufa ^ ejuod plamrem Rifarid. Sallerid^ SanfiiJrid, Siöa-
iSi^ patetmoremregtonemnaSliJhu: Sma- rid, Skar/erid , Skatarid, Ska-
lamHa auteni horridtor & maxima fui parte paiid, Skiftcrid, Skillefrid, Sko-
fjiheflris j nec proferendis a^it ita apta y garid , Skéglcrid, Skrubberid,
tdeoque (ingula pr^dia y qu^ parya jatis y Stafverid , Stemnei id, Stetife-
J^arfin jacent : ^ pro ea ratione etiam nomi- j-jd , Stiggarid. Tallerid , Ti ngc*
na fortita funt , prima excultionis hand am- rid , Tokerid, Tranarid , Tufvcri d^
higua indicia. Veftnunt emm pleraque in Tunncrid, VaHeiid, Vaenarid ,
Rid , torp , hult , W mala • quét agro- Veterid , Vcrniundarid , Viflarid ,
rumpofjef^mes angufias ^ parvoå notant^ Ugglanfrid, Ulfvarid. Non folumau-
uti Öf ipfum proVtnci<e nomen Smaländia , tern rujlica pradia , fed integra eiiam paroi-^
ut alibi obferyayi. Eorum pr/ediorum Sma' cia/ic efferuntur ^ ut: A ganncrid ^ M-
iandicorum tiomim quit in <^d terminantur , mundzrid, Af kcrid. Bselcrid , Barid,
P X Bor*
- — .
^1^ C AP. X.
Borkcrid^BrcnnCridjBurticrid. Fa- VpUndij apud qws' maximum atatu' p>tarr-
gcrid j Fliferid , Friderid , Frinnc- tern , Sigtunte Jalicet Öi VpfaU , traduxit ,
rid. Guellcrid , Giothc rid, Gry tci id, indeque in alta regm idololatham propagaVtt ,
Hallcnd,Hialmcrid,Hynncrid,Hai- praaliu, non prafiptié Gothi fnit appeU'
tcridb Kiacllerid. Langerid , Leka- ti ? Otm Comites ejm plert^e hic luhjlite-
rid, Linncrid. Markefid, Mulfaridi rtnt^ ^ipuhlua: etiam partthiu admoti
£)rid. Picctérid» Sanfcrid. Toftcridi fiit-^ ut difirte Boc mdiiat É.dda? Jthos
TraeridjTutcrid.Uhnarid.?/«r<iex^ nemo mquam Goihof adpeHayit. Nem^e
fcribeH Hön libuity cum curio/ts eliäm h^ec ni- tnago ifto Odino , Gothorum in S cahdia no-
ntiaVtderi pof^int. Bormi i)€ro nommum qud ttmtlonge anticjuii/s. Kec faSetur forftn ,
in Hult y Torp (si Mala terminantur, Ö> idem ft quis contrario fm fu , Odtni ccgnmeti Gautr
mtant ftodKidy numerus longe ejl maxi- a Oothii dcduBUm dixertt ? Conyeniet hoc
mm j qu£ , ne udio ftm , in pra fens omitto. adfértioni Bddita. EnttmetåtU cnim mmi-
Qum itaque tot ettammm in Smalandia fu- nihm Oåini , in itlis Gautr j höc porro ad-^
perjint pnfca nowenclatura indtcia (g do- ditur : Er*Vad ikiotaft ad feigia, at
cumenta yftii mn jure exiflimet ejHi incolné fleft hcitihafa Verit gefcn af I:cim
qiiondam ^^dgothos diBosf id ftre per atburdum j ad fua margar ero grci-
cöntemptutH ^quod fylVtcoU parVä4 primum Her tiingna i Ycrolldini j t>ui l^ikias
haUta\'ermt afäA ^ ^ duro Uhore in incultis allir tiodir t»urfa åt breita nafoi
tefqt^is fruges (g viBum Jihi qUaJtyerinti hans tilfiflnar tango (gc.h.e. Cora-
<^gothiai frinceps non femel auSiori noflro pcndio dici potcfti pléf äqiic ifta no-
tnemoratur Heidrem j ateUmipfumSveo^ mina Odino ca ratiohc im|^onta ,
vid regem jtricum etiarH diBum non fine t]uod tot fint lingv» iri orbc > idcoq;
ratione obferyat Stephdmus in notit fuis j ticccffaf iutn populis Vifum nometi
pag. 11 y. ad lik f.Saxon. Gramnti Quö cjusad lingvae fuae gcniuhi rariarc.
mtemmodo hoc hiteHigi debeat t yide ^ute Vidj^mdm hb^ i. rerum Saxonicarum pag,
inf ra notamus adfinemcap>^ 14. In Gothia S.d/V: å populi DuCe Goth^L y Gothi ap-
etiam cumGefliblindologogriphiseumcerta' peSatijunt, Nec aliter Snorro in SkaSd-
yijje ex auSlore noflrO perjpici potefl. Sed Jhiparmalum : Gotnar hcto ^cir men ,
utrum mmen antiqmus efl , hvjuies , Gothia cr fy Igdo Gotha Konungi , cr Got-
an^dgothiai Vico Gothiamj amquiut landervidkent.han heitir af nafni
ejje minen , latius patere^ ac tequ^ ratione Odins , oc dreigit af gauts^ nafni /;. e.
fub fe compleBi Ojlrogothianty Veflrt^bthiant Gotini vocabantur , qui regem Go-
€3 ^dgöthiam ) (iye Smalandiam : quarum tbum Iccuti funt, a qno Gothix no-
priores fitus ratione (ic diBje , tertii autem no- tnen : illc porto ab Odini nomitic
minis rationimmoäo expediVimus. Sed nec G:iutéii&\isfait.SednotähdumeflSk4S-
fatis liqmdum Unde fifnplex iUud Gothorum dorum hunc fuijje diSlmis charaéerem in
mmen. Sunt qui ab Odtni mmine G au t iUud yerfibm , non yulgt Jermonem • prout etiam
deducunt : fcd me doceant , yelimy cur Fran- auSlori noflro , wo« femel Göttar , Gotta-
Ci , Saxonei & altj populi , apud quos W Jaiod , fed in carmine tantum legitur pro
aflu imperium féi ^ filiif qu^ifiyit , éadem militibus & bcllatöfibus, f«or«ffi pra.
fatione Gothi non fuermt diBt? Cmt item fes ti mmen Odimn y Utfupra m§nui. In^
r
I
I
CAp. X. w!^
de 4utem Cothica gentis nomendaturam ar- dcque nomen adeptos , quod falfum
cejfere , VäciSautu ådmodum QonjeBuYd effe c(Ie , nutic toti mundo conftat. Ma-
futaifi. Nohiliji: proindeVn.Stiernhielmi- gogoquinqucfilios affingit Johan-
wn ea de re confuki^ ^uitiud jequuntur mihi nes Magnus: Suehöncm , Gethår ,
refcréere mn eftgräVatM : De hotioné Ubbonem^ Thoram & Gcrm ^- ^
nominis Gothici, qux mea fit fen- dum. Ex iis gentes & nominacondit
tentia quaeris, ClarifTtDn. Vereli ^ 5ycnlkorum, Getarura feu Gotho-
Collega honörande ? Eam pau- rum, Ubfalienfium & Gem ano- ^
cis expediåm; Nihil moratus cos^ run? ,quö auélofe^qua traditibne, y
quibusufus eft , Gentium & popa- rcvelationc, quavé fide égö äiigu-
lorum homina ä Diis^ äut prirhis rari netjueo ; nifi eådern qua Aven- y
conditoiribus 3 iifquc vcl R^is , äut tinus GermaniSjÄ: AnhiuS Viter-
(minimum j incertis cxtofquetc. bienfis , italis,& Hiipanis Dcos ä
Prxtcr€oTéutonas'2^l)ffar/ ä Deo Reges, etiam antédiluviauos pro-
Tuifcohc velTheut^ vcl ä German lixa ferie, reccnfcnt. Sed ut ad meta
Germänösj firitohcs äBruro; Fran- revertar, & quae mea fii fentcntiadc
cos å Francioric>Diicibus Trojanisj cMgine nominis Gotiiici ,'finceré a-
Danos ä R cgé Dan ; Gothös fi non å periam j puro ä notione & nomine
Gethår , d Gautr > eognöminc Dci S^wmiride^ue luvenis , 8c hinc mduis
Odinii Svedos å Siridct', & hoc ejus* natiöni nön foiiim Gothicae i fcd af-
dem Dci nömihc; Et ©WCtlffÄ d finibus etiam norilinä itidita. Pueri ^
RcgcSven, homina & appellatio- vel7?/« nomen abiifTé in fighificatio- ^
nes gentiles fortiräs. Cohjcéturai ncrn inilitis atquc adco Nobilis> '
haec funt, nullo fundamihe nixx, manifeftum eft in vocibus j^natVC/ ^
&rcnptörumfabulofbrum,nequid jl^llCgt/ ^WCtt/ §an(. &c. Quae ')
ignorafte videantur putida mcnda- nomitia omnia, filiwuy puerum, /er- '>
cia, & impofturae. Exigua fuerunt V«wfeu /4w«/«wi atque mditem sdco- ^
regnorum & imperiorum exordia c[nc nobdem 8c E^uitem d^Cignznt. "So- ^
prima, obfciiräj nemini animad- bis enim notilm eft, ^tiaprtr/& j
Tcrra,& nullö nomine hota riec fl- @ucnardiei miliéésnobiJes,- AngHs o
bi, necéxteri«cognita i & celebra- etiam j^tltgjt/ Equitis aui atino- 7
ta. Exempla tibi pofTemi fi hujus tn^n efle. FatU in LLiMCtcv\b\is no- ^
efTetloci, addueere fcxcenta. Fin- ftris eft puei-, famulus, minifter:
nonesnoftrii dominefdiuhtFinho- g^Utit/hödiequoquein uru, puella,
nes fe vocari; Nos RodfelainoSvo- ancilUi TeutoniceQÖ(i/tt/'^^t|itt/
cant, qui nos ©W^nffä appellari Öcm/&én)Cnt Juvc^i^^i 6ttJCmc
putartilis. SiC Ruffi, Aeftij , Gcrma- lurencula. Italis vox Fante ä Gothis
ni 8cc. åliter fibi , aliter alijs huncu- åccepta éxplicätur , fcrvidore , e fer-i
pantur. NecipfäÉurdpa,ncc Aflaj vante^ Item SoUato a pieäe: unde
/ibi fui nominis oiim cönfcia fu it. fanteria ScinfanterUdknur roiliria p^*
Scytharum conditorcm facit Hcro- dcftris. Eadem prorfus rationéj
dotus Scytham Hcrculis filium , in* npmcri GetCj Gote^ Gut i. c. pucrj
■
t in
Cap. X.
c
c
i
i
c
c
c
C
C
c
t
C
få Gactagigftcre , aquo ctiam Got-
te, tibimet ipfi in notis obfervatum,
militcm fignificarc ) fuvenUy atque
Tiud, Gens. ad qiiam vocem' vide Vt,
luniam in GlolTario, ubi dicit: ab
koc ctiam ^^ioD fadtum cft Theotifc ,
indewfo , tranfivitin nomen ipfius gentil^. Undc Francis, Alemannis^
nationis & gentis Getarum, Gotho- omnes gentisfux homines Theotifci
ram,Gutarum.c^uod utccrtum&in-
dubiucu aJTcrerc vcrerer , nifi vide-
rem, & mihi compertum effet,idem
multis noftrx amaibus nationibus
cocigifTcInde enim Norveginome
baggar fortiti limt , ä^ÖaggC fcil.
puer,idem cjuod Graccis ttom? , Gallis
page, Anglis Boij , Nobis ( indimi-
nutivo ) "poift t unde etiam noraen
invenerunt Sqy, & ^opheml. Sic DdMo;
a Van , fea Than vet. Thioti i. e, fcrvus
feu minifter, ä ^tena/ tf^iom/
Gcrm. btenen/ Anglo-Sax. ^^etli'
Atl fervirc, miniftrare, obedire,
dcnominatos tflc nullus dubito:
Quiccjuid nugcntur de Dan filio Re-
gis Humble ,å quo Gentis Danicz
appcllationcm fluxiflc , nonnuUi te- ^CUtfc^. Sed unde Frams ? an ä frey
meré conjei^antur. \jinsh«us in ÄMCÄ.h.e. liber juvenis, &minifter3
Lexico , cui titulus Duétor iit ling-
vas , Thanm^ inquit , mdde a lattne "vord
of Säxon.Thegne oxthein: Thant Jt^nifed
forne time , a Noble man , forne tune a free
matt, forne time a ma^ firat , Offker , mim-
per, or fervant. Citat Lambert. in
Yocc Thanm. Pari plane notione , Sc
analogiå G^rm^nw no men fa(5tum eft
Theottfct, X)ic ^cutfc^frt/ ^eutfd^en/
5^t)t)f^ar &c.å^§io&/ Gens , popu-
lus; unde Svithiod^ lornandi Syethi-
dicebantur. & lingva Francica five
Alemannica»nuncijpatur iis Theo'
ft/fd; quafi dicas gentilis fivcverna-
cula. Sed unde Z^iC^? ä t&ietia/
^(Otia/ A nglo-Sax.^^Ot)tan fej vire.
hinc'^^COt) rervus&fur(Svet.^ttlf)
Theovay & Thiva(unde Moleho-
vitic. ^itfta/ Svecis t>äta.)
ZiO ancilla. Vldlx T hiumagti^ puer
fervilis , thhe famulus , thhn ancilla.
Et ab hac notione cdtheoä multita-
do hominum , in unius domini fér-
viria & obfcquia confentiens. thiot
gens , multitudo fcrvientium , feu
parcntium fobditorum, plebs fer-
vilis, & in genere , populiw univer-
fus. Hinc ortus nominis Theotifci^
ancus y ancuUis, ancilla, anculare,
ancillari ,angariare &c. quaeomnia
unius funt ftirpis non minus Celtica
quam Latina^ ä Coramuni radicc
Ägy quod alibi demonftro. Propé
erat , ut noftros ficco pedc
praeterirem : Quibus unde appella-
tio t^t ©Wenff a contigerit , inda-
gare, pollremuserit labor, nec ta-
men ille valde opcrofus , fi reverta-
murad@UCt1, inquam, idem cft
dt , gens Sueihka , & hinc Italis Sve- quod fiiius , dc in genere , pu-
diotte, Svedus. ^^ioÖ varié fcribitur er , juvenis , minifter ; inde, ut prius
Äcpronunciatur, ^^iOt/t^fOD/t^iat/ diétum, milcs ac ultimo Nobilis.
^iitt)/^itt/Z^tOtf/ Et hinc origo nominis gentis t^C
^ijÖ/ &c.Cambrisludterra, Ar- ^WCnffa» Sicab Angl. Jowi^juvc-
moricc ^^Mf. Ty j 8c Tyaid, domusy nis, & juventus loutc , luthas ea-
farmlia , feryk conftans & ancitlk Ulfilx dem , qua ia prxmiffis , rationc , &
analo-
c AI*. X; X19
analogia, iquamyis ipfimct Juthi å malampaftefumitur. Sic^Oraolira
Cutis tam nomcn iquam originem fi- ancilla. item Sv. ^Ot\C^ & Angl. Sc
bi Tcndicarc malint. Bcdx Jutae Belg.^wnc,oIimuxor, hodie^MHc
& Gcada Ethel var do Gioti fcribun- meritrix cft ; ut & Italis ä putta putta-
tur. Ex Sym , Sw^iwf? filius , Suanta fi- na,& Gallis Garce; nec noftris ^dntil
lia. Bclgis Svetit 8c Syente. hinc no- fatis^ hdnorificum eft. Cogicabam
men JmalafuenU T hcodorici , Ama- huic rhapfodis meae finern faccrc :
lorum h. e Oftro-Gothorum in YcrHm unum quo minus hic iubfi-
Italia Regis filic-e. Et tantura de ori- ftam occurrit,riiadens,aut potius
ginenominum gentium. Paucata- argcns & inftigans,ut cjuae mea fit
men libct addere, de ortisquibuf- fententia de vero Ftymo nominis
dam vocibusä verbo Grft?<<, notione Germanki, aperiam» Ducunt vulgo
gignendi, pariedi &c. Gotte quod ab Ital.<^«crr<ibellum , Tcut.werre,
ipfc obfer vaftiwjÄVm fignificarc pla- Arigl. warrc , quod ä Gifr. Wt^Utl/
né idem eft quod Gut Goffe (ut i. c. fcHtja dcfendere, Guer-roan
^t^augäta/ Angl. togueffe con- qaafi Wtt-mcm/ bellator^ miles
jedarare) Ejufdem ftirpis eft Ital, fortis,quod raihi non placet. Po-
Gar-^one. Ga 11. Garfon , puér , & Garféi tuiflet énim Germmus ex propria fua
&noftrum<53Änta/puclIa,ancilla:å lingva denöroinari tt)frtwaw potius
GoJIe Cambricum eft Guas: å quo quam affini dcpravata Gucrman.
compofitum Tji-ivts, fämulus , do- Ncc minas difplicet ex gar 3c niatt
mcfticus i ä Gwds latino-barbarum compofitum ^At^^tttait quafi pror-
faétum eft Gyajjusy & hinc Waffus, 8c fus v/r. Plures hujus nominis notio-
hinc Vafallus, milcs bcneficiarius j & nes partim probatas , partim repro-
hinc Ger.^cfe(/^cfc(m Orphanus, batas , tide , fi placet , ap. loh. ifac.
(ut äpupus pupillus ) 8c hine Svet. Pont. Orig» Franc. 1. li Sc Cluver.
rnifer pauper, ^cfoll)/ inantiq.Ger.Egocermanos cum a-
niiferia. A Gwas prxtcrea faétura nimadvcrto nationibus vicinifljmis
cft Gall. Gue^in, hinc ducit Cla- Borcalibus, Danis, Svetbis, Nor-
verius Ger. ^f)tlll)e / puer ; & mi- vcgis , Ulandis , fuperioribus feculisi
les. Item gueux, ncbulo meii- hec ita pridcm nuncapatos Gar-*
dicus: ut ä Gut, Belgic. ©Ut)t par; Eadcmqué denominationc j
fureifer, nequam^ guyfc fcurra , muka in his oris loca, ab iis
fannio, ( ^uod obiter hi c no tatuni olim pofCefla, hodic ctiamnuni
volui . fiquidct-n pleraquc notion e appellari, intcr qu* celebris efl:
p uer i Jamuli . fcrvi > nom i na initio aeris fodina , Teu mons Garpberg
Hona, po ft ob improbitatem ifti didus; Nori poflTum nom magno-
hominum genericonfuetam. abcun t perc miriri undéhaec apiid noftras
in {ignificationem malam.Sic An gl. natiönes , genti^ celcberrimae hodié
^nOWe/ KnÄtt>cl» fic^er. C5u6» Sv. nalli alii nationi , hoc homine Garp
^OiStd^* ^OCf/ ff alf :?§C0f/?i«f/ cognitae , appcllatio emerferit. Gr-
Ty was. item ItaHs fmie intcrdam in fo; antiquåm fuiffe naiionem Ger-
man*»
\
•i
C ÅT. X.
tnanicam ex Carpato monte ad
Iftrumconterminam Gothis, Svc-
vis , Quadis Scc. (qui cum (bciis
Car[>if y ditiones Romanas cöntinuis
incurfionibusinfcftabant ) difco cx
Zofimo, lornandc, Orofio Scc.
Cluver. lib. 3. C.43. Antiq. Ger. ci-
tatis. Ex horum Carporum ^ (cil. fita
propinquoram > in bellis Ibciorani
pcrpetuof um, & hac rationc nötiffi-
morum , nomine lufpicor Gothis Sc
Svevis ( quorum pars fumus Svco-
nes )c*x Dacia prxfertimin hasoras
Boreales redeuntibus, omncs Ger-
Bianos, fine deledu cögnominatos»
Ncc abfurdumfuerit cogitarcmul-
c toSjUna cum Gothis, Carpos in has
c tcrras immigrafTe , faafq; fédcs indi-
c genis pctrniftös occupafle; Eoqj Gr-
r portmi nomen noftrii prap, tion folam
c Germanörum jfed omniumfercoc*
C reginorum appellationibus unta-
c tuiii &: familiare évafifTe. Pclonis
c Germani omncs Nicmic, Finnis,
c 8c y£ftiis, Saxoncs vocantufi Non
c itaquc mirum (i Gothis Germani *
( inexoticis nomine Carporum co-
C gniti ,eodcm nomine domi nuncu-
c patifuerunt Garpar. Hinc Gothis,
C & Svevis rcliquisque vicinis natio-
c nibus Carpos vocatos Carp-vel
C ©arp^män primitus, indequc,
^ vitandas moleftioris pronuntiaiionis
^ caufa (abforpto P.) Q^avmmé
C Suboriri cuipiam polTe auturao fa-
C tis probabdem cauffara conjedan-
c di, primam, alias valde obfcuram
c nunc ClarifHrni nominis German
c originem. Pro ^arpScr^ nobisfunt
C ©arber^ / pro ^ofmaii / vtl ^op-
c niail/^0\tttliat1/& n^xcenta fimilia,
eiifis f. Sc p. ancc htcras b. Sc m. mo-
leftis. Sed fepofitis hifce , ut no-
vis 8c non fatis forte probabilibus
conjeduris,refl:at nihilominusquac-
rcre, unde nobis Borealibus, hoc
univerfalcgentis nomen Garp, uni"
verfx genti , Sc fingulis nationibus
ipfis hodie incognitum, atque in-
auditum? An iterum ad conjcéturas
recurrendam ? Noftra lingva Garp,
hodie Q3arf veteri Cambrica Garw
fignif. acer , afper , audax ; Icalis å
Gothis acceptura Garho, gtatia,
buöna maniera, gentilelizaj Gar^
hata , galante, gentiIe,|:oliJo. Gall.
GAthe. Hifp. Garbö- Bclle Fa^on >
Bonne contenance Scc An hinc
aflferendum putem Gcrmahorum,
& forte omnium in has rerras vcni-
entium cognomentum ©Atpar/flu-
(äuo, propior tamencredcnti; dum
confidero, & confero raores exte-
rorum, nonfolum antiquos, fed &
hodiernos, ciammoribus Vidgi no-
ftrarum gentium fimplicibus , & ve-
rccundis jabfque quo etiam fblen-
ne nobis ert: , & quafi innatum , no-
ftradefpicerc, peregrina admirari ,
Sc magnifaccre. Duo prarcipua 8c
emincntiaobfervanda jfe infinuant
in fignificatu vocis ^arp / audacia ,
&:elcgantia. Utraquc iemper, et-
iam hodié prarnoflris (devulgolo-
quor» &pIcbe promifcua) confpi-
cuifuntj &: fuerant extcri , intcr-
que cos praecipui Sc ad odium ufquc
procaces funtvifi Germani: unde
quodinitio honorificum fuit nomc
^arp/ fenfim in contemptum abiit,
&opprobrium. Has duasde origi-
ne nominis gentilitii ^arp 8c(§^<VC^^
mabcr feu ©arrHAlt depromere li-
baic conjeduras. Tu cui adhaereas,
Sc
c AP. X.
i&fi forte utramque improbcs, fci-
rc gcftio. Qmä l^ox ^atpt nötet , pri fc^
linvit proprietatem genium inteHigenti ,
inamhiquo non fuertt. Legatur Gretla,
Torjleim faga ^ plures alU. De ea tamen
difceptationem hk mjikuert non Itihet ne
alns pr^judkio meo (tm odiofus. H^c qtt^e
de <I(ic^othia /iye Smalanclia in medium aC-
tuli , alii ad Omhriam fhe lutiam trahunt :
&fäVere illorum jententiit S norr o VtdetUr ,
in tis qtu mjthologiis Eddicu pr^mifit.
I>cirkomoi Saxland ; oc eignadiz
OJpin tar vida landit; ocpar fctti
hantil landzgaeftlo III. Syni fina;
Vegdrcg red firir auftr Saxlandi.
-Annar fonr hans het Beldcg , er ver
Kollum Balldr ; han atti Vefterfal,
j>at riki er fua heitir. t>ridi fbnr hans
hecSigi ; hans fonr Rcrir, fadr Vol-
lungs , er Volfungar cro frakomnir;
I^etr redo firi Fracklandi. Fra ollam jfifas ejjet ea kenti^ uti , ex quovts quidvis
l>cim ero ftorar settir komnar, f)ä fabricare pojjemus. V idetur atitem htc data
opera ignorare Voluijje Cluyerius , Saxonum
nomen recentius (SI in Germania peregrinum
fuif^e , cum aliU , in Germania fua anttqua ,
Vitichindi tejlimom utatur ; ctijus ha^c , ini-
tio lib. I . de rebus Saxon. funt yerba :
Dam ea geruntur apud Saxoniam ,
quar ita modo vocitarur, rcgio-
ncmC^c. SimodojergoantiquitHs ita "vä-
llt
dit, patri Fridlevi , å qiio Skioll-
dungi nominati funt. Hrcjam Ja-
tia diciturjquam illi Ridgothoruni
terram vocaverunt. Inde in Sveo-
niamconceflit Odinus5?c. H^cdé
Odini in fepttntrionem profeBione , mn qui»
dem Vana fide finxit Snorro , (ed Veteri
farna tradita , fuo judicio ad ea regmum ^
incolarum nomina digeffk , qu^e pojleriorihus
temporibus in ufu fuerunt. "Kam Odtni
tern por e , quodin Caij lultj Q^fait éeymmin-
cidit , alia Germani<t facies , alii regionurti
termini , ali^ populorum multorum fedes ,
alianomina ab iu qua pojlea abtinuerunt.
Ut de aliis jam non dtcam , Saxonum certe
Feflfalorum nomen Germania tum inco^
gnitum , ne dum ut ed^ tunc incolerent fedes ^
quas nunc tenent. QuamVis- laboret Thdip^
pusQuVeriuslib. 3. cap. 21. Germ. jinti-
qutc^ut exFoJis Saxones procudjt^ Sed^
for Obin i Reidgotaland , oc eigna-
dift l^at , oc fetti t>arfon fin Skiolld,
faudr Fridleifs , er Skiolldangar ero
frakomnir. t>at heitir nu lotland ,
er^cir kolludu Reidgotaland. ta-
dan for OJ^in i Sui^iod &:c. h e.
Vtfnerant in Saxoniam , eamque la-
te occupatam tribus filiis fuis gu-
bernandamtradiditOdinus.Vegd- citata non fuu. Ex eodem infuper auSlore
rccus orientaU Saxoniae; Bellde- inteHigere potmffet , fortuitam iflam mmeti^
gus quem nos Ballderum dici- daturdm exfiitijje , nempe , ex gladiorum
mus, Veftfaliae, ditioni fic no- nomineSax, quibus in expugnanäis incolis
minatx prxfuit. Sigi filiorum ter^ terr^ Hadaland ^gens advena tum mebatur^
tius, Rcrim procreavit, patrem Scandianis quippe ertfes latiores ^ quibus ca'
Volfungij å quo ftirps Volfungo- fin feriebant y S ax dt^i i quod nomen Nor"
rum, Franconia: domina. Omncs yegi IJlandi etiamnum retinent p^erä
hi potentium gcnerationum pi-inci- proinde ejujdem Fttkhindi ejl opinio ex Va-
pcsexftiterunt. Inde in Ridgothi- nis ^ Norvegis Saxones educentis : Nam
ara profcdus eft Obinas , earaquc altera iUa ex pr^ediauione gr^culi cujusdam
fibi fubjccit,& filio fuo Skiolldo de- haufta conjeSlura , dc reliqutjs difperfi exer-
111 CAp. X.
citus Alexandri Macedonis mUo mtltur fun- aliquamdiu tutatt funt Humi. ' IJni^
damento. Quapropter adfertionino- 'vcrpstamcn^'' Jtngulis adeorum c/e-
fivie officere non potefl aucloritas d^ionem excitls, claz/tfque armaiis,
S?iorronu de Ridgot alandia Intica , qui omni deinde tempore ^(u66c^4'
'vcterumkmporum råttorn kaud con- fCll h. e. exercitus clavarum diBi
gruens, Cluamyis Smrromm hoc uo- funt , nofi Jim data , acceptaque [ira-
luifje mihi nom pcrfuadeam j ^ufpker^ ge Scandia exccdere funt coaBi. Qu-
que mendum leve irt textum ejus ir- jusduBuaufi^icioque hac patratajintf
repftjje, (ff pro genuina voce Ridjo- at m tanta temporum longinquitate
talandia , Ridgotalandiam ab imperi- ^ catigine , parum liquet Condi-
tis exfcriptoribus fubftitutam. Potue- Bum autem commijjum in catJt'
reenim lott tandem ob caufamanti- pis Dunheidi pr<<r/jV/w intcr ^ngan-
quitus diet Ridjoti , ob quam Smalan- tyrum Lauderumj in Scandia con-
di Ridgoti diBtfuerunt. Sed inquies tigijfe , tam abfurdus non Jum ut fta-
^dgothU Princeps Schiolldusin Da- tuam, cum in finibus Scytharum ad
nijeregum ordine recenfetur? Kon ^Fanaim illud gejium fit. Scandia
•video quid monfiri inde timendum ^fi quippeejeEit Hunni ^ in priores fe-
Ridgothia prafecluram fajcibus Da- des repul/i\ •vindtBamque meditames-y
nicis permutaverit; prout ipfummmi- yingantyrm item ^ non folis Scandia^
nis conditorem Danum nonnuUie norum virihus , fed populaHum etiam
Sveonia arcejjunt. A/Iajotis illud eft Gothorum j extra Scandiam degen^
difficultatis quomodö Scandia; ea con^ tium äuxilio fretus , de pralii loco , ubi
ciliari pojjint, qua auBori nofiro de quammaximis utrinqttc copiis cöngre-
pr^elio inter yin^antyrum ^ Hun^ di pojjent ,inter fefacile confenjerunt.
nos memorantur ? Ht*nnos Scandi- vide qua notamus infr a ^ cap.i^, in
am quondam invaftjje , eamque alt- voce herbod. Vtrifque proindc tom-
quamdiu oppreffam tenuijje , qu^ in modifftmus & huic rei oportuniffimus
yHchinafaga, ^ chronico "vetuflo , vi/us locus ad Dunam. Sicvocatur
de Hertnido Ofanfrige memoria T an dis ; quamvis ^ eodem nomine
proditafuNtj fatis confirmant' Nec veniat Danubius. Q^md mirum non
dtffiteri audent Ericus Olat Jo- c/?, cum^ Latinis jcriptorihus ipjc
hannes t^dgnus ; licet rem tam , ui Tanais dtcatur Danubtus. Jbr. Or-
nofiris dedecorofam ^ ftrtBim indigi- tel.Thefaur. in yoce Tanats^ Incolis
tent: Gluajt non ^eque generofum fit hodieDon ,& Italis Tana dicitur.
fortia pati, (juamfacere , cum nihil Hane fluvium quoque Danubium
timide y turpiter {'^ effceminaté ad- diÄum,ut fcribit Acro in Hora-
miferis. Servat adhucnominiseorum tiuiWj co minus ttiiror, qi od vi-
memortam^in Veflrogothia , mons in dcam utrutnque, & Danubium Sc
circuitu amplifftmus , ^ mdiquefe- hunc Tanaim å fuis accolis eodem
ré abruptus ,ac inftarcaftelli natura nomme Don^ hodic indigitan.
tnffnitus Huneberg, ubi je adverfus /^fw^w vcre Danubius. Danubium
coemtm indigenarum multitudinem fcribic Scncca é. Natural. Europam
Afiam*
GAP. X. 1x5
Afiamquc .diftcrminafe: pto quå Vannij Regis cujulclam, & rcgni
Tanaim rcftituendum , nifi obftitc- Vanniani ad Danubium meminc*
rit auétoritas Acionis in Horatium, runt Plinius Lib. 4. cap, 12. &:
ubidicit Tanaim etiam Danubium Tacitus Annal. 11. c. 63. 3. bis
di6tum. Vtrum autem Dunbeidi verbis. Barbari utrumque ( Ma-
dcceperts de loco aliqf40 ad Tanaim , roboduam & Cataaldam) comi-
an ad 'DanuBium , mhil mde incom- tati, né • quiecas provincias in-
modi fententuie noflra accidct. Nam termixti turbarcnt, Danubium ul-
^ Danubhis antiojnas Go^Åo*-«m , . tra , intcr Marum &Cufum lockn-
Getartimqt^e fedcs praterlabitur : cjui tur , dato Rcge Vannio genti-s Qua-<
qt4wdam idem -pöptilus: videatur dorum.IdenQTacir.Annal.lib.il.
Conjultiff. Dr. Loccen. lib. i.cap. i; Peridcm tcmpus Vannius, Suevis
u^ntiquit. SueOgoth^ Placuiubis ad- å Drufo caefarc impofitus pellitur
derequtt Nobiltfj: T>n. Stkrnbielm ad regno , quod 3c. per annos praeda-^
me fcripfit ; ita "vero iUe : Cum Ta- tionibusÄ: ve£ligalibus auxerat. Et
nais & Danubii nomina etiara å vc- hincpatct Quados nationem fuifTc
teribus confundåntur (^le^e /icrO' Suericam, conterminam Gctis, ut
Dem ^ Senecam ) mirum non eft re- fcribit idem Tacit Annal.i.Erat au<
centiores, inter qnos Snorrc Sturlx- tem rcgnum VannianorQ Snorronij
fön , & qaos (cquitur ille auftdrcs, & Eddx diäum Vana-hem, fitum
Gedgraphix iraperitiorcs , pro Da- {utdiétume(l)intcrflQTiosMarum
nubio nobis oggercreTanåim,dece- & Cufum, influentes in Danubium ,
ptos procul dubio comuniutriufqj qui hac in parte Vanaqaisl. dicitur
fluvij nomine Di^n ,utriurqae acco- Snorroni, h. e. Vanorum fluvius*
lisÄ:nunc & olim ufitato, å Scy- Fluvios Marum 8/ cufum, Cluver.
tho-Sueo-Getico , tJö^ttrt/ {onarc antiq. Ger. 1. 3. c. 31. docet hodie
tonarc , ftreperc , tumultuari : un- dici W^Cktti^t / & t)icQBi^ÖC/ inter
dé etiam Dund , fen Dyne fluvio Li- ^Cifcilbur^ in TranfTylvania& 2Cö-
vonicoEtymon. Hic Snorronis er- in Ungaria, ubi in Danubium
roromncsfui/equacesfccuminab- confluit Cufus, Dic ^rt^C, Olim
furdiffimarum fententiarum coe- Daciam Ripenfcm his terminis in-
cam, & inextricabilem abyflTum ab- dufäm animadvcrto, ad fluvium
ripuic. Non pofTum non magnope- fcil. Tibilcum & Rhabonem, qui
•ré mirari fupinam ofcitantiam viro- lornandi C^larifta , Ortelio Ada-
rum csetera oculatilTimorum , qui n/«jfluens in Tibifcum > qui infra
nomcu Vanorum utvaniiriraum,&- Vannos influit in Dannubiuro: ad.
nihili",filentio praetermirefunt,nulla feptentrionem Tunt Gipari, ad
adhibitacura, undé nomcn,&quae auftrum Moefia fuperior , ad fe-
^^«or//f«olimgcns, &ubifita fue- ptcntrionem eft Alba lulia. Inter
rit. Quo reperto, viam apertaiii hane Daciam Ripenfem incluluiii
crédo adventus Othini in Svethi- cxtitiffe rcgnum Vannianum cer-
am,ut&undé,&circitcrquando. tum cft. Vanium fuis didum ait
Q i Lazi-
114
CäP. X.
Lazius, ^er SÄtiner/ undé nen
abfonam nationem ipfam noftris &
Germanis vocari Öie ^mit. Quos
ad Da nu bi a rn i non ad Tatiaim fc-
dcs habuififc ^ jarti exrrtagnis åudö-
ribus demotiftratum , nec ulli un-
qiiäm dubiatri fuic. Ergorte ex his
Hcröes aliqiii Odino primum höfti,
& jam confoedérato j (ut tradif
Sriorrc^ confbciati, in öras hafcé
icptehtriönales cömmigrarunt. Sed
Vani, ut feféitSnöiro,faeruntScy-
thx? Sequitur Varam Vibia. Tam
verum eft Vanos fuiffe Scythas,
quam »eramcft Tanairn cflTe Dana-
bium. Ex fuprä allegatis manife-
ftum cft , cos fuiffe Quados , Mar-
comåtinös j Suévos , anam éandcm-
quc våriis riominibiis diftinélam
gcritem yanosfmjSe Quados ^rcBif-
fime att Nobjli/fDn Stiernhielmm
nomine tantum diflmBos. Sed ^tm-
rum nomen rcccnttus a regc 1^ %n •
hioortfim -vix perfiadeor , Improbdt
ipfimet Stiernhtelmius ejufmodi gen^-
tiftm denommationes. Clmqmfuermt
ijii Quadi , ab accolis fimtimis pro-
mcruerc mohbus fm , Quadorum
Öf attorum notnm. Quad, Germa-
inanis iratum 'Vel maluin mtat :
»oftraling'va van idem ftgntficarc
Hotius illy quam i^t probatiom tgcat,
j^ccolarum quiett graves fuijfe , cre-
dibilc eft , ^^tide tllts nomen Qua Jo-
rum yanörum. Itaque cttm jn-
hem régnum Vämdnum dixeris >
altud nihil dixerii quäm ditionem ^
regjmm ^uadort^mi In de ergo dt
Odini in Jeptentriomm ad^venttty
certi aiiquid coäigi non fotefi. Si cui
hjec mea de Ridopthis dtfpltcebunt ,
exiftimabiique é certtoribm documen-
tis alia meliora fe promerepoffe ;
fäat me nemini aiiquid prafcriberi
^elki fed fram cuiqué Jententiam' li-
beram relinquere ; néc graijate ei ac-
cejjitrum , qui ratiönibus firmloribm
divérfum ddfiruere pöterit.
CAP. ti.
Aralldur Kongr ol fon i
elii finni I^an Haldan
hicc : oc bui naeft- gat Hcid"
rekr Kongr fon vid finni DroÉt-
ningo , tan cr Angantyr hiet. Faed-
daft {3cir bader upp, oc Voro
bader cfniliger. tå kom hallacri
mikid å Reidgotaland , fo horfdi til
landeiJu. t>a vafquadzt tings upp,
ijiort var um alt landid;. Sem
ftii dllDcrDom / t^cii.§an fal/
^mx)X : c fat)DeÉ^ båDé upp tiäfanv
mxi in önifvrcUg Dj;r ti/O t fKiD^a*'
umté ^cla [mm tiafaninian til!
folk kom faman, var tä cflt blot eiatVla^abC t\)mat fmt bloDof-
niik'.d, oc fpär felldar, oc gein- ff r / CC& fräaaDc O^ubai^na huru thc
gid til frictta vid vifenda meno-
Enn taug feinguft andfvor, ad
ff r / frägaDc ÖuDatna ^uru t^c
bloca
■
c Ap. xr. it^
blota Ikilldi fueini |>eim fem gof- OtllSOCftfingO t^tttiii fmv/ dit t^é
guaftr vaeri i landinu ; oc l>z mundi fluöc Offra t^Ctl farn4niflc ^ngftnjj /
år aptr koma, ta fagdi Haralldr fomfmsi ^eia kmt -,cd) tå ^uU
Kongr ad fon Heidreks Kongs t&C f4 got) ti)& igcil. faDe j^Ott^
vari gofguaftur: cnn Hcidrekr g^raao / att ^eiDWf £? fon war t^eil
fagdi fon Håralld. v:.ri göfgua- f^5rnemfte;o
tur. 1-ordi ui i cHu mall cingi i^ama tt w tjdroiti / forr 4n tfic
fkiera, fyrr en tegarjfir voro f^atC f^åvt f}äa å^aÅ mcmi
farnar allar utlaufner. Skum teir Ucftf^Uta mdUt ffnttt ttU
tcflfa til Måufudar- Kongs : voru ^ufuDé omDame : fdnDC^
tå mcnti ajtläder til tcffa. Gior- ftraj: m4mi till ^cwm/ OJII t^Ctta
deft Hcidi-ekr hofudzrtiadr teirra. 4'miDet» -OctDrcfcr War t Jen fariicm^
Sem Heidrckr kom til faudur jleaftf)Cnifom rcftc åflaÖ.OcNäC
finsi med finu forondti, var ho- ^anfomtiUfarffii/ meöftiia folicé^
nom tar vel- fagnad; Sagdi haii lagarc/ 6Icf Jan t^dr tDel fägna^*
faudur finum aull firi erindc tar- f)m faDe ftraj: for gaDrcn (ttt 4rcn^
komu finriår, ad bddaft domsj / ^mifåvcl^an mv tiimmxm /
å. Haufudr fagdi ad håns fori OC^ bégdraDé fyané Doili tJ4rp4»
vierr xdflrär i tui landi. oc hari Spaufutét fatt att 9)tit>re^ fon
mjEtti tui til blotj ^ara^ Sö lift H t^én }^é^fit ti}åv Hmm / 0(f) bov*
mier, fagdi Hcidfckr, fem tu f or t Jcrt fjf uU blittta i)ff rabcr.
daemir rniri fon ti I dräps; éda tm / fatC 9)timii(t / fm tU
hiiad d.^mif tu roiei* tå fyrir öoitif r min fon tid Drdp^: mciiu Jwaij
min (kada.^ tå mxlri Haufudr^ bomc r Ul mig tä tvjcn f cnttm ff aDa *
adur tu felur fon tihri til blotz, ^afmraDe $^aiifmv j fm ån tu
tå Ikaltu kiofa tier ännan huorn f^r fram tjinfoil/ till offcr^ / tMltlt
man ur flocki Harallds; enn ef utwdUa tig JtDatannan man utwr
tad fsft; tå leitä tier fialfur j^ong 5>araUo^ Joop, Stir tu tjet/
rads. Eptci- tad for Héidrekr K. få bcfdnf ficif JwaD tU Mt gora.
hein;. tui var flefnc ting Z^ätmc\> fot ^, 9)émett f^erti tiil^
miog fidlmeht: fem kongar ba- 6afa > oc^ wart gtnaft ftditit it t aiU
der voro tar komrier, oc tin- mcmiéligit ttttg» }?4r honungarna
gid var fett, tå fagdi Hcidrekr tt)Ore bd&C ti)tf omuC / od) tingat ft)ar
fyrir allrt alltydu, buörn urilcurd fatt/ faöe ^)ciDrcffr ft^r Jccla almo>
Haufudur Kongr, fader håns^ gen JuruDail UOltt JatlJ^ Sa(:?cr Ä>ng
hefde veitc, ad fori hans v«ri ^paufnDer JaDe giort / att Jan^ fOll
paufguaftur. Sueinar voru badet WorctJ^ti ^p^ttftc. filtarna mvt
ä tinginu,tå kallar lands-folk 6äDe tillp^De^ pä 'Siugct/^a eraf&e
akaflega, ad Hcidrekr Kongr SattbJ/folfrt Wtcltgen p d/ att j^ong
(kal lata {\am fori fm til blotz. ^eiDrefcr ffuUc (dta fram firtfoiititl
Heidrckr fagdi: cf eg f kal lata Cffeté. ^cmtt fat>C: om iag alj v
Q. 3 ^oti
t
ii6 ' C AP. XI.
fon min fram til ad hxtz lands- låta fvm mm fctt / tiH att hotä
frid i landi voro, enn eg em ut- £;attD^|ri^^dr ilandet ,cc(> iag Är Cll
Icndar, en Haraldr Kongr facder Wtcnmngj mfim ^ong 5p«raUD fé/
upp fon finn tan hier xttbo- tCV ^åv Upp fm fciU t^^m^åt åttbo^
rin er tilrikis,^ kån vera,å^cr- rcn dr ttU rijf tt / ta f an ^ånM/ixi^
ra vetra frefti, I^ier vilicd aungva lian fååi}V/atti intU ftJilcn bcWtlfa
hlidni mier fijnä? pk- fuaradi mig no^on It)Dnamc^r ? '^afwara*'
Haralldr Kongr oc marger ad- tej^ongSparallD/' ecl)mon9CanDrc/
. rer.- .l^dr mtindi unna haujium a tttfc gärna mllc Unna Ijonom n)>
rijkis, ef han vill vinna |>etta til fct / om fan ftJillc patcfta t^Ctta att
års. Heidrckr fagdi : eg vil, Ha- fépa t^cm goi) tljO igen. f)t\t)XtUt
ralldr Kongur, ad l^id ftormcn- fatC: iagtt?iU/^ong y?araUD/aft
ni biodid trunadar eid vid mig , tf in.C fdvumfu f crrar ff Oia fitcria
med fuardaugu; fuö vil eg ad mig f;uUD^c^ CD > oc^ att tu far mi^ t
tu fair mier annan huorn man, f)dnDerftt)ar annan nian af ti;em tig
er l^ier fylgir heir ä tinginu ? Kon- tjät fÖUa pd tinget ' ^Onun0en bc/
gur jatar tui,- oc var I a fkipc oHa |afat)C ^onom tfct 5 od) fiiftcé folfct
folk;, ta taladi Heidrckr Kongr mafiitm^CpaV. taim ^01}^
til finna Uianna, oc beiddift af • ■O^lDrcfer tlUfma m4nn/ 0C& 6eg4*'
Iscim ollam fuardaga, ad vinna raDeaftfcm aöcm/ att tf C ffuKc
haonum trunadar eyda, Enn tui ffvdria Jonom trc^ic^ cDj ^tt>il!f et
kunni eingin neita, oc fuoru al- nomin9cnnefafunt)e/o(j)ftt)oro|o/
ler menn haunum tar eyda, ad nomalletj)drtfcn ei>/ fltt Ö^ra|o^
yeita honom lid, bxdi utan lands nom itt trogCt bl)ftdnt>/6åDe Ut^an/
oc innan. tefTo jatudu teir, vid IanD$ oc^ innan. ^etta fnilf oitinaDc
huorn fem han jctti. Eptcr tetta ^war crf> enfom^an t fijnnerl;et tai'
fagdi Heidrekr i>ionum finum laDe meD. Z^är cf tcv uptccftci;an fér
^etlan fina,- oc Utr tå fctia upp tfemftftupfdtiy OCf) I4f uppfdtiafitt
merki fitt, oc veitir Haralldi Kongi jtriö^banc r/od) oftDerfaii ^ou^ 9)a^
adgaungu. Enn med t"i Heid- raUD:cc&cftfr Janf;aDemt;rfctme^r(i
rekr Kongr hafdi lid miklu meira,. folfj Kong ^parallt) mr cbercD^/
oc Haralldur var cy vid buin, gior- b(ef ta itt ftort ncDerlag pä ^méfij/
dift t^ ikiott man fall : Vard Heid- ta. 5peiDrefcr floij tä fin^wdrfaDer
rekr banamadr Haralldar mags ^Ong ^araOD t f el: ndr §an tt)ar
fins. Ocer han var fallin , gieck lid faUen/ Qid alt folfct ^Ong i^tmf
ak a haund Ht idreks K ongs : tUl f anDa ; C(l) mvt fan ta Konun^
vard han tä Kongr ifir tui ollu ofW€V altianDft. ^OW^ ^eiDref Ut
landi. Heidrekr K.'liet tä rioda ta befm;fa afpDa altaren meD
ftalla med blodi Haralldar oc hans ^0mO^Vaiii>é 0(^anéfoné9)aii^
fonar Haldanar, oc gaf ta Odin, Dan^ bloDf / OC^ offraDe tfcm tiÖ
oc va! tan allan er fiell. Eptcr Of^»/ OC^aUatf em fom fallne WO^
tad vard Drotningin l^lga fuo rp^^fctta gicf Dr Ottnmö ^)el3a få
harm-
p
c AP. XI. jtf
harmljrungen , ad hun hengdi % ^åtmiä ^iåttiXt/ (^H^on^ån^U fi§
fialf i Difardal. ficlf t ©ifarDal.
Cap. XL
V Ar ta eflc blot) Non erat hoc Vtpml auBores tradiJertmt i nec ohfiura cru'-
ex facrifkiis ordinarlis, qu^ ter ftngu- dekatis ejus mentio in facris literis Deut.
lis annii percigebrntuf, ut fupra Vidimus ; fed cap. tz. V. 3 1 . i. faralip. cap. 1 8. TjaL
hujm ut caufa erat extraordmarta ^ ingens ioö.V. 37. Quanta Jedulitate wmianta ifta
nempe Ö? infolita dnnome cmtaA^ka^ id facramajoresnoJlriScandiani procuraierint^
extra ordincm mflttutum i caremomjs tamen^ & alii multt nmmrayerunt , ^ nos paucu at-
nififallor, ordinariis , ^ hofliis confretU pri- tigimus in notis ad Gautr . faga^ Pemytanos
mum , deinde etiäm feleSliorihus ^ fmgula- pro fua 'Principii falute ^ libeVos /uos Deo
ribu4j adhihitis infuper Jortium conjeilioni- Vtyacocht^ immolafje Moral. hifi. Inå.
hm , (éconfHltis per magos ac fbrtilegos nu- lih. ^.cap. 19. indicat, Mexicani <xutem ko-
minibus, vorafparfclldar* ocgengit Jles captiyos huic mtmert deptitarunt ^ tanto
til frietca , ait. Ita Öf Gautr. Saga cap. 7. quidem numera , ut aliquoties jooo. maBaii
tcir felldu fpä til byriar h. e. 5'or- prodantur. Eademhijl. Ind.ltb. ^.cap zr.
tium divinatione ufi funt, pro utproptereamajoresnoflriömmum barbaro-^
fecundo vcnto. Sed hoc genus rum immam^ixni cenjeri non debeant , tum
divinationis vita jam Commu- inultarum gentitim aliarum eadcm ^ Ji mn ioti-
nis cxpiofit ait Cic. lib. 1. de diVmat, gemajor ^fueritfacrorum audelit^. Blota,
Kfagorumitem^ Sacerdotum, qut vilcn- proprieijl höjiias innnolare ^ facnficare ^ Öf
damen hic nominantur , refponja ^ inter- "Vtäimario fangvine placare. Blot, idolo'
pr etmcntapcrindef al fa; T otZ(\ue 2idcQ fum cultta. Jpud Vlfilam autem latmi
res eft invcnta fallaciis ^ äut ad quae figriificatu acci^ttur pro quoVts cultudmno.
ftuim, aut ad fuperftitionem , aut Bceto. hnds{nd ) Tacem patue redi-
ad errorem. Qc. loco pr^diBo. ,Jdeo ta-^ mere ^h. e. annonam reftitucre. T>eos quippe
men polens erat in Scandianis nojlris , hoc iratos non minorem jhragem annona cantaté
fafcinatte rnentis ludibrium , ut quicquid eo edidijje credtbant , quam (thojlilis exercitus
prcejcriheretur j fanBl^inw féi éxequenduni regnum yajlayij]et.
putarot., Ita cum nobtlipmum omnium Eg cm utléndur ) txtraneus [uni
puerum ftbi hofliam dcpofceret Odini mmen ^ I^em fupra eap. 4. avo ejus materno Jn-^
fortibm conjultum , nemhmi percidit crudele g^ntyro , ^ ctteris Jnd^imijihis , öbjtBa-
pojlulatum : fed inter duos puefos regtos , no- Vtt Hialmärm. Sed an icqua fuerit ijla cri-
bilitate pares , uter illorum maSlari debebat , mimtio , "vide qu<& ad locnm iflum nota'vi'
tant f an ambigebant: & ne in hac eleBione péc- mtis pag. 61^ JJnde , qud hunc faciunt , peti
caretur jeju4 arbiirtoremLommittebant j qui pojjunt. Et infra etiam cap. ad jT,
mnquam antea injujlani tulerat fenten^ Han lietti hernadi mnnuila hujus ar-
tiam. gUmémi habentur. Jliam prMerea caufam
Blota Ikylldi faeini) Germams, habuit fieidrecm ,cur fe extramumdumt^
Celta^ , GaSos > plnrtmafque gentes alias hu- ticet Åfajores eju6 totam injulam ^olltt^lJ
mants quondam hojliii > Vii^ Juu litajje jgra- tenuijfent^ Ca^Jo juippe aVo materno Jngan-
1
c AP. XI.
ijro , cum unäecim fratrihM in ©Ättl^^O / ttis Oiinm , anmnit uhertatem reJHtuefit I
ahHialmaro & Jrl^ar-Oddoy tota eorum au^orinöflröhaudmemQriitfimXudibikefi
hereditä^ in aliomn ditionem cejjerat. Filta crudele (^fangVmamm numen tm deyotwj}
mitem jfngäntyri pojlhuma Heryora > ^l- fupplicem imi repudiajfe.
deigiohur^in Gardariike ^ apud maternum Rioda (lalla) vide notdé ad Cautr.
ayum ^lartmarum^nata ^ educata , Hauf- Jaga. pag. 63.
Gaf l^ji Odin oc val t>an allan)
/>. e. CadaVera Cécfonim , Odmo facra Jpjpm^
udo regulo in Gklis^^aD mpfit , nec in
gothtam fhe Smalmdiam unquam yenit,
£(W5 flim HeidreCtis , in GleJlsVaU natus , ét ^ quemadmodum Vicarum ngem , eadem
& apud GiJJurum enutritm , nec ipfe ^d- folenni fomula , nu gcf cg I ig Odin,
göthiam Vidtty prinfquam piratkam exer- fuj^endtt Starckatherm. Gantreks /a^a
tens Haraädum accederet j ah eoqne comi- cap. 7. ytfana hitc cacis Scandianis fuit
ter exceplM , partem regn cum filta accipe- perfuajio , in pr^lia intrepide ruendt j quod
tet. Fame yero regtonem grayiter affligen- certa fibi , pojl mortem , tn atda Odini 3 yitit
ICy cumj pro rtdmenda annona ^ facnficio beatd pidmtå conJltMa arbitrabantur : cui
adjudicatuö film ejw yehementer a midtitti- nonmnuscifforum jlr agent ^ quam ymcen--
dine depofceretur , hoc eum {^r^textu ipfis immfortunam cordi ejje , perjuafum habe^
fubtrahereyyoluit extraneum fe profitendö a bant. I ta f diteet mtjercs mortales oa^ca'^
juo iafjtmn beneficium exigere nuh jure yerat humant gener ii hoflts , utcade & Jan--
poterant ; cum tanten extranetiå reyera non gyine manus imbuere ^ jujlum ö pium tf.xi-
t/fet ^Jt maternum ejtts genw rejpicw. Jlimarent.
Sagdi Heidrekur fina aetlan: J
Infigm perfidia ^ crudelitate in focerum fu"
Um Haraldum uffis hic efl Heidrecm ,
\lzg)mag Fadrkonu mans^i^.f.
focer. Dom m^g y gener, Syitr mag
affinis. Magkona, mulier qu^Ulet <id^
quem bonis yerbis circumyentum pr^fidio pn- pnitate conjunch , ut Frae ndkona confan'^
mum mtdaylt , mde yi aperta é medlo r^fiu- gyinea éjuMtbet. VlfiU magus puer Vel ado^
. titjCumfilio, regni heredey& ctyibns fideho- lejcens ejl: auElon mflro infra cap. 17.
ribus ygrata4 jcilicet Odino ytäima^ procu- Mikill cr (a tnogur a mars baki.
raturui, An yero egregta hac pietate placa^
Cap. Xn.
HEidrekr Kongur giordifl:
miog rikur oc ägi*-
tnr : han var opt i hcr-
nadct huorc fumar for han til
Saxlands med hcrnadc.Oc cr Saxa-
Kongr fpurdi bad, giorer han
mcnn i moti honom, oc bydar
honom til vcitzia, oc ad hann
villdi frid vid han hafa: oc Jiad
fsiggur han. par få Heidrekr K.
ri/f mdcf ttcj/ cd> fi>r efoni/
mar fordan tiU(ga)clauö/ oc& ^air^
dotcer
c AT. XII. 1*9
dotter KongHns vaend ad aliti; fce^mm^Cliét^Otttt/fommtiW)^
i>eiiTar meyar beiddifthan; hun €f Ct Dct)f (tg : tjjCH be^draDC ^an /
var honum giefin. Varna aukin fd ^cmc tiii f^uftm l ottcé ti^åv
vitzlan, oc for Heidrekr Kongr Qåfiéo^^0^t\^i\^/ OiS^^. ^OtMHt
hcim med giafir, oc dyrgripi- for ^em tCJClt/ mcD Itlljcfct ÖOD^ OC^
fiar. Heidrekr Kongr giordiit nu l)t)rbarc fijfer. 9)anmtC(^ mftOt
n ikill herraadur, oc jok miog
rike fitt ä marga vega. Bolkona mongakDc^» ^an^ljufrrubc^draf<
hans bdddifl opn ad vitia frsen- 0)'taattbcf(JfiaftnafrcnDcr/OC& jf^O^
da fina; oc liec Kongr tad nUltÖCtUftcrkt ^cmiC t^Ct. (Jtl gau^
epccr henne. Eitt finn for Ångan- for (^cmie^ ftiuffort ^in^antJ^r nieD
tyr ftiupfonur hennar med ben- ^(imc / Oif) bi€\m t^tt^Hv kn^C m
tii, oc duoldaft taa l^ar leingi, fommavtn. (glamma femmat fet
d. tcttafumarforHeid. ^)eii)rcecri^cmat)/oc^fomtiU@a^:#'
ihernad, oc kom til Sa> lands ad tauD cmO( &0(?Cn/Utt |m@n>crfaDcr^
alidnu fumri , i rijki Haka mags ^afc^ Vii^etod) girf t^cr <ntCt n;cfte
fins. Eingi forniofn fyrir honom , for ^lOrtOUl : fl) ^mi fmj tiU UmD^
oclenti han Ikipi fina i leini vogi févbovqai>cfinffcputimlétti>CVmn/
einum , nxrr
kuolldid geingr Heid. äland,oc OmtMC(\^åtf}a\\Upp pålmt>€t/
nxr til Kongs b«ar,oc eirn madr ftelf annan / od> imiät^ (^at)etl/ OC^
■med honom.* Heidrekr K. geingr girf gutaft tid fm T rotmngj Olaf^
til Ikiemu Olafar Drottningar, ^VUfm^}H/ Wavmxé fötMtfD/ ,få
konu finnar, oc hafdi dubikufl, att uigcn bUf ^onom tvatfc. ^74r |)att
oc vard cingi madr var vid han. fom tnn i fruftugan / fa9 &an att Ctt
Var Kongi geingid i ikiemrauna, M ia^ CCf)fi\f i fml}UfiVl\éfamn/
oc fä ad madur hnyldi i fadmi ko- OC()f;anJaDc fagert l)är. "^^Cn foill
nu hans, oc hafai hår fagurt. Sa folg&c ^onoui faDc att ^)ei&refcr p(Ä>
madr er med Kongi var, roa?lti, gaDcsioaraj^cmDgiviguti muiDrc fo^
ad han var hefnifamur r.m n inni fcr/ocf) intCtofta(;afWafd lcn9Cbc/
fakir; ac hefdi opt Ikiotara um tändtfi^, ^Jtmn S)timUr fcit>C fi^
radid? Konj^v quadft ey tad gio- t^Ct Ct) göra ttJiliay tJt^autog ftMKil
ramunda. Sij dan tok han fveinin fin %h}ant\)V / f om [å^}Od)fåf på Cit
Angantyr, er lå h pallinum; oc pC^ii / 0(1) ft at m af f^OW m
Ikar eirn lock ur hari beflfethvyl- fom ^WHaH Drottningen ;
di hia drotningu: Epter l-ad fnyr tfe^r mcö gicf i}m Ut Ui) lliDcr tUl
han ut, oc badir l5dr,oc alt til |Tcpcn/f;afiDanDC-^ntcDfigbaDepi(*^
fkipa, oc hofda med fiet huoru- tcn ocf? ^arlöcf tu Om morgcncn cf^
tueggia , fucinin oc harid. Um mor- tcrÄt!?/ lägger ban fmnXHi ^mm\*
^^unin epter , leggur han i Kongs gene; §amn: Kom td a(t folf et bonoill
l^gid: Gieck alt folk a moti
till mctcé / cd) tUlagaDc^ Uxiitfmt
honom , oc var vcitfla bttia. Hcid- ^)ca)refcr (d«r fuimm
R rckr
ii^o CAp. XIT.
'ckr K. Ixtur ftéfna ting , oc l^a ti\i^ / cd> wav ^onm t^äv fa^t / att
var honom fagc andlat Angantyrs, ^ané fon %^^mU)V Ivar mcD Ctl
med bradam atburdum. Heidrekr brdDoD öflt)DCU. Söaetmig tijt foitl
K. raxlcr,filgcd mier l?angat fem fan åv bcc^Vd^mn/ faDc ipciörcfcr:
facirnin er iardadar. Drotning ^)rotnim3en faöC att t{>ct flullc f(5r/
quad , haunum mundi t-ad härma ita f an5 fcrij ^ tDlll ^a» rdöa»
auka; han vill ^6 rada. Oc fem 'TtåV i^C tOWAM tlii 0ftcn / ^on
komid var til leidefins, var jiad itarupfaftaD/Idgt^cir itttingiDu*
opnad: var tar fudpad dukum , far infwcpt aidrtfc ivorc aftagne/
oc er af var tekid , ti var innan (d^ tl;er in Uti m fmiD. ^Onungcil
i hundur. Kongr maeJci:illa hefur faDC/iUa drmin fon nu férbl)tt att
na fonur min Ikipaft, cr han er fan 4f bUfJl?m tiU cn l>«nJ> JÖ^CD tfct
ad hundi ordinn. Var ba fram fanima fcDDc tfec fram pliten Sinöan**
leiddur fucirnin, oc fagdi Drott- t p 00 forbrdÖDc ^peiDrcfcr Orott^
ninga huor fuik han hefdi af timqm ti)C (mit fan af f cnnc f at)C
henni rcint; oc med aullum ar- font/ fort^ltanD(f5 furu alt tt)ar tiU^
burdum ; oc bidur nu koma hucrn Qåm<U ^CltnUx befaller attftt^ar
tann mann fem innan borgar er CCben fcm failé i bor^^en/ iMc foma
oc faekia matci tiogid. H m.Tlti frampd titigct. '^mcn dr ^åv 4nil
hani eingi cr med gullbfar cnn framf onimen/ faOe f art / UlCD 9uUgo#»
komin.l^a var cpterleitad,ocfanfl U ögnefltJarf» 4d 90av eftcrletat/
icina fleikara haufi cirn madr, CC^ fan£^ en Uti <tt pefarcfué (Wc )
han hafdi diupa hufu. Marga un- fom^al5eenWupmi;papd riä.5<>i4n-^
dradc huad han Ikilldc til tings UnDraDe fwat) fan ftulle Ö^ra
eiga: Oc fem han kom til tings, tt)iD tinget. VöV^mtm fram bc*
bad Kongr taka af honom hufu- faltc Konungen taga fuftuanaf fo^
na; oc fuo var giort. ta mxlti nom/ocf) tff giorDefd.<?dfal5C j|o<^
Kongr :hier mcigi tier tan fia er liungen/ far U^d^Cn t fee tfm ma«
Drottning vill helldr cnn mig: fom ^Drottningen me^r {dllcr af dtl
han tok ta lockinn oc lagdi vid mig. ^)antogtd fram fdHocfen/
hatid, oc atti tad faman. Heid- fett cmot fdret/ OCf tOttl tfft
rekr marlti tå; tier Haki Kongr, ofttxr en^« fat>C 5peiDrefer: f«
oc riki ydart fkal vcra i fridi Kong ^)afe/o((> titt riife/f|aUtt?a*^
fyrir mier, cnn ydar dotter vil ra i frip för mig i mena tf in Dofter
cg ey leingur hia mier hafa. Sij- mö iag intet lenger fafa ^00£? mig.
dan for han heim i riki fitt, oc ©eDart ferfanfemi fittrijfe/
fon hans med honom. Eitt fu- fané fon WKt) fonom. fommar
mar er Heidrekr Kongr vari for j?0tig 5peiDrefer i f emaD / OC^
hernadi, kom han lidi finu vid fouim meD fitt fo(f till 5pnnalanD :
Huna-land : Humli hiet Kongr cr ^ong ^Pumli regeraDe tf dr o\wcv/
tar riedi fyrir; dotter hans hiet ^Ct^ané mtCV Igwafa. O^i^
Suafa. Heidrekr Kongr reitti rcfcr lloflaDc tfdr pd lanOet/
tar
V
i
c Ap. XII.
151
ovart ä
undan ä land
Suafu dotter
mikid. Suafa
fumarid ,
oc
l^ar upprås, oc kom
Humla Kong, fuo han ficck ey
lidi fafnad:oc flydi
opp: tok han t>ar
Kongs, oc heifang
fylgdi honom um
var hans frilla;en ad haufti fen-
di han hanäheim til faudurfins.
A !bcim miiTerumöl ^vafa fon ^an
Hlaudur hiet: fxå'i{\: han upp
med Humla, oc var hin giorvili-
gafti. Heidrekr Kongr for \>a en
vijda ad heria: han kom nordr
ä frijland. Han tok ad herfangi
eina konu, ad l^eir ^ottuft aun-
gva fuo V3?na ficd hafa; hun
nefndifl: Sifka: håna tok Heid-
rekr til frillu, oc hafdi heim.
tom 0vm\:M(g ^om
Wfå m ^an imt tmM févfmiia fcit
tipp t !aiit>cfl S)(ii>vet(V tJ4r
^ané t>ottet (^mfn / ocf> mediet
mt rof» @ft)afa foi^U fy>nom om
fonmaven/oé mv^mé friUa ; mtn
m ^öften (c\m ^an ^emc till far ftti
igen» Itdc ion^t tl^ät cftcv foODc
Dnr, fot^té upp ^00^ i^ong
9)ei0utcv for tt?ipa om fråigoc^ ^cr^
iaK l^au tom tiärr till itt imo fom
mv i frijD mcD l;onom ; ti^k rdfft?tv
no^onftmt fcöt ^aDc: ^onfallaDf^
&fta ; 6ctim ^aöc JrnttiUfrilla/^c^
cap. xn.
BOlkona lians ) Uxor legitima , a
bol /fftSfo ^. thori confors^ Nä c-
nom ä bolc , taga en pä fdngen. Of.
LL. ^ireiobaie. 10. R 4ru tu fa^
iiwn bolDiur / tl;et 4r ortuge "prefte»
h. e. fl duo cohabttent , ^ fint co)iju^es, ter-
tiam joltdi partem JolVant prcfbytero»
Skiotara umradit ) Temermic fmt
ASliones nuh confdto as^ta , ^ infelicem J^ar i haci, cUa badin {lauj |)ä (kal han
plerumque forttuntur eventum : illie ^r<£fcr- i^cim h^åm famanfiåtra, dpd oe
tim quaab irajVmdiB^e cupiditate^ aut alfa quik, ella badin d0d, oc iua til l^ings
caJJet ,/i'$pfémet deadutteris in ipjo flagttta .
deprehenfts pmwn exegijjet. Hdc cnint
VindiSla Lekhus mftris licita. Vp^-
Erfdahalk. 6. Fl. JT. i, Sudrmanna LL.
Giptnmgarhdk. 4. F/. Feftmama LL^
Erfdabalk. 13. Fl. Hel/inga LL. Erfda-
halk 6. Fl. "Nu kan man annan taka
i fiangmcdkunu finni, ocflar han
yehmentim perturbatione propci femtur :
quibhs exequendu rufi moram interponä^ ,
exitum pocmtenämn fero deplorabif. 'Pro fa-
piente crgo hk fe gef^it Heidrecus , cetera
ingeiaj trucisj ^ VmdiSl^e cupidijiimi
fi5ia. Bulfter oc Blöja fkula l^ar vit-
rlcbaerä. l^åtlkuluoctolfmenn vi-
ta, huatl>ar er fant um* FjélUsl^au
femdraepin aeru, hggin ugilld dcc,
Siquis adulterumin thalamo cuiti
twd adulterum in complexu uxoris depre- uxore lua dcprchenderit , cumquc
>enfum fiattm ipfe mninterfecerit , injiigan- ihi intcrfecerit , aut una etiam cum
te pr^efertim aä hoc famulo i Sed lege potius illo uxorcmj utrumque compedi-
fi^ere "voluerit. Quamvis nec in le^es pec» bus conftringat mortuum & vivam j
K z aut
i
13* C AP» XII.
aut utramque mortuum , 8c judicio pradkatione commmwat Sahnanm Epifit^
filtat. Culcita hic & lintea teftimo- M(i[stlienfts lé. 6. degubernatiom DeL
nium perhibeant, & veritatcm ex- Leidc & maiinaleide^ Tumulus,
quiiac judicium. Si confticerit fa- fepulcrum.
einus, muléta nulla efto&c. Vxon Ydar dotter til cgeileingur hia
idem jus in maritum , ex locis mödo (itatis. n; cr hafa ) Et reSle qutdem adulterii com-
Fiide liquet cjuam coercita quoitdam fuerint pertm cmn igmnmm dmtfit , cum pojjet
matrimonia j&exeo aduUeria rata aut nuHa; mjuper jure pmi4S ab ipfa exrgere Violat^
pod in maxima GothiCtt gentis laude & de- fidei conjugalts .
I
CAP. XIII.
Enna tima var eirn Kongr lr\ ä f f;cn t^|^cn War Cll j^ommg
i Gardariki, fa er Hrollau- \^ föårbarijfe ( OJpfjlmit) fortl
gur hiec : han var H rika- jL ^Ct fJ^olauger / ^ail mv <rt
kongur oc vidlendaftur: Han må^ti^ ^Oimm ^atC ftort iau^
atti kona ta er Herborg hiet: mte^m cjWCV. ^Om^é ^VOttnin^
hun var allra quenna vinfsluft. i)^ 9)(thov^/od)^(^tC fm r)imc ft
tau attu tuo born; hiet fonur fiwarmaii Z^c dttttiihavmfomn
I^eirra Herlaugr, en dotter Hcr- t^Ctaé I^Ct i^^Hau^U / tcttvcn
gerdur: ^au vöru bxdc hin frij- ^pcrgerD. worc be^ge im;rf ct Dci;/
duftu. Heidi-eki kom i hug ad öcltge^^ortg^paDrcefonit^ftifiuncC
onita oll rad faudur fins. Han <»«&an ff uUé ödra all ftné faccr^
fendir mcnrt auftr i Gardarike , ad tii\ inttU fcim l;at1 fim månn
taka til fofturs fon hans. Sendi ojer t ©ar^afijfe cct> tiUbat)
menn foro, komo fram fcrdini, ^£fmt^mmmm^m^
ocfaugdu Gardakongi erindi fin ^C^fo/^aupp.ecnDcOu^en fotO titt
• I u -f L rr tonmu fram/ ocb fm for
oc vmattumal Heidrcks Kongs ^ar&afon^én fitt eicnöe /o(^ it)[„.
Hrollaugur tok bm femhga, ad jlap^ tiUbuD af ^oti^ ^eit)rcf . 5^o(^
fenda l^eim manni fon fin , fem lau^m mt idc mi)(t(t ijlaD %iv
kunnur er ad morgum ilkm hlui© éfmv/ att ^an flullc f4nDa fin fotl
tum. Frsendur oc viner vcittu attJpfoftfas^ {)()0é tf^JJlt/fomiiampn*'
hanum mikid riki, oc fueik han tmni^mvafmomc av^c od) onH
tå. tä fagdi Drottnirtgin: Htf- fttjcfcm Sr4nDcr of^ tt)ciincr/ faDc
ra talid ev luo; tier hafid heirt ^^^^^ ft^rt ri)fc-, OC^
huad mikell madur han er fyre ^Z^Å^ f^''^^^^^^^
r ^ r r II • aW^Drotnlngen/tbafftJmboitatt
morg fmlldarverk: oc muntu illa fåli / foimttåmv ftOtC tin^ mb (xtt
meiga fitia i fndi, cf tu hcfur fn4U&ct: 0* ff olcrt i intct funna ftttia
reidi hans: oc bctra cr ad taka jfrtD/om^an OllfWa' cDcr OWen tl^
irel bodum hans. Kongur maelti: äv t^tt m\)d(t bctVC at ta^a mm
' tier
Cap. XIII. 13I
t-
[Dier munud råda brottning, er ^mé titikit. Zu fi ait V å^a T^m^
YAct vilicd fyfa mii Jietta: oc \m^/ fa^C KoU^Cn/ cftCV tnfiäfat
jkula I>ier rada ^ ef vcl cr radid: fami;cfcttl;crmcD,Ccf> fli^OtU ^af>
cnnvelldarl^u miklu , ef vidydruft W a tiUt iov V C^(t / omti)Ct Qåt mU
um eptcr feirna. Sijdan er Hér- ^Dof^ ^afmv tit (m fl«ll/om iVij
laugur fclldur i hendur fcndi- mn]rom t^cm cftaäti), Zt}åt mcJ>
maunimm oc fara l^eir heinii Ucf ^CVim^Ct &l\^cbnt>Cni\^en^€t
Hcidrekr Kotigr cekur vel vid fiiei- anrtt?arDat)CtVo(^ ti)C fcvc ^em,fOciD^
ninum oc Utur han fedaft upp rcfcr uni>f4öliaDc pUtm tt^d / oct) id»^
med mikillri virdingu. Kongrun- tcr ^OriÖlli t^tr nyio\>aél(tOt: iDi rV
ni haunom miog, oc fao Sifkå. nm^/ C(i)åil^aU ^0\mum)tt (i: t^Ct
Enn liad var honom radid, ad famma giorÖC cd) @ift'a» S^ouom
han (killdi äungvan tan hlut fei- t^Ctod)af§aDrmrdöt/afthaii
gia er han villdi äd leindur vx- irfc ||uUef6r llOgOU UppCllbOfa t§Ct
ri. Heidrekur Kongr for i hernäd ^ail WiHc ^afa léuDt. ^an fOt llUt
i aufturveg, oc hafdi mikid lid; ^mnt)icfmfidiy\mt>im)dct^l%^if
oc er han kom i riki HroIlaugS folf: Ccf)nåxl}an UUlikou^^ol^
Kongs barnfala finsj tä ha^di taug^ hjfé/fom f^aDC fattf^onmit fui
laan tar fridland. ,Eri er Hrollaugr fou att Upfpftv((/ jjaDC ^an ti)åv fviH
Kongr fpyr til fcrda Heidreks tlUtr^DC iHoUaugcr fcnDc v(t) fiuc
Kongs , H feridi han menn ä fund mÄn cmot ^i>noni/ 0C{) boD^oncm tiU
hans, ocbäud honom til vcitzlu^ öaftcboDj- ^O^n rdDfrdilCiDrft^ mcö
Kongr ricdrt: um vid vini fina fitiammcv/om^imjluiiccmom^a
huort han fkilldi tiggia bod Gar- ©drDaf ongcné buMy cUer Cl) nmfl
da Kongs ?fli:fter menn letia han alla i\ffit)VttC ^onoitt t^åt if V ån / ocf^
ad fara, öc bidia lian minnäft bd^C l^onom mtmmé pd fni^ fatJCr^
å heilrjedi faudur fins Heidr. fag- QODa rd5» ©ailffa HjtCt \Utet ta^
difl: hirda tad allijtt, to hans t^åvm/(a\>tS^Cibtcm /faftiai}(ilU
rad hiclldi han alldréij; oc Ikal t\%^éi\c^méra^/ o(i)fiailm inx
eg ad vifu koma til veitflunnar. IDlffcrligcii fomma till gdftcboDet
Han var buin,oc Kongr bidur O^^^^^^^^t^^^^s^ 0{oi\m^(V
teim er npéfter voru; Hcidrekr tåt biu&a t^eiii fom ndfi worc . tD<^
Kongr Ikiptir ta lidi finnu i tri- VCUv jfifté fitt foiU ti C ^ocpav i ti)(n
diunga: var eirn pärtur tar, ad (tmftllilc Ulfm CCi) foxtCaViX
gi^eta ikipai annan t^diung haf- flepcil ; tl;mant>ra^»lDC &an mcö ft0
di han med fier til veitzlunnar- tiW ^åftéoUt ; cd) tl}m tliUc i)001pm
en tridiung Het han ä land gari- iM^mc^åuppiflnd^Omnåttam/
ga, ä (koga um nxtur^ oc hafa 0d)mvat^åv pä h\n\Up/omt^m
niofn um, ef han kirini lids tur- fUUDC t^cra^bi)TrdnÖ bf^éwa^élfV
fa. täfor med Kongi sifka, oc faformcöf;onom/dcf> fd^onim9cnÉJ
Herlaugur Kongs fon. Scm peir fon 5pfrlau^ur, )?iir tl)t eomnic till
komii til veitzlunnar var tar fiol- ^^^boPCt/ mx t^åv \m)<Ut fo\t
R 3 iiiertni
134 C AP.
menni mikid oc veitzla hin agiae-
tafta. Um morganin fem l>cir vo-
ru klaedder, oc lid tciria, t)ä
Voru tckncr marger heftar, oc ri-
da t»eir ut å fkog, oc fkioca fier
dyrochauka: ennerleidad dric-
kiumalijt>ä heimtafi: teir faman,
oc rida til baearin'!. Enn er Ikipad
varmonnum ifxti, ocbuid var til
drickiu , fpurii Heidrekr Kongr
huar vseri Hcrlaugur Kongs (bn fo-
ftur fonur hans ; fanft han huor-
ge. Hrollaugur Kongr lagdi han
mundi til leiks med audrum fuci-
nuni. Heidrekr Kongr var okätur
tan dag,oc gieck fnemma til reckiu
oc Sifka med honom. Sem l^au voru
tuau i faeng, fpir Sifka J^uij han var
fo okatur, huort han vaere fiukur.^
Han fuarar, cige mun cg feigia
t>ier terta: t>uy hierliggur l.jfmitc
vid , ei: leiner eige. ^ifka giordift
all bliid vid han , oc bad akafliga.
Jsa fagdi Kongur , ad han mä ey
Icinaj fyrfl: hun bad fao naqasem-
liga, oc fagdi henni: vier ridum
allerä fkog, oc drcifdifi: lid vort i
fkoginum , oc fuo kom ad vid vo-
ru tueir laman , Kongs Ton oc eg.
täfa cg cirn villgaulc,oc lagde cg
han fpiocinu , enn han (kaut vid fig
gina,oc beic ey fpiotid ,enn Ikap-
tid brafti fundur t -l^ähliop egaf ba
ki oc brå Tirfingi , oc gicck a moti
villigieltinum , oc drap han. f^a
liradift eg um , oc fa ey man hia
mier, utan Kongs fon; enn fu
nattura fylgir Tirfingi, ad han
/kal ftodva med vormumans blo-
di: hio eg I^a fueininn banahaugg.
Nu vcrdur tad min bani , ef Hrol-
laugur Kongr verdur Jjclla var, l^ui
xn[i.
en tofttii^ f i(!«Mt<«^ . Om möröoneii
efter dt^/ når t§e oc^ t^cmé foit
re Uåm / framiet)t)eé m^n^e i}äfm /
ocf) t^e niDe m i fFogen att ffima t>m
cd) fatfar. S5?enii emot miöDageii
^(SmtaDct^eftgtiUfamman cc^ rt/De
|cm till ftaoen. mältijDcn ttjar
tiUreDD/ oc^ folf et fatt till borD^/ fr
gaDe ^peiöreifr i}mv 5perlaugur
^ongcu^fonoc^ ^ané fofterfontDar.'
cd) faué ^an ide tgeu. tKoUauger fa^
te att f}m mo\M mva i^op meD t^c
anDre goj^ania att kta, konq 5)eiD^
ref r war oluftig ^eia t^en M^ew C(fy
gicf bittida i fåu^/ cd) (^ifta utcD ^c^
mm. Jtk tlje wore baöe cufame t
flugen / fporDe ^iffa ^tt)arfare ^aii
tt)ar få olu^ig^ om ^a» mu fmtt
tag ma et; fdtja tig t^etta / fabc ^an /
1 1) tfeAr tigger mitt liif nJiD/ om tu icfc
fluUe falla tf et {6nu eiff a ftiSlte fig
nn;cfet bliD emot f onom/ ocf) rotUecu^
telig weta f waD t^etmv. 3agl; fati
icf e (enger téUa ti)et for tig / faDc
fan/ efter tu beDer få imierfigcu» ^i^
riDe till (? og^ / oct> ffingraöe^ttJdre
folf t iTogeu /få att tag cd) Äongen£?
fon worom allena tillfamman^^^^d ftcf
iag fee en widgalt / oc^ vente på f o/
nommet) fpiutet/ men fan ff ot tfeti
tiocfa fit)arDen emot / fåm fpimet
bet intet på / cd) ffaftet bxaft fonDer :
tå fprdng iag af f dften/Drog ut fuer^
Det ?:irfTrtg / gicf emot mil^aken cc^
Drap f onont^^d fdg iag mig um/oe^
fdg ingen f oo^ mig / utf an j^onun^
genéfon. Ocf) efter ^irpng fafwer
ten naturen/ att fan (Taö ftiHaé meD
mvmt mannabloö/ fdgg iag ta
gaffen banaf ug0. ( m^^&r ) cd) biij^
n?er tf et min bane om 5long IHollau^^
gur \åx tf et tveta* Z\) tag f aftver f 4t
vicr
1
1.
I
c AV.
▼icr haufum hicr fatt lid moti
landhcr. Sifka griet farliga.
Epicr utti dafgen , I å menn (atu
itvcrdiickiu, ta griet Sifka; Drott-
ning fpirhuad hun hat-mar fofart.^
hun qucdft ey P>ora ad feigia;
Drottning bidur hana blijdumot-
dum, oc hun leiger henni ålegad
Heidrckr K» hafde henne fagc.
Drottning ftod upp, oc gieck
til fataburs fins, oc vafdi klse-
dum ad haufJi fier,oc griet (är-
liga. Kongr fpurdi tui hun g'éck
fo ikindilegä iburtu: ftod Kongr
tå upp oc gieck epter henni ;
han ^piJrdi I^ui hun griet? Hun
fagdi haunum bau tidindi er Sif-
ka hafdi henrti fsgt. Kongr fagdi
ad han hefdi t>ad illa giort^ oc
quad hann I eff gialldä fkalä. t>ä
liec Kongr källa til firi t>an mån
cr ried fyrif hird häris, oc bäd
han vopna lid (itt, oc gänga ut
i grafgard. Enn fem beir voru ut-
gengner ur hollini, grunadi Heid.
K. huad verid mundi hafa hliod-
maeli l^eirra Drottningar oc Sif-
ku. Han ma?lti til finna manna
hliort , ad bcir Ikilldu taka brin-
jur fl nar oc vopnaft:, oc gänga ut
um bx\n. |jeir giorda fuo; cnnet
l>eir villdu utganga , var HroUau-
gur inngangandi oc bad Heidrek
Kong gänga ä cinmxli med fief.
teirgangabätil grafgärdfins; enri
cr Heid. K. kom tar, var han gfi-
pin haundum j voru hendur hans
bundnar faft-, enn fiotur fteik ä fo-
tum. Tueir menn vortt odafter ad
Jjcffu vcrke ; kiendi han t>äad t>ar
voro teir menn fem han hafdi Icifl:
frä bana , oc ur bondum, fem iyr cr
^tffa ^råt tå bitmiiqm . ftcr om
fca^én/ ndr t^c fäte ^fttjcr bort»/ ^\\\t
(giffa 4)rötniti^cn fporöc ()warfi5/
^on faöc (tvj ei) tbota fÄiia t\)ct ;
'Drottmn^cn baö \(\mt m t» blif^e
&vt>t^tv om/ oct) ^Oii fa&c for ^emic
alt ti)ct ^om ^ciöref ^aDc ^cune
fagt fDrotniiKjéu (toD up/ ocl) tft
i fin fatcbur / ocf> tt)cfoc Hådcv om fitt
^ufftJUDocf) grät bUUtlU}c\h töiiun^
qenfporö^ ^uarft^rcbon ^irf få l^a/
frciiaeii bort/ oc^ ftoö upp ocl) ^iirf »t
efter Jemie/ cd) fporDe l^ttarforc ^oit
grdt ? ^011 fuDe ^cnom t^c tiDciiiJer
fom @iffa l;at)c Jicime fa^jt.^ajt (^af/
iver ula aiort faoe Mon^m / ocl) bor
fa (Tam t^drfiJrc. let ^Ixu (tvap
f aUa till ft^ fin ^ofmdftare ort) be fal*'
tc ^0nom tvhpm folfct ocb in i
luft^drDeiK '5^ar t()c itjore ut jd juc
utur lalen/ begruuDaoc ^JeiDrcfcr
^ttjaö ff)et fl ulle ^a\m mvit / fom
^örotumö u ocl) éiffa fiaDc i)jt)i}i ae
mt> l;iDar auDra om / c6) befalte fi^
na mäm i t\)ft^ct / taga bryuior pd/
oc^ fDdpna ft^/ oc^ f^a ut om ftaoeii.
"S^c giorDc fä/od) udrtl;e Wilic ^4
ut/it)ar i^ong^Hcllau^r ocfe till rcDj
attgd ^« : ocb baö Kong ^eiDrer fJ^
ma oc^ tala nögot mcD jtyj t dufliq^
^ct gmgo t^dr meD df ("ftödr^
Den / oc^ ndr ^ong $;)cii)rci:' tom tijt/
tt)art ^an t^dr ^auövjripeu-, pd l^anef
{idntjer lat)c t^e ftiirfe bauD/ oc^ en
ftarf fidtter om fötterna» Ziid far/
lar mvt mjtHt pfri^e i t f^én fj))lan j
oc& Um Jan tl;em iaen / att t^c wo/
re t()e famme fom Jan l;aDc löft ifrdii
bano oc^ DöDen/ fbm forr dr fa^t.
^ond^oHauö Utföra ^on^j 9)cii>^
lagt.
1^6 C AP» XIII.
fagt. Hrollaugur K. lict fllytia Hcid. rcf Ut till ffc^m/ tlö t ti fom t^t
Kong til fkogar, oc i pan ftad, ft)Ore m\K att (^afwa till tåmvt
cr teir voro vaner ad hafa til pla^V 0(1) bcfrtltC att uppfjdtl^ta ^O*'
reffingar, oc bad ad hcingia bann nom t^r. il^V tjc foro tlU Wå^^
bar. Hnn fem l>eir foro frå bae- Utur ftaDCU IIICD Kon^ ^JCiDrcf/ f 0»M
num med Heidrek K. i^a tuftu nio^an6 m(5micf(crt|>cmtPi;9a!il>c/
cpter >cim menn hans allvopna- mcD fuU tt)apn/ ^afit?ant>C£? ^ailÉ?
der, ochafal^ar n eiki hans oc tti^anev/ cd) luDrar/ t)läfant>C^
ludur, oc bliedi i af äkafa. tetta tl?4l' t fcftcligm. ^fctta ^ora t§Cta^
hcyra l^eir fie-lagar, er å Ikogi- ftaUbroDer fom WOIC i jloöCn / 0C&
num voro , oc fekia ä moti med féftccmot tl^em IllCD frtö^rop. TOr
her opum. Enn er menn Gärda- '^j^afotlvjcn^folf fä 9c att tri^^J^r
kongs liå ad her fokti ad l^eim a foftc Of f tl;cm af cUa fuÖOr/ gOfWO
allar fijdur, flija peir: enn tjcfigpd|n[t;cftcn: 0Cl)©i5tarna tO^
Gautar toku Kong hn oc leyftu : 9ofnitoöO(t)loftel;onom.^cC>atl
fijdan reka i eir flottan, oc dre- l;ipetl;ccftcr tfcuifom f[»)DDe/ 0C&
pa marc manna. En er Hrollau- träpC mänga aMi;em.^]^ir5*^ollau^
gur vardvar vid, flyddi han ^tv mm^(^ mvfc / fi\)tt)t ^an 0^
tiMkogar, oc alt folk med ho- till iTogcn/ o(^> alt folfmcD Ijonom,
nom. Heidrckr tok par herfang ^)CiDrcfcr tog t^4r mtjcfft fn^^rof/
mikid, oc for til Ikipa finna; oc C(f>fortlllftna ftcp/ ^afwanDcemcÖ
hafdi med fier fueininn Herlaug fig j^OtlQCn^ fon ^J)crlaug / tjm ^a«
Kongs lon: oc hafdi han fendt ^iDcfcnDttllUfecm fomtjlogmlagc
han til finna manna er leindufl: for6orgaDc.<gcDan fcriar5?ciDrcfCC
a Ikoginum. Heidiekr heriar nu i(^åvtatomC\^Viif(:/ ^mvi}mf0V
a riki Gardakongs huar er han fram. S^cUauöiu- väöflår nu nK\> fm
for. Hrollaugr rxdil nu um vid ^Dfotttung/ oc^fvi;faftcmå'nn/^u<'
Drottningu fina , oc vitruftu men ru l;an ffall häxa fi^ dt&; om f^m
huerfu med Ikal fara -huort han Ikal ffaUfiJrafrigrmot^f/tTCf-, f4i|ait^
orofto hällda vid Heidrtk : oc quad tCé ftvj for mf}o ^a^m fport at^aUÉf
fighafa fpurttil fans, fonur hans fou iVCVCi Uifwa/ cä) t 5pCiDrcf^
yxre lijfs , oc i hans valldi : oc mun WdlD : CCl; IWU inut ftOtt afta
honom kikialijtid fyrir , ad diepa att Drdpa f;onom/ thdr fom fan Drap
lon ockar, er han di ap brodur lin fm egen broDcr faflofam ^ct åv
faklaufan. Drottning lagdi:herra, Witt rdD / l}Cm faDc ^rottningm /
1 ad er min
fcndimcn tii HeuireksK. oc bio- ^ciDrcf/ ocb biuOen f onom f6rli)l^
did honom fitrter, oc flijkt af mng/o(f>fiijftaf n)fet fom fan ftclf
rijki er han vill. Nu er fo giorti mllbcgdra, ^UU>ar fägiort/ att
menn cro fender til Heidteks K. fotO till ^Ong $)m€t meö
med faettaibod: oc pa var ftefn- f^rlljfning^tillbuD: OCl) Wa r fatt Ctl
dur laettar-fundur. Oc er l^eir flfllJtfdK tfCfluUc (omma till fam^
fun.
cap. xiii
funduft, varJljad af Hett, ad Hrol-
laugr Kongr gipti Heidteki doc-
tur fina , oc hafcli med henni
Vindland , oc ofurefli i gnlli oc
gerlémum : eptcr l^ad (kiliaft ^eir
med vinattu. Heidrekr Kongr for
nu heim til rikis fins , oc Kona
hiins med honom» var t>a efnad
til niikiliiar veitailu: giordi Hdd-
rckr Kongr brudkaup dtt til
Hergierdar Kongs dotter, ^ui
naeft takall: med teim godar
after. taLig Heidrekr Kongr oc
Hergicrdur attu dotter til famans,
(il hiec Hervor , hun var quenna
fi*ijdufl: b<iEdi ad fiå oc i ollu au-
dru. Hjn fxddift upp med t>eim
manni er Ormur hiet, godur
madur. Enn er Heryor ox upp,
Jiä nam han ad fkiota oc fara
ttied vopn: hun var aiikil oc fterk
fem kaUmenn,
37
man oc& fotlijtaé. Wt t^c t^åt
m^tteé/ wai' tf;ct t forlfjf ningen ttt>
öifwa 9)cmä fm mm m fyipxn /
ccf) lauttt ^cnDm mcD Jcnnc/
«?fn?crmä(tan mi;cfcti ^i)t(^
6arefafcr. Z^äv efter \UUi\ét^cåtfy
mct) tDf nflPap. Kong ^ctDrcf for ^cnt
i flit riife/ cä) f^ané tmcnmmtt
^ufmi mcD ^onom ; ia^mé tå tiU
5pcti)rcf bröllop mcD ^^crgcrD / Kon^
!KoUaug^ Dotter. OciM^^ff^c t^tUv'
(igen tiU|amman/oc^ åttc en Dotter
fom ^ct $)ctmv» ^^^^ mdet
till aufeanOc oc^ alla dt f^^fwor oc^
fémé ^on upp ^00^ en ^ot>^ vMi^
man fom Jet Or mer. n^r 5?er^
mt wäxu upp/ mntc Jon ftg till
att fliuta / oc^ fara meD tvapn. 9pcn
mtfm tillwd^t/ cc^ ftarf fom mf
gon manf^perom
Cap. XII I
HAn (kaut vid Sigginu) ^igg
ciUiis e (I ftrro impenetrahlh^dkitur
4/i<t4 ink , horn ti^ horond. Vilkina Saga
Sigurdur Svein var firirteim of alla
hiuti. Hans horond var fua hart lem
Sigg villigaltar , at xngilkonar vopn
mattiäfaefta ,nemamilli berdana,
bar var hans horond fem annara
manna./;, Sigurdus juvcnisomni-
busillis prxftantior fuit. Cutiscjus
tam dura ut callus apri , adeo ut fer-
rura rctunderet , nifi inter humeios,
ubitam tenerafuitut aliorum hö-
rni nu m. V^r^oy iJ^ä cutk fitis ohrlgef-
cemdicitur ettam fuardi , uti terrd fupér-
ficies , cefpite & radkibus concreta.
Vafdi klazdum ad haufdi ) Lugen-^
tihus legerii aut modtim dolendi fruflra prte-
ftripferis , fuas formuUi fuos geflits ipfe cä-
pit luSlus äcerbior, cjualis matrum in
funerihM filiorum aUt conjugum. Ideoque
nihd attmet /par/os auSlortim löcos conjulerey
quomdo Imc äut iÉa fuos luxertt : cum
mmbus riotum ftt plefArume^ue luElum ejfu-
fum ^ impotentem txijiete.
Oc Vinland niied henni) Nbtetur
hk VfnUtidiam W Véndm ad regem ^J^U
pertimdjfe.
4
138 c AP. XIV.
HEidrekrKongrgiordift na T/^ Dtt^ ^tMt ^iOVM lltt
Cvxgm af fpeki, fo oc 1^ mj)cf it uampnfumu^ af fm
rijkdomi. Han lietci nu M^lk mjf^^Ct OCl) rufcDOMU $)an
hernadi, oc famdi riki fitt oc fi- ft)4nt5coc[) muijcn att farai!;dmaD:
dadi cptcr i>ui fem H giordu hi- fti;ranDc^ fitt n)fcnicD vjoDa feta/
ner agixtufta Kongar. Han bio- fdfom t^t båftt CCl) fci tlimftC ^tv
tadi Freya, oc tigaadi hana meft immW tå ^OVtiL 9)an {]iCYtcftOVt
at ollam finum Godum. l>ad var bbDojfcr till ÖUDimiaii Sngga/ ocf)
fid venia ad raka cirn goic, t>jnn Di;rfaDcf;enncni«ftafallafi/na^3u«'
ft^Ellän fieck; oc Ikilldi alahan, t>ar.Dc^tV>art^Ctft|DiVdma/attta/
oc giefa Frcyn , til arbetar , i upp- t^CU ftoxfta öalltmÄ flUlöC fd/att .
hafi' manadar Iu>(T er Februanus ^éM/ OCl) Cffra honOUUlU Jd^Cja/
heicir:" ha. (kiUJi blot hafa til Hir- for goD (l)rfa OC^ af^lfivdjCt /Uti 6c/
failldar. Kongr fagdi ad I efii gol- ö»;nelfenpd 9^j;cmanat.ci; fil jTiilIc
tur vin fuo heylagnr, ad nienn 111^ Ö^^rabloDOffcr tiUlljcfaocl>n)4i<^
fkildc fyrer betta ofFur kunna ad gäng.^onim^en faDc att t^cmic gått ;
d;ema um 611 (lormal. lola a- VOm fä {)(U^/ att maw \'6v t(f} cff (t
pcan fkillde leida btnna farna ftuiVffuikhmmvåtttéimutiaiia
golc til Kongs: logda menn \>ä (it)4ra faf er. 3«t^»<tftoa ffulle galten
hendur ifer bufl: hans , oc ftreing- framlebaé fl5r ^OllUngCU : iaU
da heit. Heidrekur Kongr ftreing- tje ^4ni)Crna ^ftVCr ^aué Uvfttt/
di heit, oc luor ad ingin madur OCl> giorDe löfte. Kcng ^pCiDrcf ^iorDe
fkilldi hafa fua mikid ofgiordt t&CtiaffC/Oci)fWOr /att ingCIl ffuUc
vid han, cf d välld hans kixmi, ^ufn)afåJ11t;cfct|l)nDatmOtfl3^tf;4r
ad cy fkillde koft eiga, ad hafa §an fottlC i j)ané tt>dll O /att f)Oncm
dom fpekinga; [Han hieltt>a med tcfeffullc ftd frijtt/ att forfwa fill
fier tolf fpekinga, er (itia Ikill- faf UllDer t^Cft)ii(aé Dom: C ^au f;o(t
du yfer ollum vandamälum ] oc tåtoi^ VCifH t>cf) i^VffdutiQa tonuv
I^an koft annan, ad veia i frid te- ra/ fomftuUcftttiadfWer aUaftvd"
kin, ef han-baeri upp gatur i>xk rafafcrj ^Uifft (llllld^an Oi; t^ce
Kongur kinni aungva urlaufn. n?ilforet ^afttJa/ att blifwata^mi
Eingi kom fo vitr madr ad bera fri/D/tf^d^' ^anfunDcbdraframfa/
upp gatur, ad han feingi ey ur- tam ^atOt / fom ^OlUmgcn intet
laufn. Heidreker Kongr var rik- timt)(0a\\xM)tom ingen fd Hot
lundadur. Gieftur blindi hiet ma- fr am meD g dfor / att an icfefict be/
dar rikr i Gautalandi , han var |TeD&. ÄonUttg ^ejDri^ tt)ar mt)*'
hinn mefti ovinur Kongs: oc cfet ftnnri|fer. ^cf^cr biinDc^et en
hafdi h an opt heitid honom a- riferinani(^ctalanl>/^anftjar^c«*'
furkoftum, fyrir finn illverknad. nungen£^ (lorjla ottJdn; oc^ ^aDc
Heidrekr fcndi ord Giefti ,oc bad j<"0niUigcn cf ta (oftt?at^OnomonW/
han ad koma til fin., oc lagdi for fin tUgdrnin^. Konungen fa nöc
haunum dag. Enn ad odrum ^OWmovt^f 0<^ba\> f}mom toimm
kofti
1
1
CAP. XIV.
^39
kofti fagSf hart mundi giora tilif^/ Ccf> iat>C f}mm i>i>^ fft(»
mcnn til hans. Enn er Giefti ^Uic §an (rfc f omuia / få |!uilc ^ait
komu fjcfli ord, jaotti honom fdiiDamiim efter §ouoi}t. WvQk-
haorutveggiu koftur ovaen. Gie- ftCV tf}tm but) I t\)dti^ i)0\Wn}
fti botti mikid vand-racdi, ad bcq^C imiUvm ^(XVbC, $)Ci\{ ti)dtt
Ikipta ordum vid Kong; honom t^(tm\)dctf\tå'n^mVi^m(il(t(iOVb
hotti fa koftur oc ohknligur,ef mct)Kmmöen/o(f> att iJuDer^a t§c
han fkilldi hlyda domi fpekin- Wiifc\étm/i)Oitl)anid(iåmxc.Zl)
ga i |5ui fakir voro miklar ; han fi\\Xtefi\fcVWOYCti}mtmåii<kn.$)att
veic oc, ef Heidrekr Kongr mft^ OCf> t^Ct / om ^OmUlgCJt fdlllDC
fertdir menn heim , ad bxdi cfCCr ^onom/ ffuÖC bfec folf a**
muni hmt monnuiri oc fic. 9enl>Pm fm i fa^ra.
Cap. XIV.
An blota Ji Freja) Qn^ huc
fmuntVtde [upra cap. 14. nnjoce
fol^ i0 in notis ad Gautreks Sa^a.
Taka eirn gok ) Dtcehtur hk yerres
Jolagalc j fioä , in feftiVitate Jolm^facra
Fr^gg^^ hyemdia eo fichmt . Sujpicm etiain
fus [>ol?u^i?r<fet€r Verum itlum yenem, alitim
etinm fi^hm ^ adumhratum adhibitum fu--
ijfe : exinde, cjuod etlamnum in parafcheVe
Io{(a,rufticis aliijquemos (it^ pamm figura
yemsconfjcerej nofnine juhg^k^emKf; per
totum lultorum tempiis^ inter alia ferctda in
men fa exponere , ujqtie ad Canutl diem (13*
fan. ) Totoenim hoc tempore menfam pane^
perna alijfque efcidentis noFle diecjue oncru"
tam ejje oportet. acuavi namque relimjui^
mali ominis ^ & a majorum moribus ahhorrens
cenjetur. SacrorUm elJmicorum reliquiä^
h/t6 ejjfe , non Jine ratione^ cxijlimari pote/i.
TSiift dicendum (it , abolttis m ^rimo Cbriflia-
nifnio géhtilibus abomtnatiombus , homincs a
majorum fuofum injlitutis nonlibenter difce^
dentes.adumbrato hoc yerre rei ahquakrnme'
moriamconfavare voluijfe ^fme uUa tanm
fuperjlitione aut impietate. Qincquid ftt^
plures certe Verrem tjium fiBnm jiccmt , ^
nd yeriä tempus } cum femma fukts funt cre-
■
denda yfervant: Tmn partem ejus commi^
mtam in yåS Vcl Corbm^ ex quo Jemina [tmt
dijpergenda , immittunt , hordeoque permtx-
tam equis aratoribus , alteram ferVts Jlivam
tenentibus€omedendam reltnquunt : /pe forte
ubertoris mej^is percipiendäi.Sed de hoc fatis.
Hafa dom fpckinga) Laudabile
^ ueteris ' infiituti exempfum. Lic€$
enim fpffremusj/^dex ftt rex , homo ta^
mCfi eji 3 humant quid fubindepati
poteft; in ilUs maximc cdujts qti^ inter
ipfmn ^ alios controvetfe ftmt: in
qmbns illum aliormn jlare JcNtentia
jus (ff äiquum efl. Licet entm tam
generöfi fape ftt animi , täjtis in favo-
rem Jiii trahere non ^elit : qtiia tamen
hic peccandi licentia cfl , honori
famäs f/M reBius €072ftilit > qt^od ti-
moris fnfpicionis caufam ofmnbns
adimit , Jks aliorum arbitrio lites
fubftciens.
Han hielt med fier tolf fpekin*
ga ) Jam iride ab ulttmis retro tempo--
ribus morls fuitydpud majores noflros,
in omnibui controverfiis dijudicandis ,
tam in infimo foro^ qmm interme-
dio fummo , pr^eter pr^fideni , qt^i
S 2 i'd
14^ CAp.
in ijlo Hercdzh^fding^ inillo l^^g-
Jcl€&os(f^ optima fidei viros adhibe-
ri: ^uortim confcffm NembdÅo^/V-
qne diiitur ; ab JelcBis Jciltcet illis
judicibus i qui ab utraque litigantium
parte 7wminabant!4r Ande m. LL. ufi-
tataformula^Rzåi half ncmbd hiur.
Poflea tamen deprehcnfnm , magis ex
ujuefjeynonrequifita litigantium no-
minattone , dtiodectm hos judices au-
Boritate publica conftitm^hon incau-
fas Jtngfiläs ^Jed omnes juduandM :
ita tamm.ut litigantibns integmm
ejfety contra hmc 'vel iilum, ex hoc
ordine yexcifpcre , quempartium ftt4dio
teneri exifiimabant. Ita etiam duo-
denarium hunc numerum ?iegotiis ^
car^fis omnibm f^fficere arbitraban-
tury tit ne in Regimi qtiidem Sena-
tum plures [imul adhibiti fint qnam
dnodecim. ^tantHndem enim in caufts
expedlundis duodecim 'videre putabdt ,
quantum duodecies duodecim. Olafs
Jaga cap. 90. de Olao S^^^t-Komng^
Let han kalla til finfpekinga finna»
Olafur Konungr hafdi jafnan med
ferxiLenuvitrcfta roennj^eir fa-
ta yfcr domum med honiim , oc
ra:du um vandamal. Enn t>at var
■
ey vandalauft; f^ui at Kongi likadi
ilhicf domi var hallit frä retcoj
ency hly-di ac iiiorlamoti honom.
k e. Advccavit läpicntcs fuo?;.
Habaic auccm Olaus Rex quoti-
die circa fe duodecim fapicn-
ti/T]mos viros, qui in judiciis fcdc-
bant cum ipfo , & de rebus gravifl
fimis conlalrabanc. Qaod tamcn
perqaam diriiGile illis fait : Q^Liia
noiebat rcx å jufto declinare len-
tenriam ,5c tamen nonterebitalios
XIV.
*
contra fe fcntire. Ifle inqtidtn duo^
denarius fimnerus a primis temporis
bus ad nofiram memoriam duravit.
Nam ^ äuodecim, hodie ut olm,
Ncmbdam in judiciö confiituunt
neque plmes fimul in fenatum legit
Guflavus u4dolphu$. Gl/^oä idem in
Dania regno obfervatum fuijje ^vide^
mus. Vt autem amplior jam hicnu"
merus fit , negotiorum multitudo ^
gråvitas exlgere vifa e(i.
Til arbotar) BotaÖ^ boeta, re^
parare , reftituere integrititati fua ,
quod fraEium > ruptum aut quovis
modo male affeBum fuit. Inde in
LL. Bot mulBapro maleficio perpe-
trato, 'Bou itemeft fanare : box ft7e*
dicina. unde ^vulgäre illud tag 6ot
t^dr i\\ ficf fot q^i^ [aytitateni-
htl poteft ,ej]e charm , tran^lata inde
jignificatio botad amorem & delicias.
Ita Gormo Rex Da?2ia conjugem
Juam Thjram, in monumento lapideo,
"vocavit Danmarkorbot W Dana-
bot, h. e^ amorem^ delicias Dano^
rum : quamvis hoc aliUnde detorqueat
Olaus f^ormius in monument. Dan^
Arbotfr^o ejl raparatio annons ^ fa-
crificio verris procurata, quopropiti-
art Friggdm Deam exiftimaverunt.
Haralldm Pulchricotnm filiamfuam
Alofam hxbot nominavit, Olafs ja-
ga rap. I. in aufpit ium fcilicet felicis
amii. Et Fricus ^viBoriofus Sveoni^
Rex Jrfell itidem diBus^ob felicem
annonam.
Hanlictti nu hernadi, oc famdi
riki fnJMcnui alibi regum filios juni-
ores ptraticit fe dediffeyUt in illa militiét
rudimenta ponerent ^ gloriamque
opcs pararent ; atq^ie iis experimen-^
tu adfuejcerent , qu^t regendis • tum
tem^
Ca^ XI Vi 141
tcmpore crvibr^ conducercnt. Ita hk nigmatibus ^lo^ogriphis alter alte^*
. f^ctdrccm ^poftquam diuttirna pira- rum exercacrit , ut auBori nojiro hoc
tica juvcntutis ferociam pofmjjct , an-^ ^ jequentt capite mmoratum^ Lket
nique^ ratioanimumadrndiorart- autem Geftnr Blinde auBori nojiro
"vocaffent, regnofuo re&e inflitmndo tantum dtcatur "vir dives potcns^
gubernandoqne totum jc applkuit. rikur madur, nulla regis mentiont
Sedqmdnamilltidfmt inquies} Vico faSla; rcgem tamcn fui[je nibd prohi^
hic ifttelligi dittomm majorum ejus in beL Vox enim rikur derivatur a- nkia,
Bolms-d ^ Smalandidy quam ^ regnare^ imperare ; wde rike ré^
Ridgothiam [tDt RidgotaUndiamdi" gnum Saxo Grdmmat. lib. y pag.
3am f^pra probavi. Licct enim qu^t- 90. diferte hunc GejiiblindMm Go^
Jito forts reono opibus admodum thi^e regem nominaty imer quem
fioruertt ^ijii timen^ piraticam rdtn- SveonU regem Allricmn atrox
quens ^ hereditatem a majoribus in exarjfjfebellum narrat ReBe prx-
Smalandia acceptam pratulijfe di4'' terea obfervat Stephanins ex hoc
bitart nonpotefi, Iftius namquejuris Saxonis locoy j^lricnm ijhm aliam
admodmn ienaces quondamfuerunt^ tion ejje quam Heidrecum noflmmJ
idt illnd conditionibus longe nobiliori' Non pigebit uerba cjus adfcribere.
bus anteponerent : fitvtdcre cjiex hi- pag^ 12 j. . Geftiblindus Jingva Da-
florta OlaiTryggvafonij y Olai nica antiqua figmficat hofpitem
Crajfiiquorum uterque forts inregta c^cuni,c][oo nomine vetaibllimi
fortuna nji^vere potidffet ^ fed magis Iflandorum annales regem celc-
ipjos ftimula^vit fua fodarleifd h. e. brant, cui perpetuae cumSveonum
• ditio paterna. Olafs Saga. cap. '^6. rcge Heidreco f quiforfan eft ipfc
artlaegadhein^ta faudurleifd rtiin, Alricus> cujus hic mentioncm fä^
oddi oceggiu./^^f. deftinavi patcr- cit^Saxo) inrerccfTerunt inimici-
. nam hereditatem inucrone & acie ti^,cjuae tandem in apercum bel-
recupefare. annat huort (kar lum eruperunr, Tradunt infupir
vcra , ad eg (kal eignafl riki l^ad alt monumenta Iflärtdica , evdcjttum
til forrada, er l^eir fcUdo fra Olaf aliquando faiiTeab Heidieco Ge-
Tryggvafon , frxnda min ; eda cg ftiblindum , ut logogriphis & .^nig-
fkal hicr falla å frjendleifd minni. matis fccum contendcret. Cutii
altcrutruraeritjautrecuperabo vero haicfccertamini longe iropä^
regnum, quod agnato meo Olao rem agnofceret Geftiblindui , Odi-
TryggVcifonio eiipucrunt; aut hic pofacrificatjpfamquein lahlidiam
fuperhereditate vindicandacadam. advocat ^^llricMm Q)^ Heid-
Idem faclitdfje Heidrecim, vel ex to ricmn idem effe nomen^ (^<^ fyllaba
irnelligi potefi , quod inter ipfam ^ una nonre dtferens recle conftvM Ste-^
Geflum Blinde Gothia regem hoftdi- pbainm ; ftotit poflea itidm videbi"
tm mterce/Jerit , ea fine dubio de caufa mus in nomine ing ^ Bogio. f{cid-
qmdpaternam ejus hic ditionem in- rikur non tantum jerenum notat^ H
terceperit: ^ in Cothia etiam rf- in Havamal/m: Hcidnikum him*
S 3 ne
141 C AP. XIV».
nc OC hlaeande hcrra h.€. Sercno Inderegnum Upjalenfe, in antiqUli
ncccoclo, nec ridenti domino cre- monumentis femper nominatur Svia-
de ifedetiam divit€m. Gudmundus vcl[d\> quodfubfietiam ceterorumré-
u^ndrea IJJandus ad F oluffa. Heid gum ditiones contineret. Itd Heidrecus
in lingva Danica antiquitus nihil licct Smalanäi^^ ^yele^ Gothid parti
aliudfignificat, quai-q opes & pe- qua Ridgothaland dicebatur ^ reve^
cuniam. Indc Heid inge, ^. opi- rapr^efjet^mhilommmtamm futtfub
bas fidens. HeidmilldurÅ. ^. muni- SviaveUdi;, uti ^ Geftiblindus^
ficus auri^opum Uvgus.Hincergo de- ^dparet amem potentiorem f^ijfe
duBu nomen Heidrikur idem e(i quod Heidrecum , quod dtuturna piraticd
uiUrihur: h. e. opibus pr ^fotens. Et foris mägnas opes quajt^verat^ ut Ge-'
fuerit forfan Danis Heidricus appel- flum- Blinde y licet non farva: ditionl
latus qui Gothis ^llricus. G^uod atn imperamem y facile opprmere poffet.
tern Gothta regem Geftiblindum Saxoy Non entm cai^eUts tunc ^ munimen^
Heidrecum S^veoni^ regem Ste- tis am urbibus uitam fu/^m tueban--
fhmius ex antiqms monumentis no- tur regcs ; [ed ruri , i?t aulisfuis ^mo^
mindverit y utrmnqi, commodo fen/u dico ftipatifatellitio vivebant. Sapt
dicitur. Fuereenimuterqueexeorum proinde co?2tigit y ut fubito incurju
regum cenfu^quos Heredzkongar, opprimerentur ^priufquam coirepof
& Filkis-komg^v "vocatos alibi nota fent auxilia. Quod Hunnorum
^i:qui regum Vpfalen/tum auBori- regi Hutnbli evenit^ auBori noftrOé
tatem comiter obferyare tenebantur. cap^ t i.
c AP. XV.
Ad var citt apton ad Gie- ' H ^4nt>e m affOtt ^00^
l^/li, ad ^ar var loftid ä I Q^tfi/ m t\lCt bnUat>Cö på
dyr , oe geingar han til hur- JL tétcn. Q5tficv gidf Ut tiU por^
dar , oc fa raann komin. Han Un/ ocl> fag ctt fremmanDc matin
fpir honom ad nafni ? fa nefnifl: tommtn / Cd^ fpOttC ^m\> f)(tC^
Gieftur. H mxki hinn komni , 0<^nMatxfi<i (^(fi/ ht^åvm
ad tcir Ikilldu /kipta klzedum; m t^c ffuVie hr)ta Hätncf fin emäHan;
oc fuo giora ^eir. Bondin hhöp OC^fdOiorDct^e^^Oll^mfprÄn^pa
nu ä heft hans, oc rcid i burc i t^en fremmmiDc^ jt / OC^ tet) bcxt
bigdina, oc faldi fig : enn kom- i 6i;öt>en/OCf>t)alDeft9 UtlDam Z^(n
mandi gieck inn : oc I^ikiaft bar f fcmmanDC gicf mtl / CcHuttDC (nöeri
aller tcckia bondan. Annan dag mnatfåtfia/ån mU)Ct mv ftctf/
giorer l>cfli Gieftur faur fina til ft)^ &ufbonDcn. ^a^Crt efff r^f^ flÄl^
Kongs, ocquaddi han vcl; Kon- tt t^m ftmmmtfe gdftcnfmrcfatiU
gur bagdi vid honom. Hinn Tag- ^onun^cn/ cd) ^4lfat)e ()onom.
di : bai em eg hier komin ad ^OnUnm^ (i^t^De infee titt |onom»
cg fil faettaft vid tig? Kongr ^k^^f^U iH^ i}iittmmm/ fm
fagdi 5
c A p. X v.
T 43
fagdi: viltu tola döm fpékinga?
hinn rn^aelti: ero ey fleiri undan-
laufner ? Kongr maelti , efl^j bi-
kift helldur fiEr ad bera gatnf
upp, I^ä fkal |5äd undanlaufn.
Gieftur {^igdi: litt em eg til
fxr, enn l^a-mun oc havdur l^i-
k/a annar koftur. Kono-ui' raselti:
viltu; heildur |>Qk domino ? ney
fägdi -hinn; I^ad kys .eg, ad bera
upp :gat'uiv Kohgur mA'lti, Jpad
er riett nislt, oc vel fallid.
fit)e Konim^icii ? fan man pd intet
annat flippa fa&cc^ -dfter^^o/
nun^cnfaDf'/ ti)cfcÉ? tn^cftci- funna
franiBÄra gator/ td fTÄlItn tf^drmcD
mcD/ faöc ©dftcr/Doc^ dc tl^et anöra
tvilforct ccf> fdrt^t ^lUtiitd ^fUcc
imDer^d Domen/ faDe ^onnnt)m^
^<») fn)aiaDcf;an/ia3 uf$t)dli^r \:^tU
Ter att ftdlla fram gdtor. t^ct dr rdtf
ocf> tt)cl fagt / faDe Kontingen»
■
r. Gieflur måelil
Hafa vil eg i dag , I^ad i giäer ;
viter huad t>ad var? lyda levill.
©dfter iét
3ag njill ^afwa t^et i Dag fornt
gdr. ^eftu ^waE) t^ct war ? fom gi5r
oe orda tefilh oc orda upphcfill. fotf et talan&e / 0C& ftanv.nanöe / of^
Heidrekur Kongur hygg tu ad mdj^HÖfn^ann^Ona^^tiDrifpa
gatti;
gatan
1^ b
Kongur puarar:
j^on^cn fwai*at
God er gata t>in, gietid er
tcirrar. Fxric honum raungat:
fedtan dr öoD ; ta^ f;afn)er fun/
Mit pd ^enne: ©ifwcr j^onom en goD
liui - - - r iriargra vit ; oc marger Drijrf '^t) Dn;cfen blottar mdngen^
mxla l^å mart: enn. fumer lue- WCt: OC^ mdngcn talar td m\)dct/
/
faft i mali.
od) fomma fomna i talet»
i. ^dfter faW.
i. Gieftur mal ti
Heiman eg for gicrda; fa eg for f^eman ifrdn/ fd 3 tag t
äveg Vega: var tar vegur undirj ftjd^cn ftJdgart ft)ar Wdg UnDcr/
veguj- yfir, oc vegar å alla vega. JDd^/oflver/Ocf) Wdg alle ftdDei^Ortl
Heidrekr Kongr hygg tu ad mig/^ijjanuKong ^>etDrifpd gd^
gacu» tan,
itowgr fiardr. . ^tottö^n fit^arar.:
God er gata tin, gietid er t^(n gdta dr goD/ ia0 ^afwer
ticrrar. tar forftu yfir brii : oc rdfat pd l;enne» '^()4r forftU ^fiver
regur var undir nidri ^ enn f^i- enbro; ttjar ftj^gr niDer unDer
glar flugu yfir haiifdi tier, oc tig / OC^ fo^jl^^nia fluJiO ef Wr
tueim megin hia tieV: oc var Dit pd tig /Ofl)runDtomtUJjOCl>ivar
t ui vegr alla vegu. fd weger aUeftdOcé om tig*
3. Gieftur
144 Ca p.
3. Gieftftr mM*
*
Huad cr t>ad drickiar eg drack
i gixr? tad var ey vin, nie vatn,
nic mungat, nie matar . noc-
kud. for cg I>o I ortalaus ta-
dan. Heidrek!r Kongr hygg tu
ad gata.
Kongur fmrar,
Giccid cr gatu , to god fie.
t>u lagdift i forfaelu, er dogg
▼ar fallin i gras ^ oc kiasldir tar
▼arer tinar.
«
4. Gieflur mäshi.
Huor er fa hinn huelli ,cr gein-
gur um härdar gocur; oc hc-
fur I>ar fyrr offarit: miog faft
kilfer fa,- munna héfur tLio,oc å
gulli einu geingur? Heidrckr
Kongr hygg t" ad gatu.
Kongr fuarar.
God er gata tin , gietid cr tcir-
rar. tad er hamar cr hafa guU-
Imider.
y- Giejiur matti
Huoriar ero meyar , cr gänga
margar faman ^ ad forvitni fau-
durs, morgum hafa manni ad
meini koroid. vid 1 ad mun huor
finn alldur ala ? Heidrekur Kongr
hygg tu ad gatu.
Kongr fuarar.
God er gata tin, gietid erpeir-
rar. j)ad cru hl3Esmcyar,oc giora
morgum manni mcin , oc cru
margar faman.
6. Gieftur mM
Huoriar cru tar cckiur, er
gänga alUr faman, ad forvitni
XV.
f)mr> mt tfct far en t>rj)cf iag
watn/ eller dl /eller nogon fuppa af
mat tillreDD / gief tag i>o(^ otorfli^
iW ifrdm ©i|^a nu Ko«3 ^peiorif
pd gdtait
^onutigen (warar,
?&ef dr intet ftvart att finna pd
een (dtt gdta* "^u Id^ft i ff nggan/
ndr Daggen n)ar fallen t gr4fet^ cc^
ffvalf aDe t^^r tim lappar»
4. ©4(ler faoe.
Ott)rm 4r t^en fni4l(anDe/ \m
gar pd tdrDa gat nr / oc& ^afwer
t^dr fdrr ofta framrennt < twd ninn/
nar ^aftw ^a»/ fpper mi;cfet
ofta/ ocl^ pd gnll allena t ^i^a nti
^ong ^)eiortcf pä gdtan.
Kongen fttJarar,
?^ln gdta 4r got)/<ag fcaftt)er rd^
fat p d benne. ^^et 4r guUfmeO^ \)(m
war.
^trllf a dro tfic ni^^ar / fom fai^
ja£? nidnge dt^ / efter fin natnr^ art ;
mongen niann ^afwa worDet till
niecn ; t^dr wiD fl aU ^tt?ar fin dUDer
fö&a i gipa Kong ^peioref pd gd^*
tan^
Äongen fwarar
■^^in gdta åt Idtt / tag ^afwer
funnit pd t^em 'cl^et dre (^aften^
ttiöiar (J>öiwr ) gdr a mongen niail
ween / oc^ f^lia^ wdnge dt§.
©dfter faDc;
^)waD dr t^et f(Jr enf ior/ fottt faii»
ia^ alle dt^ / efter fin naturs art /
fau-
■
c AP. XV.
Hf
faudurs ,fialldan cru^aer blidar vid fäiHaxi åtO t^t Uij^C W\b mr\io{f i ccfy
feggia lid , oc eiga l>aer i vinde vaka.^ [feta t!)C i ftormcu mta i ^ipa »II
KeidrekrK. hygg J^u ad gatu. iQcimt gdtam
Ueidrc\ur juarar.
God er gata tin, gietid erf^eir- ^^itt Ö^fa go&/ iaj ^afftJcr
rar. bad cru ^is djetur, baer ftmmtpät&ClI. ^Jcf 5r()af5Cn5Ddt^
gänga l^riar laman, er vindur ve- trar(ttor<i »ågarj tjjcfcUa^ tXt ttlU
kurbxr, fammatt/n4rn)mocn upn?ccf cr %itn
7. Gieftur malH
7. ©cffcr fat»e.
Huoriar cru Vzr fnoiir , er gan- åv t^Ct for OtVinfolf /fotlt
ga fyrgiandi , ad forvitni fäudurs, ga fl^rgtauDe ( wåte ) cftcr (tué faDcr^
hadda hafa l^xr bleika. cc eru (nafutOm^ifn)anDé;t^él^aftt)ablcfÉ
huijtfalldnar: cy munu bser var- ^dr/OC^^Wljm ^UfitJUDDiifar ' OC^
der vera? Heidrckr Kongr hygg giftl?a i^cft pdilOCJOt? gipa ^P»J
Jju ad gatu. iQdmt pa ^Åtm.
Beidre^ur juarar.
God er gata t in, gietid er
^e irrar, bad eru haf-barur , oc
gänga blotande, oc kemba huij-
ta lå, oc ble;ka fäld finn: l>acr
fiigiaiafnan faurmonnum, oc eru
varlaufär.
• 8. Giefittr malti^
Huoriar eru bxrlcikur, er fara
land yfer: huijtan fkiolld badrum
haufl: bera , en fuartan um fumar.
Heidrckr K. hygg bu ad gatu.
Kongur frnrat,
Smaecka nu gauturnar , oc mun
big nu bnora. bcffi gata er ovond.
bad eru Ikogar riupur, fuartar
um fiimar, en huijtar um vetur.
Viltu nu hlyda domi fpekinga
minna? Gieftur mxlti: enn vil
eg ifrcifta um flciri gatur: enn
ey vil eg dom fpekinga binn a»
t! ^in gata åx iag fjafwer
futtnii pd temic. t^ct åx ^iifaiva^or/
jbm gd tiutauDc ccl) utbreöa fttt j^trijv
ta ftUiUl ocf> biffa ^ufstJuDur ar , t^c
foua ftoindit oXtip efter oc^ 4rc tvwi^
8, m^tx fat>c.
9)m'i> ax t^f t for (ef ar fom fr f
^fwcrlanö/ cc^)bara^ii?i/ta» ftoUD
om i}offcu/ 0C& fil), rtau / om fomma<^
rm ? gipa Äon^ ^pctDrr f pd adtam
^onvjcit ftt)arar,
?ufommer tiu fram rttei) frmbrc
oc^fsmbrcvdtor/oc(>mon nu mjm
för tig. ^cniK gdta 4r iäxt : % t dre
jtaUruf or/ fmvta om fOmmarm/
oc^ §anica om fvintt^^n. QÖtituntt
uuDcrgdminc mft m^né i^omt
fux fmxaiC/ lag m\i Mm frcfta
mct) flcrc ödtcr , od> mt« ttJiU la^
f;afit)a att bcfldlla meD ti}im HoU
T 9. Ciepuf
p. Gieflar mdti.
Huad er j)ad dyra eg uti fa*
fyri Dellings dyrura , fxtur hcfar
atta, enn fiegur augu, ber haer-
ra kne enn kuid ? Heidrekr Kongr
hyggbu ad gatu»
Heidrekr' fttarat.
tad er litit kuikinde et hcitir
Kongvefia.
lo- Gieflur mAti.
Huad er t» ad undra eg uti fa ,
haufdi finu vifar a hclvega, en
fotum finum til lolar fnyr?
Heidrekr Kongr liygg l^u ad
gatu.
Heidrekr fuaran'^
^ God er gata bin , gietid er J^eir^
far. tad er geir-laukur , han he-
fur korn i jordu , oc blaud til
folar.
11. Giejiur maltL
Huoriar cru t>a?r ryggiar ä rei-
gin fiaili, elur vid kuon kona,
fjar til fier maug getur^ oc eiga
l>xr varder vcra? Heidrekur K.
hy gg hu ad gatu.
J^onguy fuarar.
Göder gatatin, gietid er teif-
rar. t)ad era huannir tuaeir, oc
kalfur i milli.
/
12. Giefitir mdti.
Huorier eru beir tegnas* er ra-
da landi allfatcer aller faman,
lydefenda |>eir land yfer; adfigra
mcnn fier huoria? Heidrekur
Kongur hygg tu ad gata*
fottet ftjra h^w ; ocjy h^t tw^'
l^tt dr iii Utii mt fom UU^
fpinncl.
^n3a& dr t^ct far unDcrfi^ (iit^
tag fäg ute/fom tDdtiDcrfttt ^iifit)ul>
tliDct dt^ {)t\vcm / oc^ fottenia up))
ödtan.
^dtati ar got>/ oc& tag ^afft)er
funnit på Jcnne i tfect dr (f aftléf /
^an Wwer ^ufttJuDct i JorDm/
ft)dnOer fnt blaJ) emot folett*
OWAt> dr t^et f^r rj>99tar pd t&e
^oga bdrgcn/ fona aflar meo fond
ti^åx tiU t &e fd en fon / oc^ (Tola t^d
ff ata ^onom #a $,m^ ^^it
pd gatan.
Äongm fwarar.
^^irt gdtadrgoD/ tag^afwcr
funnit / pd ti^en. Zi^u dr t^en tiorf a
oc^ rurtDa ^uDcn eller f noppen / p^
Angeiicxv ro^ blaDen fom i leDeni
X^i^t runt om Ictggcn cUer piipan^
I i* ^dfier faDc
5pfl)aD dr t^et for ^crrar fom xt^
gera (an&et oi^ d^rc fdtetiUfamman/
0(& fdnba ftft folf afwer lanD atf
ttJinna feger ? gi^a ;So«g ^)eit)ref
pd gatan.
tleidrééi
c AP. XV. 1^7
QodQv gata J^in^gietid erteir- t^n ödfÄ åV goD/ m^dfwtt
rar: jbad cr
er tefla, cn fkipta tafli ä reitum. the dre fåt&c fom td|!a/ fdra brif/
^ forna af tjet ena rwmtwtptU&öatv
t>ra»
13. Oieftur mJtl 15» Q5^fter faöe,
Huoriar era l^aer drofir finn 5)n)aD er t^et f$r ^|«)mfö(f föttt
drotrin vopnlaufar vega; enai iar- trrÄpÄ fiO ^crrc Utan töaptt- ^
pare hlifa um alla daga, enn e- fwartbrwne ftä aW)D / 0^^ t^C fdJ/
nar fegri fara? Heidrekr Kongr grarefft?? öt^a ^On0 ^eiOrff pd
hygg l3U ad gatu. gdtait
Hcidrekr pfarar. I^OXim f»arat*
God cr gata tin ,gietid er^elr- Z^iW^taåt^f>Wi(iQ^ftOttfUn^
rar. l^ad er hneftafl; Taflur dre- nit H tf}mAt}tt åt ^WDtafeU brif/
paft vopnlaufar um hncfan. fonia faflaff U>apnl(Jfa Otti ^anDCtt*
1
14. f»^/^/. 14. ©dflcr faj*e,
Huad er ^ad dyra er drepur åv t^ft för ttf Öiltr fom
fie manna , kringt utan , horn he- WpCT en^ dgenOom/ t^et 4r truit
fur atta,en kaufud ecki , oc filgir Utan pä / ^afwcr åtta^iJrn cd) intet
margur ? Heidrekur Kongr hygg ^nimtf / 0<f) mäme föm t^tttQi$é
ad gatu. ^f>m ^^eiOref pd ödtam
Hcidrckr fifdrar. S)mtUv fmm.
God er gata I^in, gietid er l^eir- ^titgdta åv^et^/i(k^ §afwer fun/
rar. tad er hunin i hnefrafle. nit. pd t^n. "^^et 4r tdmmgcn ibrd^'
han er markadur utan, oc r^-nir ^cfre}« / $on Är mMt UtOtt pd / 0(^
margan fie,Pann er fic leggur vid 5^'^^^^^?"^'^^"? ptegar/
a u 1 r u^rn fomt^mfdttcrpafpcel/honftafwer
tafl: han hcfur atta horn, oc '^^^^^ eUer (antar / CC^ Uct
eig'haufud. ^^f^j^j,^
ij. deflur mahu 15, ^4(ter faDe.
Huad cr ^ ad undra eg uti fa, ^ftJOU «?ar t{>et fi5r UnDer iag fdg
fyri Dellings dyrum, hörni har- ute t ^Onungenfi? ödrD/fjiärDarc ätt
dara, hrafni fuartara , ikialli huij- ^oru/ fwartare 4n ramnm/ ^wijtarc
tara, (kapti riettara? Heidrcku 5nn (^umatt i egg fTakt/ of^ rättare
KoDgur hygg tu ad gatu. 4nn itt fFaft, gi^é^ ^ong 5?eit»ree pd
Betdrek,r Juarar. ^eiDrcfer fwarar
God er gata Vm , gietid er I^eir- %\n gdta 4r got>/ tag f;aftt)Cr fiUt*^
' T 1 rar.
147 C AP. XV.
rar. bar faÄu hrafntinnu ,oc {kein ttitpdt^ftt '^^dv fd^ tU Ctl fwart
i fölar geiHf . . agatipeii / flcne lolftrimtnor pel
Haor cr fa hinn cini, er fefur $)^ad^Vt^€tf6x ttl/ fomfofwer
i aulgrua, oc er af grioti einu < affc^rafmcn/ ^011 4r af
giordur^ fäudur nic modur ä la ftcfnaUe«a/oi?^afft)fr^n)arfcnfa/
hin fargiarnijfo mun han fin alh Dfr e((cr lllöDcr / Deji oftaDige / fa f^r-^
dur äla? Hcidrekr Kongur hygg ttötcr {lau ftu dU^Ctr. gij^a til ^PU^
[>j ad gatu. 5?ciDrcf pd gdwn*
r
Heidrefiiir fuarar. 5petDre^ fwarar*
God er gata \nn , giecid er l^eir- ® dtrtil 4r gOt)/ iag ^afWCV fuiinif
rar. J^ad er elldur folginn i arni; pd &cmit f t dr fUD ItÖ) grafiljcn t
han cr drcpin vid kol-jarn oc fpifcfen /^mtfld^ Ut «10t ctDftdt OCj»
tinnu. fiinta*
17. Giejiur m^elti. 17» Ödftcr fal»e.
Huor er fa hin mickli , cr lijdur ^Wem dr t^mftore/ fomt^tiifmv
rrolkl yfer; fuelgir han vacn oc ^iW€V iOVtCttf fym(wM<inWMnod)
Yidjglygghan oaii:,cnn gunna eyr ffog > fér bldftdrfeaureDDcrOf^icfe
ocyfkirä fol til fakaf Hcidickur for foll/ OCH^^ foIcn mcm? 0a
K. hygg i>u adgaru. tu lpcit>rcf pd 9^tan.
JHédrekur juarar. 9)txmt \XC<XCO(C.
God er gata bin gietid er beir- %^ix\ ödW df 9J>i>/ f^i^tt
rar. bad er mirkve, han drcpur rd fat p d Jciinc "^i^ct df t^fH tiorfa
ikini folar, en vindor hrindur oci>uiorfatéfnm40nt)rdperfo(ffe^
honom, tnn ecki menn. IKt/ bfdfiVd^ret l)r#»cr t^imc
Hnoriar cru b^^r brnder cr i 5pft)i(f a d^rO bruper foitt IM/
brimfeikiHrii vada, oc eiga epcer
firdi far: härdan bed hafi ba^f cftcr fiorDama j o<^ ^afwa t^e ^tDi/t-^
hinar hiiijt falldnu konor, oc
Jeika i logni fart.^ Heidrekr K. OcO I^fa intet m^cftt i («önct, Öl(;a
bygg bu ad gatu. J^ong ^fii^ref pa gdtan.
*
Heidreir frarar. ^^mUt (Warar.
God crgata bin, gietid erbeir- ^<n ^ata dr gOD/ tag ^afftJer
rar. b^d cro barur: b^r leggiaft 0^MV^^(mC- kMwV / tf}t
c AP. XV. 14S
ä Ikerium, en vada å firdi^ oc (dg^ia^mOfflpÄVm/O^ftjatatfior-
' liggia i logni. Oarna/ 0C& Uggia fiiUa ta \m%x ör»
Haor er hinn mikli ei^ mörgii 5)it»em dt tj^eil ftorc foill öfttcr
rxdur, oc horfir til heliar hal- mången råDdv oc^ jtjeter ^atfmDcr
fur; ytum heitir bcrgur,en vid at{> I ftJCtC/ to ^fff foifé b drgU^
jordu falall, ef hefur vel crau- rc / CC^ bcgrafiVCi^ 1 3t'»'^<^n om
ftanvin? Heidrekr Kongur hygg ^fJMvciUrPöCll ttJemi; gj^rt ^On0
tu ad g^fui ' i^dDrcf f?4 gatam
God er gata pin, gietid er ^^ttl gata 90D / tag ^afltW
beiriar. l^ad er ackcri med ftrein- 9l'(;at på t^m.'^ ^Ctdritt anfarillCO
gium gödumj pad r^edur mor- (in« Ö^DC tdgi t^Ct VciOer éfwr
gu fkipi; irijfur audriim fleini wångt fTep / DHlfW t^Ct Ctta
iiord, oc horfir fa til fccliar, jx i O^t lUÖCr t Botllfll ; OC^ Wmcr t(;rt
han biargar öc morgiim man- t\\X^dfmtiéX^a\)åx<^^Xt>^ mw^
m. gmmami»
Huort er tad undra cg uti fa, 9)m\> å,X t^et föt Utlbcr ia^ fäg
fyri Dellings dyrum,- oku okui- \Xt\ %mm^\\é %åx^ / tud ofUtfCOC^
kver tueir andalauler färalauk a«t)alofc t)rO^O t{)f t föim gör fdr Od^
Jlidu } Heidrekr Kongur hygg ^^mjcr fl|Da ? #4 ^ong
tu ad gatd. ' l)«fpafagawi
Heidrekr fuarar. ^tiX>XttiX imxÖX,
God er gata l>in , gietid er b eir- ^^itt gOta är goD / OC^ pa fumiCtU
rar. Radera fuerds- beJgir- I^cir %hct (it ^m^b^i^ax : t\)i^XC fillDai^
tru andalauler oc okuikver : oc er (efe OC^ ofmf</ DCC^ Är f »5r t^CUt
fyriteim margtgott fucrdfmidad; wonötd^t^tt fiwrt) fnnt>t
21. Gieflur mjti Q^å^cx fa^e. ^
Baru bruder bleik- häddadar '=^(ccf{>ärai)e bruDcr 6ärD tfDCi
ämbatcr tvxY adur til Ikemmu. ttoor tiU ftugam '^fÄr ^Dar CD IcD
var t.ad lidum horfid , nie hen- på/ ti) VOCiXt^etmct^^mtfdUx l}m^
di nic hamri klappad: {jo var mar famnmnfmiw : t^m nu?&tv3C f om
fyri cyar utan aiirbigurfaer gior- t^t^iOXtt/ mx Utf}an fox^axniÅé
de? Heidrekr K. hygg ad gata. 0a ÄOitg ^(tt)XCt pä gätai|.
Bcidreir fuarar. $jcimUx fwarar.
Göd er gata tin, gietid erteir- 'é&iW gäta dr Idtt O* af mig H**
T 3 l ar.
ijo Cap.
rar. :&ad ei- egg öc ungi i ; fkurn
cr lins grodur-fins. tad er huor-
ki flcigid hamri nic hcHdi; Caa-
nuiinn cr madur er tiad gerdi;
han fingur aurbigur fyrir utan
cy a
21. Gieftur m^ehi.
Fara er cg fa folldar molld-
bua, å fat när å näe; blindnr
reid blindom brirareidar til ; b a
ior var andarvanc ? Heid. K. hygg
ad gatu.
Heidrefiur fuarar.
God er gata Mn, gietid er S^eir-
rar'. bar fanftu daudan heft, han
mun hafa leigid å ys-jaka, enn
daud aarrt ä heftinum. betta mun-
tu hafa fied reka alt faman a
vatne. bar voru badir blindir oc
daudir.
4
23. Gieflur malti.
Nxr var fordum naus-gäs
vaxin,barngiorn fu cr bar butim-
bar faman ; hlifda henni halms-
bitz Ikalmi»!*. bo la drynhuarn dy-
ra yfir.? Hcidrekr Kongur hygg
bu ad gata.
Heldrckpr K. fuarar.
bar fanftu aund å eggium , han
la millum nautfkialka tueggia.
bui kallar bu halms bits Ikalmer»
drinhuarn kallar ba nauts-lkol-
tin.
24. Gieflur mAti.
Hnort cr bad dyra , er Daner
Ikcina , ber bloJugt bak , enn
bcrgar firum j geirura mastir , gietur
lif fumum , L-etur vid lofa lyk fit
gyna; Heidrekur Kongur hygg
fjuad gatu.
XV.
^mxUn mcD flammar eller ^aiiD
flaket» ^m\m dr t^e» fom t^tt
^ior£>e / ftim^er iiioDiger ut(^ati
f(Jr«5t;arna»
2z. Q5<Sfter fa&e»
re fli;ta ; aaé fat pd artfet j t^en bfm=^
De reD på t^cw 6linDc alt niO till ft^**
frratiDctt/ {jdftenmr ut^an an=
J3eit)fefer faDc»
gåta dr 90^/ ia^ ^n^er
ra fat på ^emie» 4« l^afiter fnnnit
en DÖD l;dft / fom ^affver legat på eit
ilfbut / ocl) eeii DoD örn Ijafitjer futit
på fedften / f ^etta ^fitjer tii feDt alt
titl^pa n^rdfa^ t fvatiiet : ocf) tt)oro
t^dr bdDe 6llitDe D<$De.
313. ^dfter faDe.
JorDom war iidfcg^feii fuötiocf
wille fd Oarn / \)m Drog faman
bottmtmr Ut^ittt \)m\t ^ImSlta.^
rené fdftm*/ oc^> Dn5mc(?4len 1%
oftver Doreii. gif;a Äong ^eiDref p(l
gåtan r
^ciDrefer fuarar.
?^dr fanftu cen auD på eggen/
^on Idg émdllan ma nöteedftar/
tl;årfére eallar tu tlj^t ^almbil|få^>
tar> Drijn^war» (gte tu tiufuD*'
fPulten pa nötet.
i 4* ©ä(ter faDe.
$)m'0 dr t^t Di)re6ara fom f§c
Daufle ^ugga ^råma t/bdr 6loDU0
tf)W tx^tger foK / möter fputet / W
ftjarar motigen^ li/f/ oc^ gapar
öfwer |miDloftt>en t gl^a ^ong ^?ei^
Dref på gåtan.
c A P. XV.
I^ongur fuarar.
faad er Ikiolldur. hann
iiaOahiropt: han hefur opt bio- t ^miffc oftaj ^att ^rt|fwr
dugt bak; Hggur opt vid bera
hondj oc biargai: morgum inan-
ni.
25. Gieftur mneUL
Sa eg ä Cumre fblbiorg ofa j
bad eg vel lifa viigeteite: drueku
Jarlar ol licigiandij en seipandi
oikier ftodu.^ Hcidrckur Kongur
bygg tu ad gatu.
ofta 6(oDu3 : ^<t« (t^ger ofta wm
bara ^attOcu / 0c(^ b^rgcr mouö^n
mattrt.
3<*dfå^ om fommarm lotigtf^
i^tt foten tiiöcr / od) 5aD t^em ma
Stjcifom it)öi*c roWqc af t|)m itannä
t)rictcti / t)rurf c ^icfivarna okt (m"
öant)cg/oc^ Dri)tfc5>fdr(cii iopaDc*
9ij;a^ond^Xi0re^p4 gatan.
Heidreir fuarar. ^äWUt \mm,
God er gata t in, gietid er tcir- ^^Ct är CU ÖOt> ^^t<^ / ta^ ^afiDcr
i-äf. bar fahftu grijfä, oc drueku funmtpätfeiu ^^cr fanftU Cii (^op
Peir beyaridij en fuinid iyttc grtfar / foul DiöPC tttorfin t^gauDc^ <^
vid. 0cf> fuggan ftont^c t(}cr mo.
^6. Cieflur mdti.
©#er faöe.
Huort er bad undra er eg uti ^tt)ab Ärtset fot UnDcrftgiÉ rtii^
fa fyri Dellings dyrum, tiju haf- ja^ få ^ Uti ^omimjCné ödri)/ tljet
di tungurj tutugu augu, fieru- (?afw ti|0 tiuiöor tiugu d^on ocf>
tigc fota, framgeingr fuo vaett. ftjrctijO fcttCK/ 0(^ frambar fa fltl
Heidrekr Köngr hygg bu äd ga- ttJltgO* Ö^l^a I1U $,m^ ^mä
tu. gdtau*
Heidrekur fuardr.
Er nu radid! bad mun verå
fainfinna, er hier er i gardinum,
oc feigir t>u ad hun hafi niju grij-
faj oc muntu Uuga. Enn ef bu
veifl: betta, bä ertu annar Gie-
ftur blindi, enri eg äetla; Oc be-
falar Kongr ba ad drcpä Ikiildi
fuijnzinnuttaj oc reiridift fuo ad
bar voru niju grijfar. bä tok
Kongr Tirfing oc ok honom i
flijdrum, oc bad Gieft bera upp
gatur fera adur.
tc ftjara cn fugga ^är uti gdrl^moc^
få^ev tn m ^on ^afit>er niic i
fi^ \ 0C& mou tu Uu^a. tö^cnn om tu
tDcft t\^tii0>i fd ^ftu en annar föafi
?3littDe än iaö menar. 0(1) bcfaltc
j^onungen att t&e ff ulle jld i l;äl fu^**
£5d) befatta Att ^on ^aDe niK
örijfaHfl^. '^dto^ honungen ^iri"
png/ ocf; frog ^mm af oc& till i (h/^
Den/ bao é^eft fdi/a fram flcre
Cap. XV.
17 Giejlur mM
17- ©dfler fate:
Huorier eru ^ eir tucir , cr tiu ha- ^ft)i(fa Äro tjc ttt?d/ fottt BaffDfli
fafetur , triu augu , oc eirn hala? t\\t fötter / tre ögon OC^ Cn rompa?
Ueid. Kongr hygg l^u ad gatu. ©i^a tU Kong ^pctDrcf på ddt«m
Heidrekr frarar,
tad er Pä Odin rijdur fleip-
ni.
i8. Giejlur mM.
Seig Im I^ad Heidrekur Kon-
gur,efbuonum ert vijläri, huad
maelti Odin i eyra Balldri, adur
han var ä bål hafin? Heidrekur
Kongur hygg ad gatu.
Heidrekur fuarar.
I>ad veiftu eirn, ragn vsettur,
oc brd t>a Tiifiniji ikiott.ochio
ti! hans. Odin flo t)ä upp t vals
lijki, en fuerdid tok af honom
viel fiadrernar, oc kom ä eirn
hirdman , oc fieck fä J^egar ba-
na. Odin mxlci t>å: illa giordir
tu na Heidrekur Kongur, erbu
riedft ä mig faklaufanj oc tar
fijri Ikulu pier ad bana verda eno
vefto trålar.
^eiDrcfer fwarar.
flcipncr.
tu t Jet få/ ^ortö 5?eibrcf/
ont tu ft)ilt wara f (ofareöinn alla att^
tra / ^tt>at) mx t Jet font Oi^cu Jivt/
\UU QbailDer t örat farr ånu Jatt
Drcf på gdtam
^eit)refer fwarar.
?Jft itjeflu aflena/ tjitt ar^d
troll / Dro9 1 Jdr mcD ut fwcrDet lix^
fing/od) efter Jonom: COeti
flogtå upp/ 1 eii jaf£? Jampn/o(^
fwerDet ja^g af Jouom fii4rf|ta>
^rar^a/ orf) råfa^efe^au på e» 5)of<^
tiÄuare få att Jan pct ft» band
t Jdraf. Öi>en faDc : <Ha 9iort>c tu nu
Kong^eittrcf / att tu mt^a^té pd
nuö utjan (f uöo/ 0((> t Jdrfare (Ipld
tJetKr(?c "^rdUr flitig i Jdl.
Cap. XV.
¥* A melti hinn komni ) Satis
I \bific adparet , Odinumab Ge-
Jl/?(7 in auxtlmm 'vocatum^
inur ipjos con'VeniJ]c de ifta Heidre-
cihdificatione.
Bondin hliop) Bonde non mtat
hic colonum^fcd-patremfamili^e, (ffT*
herumordinis honor atioris. In LL.
faffim. er ^e[i-Goth-LL. Rettofe
W4.-Bifcop (kal bonda fun vcra:
h.e. Epifcopus civis erit honoratio-
ris fiiius. item Bonda fun Ikal Lag-»
madurvera. h.e. ludex provincialis
parente indigena & honorato loco
natuseric. Bonda lag, Å.e. ^/^j civi-
le. Vf[l.^\)xUch. 14. SL Vari I- c
redfecning ibondalagum /'»f^op-
pignoratioilla fccundum jus civile
judicabitur.
Bcra upp gatur ) h.e. ^nigiiia-
pro"
t
Cap.
ta proponere , quod ingenti acutioris
^ minime abfurdt femper fuk habi
tum. In ^nigmaiibus autem au^ori
noflrOy hoc capite mumeratis^ muU
ta verba fmt mve JiBa , data
Gpera obfcurttatibus involuta^ut alium
fenfum contineant , quam quem pra
Jeferunt} qualibus ufus efi Kjoka-
Refus/m confeffione cadis a fe perpe-
tratit. P^ide Lexicon Adagni Olat in
wrZ^ö Viglyfing» Etperiif]et artifi-
cium , fi prima f rönte nuUo nego-
tio extncari poffet fenfus a7ngmaiis.
Itaque adhibet nomina fenfu aut
prolationis ratione ambigna ^ adjunSiis
circumlocutionibus obfcurioribus : ut ,
iicet uerha ftngula etiam fint 'vulgo
tritay ipfa tamen phrajt aliudoccul-
tetur ^ diverfum ab eOy quod verba
promunt. Hoc etiam S c alldis in car»
minibus fuis condendis noninfrequens
fuit.Sl^aldJkaparmal:\^^å hafa miog
i kaedfkap beir cr royrkc vila yrkia ,
ad nefna ban hlut, er heitiä vid
hinn er merkir foguna^ h.e. Hoc
l3epein.poéfifa6titant illi, qui ob-
fcura componerc amant, ut eam
rem nominent quae appellationis
adfinitate hane contingat, quam
carmen exprimcre debet. Non
paucaetiaminhis anigmatibus occur^
runt verba^ ScaUdis tantumufitata:
tteque id mirum j cum Scalldörum
pra fes Qf numen fuerit Odinus^qui
mentttö vultu Hcidrecumiflis ludi^
fica-vit^ Seåjamrespoflulatutfingu^
lorum anigmatum obfcurioraevolva-
mus & explicemus.
I. iENIGM A.
LevlU, tefil, upphefill ) Lefil, f«oi
teves facit jäbl^^^^ Orda tefi l, ytrbo-
rum impedttnentum , balbuties. Orda upp^
XV. „j
hefil , yerhorum exCkaméntnm. Scllket pro
dtverfa hibentium indole alios atque alios
motus micitat VmumJ?ojfent kic in re pluri-
morum auSlornm citari teflimonia ; fed co«-
tentu-s ero , qUit in Hercule fm lufit ISlohi-
liffimm in. Georgius &iCVt\fiicUn
S. (2^. M, Con/iliariuf Militarts at*.
tuhffie :
af t^t mobi^e fempar /
5^aglar^Äretf, m pa^iaVf en (tu/
par; cc^ falla t^e ^opwtiK
^4!tcr ^år cn i 6enf j få renner eti
^n ger up anDan ocf> alt j en fm^
nar ; oc^ f tjfar en annan :
%mov Qvåtet / cc^ ler tl;en triDtc j
cn fttter ocl>quttt>er:
^tt pld^ar elflog; oc^ bmmé tt$
annan om alle ftutufenl),&c.
|5ui v --- margra?it J deefl hic
yerbum jfedfiod repom debeat tion occurrit»
5. ^NIGMA*
V or [xU)lociumbrolt,(S a fole ((Ver'
fi, in qtiibm ror is copia diutius fer^atur^
(otixh q. från fölen*
4. it NI GM A.
Hvclli) fonans ^ft)clla/ gÄÖa/ ^a^
fa / gnälla / ff4Ua / fm4Ua/ båU/
bdlta / bÖla / /«« <ju,tque rebus tribmn-
tur') qu(£ yocem yel fonum emittuut , tani
animantibus quam Vita carencibuS'
^ i£NIGMA.
Adforvitni faudurs) InJlinSlu pä-~
rentis i. e. naturs : fia enim Vita. dejiitmn-
tur , nuUo fuo praVifu aut coufth aguntur i
extra eum quem a natur a faa habent in"
flinBum^
Hlses meyar) Klä mrfr?, hl^s
mcy ar , "Vh-^i^ies man-in<t , (ic Vncat mda^
mar mas y qtu in fequenit itnigmate ,- xis
154
CAP- XV.
dij^tur h. marU filU dkmiur. h\v enim
poetice efl mare. In fepiimo autem migma-
te ftmplihter hafbarur marU mtd^ mn^
cupanturé
Seggialid ) feggur poetice Vtr Seg-
gia lid homines.
Aller faman) omnes junSIim. quai
hk omnes mmimt , niox tres Vocat. ^yq-
yerk alt er tad trcnt er^ Omneejl
[pcrfeSlum ] ^/W trinum ejl.
7. i£NIGM A.
Syriande) {yriavelföria, aquani^
*ve & glade jiipata , qu^e alias ^^ptJlckur,
indejyriandejprohumido ^ maäido.
Snotir) e^kheton mulkbre, Edda^
: Haddur) Crmis. Edda.
Fälld ) peplum. huittalldnar, pe-
flö albo ob volutd.
Kemba huita la ) ut peBen crines
di feer nk ^ dividii*^ ka unda fpumantent
yertkem dijfundunt^
Ey nmnu tsEi" varder vcxz/tteniy
eru varlaufar ) var efl cautus , item Jpu-
ma : vavlaus incautm »kem Jpumacanns^
ItaergoVOcis ambiguitate ludity-ut cum in^
nuijje VtåeretuY fctminds iflcLS mcäutasfuifjey
dtcattamenundas Jpuma cmui/Je.
8. ^ N I G M A.
•Leikur) //(//^ de ayibus ^ pijcibus
dkituY , cum yetm tempore in yenertm Jli-
mulmtur^^ magnisgregibUs coeunt.^if^t/
Utnv/MaUHit,
Skogarriupar ) Vocantur dids fiall-
XU per , notum avmm genus in montibus in^
ter Svemcim ^ISloryepamXolumbii pau'-
lo fmt majores , \^ ut lepores pllos , ita
plumaruni coloYem mutant ^ut ^eflate fubrngYdt
hjeme albejcant. Subni^ra^ fctket plumäS
hyemis frigore canefcere o^ortet , quibus in-
eunte ^ejlate deciduis^ fuicrefcentet noya!
natfvum ö fubnigrum colorem referunL
Quodidetn de leporurn ptlts dicendtimVide^ ^
tur , qui dflaie cmcret colork hyeme rnvis
candorem^mulantuY. Quodan ita fe habe-
ret itteratus quidåm Italus ^ pYancefco N^-
^ri ^Vennd^ j folkite a me perquijtvk , &
pYo 'Ver o , ut eft, a me affirmatum , inter
cetera [eptentrmis mivända annotaVit. D^-
inde, locorum , kommum Imgva ignarus^
folus iter in ultimam Lapponiam pedibus
Jufcepk. Et Holmiam po(lea reVerfus^
plus fe deleEiationis ^ l^oluptatis ejK eo itine^
recepijje figmficavityqnamex ceternomni-^
bus , qUiX per pleraque Europa regna confe^
cerat. 'MavigaVtt .poftea in I^landiam , ut
mihi relatum e(l , inde in Italtam redux , per
alios me (alutari feck,
■
Dellings dyrum ) VeHingur
ce ejl nomen regis i Vuergi km nomen iri
Eädai
Kongvefia ) Tmceps \'el rex textö'
rum h. e. aranea ; credo fimik quidhis con •
tineri ejus quod fuh Arachnes fabula expri*
mit OvtdiM (ib. 6. Mctamorph. 'Dicitur
item Kongloe, ^piftncl/ & MC:
inde 2C($€f!tåf / iodt^atn/ aranea tela^
DeLoche ttidern "vide mytholcgiam m Edda^
10. iENIGMA.
Geirlaukur J Gier^ hajla^elcavlis:
hukjal/ium porrum. geirlauk ergo bd-i
bi junt , qui longiot em Caulem emtttunt,
ir. ^NIGMA.
Ryggiarårcigin fialli) Ryggur
dorfim^ fiallryggur, dorfum W jugtm
montis. Riggur autem ejl trijlis , tnde
ryggleik. trtjiitia. f^ox reigin celfum Ö?
fiblimenotat. VoluJ^a. gengo reigin oll
1
c AP. XV.
årokflolaginheiloggöd. ke. Celfi
omnes & fändi Dij occuparunt
t h ro nos fa ös. yiäe Gudmundi jfndrcjt
JJJandtnotä^.
Huannirtun^ir, oc kalfur a millij
yfn^elic£ circa infimum nodum protuherantis
iaults peUiculit y^mvolucra du(f ^ fefeinVi"
cem compkSlentta ^ qtue tiibiim Inter Je fo*
Vent emtttunt. Huannarkalfur , cau-
Im Vel tubfi^f radicis an^vlic^e. K.zlf^t di-
cuntuY etimi Utiores trtmcult , ex radidbus
Juccifarum arborum fuccrefcentes, item
Kaflc kefling^ inde KQ^ings oxe,
iäUYus gracdioY , qut jufiam crajJitiem mn dn
habet. bcnkalf crm, kalfww/w. huan
migelica^ huannagardj/pp^KW pro ferendis
angeltcis. Gula bm^i . LL. Lmdsleigubalk
cap. 8. cF madur ger fcr huanna-
gard, eda lauka, cda ncpna rcit,
ctra cda baurta. &c. Si quiå 4-
grum jepiät pro migeltcis , porro , napis ,
pi/tSjfabis.^c. Item Imfaball^urcap.^.
& Ipand:^ LL. ]piofabalk cap. xi.
huammr autemdeprejliora notatlocafub-
mittentium fe fe coBium ad flurniM W märe.
Jjlendinga Saga. Smalamadr eltir ficd
\\T huamminum ke^ bubolcusgre-
gem cconvalle cxpcllit.
II. i£NIG MA.
Skipta tafli ä vcitum ) reitr nötat
Jpatia tHa cjuadrata in alyeo kforio ypro col^
löcandii ludentlum orbicults. alt<u rett e/l
feptum:ja?ndidmm vrec^ utåtttWtCt/
tn^tmtt Guta\>ings LL.Lanå^leigu-
balk. cap. j6. Lciglendingr fkal en-
gum lofa reit at gera. k Colonus ne-
mini per mittåt in do mini fundo uUam teirt^t
pöYtiuncuUm fepibus imludere , ftf ufibus fm
deflinaYe. Eod^ hk cap 8. nepna reitr b.
feptum napoYum. \>iöfabolk cap. ef
madr gicngr i lauka gärd mans , eda
huannagard , eda eplagard , nepna
veitocbaunaj oc alt tad aUdin er
men hegnamedgoidum eda gefla,
tuigilldi beim crafetij oc tua aura
filtrs i l>0Gka bot. h e. Si fur inträ-
verit alterius fcptum pöiToruro ,
naporum,fabarum aut ejus generis
fruÄuum ,c|ui fepibus aut cuftodiå
fervantur, poflcflfori duplum fol-
vac, &duos iniu}2er fblidos argen-
teos proreconciliatione. Eaäem le--
gM IsLL.l>icfabalk cäp. Ii.
13. iENIGMA,
Enar iarpari hlifa, cnn enar fc-
gri fara ) Nigri tegunt , 6? ptdchri fugt'
mt^ "MnUa eji cauja cur nigri latmmli
lufori fideliores cenferi debeant , quam aibL
(Proyerk tamen e(l l^andii : Suarta er
figur taflitjfillÉcin; ahelldur:huijta
crhappa meira,ochIiota batfÄrrc.
h. nigri latrunculi funt viäoriofi ,
fed fao lufori minus, albi autem
majoris funt fortunae, »t pauciöri--
bus favent.
Horn hefur atta J Hk amhigiutä*
tji in yoce horn ^«<e Ö? corma Ö? atigtäum
mtat. Cum autem diett tejjeram babere otlo
angulos ^extremitates acttmmatéU intel!igtt-^[i
autem jinguU quadrati latera eorutH an^
gulos rejpicies , occurrent 14 jingtdi.
jaad er hunin ) huh dicitut omne -ver''
fatile , ut teffera , trocled & ejufcemodt alia.
Olafsfaga minor cap. 16. SitJan let hari
draga fegli hun upp. h- e. Troclea Vf-
lum ad juminitatem malt attoOi fedt.
Hinn fargiarni ) fargiarn inftaUlU
^ unohcö d^e manens ; item qut pericumni
Itbenter creat: utraque p^iificatto tgm accöm-
tnodaripotejl^
V 1 17.
CAp. XV.
17. yENIGM A.
Glygghanoaft) (^aptioeflin "voce
gluggur feitcjlra , (S glyggur ymttii^
Edda. notetur autem pluvimM yoces literis
f}laneeafdemejje ^fedjt^nificafme diyer/if-
fimM y cfU(£ fola promnäatione difcernitur.
lUe autem qui captiofa ijla^nigmatäin me-
dium proponity eam pronunctatwne jtgnifca-
tiouem oflentat ^ qud oonjeStorem quam lon^
gijfme feducatab eo Jenfu qui mtgmatis ht-
yolucro te^itur.
OaftJ timel
Yrkir a fol til faka ) Troprie hoc ve-
rumnon e(l. Neque enim nebuU in folem
agunt: Jed contra fit. Hohis autem cum
\im eju4 beneficajn , interpojttu juo , interci'*
ptunt , imommoåum quandoque creanL
i8, iENIGM A.
Ibrimferkium vada) brinia efi
tortca , brinfcrkur tegumentumquodlo-^
rkét fuperinäuitur . !Brim autem undarum
ajlummtat^ unde yocem brimferk mye
mxit y i. e^ unäarum fefefrangentium & fub"
Jidentium Jpumantes Vortices^ Vada i
brimferkiam idem vult , quod fupra dtxit
kemba huita la.
15^. iENIGMA.
Ycum bcrgur J Virorum fervatot.
Ytar viri. Ita ly ner fUtj hominum^ 1(una
capituH. 10.
Salaft vid iordu) Terr^e infodi.
Salaft item e^are animam ^itemhojpitium
capere.
20, ^NIGMA.
Sata lauk fida j Eddica periphrafis
glaåi. Lauk porrum Vf/ bnlbt44y cuju^
faulisgeir j quod nomen etiam pilum Vel ha-
pam Jignificat. Trimum ergO hulbui lauk
pYQ cauk , hic accipituY j deinde caulis pro ph
lo yulnifico y quod addita Vox fara lauJ^^
k e. 'Vulnerum caulis exprimit ; ne autem
^uaVts arma inteJligantur adiuo tertio Voca*
bulo Sidu lateris, circumjcribit. Sa»
raUukftdu ergo, ejl caulis yulnifkrn lateri
aSigatUå, h. e.gladim: ^ejl hic caraSler
Scatldis proprius , quo admodkm Jibiplacent
in carmimbns fuis condendis. Gudmundm
Jndrti^y in notis ad yolujpa^ lauk fruticem
interpretatut,
%t. ^NIGM A
Vart>ad lidum horfit) Tndt/tun^i»
Tij pluribuå particula negans ^rimo commati
mn additur^ cumtamen Jen/w hoc exigat, Ita
ermexponi debet: Var l^ad ni lidum
horfit.
Grodur) Incrtmtntum. aurtigcr^
diyei^ crajfus*
r
Ii. yENIGMA.
Folldar molldbui) Terra puherié
incoU. h. e. glades crepidine ayulfa , temt"
que partkulam jecum trahens. Brimrcd ,
*ejluar'mm. I or ecjum yitaglaciem yocayity
qua incubans cadayer fujlmens^ fecundo
flumine in mare deferebat.
Is- iaka ) dtj^i^^tte glaciei fragmenta^
Gretla cap.61. aen ftrauk ä brioftenu
l>eim , oc rak ad iaka mikin. h. e. tor"
rentis aqua /timma peElora atttgit , multaque
glaciei f ragmenta ip/ts impe^it,
15. iENlGM A.
Naus gas ) Hic lufu4 efi in "Vocabuh
and e. mate , quod mn aperte , féÅ ver-*
horum involucro exprimttur. Obyia enim
fuijfet éenigmatis folutio^fi fuo nomine anatent
and appeSaJfet. Vocatur anas and , &
Jfiritus quem per mres efflamus andc^wd-
tes funt ex anferum genere ; anfer autem di-
citur gaas i primo igitur pro fpeciei nomine
and [ 4M<t4 ] [tihfimt gemrts nomen gas;
Cap. XV. 157
{jmfer2 Ne emtem qum anfer commmiter, 1 5» N I G M A .
fed mjerh jpecits , & quidem inteUt^ Solbiorg ofa ) mMs occafim. jam
gereturpoMumaddttquodcöm^mtalte- Ä«j folåbergning.
nfigntjicmmnommsejusqm^fferturaim, Vilgctcte) calore Utos. Vokp,
nempe näus [nares]. Inäe ti^us gas, Tefldu i turie , teicer vomKe. Infe-
mfer mmm , /^ro and , hdicule fudoH. runt m ared hilares. In qfU Verba fic Ste-
Jt /l,trttHs quéni per mres tfflmus ande ph^ms Olai IJlandus: teifer mproprie di^
dicttunquö mdem mduiö afuts , [ed ak Mur , qui yimm ad hildritatembihermt.
IptttlcätU ejf&rtur. Dtxtffetapertm nx- L^w^/p ^[^^[^^ htUitas j Vel potms
kznå;]edfK proédtffet mox fenfum, hhrkas conVmlis . Sed imdé vilgetetc?
quem occultare Ä NutlA quidem anfé- velgia efl Catefacere , item calcr, Vol-
rtslSmrium tJl comparauö; extt tameH gor& rolgt.caltdus caltdumJfideyUgete-
aliqmd per ;wm ejus nomms , quo ams te, h . e, ulore Uti. Un yocät porcetloi lac ccdt-
digitatur. IS aus gas ^uur.mrmm anfer dUmmätris jugentes: mox tpfös appeht
anatemhtc , mgnmttcofenfu , demtat' jarUr e. Comites ; nuUa , quidem iiömi^
Naer vaxln) propd matur* & ytcind nis adfimtate : neque enim unquam por.m di^
partuu "Rntmh^v matertd ddifm ,-\>el d- citur ]zxl aut Jarl porens. Sed eft aliud
dl. Halmbitr,tftf Vocat hoyem,quod quoddam Verhumambigmm ,quod deutrif-
Jlramme demhus eommtmto pafatur, Seal- quéåcttur, %\v nempe ® Syr , ad quod
mer cruraftmt higtora mcur\a , infinn amgma aHudit. Sir vé/ Siré dominm efl ,
mentorum ac rerum vahamm i Ik aUtem ptö ^ in antiqua iioflta Img^^a fegum ptertimque
tnandibuhshoytsufurpatur^oxea. Dryn- competlatiö cenfetur , qiu^ GotUs mjiris
huarn ] Huarn , ya4 coneay>mi ^ ut oUa , trah[ut ad ad Italos & Gallos. Cr^Cd du-
lebes, Öf ejufmodt alia: drynia mugire. tern originisejje Vöcabukm SireakVejL(^
mdefngtt årynhxi^n JronsVel crmum deduc%cen(entibU6ahi,Ucwncontraäicam:
horn , quodlub eo formetur muguus. Qudm^ j^^^ ^^.^^^ ^jj-^ ^
y>ts antquis etiam liuarin pro cranio ufur-^ yocabulum fua faiptione i ufu
patum, afiUyerfio EvangeL Maraxy no/lr^lin^Väimnimratum^extrailludSire.
Xii. batciift galkcirilDhuairneins Gretlacap.7^. tavarenn mikle kiri
ftal^sÅ.jr.quodexponiturlocuscal- Alags Kongur i Miklägard. Le.
Tari«. ab drynia ettm dermtur Dratl/ Rcgnum tura Conftantiriopoii ob-
Ö?Dröner: Ita yocantur fua apum , quod tiriuic Döminus Alexius Auguftus.
tnacndtsexammibus ttbicmumac buccinato' Otafs Sagä. cap. tiA. Sa atburdr
rumfmgmtur offiao. ^ Girklandi H er Ht var kiri
w jjKTT^xi* AlaxKoriungur. ^. HöcinGrx-
^^.^NIGMA ciaäccidiÉ, cumr^erum ibi potie-
Dartef fkeiria) Vani yulnerant. Almd batur , Dominus Alexius rcx» Impe^
exempl donum hlifär , /\ e. 'Dams tegtt; ratcrem ^lexium Comnemm hk m-
uterque [enfus commodus^ teUigi nemirti non férfhicmm. Regi-
Lctrvid lofa lyk fit gyna) h.e^ bus interim folis mn competebat Si re,
tfXporrigit cavitatcm fuam fuper [ed mimribus etiam D ominis, miapud
'Vohm \ jr ovam j periphraps fcuti, Britannos Scotos^ Quicunq^c
V 3 ttiam
å
5»
Cap. XY.
etiam viri illfiftres , regum compella
tione adfci pojfunt , ut aii Edda,
Hcrra Ake Canceller infigfadi ; Si-
ra Tcitur ritadi (krana. e. Domi-
fiusAcacias Cancellarius figillum
appofuit, & Dominus Teitur fcri-
ptum exaravic Lit Haquini Ducis
ad Farenjés. Sira Arni Canceller
varinfigladi ofs fialfum hiaveraii'-
di. h,e, Dominus Arno Cancel-
larias nofter > nobis praefcncibus
figillum impreflRc. Reitarbot Mag-
nufar K^ngs. In literarum Deroanti-
quarum infcriptiombus longe ujitauf-
ftma fuit vox Sire pro Domino, ti-
tuli loco^ ut ajum, viris gemre aut
dod^rina prafiantibus tribuebatur.
Sed ad propofitum revertamur : vidt-
mus Sir vocabulo Dominum diet ; ^
eodemfedalio fignijicatu (yr (us eft.
TsLL. I\aupaball^. cap. 6. fyr tui-
vetur ocelldn ,oc nijugrifar med,
flri ku. h.e. Sus bima & adultior
cum novem porccllis a^quat pre-
tium vaccae. Itaqm cum farlar
[Comites] dicantur Sir [ Dommi]
porcellt 'vocentur Jyr [_Sues~] contra
legcf logtCAS forceäos 'VOca'yit far-
lar. Perinde ac fidicerem ^fus eflani-
mal j ^ itidem cquus animal , ergo
fusteBé equm dicitur. ut antm in
fuperiori (enigniate 13. pro angufitori
'vocabulo ambiguo and fup-pofuit la-
tins naus gas ; ita hic contraria ratio-
ne^fro latiort ambiguo Sir, reponk
anguftius Jarl.
1(5. ^,NIGM A.
Framgengr fuö vjctc) ett pött'
dusjhic accipitirr pro por cellis in uterö
fitcuU^ in LL. Ifl. Sjrwnyma funt ^
vette , ponderabile ; fe., rey, opes^ mer-
cw; peiiing, pecunia. Inde ecke vet-
ta , mllius ponderis^ Litet vetta, /?^r-
^i ponderis , paaculunu
S v i n s- i n n a) Sucula, Éadem jlexi-
• one \\uDd$-invic4?jis fcewina, nonui
intiofe imprefjum ejl hundflma 51.
Fl^Os, LL. Bygdab^ fndeeft con^ni-
tiam hundfinne fon ^1^ RadjlugO'
balk^StL^ciuod 'vitiof/ffirné fcriptum
imprejjum hundfivie'(on»
27. yENIGMA,
Tiu hafa faetur ) Gdini eqvum
Sleipner decem fuijje pedibus , fabula
eft Eddica: ipfum etiam Odinum,
quoä pro confequenda fapientia ,
terum oculum Älimmero oppigneraf-
Jet , coclikm exfiittjje. Inde anlgmatis
lufus y Odmum equo juo inftdentem
decem pedes , tres oculos unam
caudam habuijje^
Cap. XVL
HEidrekr Kongr atte trae-
la nya er han haf-
di hertekit veftur i Skott-
iandij t>cir voru astt-ftorer tneB,
oc kanu illa finu ofrelfi. ^å Hei-
drekr Kongr var l^ar ftaddur er
heitir Under-Handafiollum, I^ad
▼ar eiha nott ad Kongur lå i
lar/fom ban ^at>c töfrnt
te af Het fldft ^crfomm/ ocl> wm
ttta tittfti^ mcö fm uäimxi. ^dr
^oti^ 5)ciDrcf mt ftamt pa en ort
om natten i fin fdng od) noarc fa aiy
Cap.
reckiu^ oc fatt manna racd ho-
nom : trjclarner toku vopn fin oc
geingu fyrer herbergi Kongs , oc
drapu fift utverdina, oc geingu
hni naeft öc brum upp tiallbude-
na; geinga inn oc drapu Hei-
drek Kong fofandi, oc alla täer
inni vora : toku Tiifing oc alc
Be bad bar inni var, oc hofdu
burc med fier; oc fiiohuorfu beir,
ad eingin t>octift vita huor Hei-
drek Kong drepid hafdi. Angan-
tyr fon Heidreks Kongs lietftef-
na [iing fiolment miog j ocäj^ui
Mngi var hann til Kongs tckin
yfer tad riki fem fadir hans haf-
di att. t>ä ftreingdi Angantyr
heit, ad han lk'Ildi ey fetiaft i
{xti faudur fins , medan han hef-
di ey hefnt hans. Epter bäd huer-
fur han i burt einfanj , oc for
vijda ad leita beirra, er drepid
haufdu faudur hans. Eitt quolld
geingur han ofan til faefar, nidur
med å {jeirri er Grips- a heitiri
hann fier å fionum huar menn
fitia ad fifki: oc bui nxft fier
han ad eirn dregur filk , oc kal-
lar ad annar feingi honum agn-
faxid ad hafa ; fa quadft ey mer
ga Jauft lata. bä mxlti fa er var
1 lyptingUjtak fuerd undan hauf-
da fiolum ; fa tok fuerdid oc bra>
öclkar haufudaffifkinum oc quad:
galt hm giedda
Fyn grip-ar-oft
Er Heidrehr Rongr uar vcgtn
XJndir hända Roänm.
Angäntyr kiendi begär fuerdid
Tirfing: gieck fijdan i burt oc i
fkogin, oc dualdift bar til mir-
Dre i«nc ^00^ f ottotti : to^o '?r4fair
na ftn wapn / ocf> gtttgc tiU ^pimn/
foni ftoDc utjjaiiforc t mät/ cå)
30 feöan tiU ocl) Oruto upp Ma /
(ofwanDe/ oc^ alla ef;cm foui t^Åv tn<^
t>i\) ^aije bert mct)|i^:ed> få forftviin*^
«c t\)i hm / att in gen tmU tvcta
{)ft5ciiifom ^a&e brdpit ^mti0pci<^
Idt jammanf alla itt almeut Imv ccf>
pd t^ct Imti blcf t)an uttvalD tiU
honung afnjcr ftné faDcré ri/fc. ^4
ÖiorDc l;an oc^ itt léftc/ att ^an irfc
ffuUc fdttia ft^ifrné faDer^ fatl;e/
forr an ^a» ^aDc Ipcmnat ^ane D(^D.
^^drcftcr l?tt)arf ^an fin fooö cn>
famo(&for n)ijDa att leta efter tf)em
(bm ^ané faDcr Drdpit ^aDc. (^n qudU
gånger ^an luDer^atb eii fi(5 / ut mcö
t^endnfomfate^np^Hiå/ t^dr
ftcf ^an fe att ndötefute ut pdftoit
ort) mette frflar : oc^ att en af t|;'eai
Drog upp en ftfl / c>0 6aD t^en anor a
Ötfwa (19 ftff wrefntiftjen» '^{senau-
Dra fwaraoe / ft^ it) tmxm nii fta ^o**
tiotti. ^dfaDctl^cn fomfati bi^tfmw
nen / taa fweroet fom lieger uuDer
f ufft>uDfiélen„ ^an tog ftvcrDet/^roäf
ut t§et / ort; flar ^itftvuDe t af |t/|fn>^
0(& qwaD :
^^et galt tig gdDDa
Cötfor Q3ripf; dd / att
^eiDref tt?ar flageit
^uDer ^anDa^^fidU.
2(nga«tr)r fduDc (Iraj: igen fwcrDel
^itfing j gicf fl;dr weD bdrt i |loi\en/
ocl^ OualDeé t^ar till mornet- W
kurs'
1
c AP. XV t:
kurs. Enn [3cir menn foru ad lan-
di oc til tialda, oc logduft til
(iiefns. t>ä kom Angantyr um
midnaetti oc felldi tialld ä f^a , oc
drap tå alla: han tok t>a Tirfing,
oc var t>ad til iardceikna er han
hafdi hefnt faudur fins : for han fii-
dan heim oc fettifl; ad riki Hnu.
ant>rc fm M im^ / cc^ fabc tid
attfofmitiålkn. ^afomSiti^mi^
tt?rtt)iömtDrtatt/fdUt>c tiåHct éfvott
t&em/ oc^ &r4pte t^m alla» ^att
tä ^irpiiö^ t^et fiU itt tårtcfen/
att ^an ^at)c ^cmnat ftn^ fa&ers?
DÖD. ^^dr mcD for §a« §cm / oc^
fmt ft^ till att (föra viitcu
Cap. XVI.
1-^ Rselarnertoku vopn ) Incon-
■ ^ fulté ejus te fidä credu , quem
W"^ illata -pnm abs te tnjuria "vin-
di3a admonere foteji , [i adjit oc-
cajio.
At han fkylldi ei fetiafl: ) Homi-
nis c<e(t hareditatem adirCjOf c^edem
tion ulcifii, in magnk prohris olim nu-
tneratum. f^ide acerbam Starl^athe-
ri obturgationem , qua Ingellum Da-
ftU regem perjlringit , quod patcrna
necu tiltionem intermiji ffet . Saxo
Gram. lib. 6.
Grips ä heitir) Fluentum^ fint
dubio in Pomerania , a quo Grips-
'valldia nometh
A ngfax J culter longior qm efeam
hamis imponendam fecant pijcatores.
Edda. Sax 'veteribuf Cermanis glo-
dim fuit longior. Vukanim.
Han tok fuerdit oc bra ) MirO'
rihic licet qmd pijcator evaginato
enfe Tirfinga cade/tbi temperare po-
tuerit } cum eagladij iflius fuerit na^
tura ut "vagina eduSlus humano fan-
g'vine tingi deberet.fupra cap. 2. 7. 9.
ÖT* 19, Sed puto idem hic 'valere ,
quodincarminibm ^ charaBeribus
magicis , ut fidem illis kabentibm jer-
'vianty aliis uero quiludibria ifta ufi
fint , ita efje exiftimant , nan proJinP
hilum , licet uti illts Telint,
Cap XVII.
SVo näeft laetur Angantyr ef- ^'''^T^^åvt\åftiåUt%%mti)t{a^
na erfi epter
t)uihieradi er Arheimar hei- A Der /Uti f&et ^åmctfm^e/
ta, en bserin Dapftadr. Han bijdr m^tf}Cmé^åtat>/ od) bt)U TX^p^
til fiin ollu flormenni um alt fitt ftaD : &art biuDer fil! ftg aUa t^c fov^
riki, oc var par allraikid fiolmen- ttcmfte oftt)Cr alt fitt ri|fC; 0C& ftJat*
ni. Hlaudur lon Hcidreks Kongs t^åV cn ftCV m\)dm^Ct af fcit ^OnQ
fpir ta fåll faudur fins: han ^eiDrcf é fou fiauDcr fporDe (ltt£? f a^
rijdr tå luhnan med lidi finu, Dcré faU» '^iJ^riiDer^anfoDerat^mcD
oc ä fund Angantyrs, brodur fitt fi>lf/ att tala mcDfltl broDcr Sitt**
fins, oc vill krefia landafkiptis. gatitt)r/oc^tt)i(! ^au frdfwa af f;öt^
Han kom ä Dapftadi , tä vei^zU nom lanDafliftc. ^?an f om ttU ©ap^
ftod
Cap. XVII
t6i
flod. Sem Hlaudur kom i gard
med fucit fina, oc ad dryckiu-
ftofunni , ftodo tå marger menn
uti : Hlaudur mxiti til eins teir-
ra,oc quad;
In gatk, t'« Ms»»"
/ fal hafariy
Bid min Angctntyr
uindf^toll beray
^nfpiotl lia
Orda tt*€ggia^
Tueggia edur \>ng^a
Ef han til 'vill.
Madrin gieck in fyrir KongiR,oc
(juad :
Hier er Hlaudur kprninf
Hcidreks arfi.
Broder \>inn
Hin baudjkar:
f^Mil^ill er fa mogur
^ mars bakj ,
j^ill fa pmdftr
Vid \>tg mda,
Angantyr ftod upp fkiott, oc
ftcipti ifir fier briniu, oc tok
hialm ä baafud fier, en Tirfing
i hond, gieck ut fijdan, oc alc
all^ydufolk med haunum^ta mxl-
ti Angantyr Kongur oc quad:
Heill kpf» t»» Hlaudur ■
Hcidreks fodurSy
Broder min , gäck. ^
Beck^ ad fitla :
Dreckum Hcidreks
Hallar 'veiga ,
Fodur ockar
Fyrfiur manna,
Vin oe fniod
Hfiort pier 'validaréi l^iker.
nåt tom im i Q&vten / mct> (ijt
fåiffap/ ocf> jiitt dt^ m)d€6^fti\f^
mn / fiot>o tf^åv wongc ute» 9pm
©ncf ill Ml Jofmati
3 faten
^rormm utfomma/
Sy?ct) mig att tala
£)ri) tu cUcr ttt)
Om f;au t&ct fa xoM,
^)an (^ié itttt fot: Äoit0m oc^ (|uaD:
jj)d'r 4r nu tmvm
5?an t)fwe^ mi)(fct
Cc^ n)iU Den ^ajren
^n mx> ti0 ta(a»
2(n{|ant»)r ftot> ^afligt up|?/ oc^
Drog pä ft0 6r))nian / oc^ fatte ^idCm
p4 ^ufiDUDet / oc^ tog ^irftng ( ^an^
Den : od^ ut ; ^cla almoöcn
fol^De ^onom» <!uaD ^ong StiV'
öantt)r:
^elfommen SauDur
(åt oj^ Drtcfa
^ona ^«£>ref j arfai
Sår Uxt faoeré/
^en ftorc ^ofDtng^ ;
^tt)aD tu tt)ilt ^cUDrc
éa Win eller mw^
X
t6z C AP.
{>å quad Hkudur.
Til annars yter
Hingad forum ,
Enn ol ad drecka ,
}?iggia af ^iodan
fiijnar njeigar,
I^ema eg hälft hafi
t ad Hetdrekr aUt :
u4f al o c oddi
Eirnin fkotti,
oc \alfi
Oc quern liiotandii
Hryji \>m cno m^ta
Er mirkytdur^ heitir:
Grof\>a ena helgu
Er ftendur
•A god )piodu j
Stin '^an en fagra
Er pendr a ftodum Dan^ar^
lialfar herbar
Er Heidrekur atti
Land oc lydi
c liofa bauga.
ta quad Angantyrä mote.
■
Brejia mm adur broder
1 blikhuijta lindy
Oc kalldm geir
J{oma 'vid annan,
Oc margur gunni
I gr as hnijgay
ajédur eg Tirfing
I tuent detle.
. C\dm l>eir Humlingur
Jialfan arfgiefa,
Oc enn quad han:
Eg mun bioda yer ^
Fagra ^igra^
Fiold meidna
XVII.
Zäi mmté fm fa^
låta ^mm
%nc\> a I mig piå^a:
Om m tt) ^alfr far
<^ wam gängande :
^ampt foie trutar
é§m \Um fTo^cti
©om f eter morf jreD/
^^en ^tga timDeti
©om år i t^itt (anl>/
^^en fagra f?eneit
©om (tanker uppa
?§en pat)e« ^Dampar.
2lf alt ^alfparteti
©om 5?eiDree att e /
^eD 2«n0 0C& fo(f c
autlett r^Da»
2(tt0atif^r (^wao t^dremot
§orr If aö t^et 6roD<r
53raf a o(& 6rt(ta /
Oc& falla fpiutet
5Höta 5tt)art anttaf /
Cc^ mottgen frigamati
%m i grdfet ;
S^rr dii laö < tu
©er <ag ffg eötefi
^)a(fparten arfwet.
3<^ö wiö tig biuDd
e5oD ftt)erD o(& rufttiiti^
CAP. XVII.
Sem mig framafi tkdir.
T^olf hmidrudgiefeg I-zer manna ;
^olf hmtdmd mara^
^Folf hundrud jkall^ ,
l^cirra er jktoUd bcra.
Adanni gief eg huorium
Ad ar t ad ]?iggia
tt^nftad adr a
Enn han a rade.
f^Mey gief eg huorium
^^Jami ad \>iggiai
^A/len jperme eg
C^larmi ad halfe.
é^<]m eg um \>ig Jitiandi
SUfri vila^
Bn?i gaftgandi \^ig
Gulli (ieipa^
So a "vega alla
dti baugar :
\>ridit^ng god X^iodar
X^uij Jkaltn eirn rada.
(gom f u 6e^4rDc.
Zoif ^imDrat) Mat /
$)mv af tjcni tag
^16 gir iag biwriom
om t§ctt ft)iU ^<A\'m /
i^nim om feaifcit.
all (tg mct) f\\fmv
^4 runt»t om dg
©fall c« oc^) ^aftt)a*
1^3
Cap. XVII.
ARheimar liietu ) ab amnium
multitudine diet hutJC traBum
adparettfid ubijtt, uti Dap-
flad , ncjcio.
Andfpioll lia) Mutuo colkqki.
Spialla loqui. Havamal. yi» I vin-
de fkal vid fella ; enn i logni ä log
roaj i myrker vid man fpialla: morg
em dags augu. Å. Vento flante
arbores fternito; filentc vero a-
^uara remige tranfito ; in tcnebris
cumvirgine loquitor: multos dics
oculos haber» Gudfpiall. E'vange-
Imm ',lt've fermo 'Det 3 ylnglk hodie
Godfpill. Olafs fagacap. iii.Iieii*
komoit>antima erlokic var Gud-
fpiaWi. h. e. Vencmnt finitå ledio-
nc Evangelii. Gudfpiallabokin Itber
E'vangeliorum IJlandis dkitur. Spil-
la i dm quod fpialla. IjlfiU jverjto
Luc. x.D.io. Faheid mikla fpillo
ixvis h.c. Gaudium magnum nuncio
vobis. Kråkan rpiller/;»e. pricdicit
abilicecornix. Spilla item effmidc'
re j corrampere ,perdere. Inde SpioU
damnum. SpiaelU^^W-a e/^De/ fami'
na diduBior , qt*a caminum claudt'
mm. IJlfiU Luc. i. 6y Spilda
Sokgiands , tabulam pojcens ^
Baudlkar) Baud jang^is, Baud-
(kar, a quo ^angvini ptricultim^ njtr
fangvinem effundens , bellator , hofiis.
Hallar veigar ) Regij palatii po^
tum nohiliorem. veigur Vinum vel
potius defrumm^ Steph. Olai in 'vo-
lufpa. Veigur, veig, itcm pccunia.
1^4 C A p.
fretium^ihldem. Guåmundué Anired. Vei-
galauft mUm /?re/«. veigur dms. litil
veigur i V\x\] h.e.txile &ml!arum wium.
piggia af tiodan) jpiodm^em-
phäticum regis nomen ; notat ro curatorem
ÖP tutorem populi; ^ajlorem Vocat flato
Homeruå, Vicitur a t>iod /. ^. populns^
Ö?anna W anfa curare. Ulfla^lyu is
t>iudans Judaic? M*arc. i v. ® V.
3x.fa t>iadans Kraelis. Eine rcx lu-
deorum? Rex Ifraelis. Ö?v. 16. & pc
paj^im. tiudangard regmm^päj^imapud
Vlfilm. I>iudangard5 ^. t>iudanvard,
Qmd rex curare & tueri tenetur. f^una Ca-
pituk^^. liod cg t>aukan,'erkannat
jjiodanskona, oc manfkis mogur.
Qu^ mn reBe ftcexpo/ita: carminailla
novi , quar novit uxor Thiodani &
inanlkisfilias. Ita autem reddi debent:
carminanovi^cjuae non novit uxor
regis, & neminisfilius.
A mars baki ) Supra dorfum equu
M^requus^ Havamaly^. Magran fkal
itiarkaupa,enn mxkc faurgan/^^r.
Equum cmito dum niacer eft, &
gladium impolitum. Sicenim mn fad-
k decipieris. JuSlor nofler mfra. Tolf-
hundrud mara > tolf-hundrud IkaU
ka: inäe compojttum Marfkalk^/é';'!;/^
cuftos W ftahularm. Scalkinon fer-
ykrunt ^ paj^im apuä Ulfilam. Luc. i.
ip^Nufräleitasfkalkl^einana frau-
ginondfan./;^f. Nuncdiniittis fer-
vura tuum exultantem Domine.
Quöd Cermanka "vctere Jk exprtmit ^w/-
caniHå in Qomment. ad litern Gothicas. Nu
forlaz thu thruchtin thinan fkalk.
Eél/mcadparet quantum temporis Cf? con-
fuetuimis /tt imperium m tingVarum proprie-^
tåte immntanda. Skalk Marlkalk/^r-
Ww^wowiiamwoww^j/rfw fummit dignitA-
tit Qfficim mlicum (S militäre denotmu
XVII.
Contra ^qu^ quondam Imorificentif^imajjam
comtempta abominanda. Fan ^ Fånen,
yettrthm Vominm & Dem fonabat , nobts
jam eji malm d^emon, Kona in LL. ma-^
trona & uxor leptimaijam ftc ptojlibula nun-
cupamm. Et jk in aiiis multis , qu(t jam
omitto^ Ulfil^ yerf. Mattb cap. 10. V. 44.
Nift (kalks ufar fanin rcinamnia,
non ejl fervus fupra dominum fuum*
J Serya^ fervus. ab l^ia coéV-
cere. l^iadur mancipatm. In 'Veteri Germ^
t) i a amiUa. !B. Vukamm in Canttco Marttc.
Mirkvidur heitir) Eafmedubio /yl*
ya qud^ Snorroni dyjlerbolt dicitur pag^ 117^
Dampar ) Forte Vapjlad^ ut jupra.
Liofa bauga^ Baugr, ^exum 5sf
incurvatum. htc uti in Scaldorum carmt^
nibus pro annulo , ftf travjlate pro auro aai^
pttur. 5ighvatur Skälld ;
i % f 3
Oflf hafa augu tefli
6 s 9
Iflendlk konan vifat
il 12 IJ ly
Brattah ftig at baugi
Biortum långt en fuorto^ h.e^
Hi nigri oculi Iflandici monftra-
runt mihi longam& arduam viam
ad fulgidum annulum accipien-
dum. ji^hoc Gotbico baugurGaUi fuum
Bagvchabent. Hec baugur tantum nobk
annulus , [ed Ring dicitur ; quod ^ plu"
rium in feptentrione Q^gum nomen fuitj
Vsdejis wt. m Herrmds J^g^^%. 10
Qma autcm promifcuus fuit ufus baugur ^
ring^ ideo & Daniä! ^ex 'Bogius Suaningio
in Cbronologia Danica pag. 14. citatm^jiis
ejl qut in Lat^-fedgatolu yocatur Bauge
Ingialdfon , quamyis nec feries nec tempus
conVeniat^alius mn fuit^quam qui ceteris
fcri^torihus ^ngdicitur , Jdamm Bremen-
Cap. XVII. i6s
fs y Jlh. Stadenfls ^ Scriptores Francki nen vefpiciendo id quod jnre im^
hocre^umnomenin jfmitlortemyerterunt.ut pedire poteft. i^/J. ef meinbaugie
ak Stephan in notis ad Sax.pag, iS8: koiTiaupp. /;^f^Si. irnpedjnienta in-
cum reiftius Annulonem fcribere notefcant, hem Enks ^ttarbot ad.
potuifTent» Jb eadem mgine efl bu- IsLL^ Hi^c plunhus deJucenda ftienmt ^
ge arcus , ^md intenjmie curVetui. (juod ah dus in dienuyn fenfum trahmtur.
y£ttar Bugc m Lang - ftdgatolum Eadem eflradoyocis Skotbog^ Jubete--
proltneagenealogica.In legéusautembiug rum kx yenatori ntercedeni perjolvi pro^
notatrelpeSlum ad facinus per petratum ^ pter feram percujfam. Gula\nngs LL^
exprimipotefll^öce propter yVcleacaufa. Is- Land-^leiguhalk* Nu keniur dyr ä
lands LL. Rekahsilk cap. 3. Gialldi fa fund^l^aafalkotbaugerveidit*. lei-
Kongi halfa mork i ranbaug. A.e. fi afmed hudini,ella{kard or ikin*
Q^uatvor regi lolidos folvat pro- ni, h.e. Siferafaucia närandoevä-*
pter rapinam. Helfmga LL. K^ng^- dereconabitar , mercesci debetur
holk.?* fl' af haarium hn^t ^ propter qui enra interficic, qu.T pelle, vel
Utrumque yfciLyeSligal ^iS miluaris expe- parte pel 1 is folvaton Confer OsLL^
étionis onus. Itaenim moxinfraeodem ca-- ^jBygdaball^7^6^fl.^.j. PJel/ingeLL.Fi''
pitefeexplicat^ Badcfynr (kattoc le- derboabalk 8 fl. Sicjuisautem Skotbcgpet
dangxlama. Helfinge LL. Ma^ihelgts armumftr^ percuffe interpretari ^)Oluerk^
!Balk 6. fl. ubi de homtciÅiis : B^cc bo- per me licchk j ut tanti jctket merces ^/iime-*
gum tueim i tridiung hiiarn, ke. tur ^(^Mntt ärm^feräi percuff^^
Propter perpetratam CKdem du- Humblingur) Humbli regis ex fi^
plum fblvatin fingqlastertias; jSio-^ lianepds^
rifcdicety regi territorio. Eodem capite. Fiold mcidna) meidar VrVi, HornA
Sex bogä i tridiung huärn • ätta bo- klofi-Skatld apud Smrronem: Odr vid
ga; tolf boga; fiaxtan bogajatirtan Ofki mcida h^c^ Severus iti Odini
boga ; tiugu boga ; fiura oc tiugu viros: Veh milites feVero continem tmperio^
boga i tridiung liaarn. Quorum V^r-* Gulli ftcipa) higentes relr^uijje opeUt
horum feufus efl : pro enormitate Violata pa- Heidrecum oportet , ft qu^t Jponte hic obiuUt^
cis domeflic^ in c^de perpetrata , Jolvat in pr^ftare Jngantyrus potuk. Tlura tanwn ,
fmgulas tertta^y fextuplum ^ oShplum , duo-- licet inVttus , pr^Jlitit Jttabahba re\ Teru^
decuplum fedecuplmi > duodeVtgecuplum , ams , quiin M^etropoh fua CufcQ > a Fran^
yigecuplumy quadruplum & vigecuplunt * cifcoTi^aro Hi/päno Captui^ redemptio^
JielftngLL. Manhelgk 13.//. I t^efTum nis pretimn ohtulit tantum aureorum ^ ar^
gialldum fkula bögabpter ey bdtas* genteorum yaforum ^quant^m imptendo cce-
Ke. In his mul6tis folutio in du^ naculoinquoerat yfufficeret^ad id altitudi-
plumpra^ftanda non eft* Sicin Voce nis quo i?tjublime eUtamanu pertmat pojfet^
meinbaugur refpeBuseJlad impédimentunt Ea tamenlegene Vafd franoeretkur ^ quoad
legitimum^ OuUliingsLL>I\riflindomsholL paBam fummänt tradidtfjet^ frQmiJjo au^
cap. 18. Nu ef Kiufkapur binds fa- tern iflo impleto ^ ^i^art jujfu ftrangidatus
man med nokrum meinbaugum* ejl: ut fic facilius regnum tjus (fccuparet^
Si matrimonium compleatur, Hferon. Benson, hb.^*
X 3 Cap.
t66
C AP. XVIII.
GIflbr Gritungalid, foftii
Heidrek$ Kongs, var fjä
med Angantyr Kongi ,
oc var l>ä ofgammal: oc er han
heyrdi bod Aangantyrs, Jaotti
honom han ofmikid bioda. oc
quad I>a t etta :
l^etta er V>iggiandi ,
^yar barni,
Barni
O c i^ott pe borin Kongs ,
lid horuunga.
Hag fatt er
Odligar arfi Jkjpta,
Hlaudur rciddift miog, er han
var horuungi kalladur, ef hanl^xi
bod brodur fins; oc fheri han
tegar i burt med alla fina,
mcnn , til JiefT er han kom heim
iHunaland, til Humla Kongs,
fraenda finsj oc fagdi honom ad
Angantyr hefdi unnad honum
helminga Ikiptis. Humli fpir nu
alt til teirra^ Vard han rei-
dur miog, cr Hlaudur Ikilldi
ambattar ion hcita, oc quad
*
Sitta jkttlum 'ver i Dctur
Oc familiga lifa,
Drtcka oc tama
T) yrar 'veigar:
Kienna hmrmm
%)opn ad bua ,
t^aug er diarfli<?a
Sk^lum framberä^
V <:l fktilum 'vicr \>ier Hlaudur
tJerlid bua
Oc fromliga
iiilldi heja
ta ^ooé ^119 Angantyr /
c^mtt^mtjåa gammal - i)mH\%
tt)dité f ortom att fan 60D formi;rff t:
Z^i flaötu ttjcta/
gaft Är Kong^fort /
^f ct fidnar bcttrf
arfitet att }f ifta.
^(auDur warf of wevm^t t ati ftjrcö /
m^^m mv faKaten forunac/ cm
fan (luöe emot taga ftné I)rot>ci'£5
tillboD j ti) wcnDe fan tillbaf a igen /
meö ftff fdtic/ till tfc0 fan tm i}m
t^unalani) till fmn ^>?oDcivgaDcir
Kom ^Pumfei o(|> faDc for f onom att
Stngant^r faDeunDt fouomarfflf|>
tet tiU f alfpartcn» ^)umle fporoc
ga fftcr furu alt tt)ur tillvjdtt / oc^
tt)art afw)crmdttan tt)rcD att £au/
t)ur fluöe faaaé en tr4limic fon :
<\m\> td :
£df i f^inter
©tVa 00 ölaöa ;
©ricfa goöa
Öltunnor t^mma:
SAra fwarannan
£aga tiU wapn
0folom frambära,
^alltu fä gauDur
S5?i)rfet goöt friiijfolf.
@f olom m ftd bi)7
6011:1 90l>e frrioamdnii
Med
■
c AP. VIII.
Med tolf 'var gomlum S^ct) It^årom ftOVtatl
Oc tua vetrum fola. ^f^xé <^mMa fola»
SojkalHma éa flatl penDtrt
Her of Janna. $)\xm ^cr Uwm.
I^ena vetur fatu t>eir Humli oc ^m\\mxö\\mi(kt9)i\m\m^2m^
Hlaudur um kyrc. Um voiid bur ftiUa 5 wcn ottt ft) toi örogo t^e
drou beir her faman , fuo roi- ^rt^jJ4r ridfammatt fa ftor / att f
kin ad aleyda var eprer vigra ^mialailD War irtöm mcf;l' i^uat: /
manna i Hunalandi. Allir menn fom {Dapn OffaDe b^raj foro tUf
foro tolf vetra oc elldri, i>eir ed WdöHÖ^^M^tt^^f a^tCC(> fllDVe tt5D^
hcifxrir voro ad vopnum , oc ad re / ccf> formättc ftjapn fora ^ CC^
heftum tuttugu vetra oc ey ell- genniattc^a(tt)acUDre^)dft dtt tiu^
dri, Vard fuo mikill fioldi man- gu a^ra ^aiiiblan* Sar tl;ct \å \my
na fseirra, ad ^ufunder matti äet folf/att ma» mÄttC råf na tufciV
telia: enn eige fxrri en tufun- tal^:o(^<cfemniDrc atttufent)i^ft?ar
der i filkin^ar; enn haufdingi ^OOp / OC^ Cn f^éfDtttgc for §tt)art tU**
var fettur ifir tufund huoriat fcilt)/ Cn fana fi5r f;tt)ar ^OOp*
en merki ifir filking huoria. En Scintufcnt) ref na^ pa ^it)ar §00p af
fimm^ufundir i filking huorri t^m/ fom trdttan ^unt^raDc man
teirri er trettan hundrud voru i rcf naÉ? i tufen W 00 pd §iWt ^lUV
huorre : en i huort hundrud fcr- ^Un^raDe ft)ra ft)t*cfi|0. ^re
ner fiore-tijer. Enn tefTar filkingar tretti|e få^anc ^Opar mu t^åv^
voro^riatygeoc^riar. Sem l^eflar TOr t^«ge ^OOpar fotttme tillfaW^
filkingar komu faman, rida l^cir man/rtjOo t^eéfmt&m fTo^ fom
Ikog baner Einerkundur heitir, 6^tcr €mcrfunt)Cr/ ^Wllfm fPil|Ct?
cc fkilur Hunaland oc Gotaland, $?unalant> tfr4tt ©Otalanb : "^åt
Enn fem l^eir komu af fkoginum , t\^ttO\\\m fratU ^ ftt)Cr (T ogm / mt
tä voru bigder ftorar ^ oc veiler t^dr por b|)0i>/ od> (Idttmarf / oc^
flictter, oc åvoUum ftorborg ein Crtflorwarfcr 6org fom ^Ong
fagur ; Enn tar riedi fyrir Hervor ^mtt^té ft)ftcr ^crft)or / ocl) ^cmte^
fiftir Angantyrs Kongs, oc Or- foflcrfaJicr Ormcr rdM>e ^ftt)cr : tt>0^
njöf foftri hennar. Voru P> au fett rp t^et^4rfatte att féri wa (anDet
tar til landgi^tflu fyre her Huna ; emot 5?miarnaé infall o((; JaOc m^f
oc hafdu bau bar mikid lid. cfet Ui<éh i^^^ ^^^^
cap. vni
TOir var gomlam oc tuac ve- hm frangmt. Vix enim inträ äeämmn an*
trarxi fola ) Toloni , Tamri ^ num operibui adhibent, Itaque femmes ^
TuYcd honis fonihm equU diu uti pof' indmniti magis exijiunt > rohur fuutn
funt 3 pia fuvertes mn domant , nec Ubori* dmfime fervant, ^uod apud ms contra fit..
Quarto
■
i6% C A P. XVIII.
Quarto emm yel fulnto Matu anm , labori , ^^crtlftff. Sed aliud ejly^Xf^ oBogmta.
etiam duripimo , adhibentur. Itaque mm- contina , ut f tt ft>4*( CH WaJ
Juetiom quidem fmt , /é-*/ tw/y^ an- ^trOlUWtttÖ* OSioginta haleces , oc%-
»oj quicqmd roboris fuit , exhaujlum ejl. ^mta m^en^. ^uU de ovis J<V/f«y , ut ett
Allir menn foro) Vetm miUtU m- fuKc^^/ decAS o'Vorumy>elduod€c'mo)>a.
^ 'itutum gentium feptentnonalium , ^ <5 ^Jo- 7«/;/V & ejufmodi altis decem det odes con-
this etiam in Hij^mia obfervatum , ut alibi ficiunt centuriam mapremy Storehundrat,
notaVt. ^ decem centuri<e chiliadem majorem \ fto-
prettanhuridrudjvoruihuorre) retufend» Hac majori cemria & chi-
!Putatidi ratio , per certAS numer orum com- Hade Ncriaen[€s in numerandis daUs fer-
prehenftones Vel clajfes E G. per halftiog, reis etiammm utuntur. ut tttfyxw^XC^t fpijf
tiog , handrat , tufend , h. e. per deca- i lo. dayi. ett tufcit& fpijf 1 200. cUVi^
des , vigena^ , centuriAS , Miades , non ea- iSlorVegi & IJlandi addtta Voce tolfried
dem per ömma. juapnbus mflrisfuit , qu^ majorem Jyanc centuriam ^ Madem innu-
nobisjam in ufu ejl. In quibufdam tamen mt. Träfat. Olafs faga. J.at var meir
rebus majorum confuetudtnem retinemus , enn CC- vetra tolfi aed er Ifland var
éidditM tamen di/lmSiione. EG. in centuria bygt,adr mcnn toko her faugurat
<//ci»«w lillehundrat, & llorehundrat, rita, e. elapfis 240, annis inhabi-
h. e, Centuria minor & major , & confequtn- tatae Iflandiae , coeperunt hic hifto-
/frlillctufend ÖJftorccufend^. (f. C/;<- rix (cvibi. (^omputus IJlandtcus:
liiA minor & major ^ Chituna ^ chiliade
ntajore y qu<e duabus decimis mimrem fupe- t>riu tolfracd hel hundrud
tat yantiquitusujijunt major es nojiri. Bjus Hlaut ar , daga firn betur
htec ejl r atto , quod centuria contineat quin- Oc lex ftundar famtijndar,
yigemHy yel decem decades j quMibet Sen fiorda ar verdir
autemdecM duodecim tmtales^ Vana au- Heill dagur cji n afollum.
tern pro rebus Variisnommahabetdccas ma- Auk t>eirra fanfl: fyrre
jor ; dicitur emm ^a(ft ttO^ / h. e. femm- Mati hias ingång aettc
gena, tc(ft/ Dufm/ tt>ale/ fuö» Auka deige ad feigia h,e.
fingula hat duodecmi tn fe contment , fed re-
bus (inzults computanäiå promijcue non adhi- Trecentis Sc quinque diebus f cen-
hentur. 5(palfttO0 diquanto latius ejl , ^ turia majoris ) cum fex horis abfol-
pluribusgeneribus trtbmpateft.tclft nonfe- vitur annus: qux quarto quoquc
reni(i de rebus ligmis dtcitur , ut CtttOlft anno diem conficiunt. Iftud autcm
6rd^fr/ m tOlft planfer» /;•. e decM diei augmentum antc Matthi.t- fe-
ajjerum^yel äuodecm ajjeres. ^ujlil ftum intercalandam eft. IsLL.'Bh-
de rebus in fajciculos, aut alto modoy nadarbalk^cap.z^. Efey er Jeingrafra
coHigatis aut computatk inteHigitur , ut annars landmerki, cntuo hundrad
ttimfin 9)andff(Xt / t>ufm ©fe- fadmatoIfraeÅ.e. Parcuafuafepiat»
^ar ^c. (^n W<xk de pifctbus mapri- mCi ab alcerius Hraitibus diftent
bus arefaSiu duodeåm in fafckulum coH- fexcentis n\ms. Item eodem Ä^. 31. 32.
gatisiitt m mk 2mm^ Wale J7t Tttohuadrud fadma tojfrx!
Mt
t
N
cap. xvin.
Et fipius ht LL. Gula\img. Mlmr cen- tos féxaginta quinque & fex horas.
turia & chiJiM decia decem , decies cen- Eadem efl: dierum i atio in centuria
tumcontinetf quemhisjamufitatior ejl,^ majore (torffA-b) "t modo oftendi.
toti Europa familians. Hane credo rece- Perjptcuutn ex his eji , 'vulgus putan-
pimuécum exercitio mercimoniorum a pere- di rationem per cerituriam majorem ,
grinU mercatoribui *f aut cum latinis litens tolfraed, dtu retinuiffe^ poftquam
huciäatis. Fuitque h^ec eruditu diunota& minor doBismnokfcere ex libris cceptP*
ujitata ^ antequam Vulgo reäperetur-^ ut ex 'Per hckm^l aMiem pr^cipue intelligit
S (>€cu{o^€^ali co^iofcere pojjumm pa^. ^1 . lmgi>am latinam y & detnde Gallicam. piig,
Ochefr folin t>å fylldar allar rafer 14.. Ef l>u t>ikift fuUniiinin i fiod-
finar,bxdiat uppftigningu, oc Itik, nem tu allar maMijtler,oc
nidifliigning CCC daga tolfraed, allrahclft latinu oc voHku: I^ui
oc fim dagar, oc VI. ftunder: oc ad Isaer gagnaft meft cc vijdafl-j
Terdr tat ta ä hinu fiorda hueria tyn tu eigi helldur tinne tun-
are CCC daga tolfraed, oc VI. daga; ga. h. e. Sidodus fatis arlfima-
ochcitr t ad hlaupars dagr; tuiad beris, alias etiam difcito lingvas,
tä er dcigi fleira i tolf roanudum, priEcipueLatinaiTi& Ga/licam,qaod
ennfyrr; tuiad txr ftunder VI. /a- hae majoris fint u{us& latius pate-
fnazt til tueggia daegra, naetur oc anc; nec cuam etiam lingvam immi-»
dags. Enn ad bokmali riettu verda nui finito. Vtikfane momtum. Eos
oll hundrud tiracdtold; oc verdr alusmmlmqylsdQäYmm^ muitcimmrt*
tadt^CCC»tirasd, LX. ocVI. da- rum tntelligentiam hauriri ^ojje cenfehati
gar,haert finner hlauparer; enn eafque fons necejjaruis maternm interim
hlaa^ara medal tå vefdr tat ei excolendam,^^ domilmorihabendamzQuod
mcira enn fim dagar , oc fex ftun- jamnefciunfvel negligunt hominei malejati^
der , oc iuo margier dagarad anna- qui ut gallicarum elegautiarum magijln /?<(-
rc tolu, fem nu hefe eg talt. h. Im- beMur , ijlarum balbutie maternam tur»
plevitque tura foI omnera curlum pant dehonejlant. Sed ex di'verticulo rc"
fiium , tam adfcendendo quam re- deamus^ Hicin U plandia eft etiam ter tia
trocedendo , trecentis quinque dic- qucedam centurU , & yigena , a prioribus
bus tolfr^T^t) & fex horis : fcd quar- duabus longe diyerfa , agricolts in dinume'
to,quo!ibct anno , treccnris fex di- ratione fe^etum jlramim ufttata ; illis
cbus fo(fca;t>; vocaturque fcxtus il- emm centuria, tnginta tantum continet ^ (i»
lcdicsintercaIaris,quod pluresfint "Ve unamyigenam cum dimdia y.g. (Ett*
dics in duodecim mcnfibus quam ^Unt^raD ^f^d^ frånta Junt cumuh /<r-
antca, lex illis horisquadruplicatis getum Jelfgjnis ; quilibet- autem cumulus
linum diem civilem efficicntibus. (^tt)i / decem fafces hahet , pr^eter cclk'
Sed lingvi doaorum in libris ufita- Banea , qujt ^f^cff^tuDDar ^ocantur. (Itt^
tå, omnis centuria per decades nu- ^UllbraD ^CVn/ triginta cumulos bordet
meratur;quo paélo annus interca- notat , qmhbet cumulus undecim mer-
laris continebit trecentos fcxaginta getes compleSlitur , quarum undecim4
fcxdies. Ceteri autem anni trscca- colleSlaneis tfi$ J^cffctWÖbar refpon-
Y det
170 C AP. XVIII. •
det. Vigem /jvet\og> åuahus decadl- rum, clavoramferreofum, pifcium
hus confiati (ed in flramine ma tantum. arefadorum , fex continec gikrtcTa?
y.l.mtX^^oXxndecemfimtfafces jira- @nejfc/ ;£iÄiöt? <5o. g;>ictJ^a?. h.e.
7ninu. Hujus ego eomputatioms rationem 1200. Sed hac , inquies , putmdi ratione
mUam expedire polJum , prater vmteratam „o„ ^tl^ur auSlor mjler , in (enfu Hunnid
confuetudinem agricolarum. Saxo Gram- exercitus? M irandnmhocmnejl ,cwn ar-
mat. lib. 5 Bunnorum exercitum recen- UtrU res fit , pro inftituto cujufque gentis. Ita
fens , centuna majore utttur. Ferba ejus fic „ec eadem Jemper fuit ratK&nmnems le(io-
hahem. A quo , cum reverfus explo nitapHd^manos , ut cuilihet honos fcripto-
rata referre juberetur,fexclaflium resågentt nötum eft. IM bic momndum
fenos reges , earumque quamlibet excoUaiionehupis^ fequcntiscapitis ^mani--
qnina navium millia compleden- fejlumm mmero legiomm mendum depre-
tem vidiffe fe reculit : quarum unam hendu Hk enim tantum fuijje mmemm
quaraque trccentorurn - remigam att j ut non fmgtdorum, fed Itgmum rationem
capacem eflfe conftarer. Quemli- imredijjicikeljet: Indedupkedegtones fa-
libct vero cotius fummx millena- cityttautprmtågemismiUecontmeatjCete^
pum', quaternis alis contineri dice- r^ quinque millia. Fuiffe autem Legiones
bac. Volebacmillenarium milleac {(Y\kmg2i\' ) trtgmta tres. Quod an de
ducentorum capacem intelligi ; miyerfis legiomhus, W poftermis tantum
cum ala.pmoistrecentorum nume- generis accipendum Jtt ,admodum eft obf cu-
ro compleacur. Continebatergohicexer- rum. In fequenti autem capte i^^fex tan*
citm Hummumj juxta Laurenbergii cal- tum emmerat legiones tarum quce quinque
cukm , querri citat Stefjhams in hunc Sayq- millut eontinerent ,, c<eterarum nuUa fa&a
fii fgcum pag. li i . nongentä4 niyriades fi- mentione: quec certe mhil Junt advaflum iUum '
•Ve 9000000 capita, '^rha ipfa adfcri- mmerum quem priori capite indefimte pro-
Tpam: Quod autem ak ihidem miWe- 7iuncia'vit: tantum nempe ^ ut univerfts &
nario, fcu chiliadi non mille fed fingulu {\mn<l^f^nft) beSoapta .admi-
daoåecics cente na capita inclu- lamm eVocatfi^ fokudo faSia fit in terra
fa ac cenfica, id non tantum Hunnorum, Neque enim iS^e gentes ^ iHo
inre milicari ufitatum fuit, fed temporemilitemlegebant ,[ed totammultitw
etiam in agriraenforia., Nam- cen- dmem evocabant, cum res pofcebat. J/ide'
turionj iip.milites fuberant. Cen- tur autem ftc expediri difjiculm pojje^ ut
tmiam vero caftrenfem nietatores primumcmn auBore^ duorum generum le-
I JO. perticis conftratis finiebant. ^iones inteHigamta i & pr imi quidem generis
Ccnturia etiam urbana in aflfigna- k^onemcQntinutjfemiUemiUitesmoYe yeteri
^tipnibus 120. comprehendebat ju- numerandosy ut itoo. chiliade comprehen-
gera» Retinetur etiamnura Bf po- derentur: Ejufmodi autem legiones fuijjemif-'
,|^u{§riter ufurpatur h$c fupputandi /e.Ita€nimleyicorreHionelegendu7nliu{xin-^
rati9 in inerpimoniorum e Norve- derfylkingar,Mo» ^ufiinderi filkin-
gia^ yicjnjaquc venientium dinu- gar , fuadere videntur verba proxime ante^
iperatipne. Centurja enim abie- cÄ«ii,atbufunder mattitclia. H^é
gnari|mtrabi^ai, ^igil|pi.-uro, aflfe- ratime confidem mnes e^e legiones mam
mjriA'»
CAP. XVIII. 171
myrUdmh.e. iiooooo. tnilites^ Ce- tantum homims , quorum ne tngeji^
terarum deinde kgioimm quamcim mus qmdem militt^ rudimcnta didi-
quinqm millta continuifje ex anBore cerat . utnon miles yjed moles in-
ferfpictmm , qualibet cbiliade trede- condita turba cenferi debeat omnis ifia
cm centt4ncvs^ qualibet centuria multttudo. Sedhujus non eft loci nec
centern (exaginta compleSlente. Ifto inftituti de militia bujas^Qf ceterarum
j>aBo conttnebit -pofiertoris genens le- S cythi^ gentium ^aut aliorum Euro-
gto 9900. Jam fi legiones ifia fue- populommdifferere, Iliud certiffi^
rnnt triginta tres^cori furget numerm mumefi ^uttnceterts ^ita in militärt-
^ 7,16700 in univerfumvenjebttur bus rebus, nthil fimtd inventum
' exercitm HunnorumfuiJJe 1516700. perfeBum. Romarn ^ quos Cicero lik
f^afiaprofecto moles excitarum gen- 1^ ^Fufeul. Q^u^/L gloriatur Omnia
tiumyfed lo?tge infra eum exercitmn aut inveniflfefäpitncius^quam Gra?-
quem devicit FrothoDanorum r x , cos, aucacceptaab illis fecifTe me*
quiad Saxonis calculum nongeutas liorajinre veroniilitari cum virtu-
myriadas comprehendebat i longe e- te niultnm valuifTe^tumplus ctiam
tiam infra Xerxis exercitum^ d\k\p\\n2; mnmfecuturi^fecult6y&
^hemurisTartarortémFrincipis. Si altis etiam gentibm multa inbis perfi-
n^ero triginta tres legiones dc uni^verfo cienda reliquerunti altius fafli'^
(xercitu accipienday Jcx earum gtumprofeBomilitdremrempro^exit
qudlibet 9900 , ceterarum vero 'vigin-- Mauritius Aunacus , ^ Gufiavus
tijeptem qualibet \ioo. continebitj j4dolpbmyquamulltunquamanteeos
quid magnopere memorandum , ta7Jto potuere^ ut reBe monet ^acobuö T^ve^
promijfo attulit auä^or ? Efficientur cotius in notis ad Florum.
cnim [ingulorum colleBipne 91800.
c AP XIX.
var eirn morgon i fo- 1 ^ 7? moröOil < folupp^ailgnln*»
I liar uppråp.ad Hervor ftod l"-^ ÖC«f?Ot> 0^«Wi'^ornCt OfV
Jf^^ upp ä kaftala einum, ifer Jl JWcr ^org^-^portCit/ tl^tlr ftrf
Borgar-hlidi; hun fa ior-reikifto- ^On fee foDcr Ut niot flogctt Daillb af
ra fudur til Ikogarins, fuo laun- |iJfla fottcr fa ftort OCl> fiorft^ att ,
gum fal folina; ^ai nxft fa hun t^Ct Clt (ong ftUtlt) 3«5aiDe 6ort 6olcn*
gloa undir ior -reikin fem å (Jni# jttf ^On fec 6«ia imtscc
gull liti fagra fkiolldu oc gulli ^oftet glimmanDe tJcHar^i;(ta fToU*'
lagda, gylta Hialma oc huijtat l)er fom tea I Ör^i; (ta /:tl4{^
Brinjur. Så hun H ad tetta var mar ecf) ^wita i5ri;mor. (gåg^Oll
her Huna oc mikiU fioldi. Her- ta att t\)tm mx ^\xm\}åx Cll
vorgieckofan fkindiliga, ockal- Otalig mycfen^Ct» ^011 öich ftérfta
lar Ludar-fuein, oc bidur blafa Wt niDcr af Imn ^ ropaDc fm
famao lid j oc (ijdan mxiti Her- ^rplttpctarc OaD &0«(?m 6lafa
Y i vor.
■
t7^ C AP.
vor, takid vopn ydar, oc buifl:
til orollo. Enn t>u Ormur rid i-
moti t>eim, oc biod t)eim oro-
fto fyrir borgar lidi ena fidra^
Ormur quad :
Sk^i cg njijfl rida,
O c rond ber a ,
f^id gotta\>todum
Gunni ad heja.
t>a reid Ornnur af borginni oc i
moti hernum: han kalladi hatt,
oc bad f>a riJa til borearcnar,
h
uti fyrir borgarhlidi hinu fidra
å vellinum , t>ar bijd eg ydur til
ovoj^o: Bijdi beir på annara er
fyrri koma» Nu reid Ormur a-
ptnr tii borgarinnar, oc var Her-
vor I å albuin, oc allur her. Rij-
da t>au nu ut af borgini med
herin moti Hunum j oc hofft
X>zx allmikin orofta» Enn med
tuij ad Hunar hofdu lid miklu
flora, Ineri manfillid ä lid Her-
varar: oc um lijder fiell Her-
vor , oc mikit hd umhuerfis hå-
na. Enn er Ormur fa fall hen-
nar, flydi hann oc aller Pcir er
lite dugdu ; Ormur reid dag oc
nott, iem mcft roatti han, åfund
i^ngantyrs Kongs i Arheima. En
Hunar taka nu ad heria um
j a, oc brenna: Oc
ftm Ormur kom fyrir Anganiyr
Kong,|iä quad han:
■
S tunnan em eg k^min
Sindruder oU
J\/lorJ^ oc heidar ,
Drifin er oUgcd Yiod
Gitnna blodi
XIX.
fmm ^vi^^kiUt Oé hefaitc tf)cm
föga ftii ttjapn cdf ta^a fi^] till jla^^»
pé tu Cviticr fabc ^on / ri|D emot
pengen/ od) iå^ ^ii Miom mota
tf)cm ut fcr öcn föDra '^ov^^-^cmi
Om fattt
Sag f M nJift HjDa /
^åva gtcnDcr
55f?cD f riö att méta.
emot ^åxm ^an ro^jaDe ^^t / oc^
baD t^cm viim ut ^év tt^m pDra
bcr^^^pcrten / pd njallen t\)t hinm
\a<^ ttll |latj^ / fatt fyan , oc^ bi/>
H t^Är l?warannan/ tfcen fom förr
f ommer. ^et>an rec^ Crnier tiiSba^
ta dth borden igen / oc^ 9)eY^
fDor ta till reD5 mcDaltfitt folf/o^
rijoa ut af borgen / meD lidren e/
mot SOuimfia ^ oc& hc^mt^eé t^åt
itt f diDt flag. Oc^) emdDan >;)unar^
m ^abt mrjcfet nie(?ra (st/ W)dnJ?c
«ei)f riaget fig in ^d ^rrwor^ fn>
i>a/ oc^ omftiOcr fcU ^erwof; oc&
mi?rfet folf omfring ^mm* Jlåv
Om fÄg tf^ma neoerlaget/ fimc
^an ocf) alla t^c anfre f om intet mt)^
cf et DugDe. Omet vecb bdöe &ag oc^
natt / t^et mdfta (^an orf aj>e/' till t^e^
^an f om till Kong Slugantt^r i
^eem: 0(& 5:>unarna bcgijmc nu att
t^m od) bvånm tri/Da om (anDet*
måv Om tom in ^ét Äong Stngan^
ttjr/quaD&am
(gunnan frd fom iag/
^rduDer 4r all marfctt
Oé ttJipa 9)cct>av/
^prengt dr ölt SantJ^folf
£9
9
CAP. XIX.
^75
En mej 'veit eg
Heidreks dotter^
Syfler l>i?ia
Signa til iardar :
Hafa hana
Hunar felida
Oc mar ga adr a
Vdar pegna.
Giordijl hun adbadmi^
Bn "vid bedil rada ,
d läkt f ar a ,
En ad lundar geingu.
tä er Anganiyr Kongr heirdi \>zt-
ta, bra han grön, oc vard feinc
til orda, oc maelti tecta umfij-
der: Obrodurliga varftu Icikiri
hin aegiaeta jfyftcr: oc fijdan leic
han ifirhirdina, oc var ecki mart.
Han quad tä:
Ji4iog vorum vier marger
Er 'vier miod druckum:
Nu erum 'vier ftrri
Er vier flelri Jkilldum,
Sie eg ey \>an
I mnu lidi
\iOtt eg bidie
Oc baugum k^aupi.
Er mm rida^
Oc rond ber a ,
O c \)eim Hunum
Uerbod bioda,
ta lagdi Giflor gamle;
Eg mm )?ig einjkis
Eirts kt^fiay
Nie Jkjall rauda
Skajl ur guUi.
Y)0 mun eg rida ,
Oc rond bera
Gott a l>iodum
Gunni ad bioda.
tad vofo log Heidreks Kongs , ef
her var i landi , ad lands Kongr
j^ong 9)mtH Dotter /
?&tii egen ©t)|tcr/
Ziti trogna SanD^folf^
Soa §ontttt3ott)m/
* * *
fiorcD ^an ff Ägget / ort> mx \m tid
ort^a / oc^ fabe t\^tm ompiDer : D*^
broDcIiga n)ar tu Däråt mm goDa fty
(ler* ©eDan fag ftg om/ oc^ it)ar
Intet mi;cfet 5?offolf §oo£? Jonom.
59311 tDore mdtigd
Sd e(« tt)t) ntt/
m4fl omtTifttger.
fer fag tcf c
SblanD mitt ^oKolf /
f afl tag 4n buDe
Cc^ gutt tfUfaDe/
^omt6re£J ri/Da
O* |l>Jlt)ett fara/
0(f> tiU ^)utier«a
^rtg^boDet bdra.
fwaraDe Q5iffor gamte.
af tig iag mgeti
*Pemitttg will fr4ft(«
0(^e9 bcgdra
^^et raDa guöet :
^oc& <ag rii&a /
Cc&fiaaDenfara/
SienDerna
^ ^rtiget t<«fÄ'ifa
Äong f)tmt tj^eti lag/ att
om fremmanOc f rig^^^r f om \
Y 3 hat-
\
174 Cap. XIX.
hafdi Talld ad leggia orofto ftad. lattö / ^abe ^an wattl) att forctcfi^gta
H fkillda Vikingar ecki heria, mwif) fiat> mfiaf) pd/C(^borDc
adr orofta vxri reind. m idt ^dna Unöct farr ån t^c
Giffor herkbdift med godam ^^^f/S^^^t^ss. A. ..n
herkl^dum, oc hliop ä hel finn. mot iMc till ftn,D/ C*
l>h mxki hantilKongs, oc quad:
fpråug på fin t^åft/ ocl) faDc till ^ou^
geit :
Huar Jkal Humm fy^dOX flall tag 6tU&a /
Hervijg kjema ? ^unatna feltflag
Angantyr quad: 2(mjanti;r quaD :
Kiendu ad Dilgiu Q^jut) t^cni t iU ^lljjia /
Oc ad Dmheidi, Cc^ tiU ^Ull^C&C
Oc i oÄ^«w, Cc^ Ut mcb alla
trfr Of i gottar étrijD^mduu fb<5r ofta
Oc fagran figur, 3"taötfter%a
Nu reid Giffor i burt oc tar til er i^i^^t reö ttu 64rt t§cr til! §atl
hankomihcr Huna. Han reid ey f oitt till 5^Una ^eretl. ^i»cf> mO'
nxr enn luo han matci tala rid t>ä. fyxa it) nkm<XXt / Än &art tnnt)t tala
Ija kallar han harri rodda oc t»(D t^Clin ^cl ropaOC ^an ItlCO
• flrc ra^ faDc :
Fehur er ydar fylke , 51^ ^j^Der dr c^cr ^ofttJl^maiV
Feigur er ydar uijfir , gc^cr Är <t>er ^H/fC /
Gna:fur ydar gu^nfani , pd ftalpct dr cDCf Jl^OnUttd/
Grammur er ydur Odin. ©rammcr dr t/Dcr OOe».
1
Oc enn quad han : ^eDati quaD ^an t^etta:
Bijd eg ydur ad Dilgiu 6iut>cr cDcr
Oc Dunheidi, gjtt ft4^ pd I^ilö^a
Orofto undtr ^ömi^CDC/
Jalfar fioUum : 3,^^ ^^y^^^
(^Dra ^eftar oc^
Fleijum -fliuga ^åvav fl\)^a/
Semeg ^ottt tag cö^r örtff ar
H Hiandar hafdi ord Giffors, H Saubur ^art)e^}gorÉ?or&/ 6aD
quad hah ; taki |>ier Giffor , man f ap j?P»Prt1/ fprtl tt?m tcm^
Anga-
CAP. XIX.
^7f
Angantyrs komin ur Arheimum. mm frdtt %^m\)V / U^t 1^ti)enu
t>ä fagdi Humli Kongur, eigi iku- SfJTctlU ^OUg S)umli iViik Jcfc Att
lum vier Arum Tpilla, \>dn) er llO^Wt jfaDa ffullc t^cm tillfo.jasf
fara einfomluir. tigi giora Hu- fom f OniUlC UtUl* 2ir§f Ut OC^ foiO Ctl**
nar off feltrada, nie bornbogar frtmmc. Jcfc ffrdUimCiS^tmar cg/
ydar, . fagdi Giflor, oc drap l^ä jabc^igor/icfc^clUr cDra ^ornbo*'
heft finn fporum, oc reidäfund garU^eiMllCÖ ^OgCJ ^ait (^4(tentfl|^
Aiigantyrs Kongs , oc gicck fy- Dan mcD fporau/ ocl) rcco till bafa
rir^han, oc quaddi han vel. tOi ^on^ %}^mm / i^ié fét i^cnm
Kongur fpyr haort han hafi fun- CCl) ^dlfaDe» ^Oligcn fVd^aDc 0111 §ai|
dit Kpngin? fyxtc va^at ^iim^oium^mt
GifTor mxUi : talade eg vid Jag talaDC tt)iDt^em/faDcé5t(?i^r/
oc ftefnde ^eim ad Dilgiu- OCf) ftClllDC tl}Cm till C^llvJttlDat CCfy
doluin, d Dunheidi ä vigvolla. till 'DunJcDc / att jld^. 2lncianti)r
Angantyr fpir huad mikid lid Hu- fpcttt l;uru mi>cfct fpif ^mianiil
nar hafi? GilTor maelti: j^aDC^ ©ij^or faDC
^/[dil^id er \>eirra meinge,
Sexein em feggiiH' filki-,
I Jil1(t huoriu jimm \>njundir :
I \iupmd huorn l^rettan hundrud
I hundradi hmrm haltr Imanna ,
Jiortaldir.
Nxr Angantyr fpyr tii Huna
hers, \>\ fendir han alla vegu
menn frå fier , oc ftefndi huor-
jum manni til fin, er honum
villdi lid veita: oc vopnum maet-
ti valida. For han ä Duuhei-
di, med lid lut, oc var S^ad all-
mikill her. Kom t>å imoti honum
her Huna, oc hofda beir lid
haifu fleira. Ad odrum deigi ho-
fu beir fina orofto, oc borduft
allan fjann dag, oc foru ad queil-
di i berbudir finar. l?ei-r bordufl:
fuo atta daga, ad haufdingiar vo-
ro heiler; en eingi viffi mantal
huad inart fiell Enn baedi dag oc
nott dreif lid til Angantyrs, af
oilum vegum: oc ba kom fuo ad
l|an hafdi ey faerra tolk enn i fyr-
i
^^cra^ \m)åm^ct &v flor.
dro Krt^5niaii|;^oopar /
3 ^war ^oop ko fcmtufcnt) /
3&it)art(^mtDraD fi^ragan^cr f>
XCtii0 matt lUtm tt»;cf Cf t bf f fa taUt 3
$(ttöanft)r m^m funff ap om
S)\x\nxm^ her / fciiDer ^an iit 6uO
pd alla ttjdgar od) ftcmöc alla till fi^
fom l;öiiom fmiDc6i/ftdiiDg^ra/o(f>
formdttc wapu rci^cra. gor ta
till X^im^cDc mci) (ttt folf/ocl; war
tl;et m gaufta ftor $;^di\ ?^Är n)i5tic
^onom ^imania^ ^ria5^{|r/ Oc^
^abc t^e ^alfpartcn m<!f)ra folt '£*a^
gcii cftcrdtl; 6cöt;ntc t^c fttt flag /
oc^ ftogoé allan Ocn U^ttx y 0(^ om
(^wÄn foro tl;c uti fmatiail. @lo/
aoé tjcfd dtta Dagar/ att ^ofDiit;^
gar ne tcfc W^m fått/ oc& ingen
jic mantal pd t^cm fom folk, Oc^
fom folf titt '3lnganti)r bdoe Dagoc^
natt/ allcft jDe^ ifrån /f<i att l^ann«
^aDc icf c minDre folf / 4im i för ftonc^
JDc^njartnuflagct mi)cfet Mftiga^
Ito.
17^ C AP.
flo, Vard nu oroftan cnn aka-
fari. Vora Hunar all akafir,
oc fau tȊ fin koft, ad fa ein
var lifs , von ef t>eir figruduft
ey: oc viflTu ad illt mundi
Gotum grid ad bioda. Gautar
vordu frelfi fitt oc foftur-Jord
fyrir Hunum: ftodu t>ui faft,
oc eggiadi huor annan. ä-
leid daegtn, giordu Gautar ad-
gaungo fuo härda, ad fignudu
filkingar Huna fyre, fiä Angan-
tyr falnad; gieck han ur fkialld-
borgini oc iaundvcrda filking,oc
hafdi i hendi Tirfing, oc hio
baedi menn oc hefta. Raufft jii
Skialldborg fyri Huna Kongiim :
oc Ikiptuft teir braedur hoggum
vid.- tå fiell Hlaudur oc Humli ,
oc braft flotci i Hunum : en Gau-
E
tar drapu |>ä, oc felldu fuo mi-
kin val, ad ar ftcmduft oc fiel-
lu ur vegumj enn daler voro
fuller af heftum oc daudum mon-
nunijOC blode. Angantyr Kongr
gieck tå ad kanna valin, oc
fann Hlaudur Braudr fin.
<^uad han: ^{
4
Baud eg l>ier broder
Bafmir o/kertarj
Fie oc fioUd mcidna ,
Sent mig framafi tiddir :
I^u ht fur l>ff hmrki^
HiUdar ad gtoUdtimy
Liofa bauga, nie
Land eckfr$^
Bohad er ockur,
Brodur bane
' Em Cl ordin.
XIX.
ix%t. Cd) fdgc f<9 i\m annat xoiitot
oc^ Mii^vom / dn att fld emot oc^ trfc
låta oftvcrtt)mna ft^. "^i; tf;c wiftc
att götarna rnl^a jliiUc fidufia
t^cm {\\\mu götarna férfwaraDc
fin frii^cct gcftcrlanb emot
mvm. @fobo t^c a(t (laöig^ P<i
bdöa fi/Dor oc^ a^^iaDc |}ft)arannan.
S5?ot aftonen giorDe ©ot^arna fd
^drt) dt^ang / att ^unania£? fla^^ /
örDning ft^naDe tiUbafa. ^74r Sln^
gant t)r t^ct fdg / öirf f;an fram ntur
ort)nuigcn/0(^ ^at>efn?crt)et ^trfingi
^ant)en/ntDhnöganDC£? Htn man oc^
fidftar. eonDerfle^j td @faUDbor*
gen fdr ^una<^ongc<rna/oc{> ffifV
te 6e!3^e'^rdt)trna^ug9ftttemillati»
§^ U t4 £anl)ur oc& ^umle/ oc^ Ow**
narna gåftt)e ftg ttlln;ggia/ oé
tarna^rdpet^emoc^gioroefd ftort
iiiDerlag / att ftrömmarna ftaDna&e
oc&f<5no utm* fitt gambla (op/ oc^
fDalarna worDe upftjue af(:Ä^
ftar/ t^iJDa ^Ö^^^n oe^ btoD. ^on^
2(«9antt?r girf till att ranfaf a t^em
fom falne xom / oc^ fann fan t(>air
fin ^roDer £aut)ur* d <luaD !?aii :
iög tig ^rot)et
€t) ringa ^anDffap;
©uU 0(^ Soie m^rfct
^om tu 6egdrt>e :
far Du intet /
gör tf itt flag^uidfl |lua 5
(f 9 guUet rai)a /
(^Uer lanJ> nogot*
gorbannat Ä'r tf ct !
feroDer tf in banc
Cat. XIX
177
]pad mun enn upp :
lUur er domur Norma.
Lukum vicr hicr Hervarar Saugu,
oc vikiura nockud ä sett Angan-
tyrs, ochans eptcrkoinmendur.
0ar t\^tt : in^en
oc^ n>i|fom uo^ot till Singanttjr^
cap. XIX.
JOr reik^ Funm equorum^ idejl^
pnhis ecjHorum curfu excitatm.
Gylta hialma ) gentes marim arma
fua Vario ormtu excoluijje conflat j quicL in
his ?ion ujum tantum rejpiciebänt ^ fedea pro
tlrefaurk hahuere. Jrmorum t amen pr^e-
Jlanda & commoditM ornatui praferenda.
Ludur-fiiein ) Et iHis temporibii^mi'-
litaris rnufica pr ohata.
Gottal^iod, & infra Gottar gan
hadu) Odini populus ^ h.e. prAiatores.
IndefaSlum puto , cimd Gothi multii (cri-
ptoribiu Götti ^^ocentur y i. e. bellatqres , quod
contintiU fen beHis exercebantur : God
t>iod autem auchri mox ufurpatum , fubdt-
tos &ches notäty qui kem hi^ld^i' & beg-
nar 'Vocantur.
Enn vid bedil ) Lom corruptmy &
nullttis fenfus.
Bra gron / gran in brutis nafitm W
05 mtat. Herrauäs [aga pag. 8" in yiris
mjfläcemlyel bagarn. Edda. Inde Jgd^t
ngulm in Honwgia dtSliis ejl HaraUdtds
Gi;anraudc,/;.r. barbi^ rubr^^ Snorro.
pag. 31. yide qu^ cotlegtt Fojsitu lib. 2.
cap.i.inDocegrandebaU ^grani^
Herbodbera) herbod non tan-
tum indiclionem beOi mtat , moratioribus
' gentibus ufitatam ^ fed etiam prkfcriptmem
temporis @ loci^ quo pu^ia Conferi debebat.
woxiufra. Landz-Kongr hafdi valld
ad leggia orofto ftad h. e. Q^gis erat
pugn<e locum pr^firibere : perinde ut in mo''
mmachia , ubi tnter partes de pu^n<€ (ocQ ,
tempore y armorum genere & aliis cmiVenie*
bat. Confuetum namque yetenhi^ fuit aper^
to marte Virium experimentumfacere potius
quam jlratagematibm uti Ita Hafmna
Haquini film Noryegitc ^x ctim
bandis ad ptignam condixit in Sylva Eidis--
Vold^ Cbromcon Norveg. pag, 6 sp»
Dunlieidi ) LocHsaliquis ad Tanaim
'\>elf)nymhium. Vide qiuejupra notamus ad
cap^ X. circa fnem in Voce Ridgotaland.
Ydar (ylki) Tribut mmintbHS^ fatts
adpöfitis bic regem defcribit. Fbcat enim
Fylki/.e. Ordinatorem exercitM Giin-
fani dominum Virorum beSatarum ; ViCit
ducem ^ quod reliquos omnes in pr^lio pr^ce^
dere deheat. jid ultimum hoc non male atlu^
dit fuprem^ apud Imperatorem Turcarum ,
dignationis offimim , Grand Vifir.
Fleyum fiiuga) Ha terra^ fley
naVts ; hafley Toetfce equusi ilUs namque
navibus folumin arido & terra yelifiunm.
Haito7i pratum e(ly Habit pajcua^ipia
4//4^liabroddar, nylope,
Ekki fkolum vier fpilla)
hoc & ex jure moratiorum gentium ^ apud
quas non miniu feciales^ quamoratores ^ /e*
gati femper fantii ftierunt^
Scy em eru ^eggia filki) Locus/i
quifquam mendofus , ^ auBori noflro pUne
cömrarius. Sed quis ftne meltoris AT^J
ope rejlituere poterit. ?
Dreiflidtil Angantyrs) H^^ec eo-
rumeji ratio^ ^ui pr^ejlare ajunt domi ho^
flem exdpere , quam arma ipjt foris inferre.
Z New-
178
C AP. XIX.
Nempe qmdfacilm coeant Vtres auxtlia:
Drygur er heimaherinj aliquoettam
incommodo njj-eEHs Jecurior pateat reieptm,
jltera tamen ratio hojlem foris aggrediendt
belli confultis fem^er vifa efl potior .
Gantar vordu frelfi fit) Acmhnm
hk ejlftimulm pr^lia ineuntmm. IStotum
itkd Catilm<t apud Saluft. Nos pro patria ,
pro libertate , pro Vua certamw^
Ur fkialldborgini) Skialldborg
Verhotems ejlcaflrumclypecrum ; notatye-
YOcufiödiam ^ prafidtum cor ports replin
exercitUj ad quod offcum wi experU
ytrtutis & fidet legchwtur. Olafs [aga cap.
195. \>k er Olafr Konungur fkipa-
di Jidi Uno oc fylkti , fkipadi han
maunnum i fkialldborg, er halda
ikylldo fyri haunomi bardaga^ oc
väldi l>ar till>a mcnn er fterkafter
vorooc fnarpafter. t>å kalladi han
til fin Skälld fin joc bad f^a gangai
Skialldborgina. Skuiu tier fia J^au
tidindicr hiergioraft:erydr l ä ey
feigiandifagatil^aiad l^ier Ikulut
frafeigia, oc yrkia um fidan.
Olaus rex exercitum luumordina-
turus, praefidium corporis fui ex
iis viris legebat, qui iplum in pr^-
lio tutaturi erant: cui muneri de-
putabantur viri robuftifCmi & acer-
rimu In horum etiam cohortem
Poecas faos aggrégari pr^ecepit. Ipfi
inquit, videbicis quse hic peragun-
tur, ut non audita, fedvila in car-
iTiina teftra referre poftitis. Memora-
hilehocprerfus ejl ^regem , qui nomen fmm
$caUdprum carmmibru mimortalitatl confe-
trart yoluit , tam jolictte cavijje ^ne quid di'
fe caneretur^ quod fuum mn efjet. Quod a/tis
poetis familtare , qui ex artis fu^e cornuco-
pid id/uppleiit & perficiunt ^ quod in eo defi-
derabatur fiem cGmmmdandum ^ cxor^-
■
nandtm fufcepermt. Trifci autem ScaUdi
regum feptentrionahnm , licet ingenio (0co^^
leflimeniis infimclu carmina fmidcbanty ab
€0 tamen fibi Jolictte cayerunt ^ ne rerum
gejlarmi fidem caimhium dlccebris & colore
fucarent. Inde pri(cis hijloriis Scalldortim
tejlimoma , ut yera ^ mmime fpJ^eSla alle^
gantur. Hoc etiam obfér^vari meretur^
Sk\2L\\dho'.gyleu praftduim corporis re--
giinonfuiJJe in medio agmine^nec po^ prtnci--
pia , feä in ipfa actei frmte. Vnde mox au--
Elor de Jngantyro^ Geck fram er
Skialldborgini oc i aundverda fyl-
king./;.e. Ex pr^fidio prodiens, an-
te aciem proceffix, & hoftiura ag-
mini fe pugnando imrriifcuit» TSion
enim loco féi cal^ebant anttqui reges j fed
Trincipem honore & dignitate primum , in
pericnlu ttiam adeundis primum ejfe debere
judicabant.
Ar ftenduft) fl^'^g^ mä^ntudi--
mm expdiiendam hyperbolica locutione uti^
tur^
Hilldar ad giolldum ) ^ropter pra-^
liumnuUanecej^itate fufceptum- Olafs Saga
cap* Biarkamai en forOj qu^e
cecirdt7 hormodus Shlld.
Vecka ekyduradvin, ne ad vifs
runum :
Helldur veck ek ydar at haur-
dum hilldar-leiki,
t>ad mun enn uppe) yolitat perora
yirum j nec ejus memoria tmquam intertbit.
Voluf^ai^. tad mun uppe medan
olld lifer. h.e. non interibic , quam
diustas permancbit.
Iliur crdomur Norna )Memora^ .
bili prorfus ^ ^ emphatica fententia de fato ,
totam hijioriam claudit.
Hans cpter komendur ) Credibde
7ion ejl auclorem hiftori^t hujus Her vorian^y
totam hane genealo^iam mtexutjje y cum
ille
CAP. XIX;
Ult mn fuerit ChriJUanus j longe antea
1>ixerit j h^c autem circa finem mn pau~
cm recenfeat reges Chriflianos. ISlec quem-
qtiam mcToemt Ver ha ca p. i. t>ui trudu
iicidnermenn, quiC a receiitiori mam ejfe
non duhito: Et famittare ftrtptonhus Chriflia^
nis ethnica infeBarij quod hic wfier non facit,
'Primis ergo lUis ab au^ore circa finem hifto^
riae jutit emmeratii ^qui po/leriori ityo vixe-
mu ceteros nullo negötio adjicere potuerunt^
Cap XX.
Nganiyr var leidge Kon-
/— % guri Ridgotalandi: han
JL JLvar rikur^ aur oc madr
mikill: oc em fra honom komnar
Konga aettcr.Son hatas var Heidrekr
ulf-hammur , cr fidan var leingi
Kongur i Ridgotalandi. Han atti
dotter er HilldHrbiet,hun var mo-
der HaldanarSnialla , faadur Hvars
hins Vifarna. Ifvar hin Vidfaine
kom med herfini Suiavelldi, fem
féigri Kongaläugum.En Ingialldir
K. bin Illradi hraeddift her hans,
ocbrcndifigfialfur, med aliri hird
/ifii alJeim hx erRa?ningi heitir.If^
var hin Vidfarni lagdi l^å under fig
alt SviavelldijOC Gaatland,SaxIand
oc oll auftur Riki, alt til Gardarikis :
hanriedioc Veftra-Saslandi , oc
van hlut Einglandsjf^ad er kallad
Kort-Humberland. Ifvar lagdi t>ä
undir fig alt Danavelldi. Sidan fetti
han tar ifer Vaildar Kong oc
gipti honom dotter fina. !t>eir-
ra/on varHaralldurHillditonn oc
Randver. Enn Vaildar andadifti
Danmork: tok ^a Randver Dana-
rikc,oc giordift Kongur ifir j enn
Haralldur Hillditonn lietgiefa fier
Kongs nafn i Gautlandi , oc fidan
lagdi han undir fig,oll frama nefnd
riki, er ifar Kongr enn Vidfarne
bafdiatt. Randver atte Afu, dotter
Haralldar Kongs ur Geirraudar
^^atitt;r mt Im^t
tig / ocf> ån ^otiutt^a &åéta: fra
t\(é SaDctÉ?. 3wör fetOfarnc f ont
litet» fin t ^mvm/ fom fdgj i
^onutiga Sagorna. ^öit0 3t)3<(S«i>
3llräJ)e frttcf taDc far ^anéMv/od^
brdnDc ft^ ftclf inm mt> alt fitt 9)of^
fott / uti cii 69 fom tailaé Sk^ttmgc
3it)ar Sil^farn^ iat>c tå miDcr alt
all i ijf e oficr fitt fKtjJilanD: 9)m
råDt>c cd) éfmt Scfira/@a>:(anD /
c(f) mn en Maf (In^clani)/ fom taU
iaé ^?ort^5)um6crJatt&j3^ar (aoc
oc^ unDcr (19 ^öanmarf / ody fmc
■SaO^ar arwer m Mmn^/ cd) gaf
pottorn ^Dof ter ttU ^>tftru. ll<^
taé fåmt wovc 5para0i) $)ii\mami/
cd) tfimtimr. fällbar Doo i
nmi /c(f) tcQ^^amm O^ii^a c(fy
rallD S)mmnn (åt ^fm ftg ^0^
nm^anampni&^dan^/ oc^ fmn
Dc ^an unt)f r ft^ att förenmtb^ rljf c
fcmK«?ng3far®iDfar«e^at>e att
i8o C AP. XX.
gorJurhi Norege; fon fseirra var
bigljrdjrMringur.Randver Kongr 5^m0. ^on^ V^mmcv mit Orå^
vard bräd- daudar: enti
Hringai tokKongdoraiDanmork. ^mM cftcr ^Otiom i Öavimarf*
Han bardift vid Haralid Kong ^)artfl09é mcO^Ottg ^parallD ^?lK/
HiUditonnn ä Bravelli, i Eiftra- tCtampiX^^xamiiafycd/ i &(m^
Gautlandii oc bar fiell Harall- Qåmnt>/cd)t^åtfm^i)m^ax<\nti/
dur Kongr oc ro ikill {^olldi lids cif) mt)dct folt ^ono\n,Z^ma
med honom, bedar oroftor hafa fdltjlatJCt ^afwcr mvit \m)dct
i fornum Saugum fricgaftar verid, nampnfumil^t i tjc QamUa fagor ;
oc meft manfall ordid, oc fu Cd)\ttfmt lUtxxia^ ti)i\t ficht^^å
cr Angantyroc hans broder bor- ttscifcm t^Ct/ t^tV ^ingauttjr fto^S?
duft ä Dunheidi. Sigurdur Kongr imöflUl broDcr pd 'DUtlf^^CD. kom
Hringur ricd Danmork til dauda ©igurD Vim rcgeraDe C)aiimar^
dags ; cnd epter han Ragnar Lod- tiii iJODa0aj|aiVOc&|an^ fott fHagnar
brok, fon hans. Sonur HivzlU 2o^btOOtcfUt ^0m%S) av a\Jlb ^liU
dar Hilldicannar hiet Fyfteirn tctatmé fen ^Ct O ftcn^^^r äta/
hin niradi: han lok Svia riki tOg ©TOtgcé rijte eftCl* fm gaDcr /
epter fäudur fin, oc ricdi i^ui bar f>é regcraoc t^åv till Dcf* ^Xagnar
til er fy ner Ragnars Lodbroks 2oj0hvoté (cmv flö^O ^OUOttl i /
felldu han, fuo fem feigr i hans f om få^é i ^ané fa^a. KOUg ^ag/
Sougu, beirfyncr Ragnars Kongs mVéfoMV iat)Ctåmt)Ct:fi^(^mti*
laugdu bå undir fig Sviavelldi ; ; c(f^ cftCV !^0n^ t^a^^naté tfåt^
^nn epter dauda Ragnars Kongs, tO^ ^Cné fon^iöru 3^*'»r^^^^ ^^^^
tok Biörn lonur hans larnfijda itltt; &Qmt>m tO^ ^amitarf;
Suiavelidi: enn Sigurdr Oanaveil- ^mtf^xH^Cofmvmm/ Cit^'^mt
di; Huitferkur auftor riki; Yfar ^cnfofc tog ^ligclauD.^idm ^afH^
hin Beinlaufi Eingland. Syner fijm (ÖnCt WOte €vit od) ^efttl
Biarnar larnfijdu vorubeir, Eri- fom mv m Spettonmg ^i6to^
kurocRefill; han var her-Kongr miim meti "j^Ottg €ricf tc^cvabc
oc faEkongur;enn Eirikur Kongur (StUCdgC cftctjtn §abcr/ oci^ lefDC
ricdi Sviariki epter faudurfin, oc t^e tcugC.^a jtrf ^cfiié foiV foitt
hTdi litla hrid. ba tokrikidfon Re- ^tt€x\ttifitt4atimx tnfioxtvic^^^
fils Eirikur ad nafni. Han var mi- matt od) m mätti^ Konuug» "^iotm
kill hermadar oc allrikur Kongur, fdtier mtO t^C^t/ COpfalaCrif od^
Biarnar fyner vorubeir, Eirikur ^Otlg^torn.^a f 0111 éwClIgc at^cr
Upfalioc Biörn Kongr. bä kom ibvåt>vaf(iftC,Z^cMtO^0tij^Utf^
Svia riki enn i br.^dra fkipti: beir Ut ^CW^ ^ricf Vicfiié fom ^Ott^
toku riked epter Eirik Refils. Biörn ^iom boD&C på tj^Ctt fmD fottl f allO/
Kongr efidi ban hx er ad Haugi Dr£J ^0^i\/ fallat>Cé ^iompd
hiet: han var kalladur Biörn ad ^COé jjOltPrtt »ar ^ra^l
haugijoied honom var BragiSkalld. &^\lt^
r
C AP. XX. iSt
Erikur hict fon Amundar ^Ott;:^ 2(lmm^$ fött \}tt ^ndf
Kongs, er riki tok epter faudur fomto^ Viltet cficr fin faber i QPpfala.
lin ad, Upfolum, han var rikr ^mmareiin)f ^ommgiif^an^öa-
Kongr. A hans dogum hofft til gar fom ^OU^ ^mUö ^ärf^^cc
rikis Haralldiir Kongr Härfagrc i tiU ri}f Ct i ^7ort(}e/ ^njillfctl utaf fltt
Norege, er fiftur kom Ein-vallds- fldrft/tt)art^mfoifte€niiA)a(ö§i^^Oi»
Kongi i Norege, finna jettman- «Un0 1 ^oric|C. ^ommg €ncB ftMl <
na. Biörn hiet lon Eriks Kongs QÖpfala ^Ct ^iom / ^an fO^ njtet CfV
ad Vpfölum, han tok riki epter ter jtn faDcr/ oc^ rcgeraDc Icngc»
Faudar fin, ocriedi leingi. Syner ^iorO£? (Brtner ftJOrc €ftcf @C(Jfr^*
Biarnar voro I^eir, Enkur hin f(4(f/0Cf)£;)l<»fct*.^tc fO^O rijfct 0C&
Sigurf^Ie,oe Olafur: l^eir toku ^onungrtDonict eftcr ftii faDcr. Dia^
riked epter Faudar fin , oc Kong- fcr War ^(1)1 blöni étarta^^ faDcr^
dorti. Olafar var Fader Styrbiar- 3 t^CTO^ ti|D blcf ^Ottg ^JariJlti)
nar Sterka. A teirra dogum an- ^arfa^jcr D£5&» @tt)r6ioru f(Op^^
dadift Haralldur Kongur hin motjitt faDerliroDcr ^ötig érif/pa
Harfagre. Stirbiorn bardift vid gorifjwaU/od) t^ÄrfoU^att; Vy^entl
Erik Kong Faudur-broder fin ä ^on^fecf ICi^craDcfcDail ^njcri je
Fyrisvollum, oc tar fiell Stir- atttiUDéÖaDagi^» ^an Itte^ii^riD
biörn. Sidan riedi Eirikur Svia- ©tOrraDa^/^^era^ foll Dfaf cr /
riki til dauda dags. Han attiSigri- fom blcf ta^Crt titt ^CUUli^ t^Wi^
di ina Storrädu. Olafur hict lon efter (tit faDcc ^Otl^ (^ficf.
l3eirra,er til Kongs var tekin i föartätttbartl/cd; tjcénjcriffcf)^/
Svi^iod, epter Eirik Kong: han re^onömefterftgjOC^tt)falIvlDet&e
varH barn, oc båru Suiar han JOttOm (gf Otf OnmijJ/ od> fcDmi Olaf
epter ficr , i>ui koUuda l^eir han @wett(|c. ^)an ftjar len^c i^oaimg
Skautkong, en fidan OlafSuen- OCf) $^^icftig. Ocl> JVai* t^CU forfie
Ika: han var leingi Kongur oc tblanD ©wertgc^ Konungar fom fa
rikur. Han tok firft nafn Svia ttem6J)e^ C ewcnffcX 3 ^ail^ tip btcf
Konga: oc um hans daga var ^\mm fållat gl^rifht» ^ong
Svitiod kollud Kriftin. Amun- Claf£? @wenf?ag fort ^et 5(aiun/
dur biet fon Olafs Kongs bins Der/ fom fOjj ^ommgat^amet efter
Svenlka, er Kongdam tok epter f;ononi OC^ Mef fot t i^é^er» 3 &ai1^ DO/
han; oc vard fotcdaudur. Olafur m 6(ef Koug Olafr Dert feiijc j
Kongr hin hclgi fiell å Stikla Stau- 5?ori9e flaken p(i 0tifIe(?aO. Öeti
dum ä hans dogum. Ey mundur anDra^ong Olöf@n)enfceéfoti§ee
hietannar fon Olafs Kongs hins €ttlUnt)/ fom 6lef j^ommjj cftcr (til
Suenlka , er Kongdom tok epter ^roDcr» 3 &artÉ? Dagar l^aUe t^C
brodur fin. A hans dogum hielldu @tt)cn|Te iUa g^rijlcnDomctt ; OC^
5viar illa Kriftnina. Eymundur War ^an tcf e (eitge ^OttUttg. @teaf lil
var litla hrid Kongur. 5ceinkicll &Ct Ctt rilter man t ©WCTtge 0C^> wat
hict rikr inadr i ^uia-riki, oc ^\^^X ^XXSimmm^U%myxt
kin-
ttt c A p.
kinftor; moder hans hiet Aftri-
dar, dotter Malfins ens fkialga
af Halogalandi , enn fader hans
var Rogvalldur hin gamli. Stein-
Isiell var fift Jarl i Snit>iod , en
cpter dauda Eyjr;undar Kongs,
tpku 5viar han til Kongs. J^ä
gieck Kongdomur ur langfedga
sett, i Suil>iod, hinna fornu Kon-
ga. Stcinkiell var mikill t ar hauf-
dingi; han atti dotter Omundar
Kongs. l>h vard han fbttdaudur i
^aijs^od, na?r t>ui er Harall-
dnr Kongr fiell å EingLmdi. jiå
hiet I ngi mundur fon Steinkiels,
er 5ail lod tok til Kongs n«ft
eprer Hakon. Ingi var l5ar leingi
Kongur , oc vinfa:!! , oc vel Kri-
ften. teffi eiddi blotutn i Svit>iod,
oc had folk alt tad Kriftnafl.
En 5viar hofdu of-mikin atru-
nadä heidnum godum, oc hiell-
du fra>in fidum beirra. Ingi Kon-
gur giei k ad eigia konu l>a er
Mjer hiet. Broder hennar hiet
Suen: Inga Kongi bocknadift
cingi madur fuo vel, oc var han
i 5vil?iod in rikafti madur. «Sui-
um fjotte Ingi Kongr briota t>ar
landslog ä ficr, er han vandadi
um bå hluti er 5teinkiell hafdi
(landa latid. A Pingi nockro, er
Svhr attu vid Inga Kong , giora
|5cir honom kofti, huorc han
tilie hclldur vid ha, fornum lo-
gum hällda, cda lata af Kong-
domi? fä maelti Ingi Kongr, oc
kuaftcy mundi käfta fjeirri tru er
riettuft vaeri. få aefdu Sviaj: oc
treingdu han med grioti, oc ra-
k« han af logtiogum. 5ueirn
magur Kongs var eptc r å I? ingi-
V
galant) j o£^ ^mé faDcr mt tfia^^
févft 3åri i &vm^e/ cd) cftet Kon^
nom tiilKcmm. Zå qid ^omma*
Hdi war t^åv tn fiov S)é\t}m^cj oc^
t^t ^wmllt to(?o titt ^oimng nåft
efter ^ong ^dfoit. oc^
af altcm åiffat / o(f) m c^ot> §.^vificm
^an utoDDe afguDa offret btfalte
ff e ^at)e ftot wantvo pä fitta 9)tt^u'
ffa SlfguDar/ oc^ ^m fvmfm
gambla fttf, ^ong 'Sm^ to^ p3 ett
Der f}(t (5tt5en / otf) in^en be^agaöesJ
onungenom fd wti fom fy^n/ oc^
mt en måä>tig man i éfDerigc*
Z^c ewenffet^cf te att ^om 'jim
htöt iant>$mé emot tj^m / m
f^m nnUe omfuUflä t^e fafer fom
^tenficö ^De lätet wara orörDo.
^erfére f}é\io t Je tmg met) fy>wm /
cå) fMtc § onom tucnne wiltot fdte/
antiugen ^an ^Oer nji0e Ui^m
tfen^ambfaiag 00 feber/ eöer gif*
m ifrdn ftg ^onunga iDfllDet, Ko^
ttungen f^varaDe ft^ et) Mia förfar
fin t^m tm fom rdttaft n)ore;^4 ro^
fionom oc^ moU ^onom af tin^tu
^an^ fwdger @wcti 6lef quor
efter (^onom pä tinget, ^ait tiU6^5
t§f m ©wmjlom att uppe&aUa Otoö^
nu:
y
na: han band Svmrti ad efla blot offVCt fét tfym / m tfc fwllc 0m
fyri |)eim, ef i>eir giaefi honom ^ottom j^onimöanjf Hbct ? ?föfrtlU
Kongdom? Wi iata teir al- iafabe t^c alle / Cff> ft)art @tt)m til
ler: var 5ueirn på til Kongs tifl^omn^t^m^fWCt ait^Wm-
tekin yfir alla ^vil^iöd» var QC, '^åfvaiV,kt)tCéCn^Åft / Ciif){ål}^
fram leitc hrofT citt, oc hoggvid i Dcr^^gg^ / f? »ftat>C^ c^nfrma tlU
fandur, oc fkipt rii ätz; en att äta. ^ntMåtft mvt
riödad Wodinu blodcrie. Koftu- llKDblO^Ct 6c|lrufct-,C(^férfaftat)C^
du tå allcr 5viar Knftnene , tå ^^Viftcntomm cfWCV ^(in ^
oc hofuft bloc; pnn I^eir rä- rigC/ OcbuptDg^ iÖCll tfct 5?cDm|la
ka Inga Kong burc: oc for bloi)Cffr€t/ C(f) :Rmm^'Z\^ttå fév^
han i Veftra - Gautland. Bloc- t>VifWcn af xijUt / iot tiii "Bcfm^
^ucirn var I riä vetur yfer Svium. ^iJtlanD. ^(Ot«@it)Cn ftJartrc d^t
Ingi Kongr for med hird fina i ^omm i (^mvi^C, ^.Jn^C fcct
Sueic nockra, oc hafdi litin ber, niCt> ftna ^Oofttämvc t fllld flocfar
han rcid aoftr um Småland oc cc^ ^aDecn ta^rig^^cr. 5pan rfD
i Veftra Goctland oc luo i Sui- Ofta* cm@mdianD od> i ^^fftiT-
tiod, han rid b^di dag oc nött , Q5otiat\\> / cd^ ti)(ir ift&\M\)p)p i^WC^
oc kom övart 5veini, fnema ti^e» Cc^ rcD Jan båtC Da^
morgans. I^eir toku hos ä ho- natt / fa att |^ön fom of^rfvara^^f^
nom , oc flou elldi i , oc bren- pa @Wen hlttM Ctt morgoil / bc^
du lid Pad er inni var. piofur rémitJC Joiiomijufct/ OC^ fmrf ellD
biet Madur lendur er ar bran t / örf) 6rcnC»C Upp tjem fomtl^drinne
inne , han hafdi adur fylgt Suei- iWC ^raiin t^(V imic en ri|f cc^
ni. Blot-Sueirn gieck ut, oc var f^mcuibD mailll / fem Jct '^l^icf ur/
I^egar drepin. Ingi tok fuo Mtcn tlUfornc JaDC fol^t (^iVCii.
Kongdom yfer Suium, oc riett felOt^^Wn girf Ut/ od) Wart gW*
leiddi enn H Kriftnina, oc rie- tl(^ft Drdpui- 3uge UlfO^ ^iMIun^
di rikinu til dauda dags; oc vard Ö^DOlUCt tgm i (^Wm^C/ OCf> fOlv
fottdaudur. Hallftcin biet fon tfctf^mvåtta^ipftm tvoila^i^m.
Steinkiells Kongs, broder Inga OC^ rcgcraDc Ijau emt^C alt tn tiU
Kones, er Koneur var med In-
ga Kongi brodur finam. Syner g!'" |f' ^"Scr/ ÄOIlUug
Hal ftemsvoro Peir, PhU.ppus j^^a mcD lU brU ^tt^C. Wtm^
oc Ingi, er Kongdom toko i Svi- f^^^^^ p^ppué 0(& 3n9^/
^iod eptcr Inga Kong hm gam^ fom tCQO eomtli^awiim i ^\mi^
Ja. Philippus atti lngigierdi,dot- gc cftcr ^omj 3w t^cn d^méle.
ter Haralldar Kongs Sigurdar ppppuf? åttc 3«Öii5Cr&/ .f^OU^
fonar; han var Ikamma ftund ^paraUD^ ©i^urDfon^ DOttcr» J)a»
Kongur. tt>ar irfc (cngc ^'ommg.
CAP.
L
184
CAP. XX.
Quod & ultimum»
GENEAIOGIA fmAJORVM
H E R v o R ^.
Arngrim Rife in Jotnaheira,
Hergrim Halftroll.
I
Grimur
/
Andgrimurpä^Odlt^^J^maCatt^
I*
Angantyr, Hemrdr, Hiorvardr, Semingr, Hrani;, Brani, Barni> Reitncr,
(Tiundr, Bui, Haddingi- 1. Handjngri.
1
Hervor,
GENEA-
I
c AP. XX. ilj
GENEALOGIN POSTERORVM
H E R V O R iE.
Hcrvora.
Heidrecus»
Angantyr Ulf-hamufb
Hildur filia»
[
Halfdan Snialli*.
t
Ivarus hin Vidfarnc.
I
Audur Diuphagda nlia»
Haralldur Hildetaunn, Randver.
I I
Eyften Illradi.R.S» Sigurdr Ring»
Ragnar Lodbrok.
Biörn larnfida* Siguirdr Orm^ga. R.pJ
Erikr R»s» RefiU. Sigurdur Hiort. Haurdaknutr. R» IX
Biörn. I • I
^-l"-^-^- -77 — I Ragnnilldar. GormrhinGambliRD:
Erikr. Biorn ad haugi.EnkrRS» | ,
S. ^ R. S. ^ I Haralldr Blatan. R.d»
Erikr EmundarfonR.s. 1 'u- t»m-«
, Erikr Blodaux. R. N. ^""^»^
Biörn. R.5. & AngU
Erikr Sigurfae le. Rs. Olafur*
Olafur Skaut-KonungrR.s. Styrbiorn Stcrki»
Amundr R;s. ÉmundrR.s.
' Hic deficit anti^ua fl{f^«m feries genealc^ica Qf fuccefto,
Stenkiell.
Ingi vel Ingemutidr. Hallftein.
Philippus. Ingi.
^ -
•
tU GAP. XX.
Eru fra -honom komtiar Konga bait. Han Het gcfa fier Kongs nafo
xtter) [ntercalatif fcilicet fo minis :de- att auBor nofter e Gothix regem
fccitcnim proles malculain filioHeiå- fcnominari fecic, cum revera tion
reco Vlfhamo , uti adparet ex fra- ejjet. Videamm jam de ^ngone, quem
cedente fchemate genealogico. hicnofier SigurdutnRmg^ altj Hd-
V\{ ha.mur)qui fe in lupum träns- quinum Ritig, Saxo lib. 8. Ringonii
formare poteft -y 'vel forte qui lupi in- fantum nomine indigitat, Q^.IngeUi
doletn induit. Sueonta regis filium fuilje fcribtt: alij
Valldar ) aliU dicitur HaraHdr^ autem noftri nepotem ejus fmjje adfe-
pater Haraildi Hildetanni. runt. Eji autem ^(ine dubio,fs ipfe >
Gipti honom dottr fina) ^uo qui in Lang-fedgatolu vocatur Bau'
nomine 'vocata ftt , auBor nofler non ge Ingialldfon ; jupra enim oflendi ,
indicat: In Langfedgatolu autem BaugeQ}* Ringidem ej]e^ Dt/con^ve'
'vocatur ^udur T)iufhugda. Fuit mt nonnihil feries temporis ratio ;
hac mäter Haralldi Hildetanni ^ jedCh onologiam veteris tevi in mul-
Rand-veri y dlldaro progenitorum-y ut tis obfiuram f^ turbatam , reBe coHi"
ait auBornofier : jlif adfirunt duo- gere aut reflituere quis potefi? Hoc
bus ipfam nupjiffe maritis , ddaro , manifeftum eji , illud nomen Ring
fjaraldi parenti , Randnero , Haquino Ingelli Jilio Sueonia regi ,
qui JUiiim etiam Randverum ex ea Sigurdo Lodbroki parenti com-
fufiuUt- ' mutte , auBorem mflrum , alios in
Haraldur Hildctonn Het giefa €rroreminduxifJe,ut Sigurdum Ring^
fier Kongs nafn i Gautlandi ) Non cum Haraldo Hildttanno arma
' vonvenimt h^c traditioni Saxonis , conferuife adferant. Vterque enim
aliis monumentis nofiratium , in ^tngo diBus , uterque Dania
" ^Hthw Haralldus Hitdetann Da- regnum tenuit ; fed bib tempore po[le"
'itia } Ringo Sueonix Rex confian- rior^ Haquinus quidem Ingelli jfilius ,
' terleguniur. idetur autem tfte dif- proftratoQ)* occijo Haralldo ^ Vani^
,'finff(s fic toUipoffe , quod Haralldus am belli jure jibi afjeruit , Heth^e
Ante Dattia regnum initum y Gothi/e /tc Oloni f^egeto conceffit. In potc-
partem Scaniam avulfam occupave- ftatcm iTueticam fortun» varietas
ritt ej ufque regem fe dixerit. Innuere Danicum redegit imperium, att
hoc videntur fequentia verba: fidan Saxo lib. 8. De Stgurdoitidem <^ngo-
lagdi han under fik oll fiaman nu Danix regCy legas eundem Saxo-
ncfnd riki , e^ Deinde fibi fubje- nem lib, 9. Sed hic cum Hildetanno
cit pracdiifta regna omnia. Quta nonconfltxit. £t Saxoniinhiseo cer-
ctiam bellum gepit cum Ingone ^ In- tior ^des , quod Starc{atherus , Rin*
gello Sueonia regtbus , occupatam goms partes fecutus , magnumq-, pra-
Scaniam vindicantibuSf Ingonemque Hj hujus columen , totius belli hujus hi-
ferinfidias fuftulit^ velyUtaitSaxo, /ioriam digefjerity quam Saxo ait fe
occupatis apud Svetia^t rebus oppref- tatialiter exprefffj^e. Fallitur ergo au»
pt, Gothia Htulum immerito fibi tri' Bor nofler , cum de Sigurdo fcribtt,
han
c AP. XX» 187
Kan bardift vid Haralld Kong di , oc Tetti j^ar til K'ongs hund
Hilditonn. finn,erSaurhiet./^.e.Katil(asIarn-
A Biavclli i Eiftra - Gantlaadi ) tifilius Amundi Comttis Sparabo-
Campi Bravei/ifii , pralio hoc memO' énfis in Tlirandhemia, regem
rabilcs^in Smalättdiafmt.Scdtpfam Oftenum tyrannum träns Alpw
Smalandia»/ Ofirogothia quondam Norvegicas Kiol fugiens, fylvas
partemfuijje , ex hoc loco alijs,uti exfcidit, fedefcjtje ibi fixit, quf? jam
&'€xO.LL,^f(iabaik..^.fl.Jf.i, vocantor lanuåland. llluc ciiam
fatis prohari potefl. ' multitudo hominum Thrandhc^
Mikill fioldilids) Saxo lib. B. rncnfium confugiebat, ob eandera
Jn acieRingonis,ad duodccim mil- Ofteni Ijevitiam , cjuos peflimå con-
lia proceres cxanimati fant. At ex dicione afflixcrat. Se canis fui, SÖr
parte Haraldi , practer popularium diéti ,impcrio fnbdiderat&c. Hao
ftragem, ad triginta milliaproce- eddetnlegas apudSnoYYomm^vtrjio^
rescorrucront. ?;« Datiica pag. 73, p^g- ^JT»
Fraegaftar vcric ) ipfo [cilicet ap- AdminH item ejujce rei Saxo^ lib. 7.
paratH difitim ; pralianitHm claritu- '■Tam inhumams mortbw eum exftite-
ditte, ^ mmorabilt ftrage^ Fide rit Oftems ^ mirum qaid Olao For^
Saxen. tnio in mcntcm 'venerit , qmd eum in
tSonr Haraldar Hilditannar hict T>ivortimnumcrHm referre 'voluerit^
FyfternhinillradiihantokSDiariki) pr^fertim cumlonge antc ChrifUa'
Quis Oflm hujm péirem exjlikrit nam lucem feptcntrioni noftro ewor-
parum liquet in antiqms memorijs. famvixerit.lslam^ in appendicelite-
Hic noftcr Hildetanno procreatum rafufée Rttnica pag.iij. Etinindi'
ait. y^liud Chronicon XJrbarum et ce ScétUdorum^ ad finem hifloria
parentem daf. Tentfitautem hk OpC' Snorronis impreffo^ emn fanBum
nui non tantum Sueonia rcgnmn ,fed divum 'VOMt. Ex qm autem JanBo-
magnam ctiam NorTjegia partem ; rum Catalogo hoc depromfirit mjcio^
diBusque fait Illradi & Hardradi, Noflrortm quidem regum ncminem ,
ob fi€'vfim^ crptdele imperium, pra- prater Eritum, (I^omana religto in
cipaeinTrafidhemenfesy quibm pef fanBorum cohortem admifit. f^ide^
JiniA conditione mttlBatiSjCanem fuum or autem videre quid ipfum feduxerit:
Séi' regem impofmt. Olafs Jaga cap, Scaädorum Indicem ex 'vetftftiff.
139. Kctilllamti hiet madr, lönr membranis Edd^t, quibus ttfm e{i
A mundar larls ur Sparabai i t rand- Stephanius, quafque Antiqtiit. Qolle^
hcime: han fladi fyri Fyftcini gio dona^vit IlluftrijJ . Regni C ajicella-
Kongi, ennm illrada, auftr «m rimComes i^J^GNUS G
Kiol, oc mddi marker, oc bygdi BRlEL DE LA GAR^
|3ar fem nu heitir lamtaland. Auftr DIEj ipfam defcrtpjtjje pmo.
pangat flyddi oc fioldi manna or Inter alios Scalldos etiam recen^
lirandheime, firi t»eim ufridi : t>ui fentur qui fub hoc Eyfiano flo^
at Eyftein Kongr Ikatt-gilldi tren- ruerunt , qui ibi non fatis claris lite-
Aa z ris
i88 C AP. XX..
ris £y({an)llk. quod Ofta?ium ty- Biarnar fynervom I?eir) Hic
ranumn innmt , exprimiUtr. JJ^^de ^torm Erm ^{egh fmt Vilins , jiefos
mijicio ipfiimi^ro Illi w/illrada /e- Biornoms Jarnfiida • ab tjloBiorw
giffeXxAox^ Sanclmn.Sih^c mecon- m procreaii Erkus ^ Bwr/jo ad
JeBurafa/Ih , i/l-.'d me non fallit Ofie- haugi , fmidimperarnnt, mortuo re-
mm m Divonm nwnerum mn recre ge Erico 1{efilli filio , nepote itidem
afiitmn. PrädiBas ' ifli£ memhrance 'Biornonis J anifitda.
celérioresScalldosrccmjent,^ prmo Erikr hiet fon Animdar Ko;-gs)
quidemloco , eos qui fub Summa re- Olnis hk fuerit Jnundm -vel ^rm?^
9ibm florummt \ deiride eos qui jub dus Ji've Emundus , ut in Olafs faga
JVorwg/^, (^ilios tandem qui jub 'vocatur , fatis obfcurumefl ; Biorno-
Daniiie regibus clariexjliterunt. Vor- fufite an Eridfilius^. (^onjceerit item
mio autcmpUcmt huuc ordinem in- aliquis ^ft€c forte fine ratione eundem
'vcrterey^primoioco Dojiiicregumj ejje qui attis Ingo dicitur. Certum
proximo Kowegjx, (ff ultimo S^veo- tame n eft ex Olafs faga , ejufdem eum
nia regum Scalldos retwjere^ Sed fanguinisfuilfe cumfupramemoratis.
facile paiimur illuw honori gentis Eirekur ion Anundar Kongs )
fua uelificari, qua?jdo dlud jtjje an- Vocapur hic ahas Erieus freder hatt y
tiquitatis fraude fieri poteft. h.e*'ventofipilei.Ratiommco?nominis
Epfer faudur fin) Pojl patrem iflm addunt alij y qmd ad motum pi-
fmm. Nen eum hac -verba habent leifmuentos ,qua volebat y obfequen"
Jenfum , qtiod Parenti Hitdetanno tes haberet, EJm illuftria facimra
in regiw S'veonia fui cejjerit ; Nun- fuinmatimreccnfet^rhorgny legiferin
quam enim rerum in Sueonia potitus ot atione fua , Olafs faga cap. yj.
fuit El.il det amms : [ed qmd parente torgny faudurfadirmin, mandi Ei-
'vi'vis extmptOi li ueouioi fceptrum con- rik Upfala Konung Emundar fon ;
JecutHs fuertt. oc fagdi t>ad fra honom, medan
Syner Ragnars Kongs laugdu h:in varå lcitaflaalldn,atlian haf-
under l]g Suiavelldi ) . D/^/ ^r^^z;w de huert fumar leidangr uti ,
Sf^föma regno futrefibi Lodbrokt, hcriadi til ymfra landa, oc lagdi
cujm fceptra materni fang^nnis jure han under fig Finland, Kirialand,
Jihi deheri iiikrpretaba?jfur. Eos fuaEftland ocTyrkland, oc vida
qmppe %agnaro pepertt Thora Bör- um aufturlaund , oc mun enn fia
garhiort TIeraudi regis flia^ uti ex_ l^ar iardborgeroc ^aaaunnur ftor-
Hevauds faga^Saxone^ aliis conftat. virki er han giordi. h, c. Thorgny
Eorum •vichicibus armis ad fata avus meus meminitErici regis Up-
compulfo Ingello lärada^ Sueonite falenfis, Emundi filij , & de ipfo
fceptra potttus efl Biorno larnfida hoc. retulitj quod integriore aftate
(J^agnari filius^ c^uötannis militaribus expeditioni-
Sigu'dur Danavelldi) f^ocatur bus incubtierit,diverras terras de-
Å/VSigardus W Sivardus Ormö^a, populando, fibiqaefubjecerit Fip-
W SnokÖga , h. e. ferpentinus oculus, landiam, CareIiam,Eftoniam »Tar-
tariam*
c AP. XX. 189
tariam, aliasquc late patentes re- fädus eft in Sveonia Biornp filiu$
giones , ubi etianirmm vifuntur ca- ejus( Eriä Emwidif?M) & morbo de-
]fl:ena& aliaejus opera militaria. ceflit.* poft eum regno potiti fant
A hans dogum hofstil rikisHa- filij ejus Olaus pater Styrbcrni,&
ralldr Kongr Harfagre ) Hane ean- Encm vidoriofus , qui diu regnavit
(iemtemporuno(amfen>ateUamOlafsf.i^a. in Sveonia. .
cap. ity. iih er Haralldur Kongi" Erikr hin Sigurfaele) Hic ejeSio
Harfagre hofstil rikis i Noi-ege, var Sueno»e'ZV^iffc^ / Vamam sccupayit,
EiiekurKotiungur Hmundarfonac ibicjue å Toppone bapn^atme/l; permottK
Upplblum i SviMod : han andadiil miraculo ferriigmtiimpum a foppom portati,
I)ier Haralldr Kongr varna^r tai- titAdamm 'Bremenfis^ fran^ins teflän-
tngur. h.e. Haralido pnlchricomo tur, Ejus filium Erkum 'i^tfåii Ert'
Norvegiae regnum fibi fubjiciefice > cum^ttt^tiilperperamfncmahiflorUm^
rerum Vp'alx' in Sueonia potitus ftViS. Errom caiijajunt ^lura iSa cogfiomi'
eftEricusEmaniiifiiius, qui vigc- na umtributa. Mani cpd åh iUtijlrthm fm
fimo circiter Ätatis anno l^ulcbri- Viäom,S'igvLv{xllch e.yi8öriofuSftJm
comi dcceffit. ah mnom ubertate ^ ommum rerumco^a.
Biörn hiet fonr Eriks KongsJ ArCxi éSluseJl. StcnkW autem ideo clici
Hunc regem iBiormnem cur. prieterierint arbkratur Mejfmius Tom. 10. Scondue.
Jcriptores mfiri omnes , itiirum yideri poteji , t^md primus luflraii éi^ua a Toppone adjper^
cum(^fiorentifmum apatre acceperit re- fusftt. Stenkia mm adjper^ere efl . T>e
^mntj^ diu id temerit, filio^e Erico VtBo- re ipfi ndfentior , in yeteri tamen lingi^A mf'
riofo relifteriL Thor^iy le^ifer in OUfs <juam legi , facram iHam lavatiomm , yerbö
fäga. cap^y^, frorgnyr fadir min var ijlonotari ^ fedpro eo dixere Skira , luflra"
medBirni Konangi langa aefi : var re^ bapti^^are. Skirdr lujiratus, Skirn,
honom hansfidr Knnnr: ftod um luilrätio^ Skixmxhmnnjfacerihfom,
Biarnar aefi hans riki med ftyrk mi- qiio amm<e förda purgantur & ahluntut. Ert-
klum , en engum tui d. Var han oc ctis hic ViBoriofusex Sigridaltnpemfafilifm
godr oc daell Gnom monnom/;.e. fufluk Olaum^qmnf ans admodum regnum
Thorgny pater meus , dia f uit cu m pofl pareutem confecutus ejl, vix fa-
regc Biornone , morefque ejus bene tlum fmjjet , (i alm reltqiii£et film mtu
cognitos habuit ; flo4'uitqae Bior- majores. Olafs fagacap^ty Eiickr fek
nonis regnum firmis viribus , fine i elli fini Sigridar dottr Skoglar To-
ullo dcfcélu quamdia vixit. Fuic fta jjcirrafonr varOlafr Saanfkijer
enim bonus & raanfuetus erga fuos. fidan var Kongur i Suit>iod cpcr Ei-
Eadem OUfs [aga. cap^i^. Eptcr tat rikfaudur fin ke. Rcx Ericas ver-
varKongar i Svitiod Biörn fonur gente ajtatc Sigridam duxit filiaoi
hans; han vard fotcdaudr: Epcer han Skoglar Toftae ; Eorum fihus Olaus
vora Konungar i Svi^iod fynir Sveo, parenti inregnofucceflit.Dc
hans, Olafr fadir Styrbiarnar, oc Si^idaillal^aturOlafs fdga caö.i6.^ 17,
Erikr cnn Sigar-Ssle , er leingi var bui kollada fieii han Skaat-Ko-
Konuogr i Suii>iod. h. e. Poftca rex nung ) Veram hic habes rationem iBtt m<
Aa 3 mmii
r
*
i^o C A p. X X.
wwÄJ Skaut-Konung quoddyes regem tinuato ordineregnarunt .totiufquc
fMminfmtemm^emh oeflaymtU. Kam Sueonia: & latilTimarum ditionum
qui itide deducium id nomencomminifctmtur, aliarum Monarch» faerunt , & fu-
ftod fymholam qtiotamii Romarn Tonttfici per omnesaliosfeptcotrionis veges
•deflinarit, haud ignorare jHiterunt ifio tempo- eminuerunt. Imme hc indetur loan ,
rtin/epkiUrione^mratum fttijje objequium <juod antiquit itOs fectdu hic in Stmnky
erga Jedem pap/Jem. re^num fuerit hetreditaruim , ann tantQ tern-
Han tok firft; nafn Saia Konun- ports traFiu, parefiti in re^m fucajjerh filius
ga )/;>, e. Itk primus äiSlus cji <^x Smo- hem I Qerium eji regij fargvmis magnapt
me. Qstd JxK inqmts ? nonne mte ipfum fuijje prä:r(grt(ivam , mc alium canäidatum
exjlitermt rmltt claril^imi re^es , qui toiunf re^n filio temere comi-ratwn aut pYiCkunnf
Sveoitia regmm temerunt , ut Brkus viSio- ft regno idofieus deprehendehatiir. Sed apti-
riojus > ^ plures aliii ita prorfus: [ed iUi tudtnif ejusexphratio in potvjiäte er ät givi-
mnnes fe Vocabant reges Upfdenfes , a fede um , qui digvts cmfenfu fm hnis omim"
regla , & ita etiam compeUjbantur ah aliis. hus aä fajligium iUud provehebant ; mdigms
2)f OlaoSkauikonung tmka m Olafs aulcm iHo-prohibehant , & qfmdocjue temere
faga ^ SmrroM. admotos depcllehant. Notatu digna ejl con-
Amundur hietfonr Olafs J Jidtatio 'Procenm de remoVendo rege Olao
mmm iSifuit Kolbr enner , ke. Carbom- Skautkonung , & tligendo filio ejus Jmundo.
rius : rationm addk Chronkon re^tm Q>ri' Olafs faga cap. 9 1 . pi. Frufira te-
fiianorum hane: Han hict l^ui Kol" mere de re^ioci auferendo decreyijjent, fi
brenner > at han var rifr i refftum fi- regmm tjm futjfet patrimomum: SedradU
mm, ac breona hös manna. h. e. ejulcereiipjos tetigitcura^ llludad di?mta^
Jdeo carbonarius d iélas fuit , quod . tern ® honmm ävium facere Vifnm ejl iUis,
cffetfeverusin iriogandis pcsnis & neinaliinrfamiliamtyamfer/etur regiapote
promptus ad combnrcnda domi' Jlas ^cum regis fön par entisfoltodig)ii, in omruH
ciliaxivium. oculi* ejfent. Ei vilium ver Vppfuiar
jjägieck Kongdomar ur lang- atKongdomurgangi ur jett Vpfala
fedga jett) h^e. Hic in Amundo Vdi, defs" Konga , å vai um dogum , raedan
cif fmgviä regum Inglingorumyqmjaminde fua god faungero til , fem nu ero»
(drOÅimtemparenoninterruptormmanårat. h.c. Nos Vplandi, ait Freiuidm y
ISLort falfo ergo ^loriatur Olaus Skaut-]^ non pcrmittemus regnuni in diebus
de ilkflri majorum fuorum prarogatiya , noftris,familiae regum Vplalenfiuni
Olafs faga cap.öi.EmQgcn tiundi K, auferri;qoamdiu duo praftantiffimi
al Upfaulum , at hucr cptcr annan candidaci in ca fuperfunt, regis filij.
hcfr cekit varra frae nda,Qc veritE in- Sed/iex ipforum inäole nuUa ^equioris impe-
valdz Kongar ifir Svia vcUdi , oc r« J^es ciVéus adfulftjjet , fine cunSlatione
morgum audrum ftorlaundum, oc conféum Emundi legiferi adprobayijjhjt;
verit alliryfer Kongar annära Kon- quodibidmlegas. cap.c^i.
ga ä Nordr lauiidum &C. e. Dcci- Steinkiell 1 Tnter Kmim^j^i ^ .Stfnhil-
rnus ego fum rex Upfalae confangvi- l um interpoHm du^ efl f4y,un,x ^"({uftd^j^ut
noorum noftrorufn,qui ömncs con* j^k ^j^''^ omif^t] forte g m »q» r^gu ^yK
Brio»
c Af, XX.
Briöta \>ar landzlog) Male jéi
6f re^io cmfuluntreges , cum tiVtbus inVttis
leges re^ , longp ufu firmata* jfuo aufu vio-
lare^ concukare incipiunt: Eaque temeri-
tate dvium rebeHionemfiepiffime pro^focant,
Ham mconfuham audaciam Olao Skdutko-
mng fXprobraVtt Freividus. Olafs jaga
cap.^i. Aller Suiar vilia hafa forn
laug, oc fuUan rett finn. h. e. Orones
Sueoncs volunt frui legibus anti-
quis& jurefuoplenidimo. Et Thor-
yiy kem legifer in Oratione (ua ad eundm
regem. cap. 75. Munum ver ei tola
af l^ig ufrid oc ulaug^.f. Non fuffe-
remus diutius injurias tuas & Jegam
violacionem.
Var Sueirn til Kongs tekin)H««c
itiam annales nofln , odio defeBionis ejus ^
Chrijliana religione mmmimtum prjiterie-
mnty licet triemum re^iayerit^ Fuit hk
firenms ^entihm abommttomm procurator,
nec UpfaU tantum fed etiam in aliis regtti
provinciis JacroA commejjationes inflituit.
fBreViarium Scarenfe pag. CCCXXX.
Sanétus IBfkillus Anglus.conflitutas
fuit Epifcopus Nordaii(kog: Ezpul-
(b autcm ob religionem rege,acprac-
fedo fibi Blotfuein convenit multi-
tudo infidelium in Stregnxs, ut ido-
lis fuisfacrificaret,inftruxit<que ibi
folenne convivium. Quod audiens
Elkillus Epifcopus apud Ecclefiam
Fors refidens , idololatras ftatim
convenit, ut ad faniorem raenten)
reduceret. Sed cum monitis fiiis ni-
hil efiiceret, precibus ejusconcitata
tempeftas facrificium difturbävit.
Quamobrem iratus quidam facrifi-
culus Spabodde , lapidem capiti
cjusimpegit; alius irem fecuri ma-
gnäm ipfi vulnus inflixit , ut femi^
mortuus in terram decidcret. Per-
tra<S^us autem ad regem Blotfuein
accufabatur, quodarcibus magicis
contumeliam Diis irrogaffet,&eo
jubenteinvallcubinunc fitum eft
coenobium fratrum prxdicatorum ,
lapidibus fuit obrutus Mtjjen,
lik t. ^Tom. 9. Scond.
Fram leitt hroflf eitt ) GentimarUtt
inter JeleSlij^imas Ö? acceptiftmé^ hoflitu
tfuus exijlimatm, yide wtM nojlm ^bi.
ADDEND A.
C4f . i.prfg. 15. Lcgc/is plura
apud eundem ) itent qtta de
giganttbus colle^it Johannes Ifadcus
Pontantts hiftor. DanicAih. t-p^g-
^^.&Jequ€nt. Dn. Olaus Rudbcck.
t^edicina Profejfor , ekuato hac
jUftatt fefulchrah lapide.in f Inres
partes dijfraäo\tn parcscia JSren-
funa , militäre ab V^fala dijianU ,
ojja fi/b eoreperit hmana j ipfo ve»
tuflatis fitu fere confttmpta j partem
tamen cofta eruit, qua ex harmO"
nia compagts hamanät > hominetn
ifttim mdecim frijfe pedum argue*
hat» ^ddatuY his injcriptio lapi"
dis farmjiadenfis m Olirogothia ^
territorio Dal i
1 . t
Tha.
c AP. X X.
tum haUtacéd fuijje memorant, Bru ni a
fik hårde Guden, h e. Loricam ac-
ccpit durus Deus Odinus. Ipfi
enim ante [>ralwm facrificabmt , & pojl
"viBoriam Ca forum cor^ora ^ ama tpfi tm-
fecrabantuYj ut althi oflenfum^ Ne autem
iiea\m<iuam Odimintelltgi putes ttbi iw-
fcriptmem lapidis F^rejiadenfis , in Ttrri «
torio Fefhoj in SmalatuHa^ hil\i)F*
ivtiK* tiFmi* FiPhK*
fus & Alkilus erexerunt lapi-
dem Lifftino patnTuo. Durura
DeumOdinum/ ^liala-pidummfcri- .
ptioms hac for mula utuntuY : Hirdi Gu-
den tiygg , hirdi Guden t>egn , hir-
di Guden kan, & (tmtléus. h.e Ser-*
vet Deus fiduni , fervet Deus famu-
lum,fervet Deus notuni ilbi. VB
mmme Gud ipfe etiam intelligitur Odims ,
»d quem ex hac Vtta abeuntes commigrare
credehantur. Hirda autemfiryare ^ cu-
Jlodireef» Sed hoc "Verbum hic in mftro
lapide locum mnhabetj uhi Vox hårde epi^
theton ejusejl^^ exponitur durus Deus ^
quod durje & fan^vinarU leges ejm
fuerint.
(?4g. ip. Qui vctcrum eam fic
appellarint non addit) Cum Mufco-
yiu mare 'Baltheum "vocent mare Vare-
gum , te (le Herherjleinio (?^r. Mofcoy,
credere quis potent & Sueonia ab tis Vere-
num giganten! in latuftun ,dcdica- /^m^ww^J/J/^/Zm.
vitquc loricam Odino Deo, Vigw Tag.Cyé. Lltiex Bedacollegerunt
non craffum tatUum fed pmerum atque viri dodti ) Lege omnino qua mm cura
akum notat. T u n dicitur hcus (eptus tS collegtt 'Thmiäs Marefchallus Anglus ,
Mumtusiinde latuftuftun ,/of«i gigmtit in objervationibns fuis in verfionem Jn-
mumtus. Fuere gigantes monttcola , 6? exin- glo - Saxon. JSl. Te flarn, de yocibus Jul
deinalioslatrocmta exercebant. Et yifun- Midvinter, pag, ^i^. feq^ IJ bi
tm hodie pluribus in locii editts ingentes lapi- plura loca ex LL^ G? Menologio ^h-
dum congeries , umo aditu , qu<if g%m- gh-S axonicis citantur Ö9 CKpkantur. Con»
yemm
Thuri fati ftin banfi aftir Afgut
brudurfin : jerbardi jattin digra i
Jatuftun ; auk brunjafik härda Gu-
den, h.e. Thuro lapidcm pofuit
Afguto fratri fuo , qui caecidit mag-
I
CAp. XX.
<venmnt famen cum tis qua hahet Be-
da , ut ipfemet fatetur Marefchallus.
Indubitabiiis nempe fuit auBorltas
Bedigj a qua dijcedere poflerioribus
religio fuit,
Pag. 66. Velnt ipfamet teftatur
buila Petro Arofienfium Epifcopo
perfcripta J Si pradiBo ^^nno^
tlli Epifcopo fcripta fuit bulla i (la Pa-
pa ^lexandri Tertii , ab alio Jrofi-
enfi Epifcopo , longo po(l tempore pu-
blicata uel renovata fuit , ut fequens
monftrat authographum tribus ftgiUis
munitum.
Dei gratia Epifcopus Aro-
fienfis , univerfis prjefentes literas
infpedurisjlalutem inDomino fem-
piternam. Noveritis nos felicis re-
cordationis Alexandri Papac lite-
ras recepiffe fub hac forma : Alex-
ander Epifcopus férvus fervorum
Dei, Veneiabili fratri Epifcopo
Arofienfi in Svcthia, falutem &
Apoftolicam bencdiÄionem. Inti-
mantibus venerabili fratre noftro
Archiepifcopo, & diIed:isfiliisCa-
piculo Uplälenfi, accepimus , quod
eorumEccIcfiaeft in vili& defpe-
éto loco pofita , ita quod propter
qaamplurimas incomraoditatés,&
in prxcipuis feftivitatibus Upfalen.
Ecclefiae vix inveniantur aliqui,
quibus Arcbiepifcopus prsedicet
verbum Dei. Quarefuic nobis ex
parte ipforum humiliter fupplica-
tura , ut quod diÄara Ecclefiara ,
retento ftbi fuo antiquo nomine , trans-
ferread alium locura eis magis ido-
neum poffint, ipfis concedere de
benignitatc fédis Apoftolicae cu-
raremus. Nos igitur eorundem
fupplicationibusinclinati , fraccrni-
tati tu£E per Apoftolica fcripta man-
damus, quatenus transfeiendican-
dem Eccleliam ad locum alium
prout exigentibus neceffitare ac uti-
litate videris expedire» tvibuas eis
audoritate nofti a liberam faculta-
tem, fine praejudicio juris alieni.
Datum Witerbii Non. Septembr.
Pontificatus noftri anno quarto.
Nos vero mandatum Apoftolicum
omni dcvotione adimpIenteSjdidis
Capiculo Upfalen. eorundem Ec-
cleiiam transferendi ad Oftraaros
concedimus audoritate Apoftolica
liberam facultatem. In cujus rei
teftimonium praefenti licerae figil-
lum noftium una cum figillis vene-
rabiliumfratrura noftrorum,Domi-
norum H. Lincopcnfis & F.Streng-
nenfis Epifcoporura duximus anne-
étendum. Datum Anno Domini
MoCC.o LXXU quinto Idus
Septembr. (equenti die poft nativi-
tatem beatac Virginis.
Regnum S^veoma hoc tempore
aldemarus Birgeri film , Ö* c^»*-
chiepifcopatmn Folkp tenuerunt : cui
& tran^ationem fedis ^rcbieptfco-'
palis adjcribit Mejfen. Cbron. Epifc,
pag. 27. Etiam permagnis labori*»
bus Cathedram de rurali ad civilem
transplantavit Upfaliam,illic tera-
plum llimptuofirtime iachoatum e-
grcgiecontinuando : attamen mul-
to antequä operi manus ultima im-
poneretur , Folkoni mors diem di-
xit, nimirum.V. Non. Mart. An-
no MCCLXXVII. Nometi Aroji-
tnfis Epifcopi ex diplomatis initiali
liter a y monachali ruditate exarata
coUigere non potui, Epifcopatum ta-
men tunc tenmp IfraeL e^ e/fen^
B b Chron,
ip4 C AP. XX.
Chron, Epift. fag. 94. Ct*r autem aquis def rejfam quotidam fuit : ©*
Cafitult tantum mentionem in diplo- tmn dtmum ficcatum , cum per ifl-
matefecerity cum in f his fuerit ipfi mum Jgr/afity na^vibus fuis exitum
jirchi-EpiJcopus , non 'video. Noflr^e in mare fodit Olafjs (^rajfus Nor-
'vero fententi^e , de 'veteri raftica vegia Rex, Olafs Saga cap ii. Nö-
Vpfalay confirmanda, non parum tentur etiami^erbaliterartm Akxatt'
motnenti adfert locm templo cathe- dri Papa , de ' Ecde/ta transferen-
drali adijicando dejignatus Ohrz- dai retento fibi luo antiquo no-
aros. h^c^Orientalis fluminis ofth rmnc. Si hac Ecclepa nomenillud
um , a navigantibus fic diBum , re- retinere debebat , quod pridem ab
JpeSlfi ad f^eftra Jros , h. e Occi- Vpfala rufticå acceptt , utique lo-
dentalis fluminis oftium^ per qmd iHe in quem transferenda erat,
navibus ad Jrofiam aditus eft. Nam antea Dpjala dtBus nonfuit.
Jt in hoc toto -vetus illa Vpfala fita pag. 185. Angantyr Ulf-hamur)
qmndam fuijjety ejus utpote longe mendum hic ^ me non adyerte7tte ^ir-
celeberrimi , non Oårairos tnemimf- repfit. Lege Angantyr.
fet: ^uod ofti(*m,ut &* totumpratum I
rfgium, rfftagnantibm lateMeleri . Heidrekur Ulf-hamur.
AB c V^^ på f&c ntcrecltgaflc Ot^m fom i $)ttmm ^a^a
ftmiaé; öfljaMlFa rljc fom (X)tptaS mcD Xatunjfc ori>/ 4re Noraw .
na propria hominuni, rcgionum, locorum, fluminum ä<c.
^\ti\f(t j?onj<ie fan aft^c r«m t^iåxe m^^v%m^
AF!» f. 2
Afrkoftir 14. Ce«rf;^
tiones dur4>& intqu^*
Af fuor Denegmo,
Agiacrafti hcrmaduri. Fmjfan-
tipmuå ptTAtti,
Agi3ett flekri. 4. Genus alAre^
ittuflre.
Agn-itic. 5-
Agnfax. 16. CulUYpifc mus.
Akafliga. 10. Vehementt .
Au bara 6. Vartre^ ol peperit.
O! I i. gfnuit,
AWeioborg. 5',
AlUcydaiS, SditudQ^defoUtio,
Alf-heimar 1.
Alfr Kongr 1.
Alit iz. Jidjpeäus,
AUblijd 15. ^/44i/tf.
AlH">lodiigr Töfw fangftne ad^-
jperfus.
AU- gaufgvaftr. 8. D/^w iMfe
prdctpHus,
AU-m-Ält tidiadi. 7* Hesgeftét
omnmm ore ccUbratd»
Allrnikil orofta. i^, mxi^
mum prdium*
All^Sigurfaelir }. ViSorhfi.
Alltraudr. f. invhus.
Alfyda. 8. Altydufolk. 17,
plebs.
Air 17. fuhuU.
Alupottr* I.
Ätna Imufs dottr. 1.
Ambatt i8# AnctUa, fervd,
Andarvani i j-. Spiritus txpcrs
Ljfs-andvani» i^,$dem.
Angantyr. |.
Andgrinir Bcrferkt i. And-
oriror Rifi.
Andlat I X. W*rr.
An#ion 17-7 y.,^^
Andfvor 11.5 ^'^ ^
Ar II. Annonafelix, ubet prol
fentuié
'Arboc- 14. Sanijiiium fr0 an-
Araedi ). Audacidp ptomtltuda
éggrediendi ayAh4%
Arbeimar, 17.
Arn. ty. l^öfr^S» Elldr folglrti
arni ifjgntsäneribusteflus^
As. 17. Odinus,
Afiamen. 1. 1. Ita vocåntur qui
cum Odino in Scandtam yene-
Yunt,
Aikar Ndvhnt tjomlna.
At augum 7. In momento oculU
Atbnrd i2»Qnodfuo^& lertemo-
do éiccidit»
Ar gänga 1 1- Invafio, aggreHio.
Atgiorvis menn. 8. Homines in*
A val c 8. Fa<ile.
Audr6. Opes. audlaft 6. Opes
acquirere.
Audru tticigin.f . Ab altera parte.
Audruviis. to. Atitcr^aliiwcdo*
Aur. 10. Urgus^
Anrdior t^* SpUndidus^
liTgrua^ I Fovea pro recipien*
dis cinertbus in fgc9,
Aiift^in. !• I-x Oriente.
Auftrvegr. 13. Itav9cant Nor^
vegi mare Balthicum. Hodie
^^Crjl^n. HanforiAuftr
vcg, h. e. f irAticAtn exercuit
in wari Balthito»
M.
TTj cira otd. f . Verbumdejpe--
JjlL rdti animi indicium.
Adra. 1 7. Majus ,fuperius.
Agis dxtr. if* Mdris filid
h. e. undA.
Äfa. 10. Effervcfare.
vel iEttborin 4Jäuftri Uce ttatus^
Ättborin til rikis 11. Regnum
m^jorutnjurt ftbi vendicans^
iEttroenn 9. Qui ejufdtm funt
fungvinis^
JEttflorir menn. AmpUpro
fapia orti^
15.
BAdmur I Trmm , pU-
nities.
Bal x;, Vjra^
Bani 12. Hmicidd.
Bani 5-. Mersyfatunté
Bandingi. mfiriHus.
ftanna. palKfn , prohiherf^
iUrdage Pw^^i4.
Barnfali t ^. j?//«fw Alittt'
ducandum tradtt.
Barns ^ali nmriwr pupitti^
pat barliad.a. Accidit^
Bafmir 19»
Bajr 1 1, Frjtdiunty viSfi^
Baiigr 17. Annulusi.
Banpgcrdr. i.
Baiidlkar 17. Sangvinem effuii*
dem.
Bcrgbui, Bergtifi. I. Gigant
fttonticela^
Berferkr i. j. Q,(ä certe qHoddm
fufQre in pugnam ruit^
Biartmar Jarl.
Bila z. Deficen^ neina bugur
bili. f. nifianimtis deficit»
BiK 7. IntefvaUii temporis vel locii
Bit Ikalm ty. Mandtbula.
Blafa faman Hdi 19. Baceina
milttem ad pugnam c$nvocare,
Blijda 10. Benciiolcntia*
Blodrcfill CUdius yel cuj}h
rulnifieus.
Blodtrie 20. Sécrimi lignum»
idolum odini rtäimario Jdtig^
rineadfperfum.
Blota I j. ena blot 20* Sacrifi'^
eare, gänga at Blotinu 1,340
irtfiiiis crueniis praejfe.
Blotfucirn. 20.
Boikona 12. Vxor.
Bolva 19. Maledicert, bolyad»
maledtäum.
Börda 6, Aeupingert.
Bradur f . Citus>
Braddaudr xo* ClU mrte fXg
flinäus^
Bragi Sitald. 20.
Bravellir 20.
Brautt . burt 6. l^ora$ ^ peregrt^
Brefta ij.Frangi.
Briocaflvid coUuifari.
Brimreid i /, Mfiuarium»
Brudkaup* }. Nuptia^
Brynia y. Lorifd,
Budlimgr 7» rrincepSim.Po*
étie.
Bb a» Bu|
Bua appararc. Vi^buin lu
Bnrtmbn i j. Materia säiftlL
Buft 14. Seu.
Byria 5, Inäpen^
a
DAmpar 17.
Dapfta<lr ij.
D*ld. 7. iffr4 fuhtttrénu,
Peija I. -M(»ru
Deila 7. Luif«re,
X^ellings dyrif.
Difablot I. S4irifiäumTts^g€.
Difar dalr. |i.
Daiickiir, 7. ObfiUTHt^
Dre!fa!l i;. Spargi^
Drat?gar 7. temwts^
I>r^»5 I f. Mulin,
VtyhnmAl ^ j. Tfmpus från*-
^ du tel cce u iiii largwt intn-'
dum le inntéibant,
Drjnhuarn i Cranium hovii*
Dualin. 2»
Diilarkufl 12. Malthus perfcnÅ'^
tus , •urr4.
I>iinhcidi 19^
Dunnr é. s^nitus ,iumult$s.
P^lgia, dylgiodalir 19.
Pjrgripir/fiar. 7.IZ. Jbefaurus^
Dvno i.
E
Efla blot %uS4crifi{4f€.
£faj]tgr* ri. Sond indoiss , rebm
gifrevdk nonineptus,
ffn foJs ad ddi i*'iroIl^5ffa.
fc^gyaft 7, Intitdji, eggia /.
Cgg.e^n Z''Acies ferrK
E^^ar fkieggiar 7 Ipful^^ns Ät .
nriwi-i m^enij ferodorit,
Einka barn. 7. Pi/i«i iwk«/,
Einirkvindir 18.
Éinmgeli ly. Duorum ccB^quium
fmeaUjs dtbttris^
BinvaKis Kongr zo- Monarcba.
Einvig i. MoHomachU. Heya
Äinvig 5, singulm ciUmfn
EivoT 7.
Eliom 7. Ånimiu , audaäa^
Elivogar.
Ellt i.\x. SenfBuSé
Ern. / , Aquila»
F.
F«laft 7. rimete.
F^^gr !• Fenuftus , puhher.
Fälld. 1 j. Peplum.
Far. y.Cytnba, navicula*
Fargiarn ly, Inflabilis.'
FarWd 14. R« fecundå.bottd
fortuna.
Faiidenii <5, TAt$rnmgenu$,^
Fauruncici n. Cerori*, ilin^rii
focms,
Frg»rd. 4. Vuhhrltudo.
F«-j8;r- I9« J^-*'* deffinatus.
Feiknltafir 7. Ä»'^'^ w/f^if* ii
exatandos mortuoi e§uc€U
Fclafig if. Otcultare fe. fal fo-
Jina 19 Interpofttu fuo filu
lumen urettiU
Fehradi^r. 19. MeticuUfui, ^
Fen 7. Pdludct. t/?
Feflar ni»r Sponfa*
Feclar 7. Balthus gUdij.
Fjaur. /. riw. item 7. Tortuné^
Fianrlaufn a. Redgmptio vité^
Fjelagi S. Socins.
Fiolrnenni 7. Multitud$ bomi^
num,
AU fiolkunnugnr I. Multifiius,
Af tis magtcd pefittfiimus^
F«dar, firar 6. Vsri.
Flaradr 7. fdftr^ futd0lus'>
¥l4&xd ^ dolus . •
Fleinnij, Ferrantentorum bifi»
dotum cornuA» ut furtarum^
én C0ra7um Ancbotd
morfum dinit Ktfgilius.
Fliotor 7. lugax,
Fiiotlrga 7. Celtrittr.
Fliod j-. iiulier %amaft4.
Flockr ji. Cauryd,
Flotnbraft. Fugdfdäa efi.
JFold j. r^rr4 , Rf/ifl. Foldar
iTioldbnii I/.
Forratdi lids. 7. FtéfeBurd mi*
litdris.
Forfela I/. Ic^i Ä/wir*»/? i
foU dperfi.
Forfpar i. Prdfciut,
Fortolur S. ferfuaftcnes.
Foftri 6. nutrttius. F©ftra. 8,
Bnutrirc.
Foftnordi9* fdttid* dlmafd^
trid.
Foftur 8. ^ducmo.
Fram ga'^ga 9- Fortifud$,
Framlidinn 6. Mortuus,
Frikn. 7. ^amd ceUbritas,
Fra?gr. 9. frrgaftr- 3. Celeirisp
celcberrmus.
Fraikinn 6. Fegetut.
Freftr. 1 1. Uorm.
Fiidr. ari. aftr. PuUber t tior
errivms,
Fridleikr -j.Fuhhritud^^venupdS^
Friecrer ii. Interrogatwnes &
rejponfd Deorum , oracula.
f Terra bofpifa ter-
Friland Jo jraamica in qitd
Fridland - j J. 1 quts Itbé^um r/-
\jeptum hdbeU
Frilla S. Concuiifid»
FuUhugi j. Ånmiflenus,
Full roikin 7. Quf adolefcere de^
[tit , matUYA dtaiis,
Full-hrauflr. 7. Viribus integer.
Fylkii9. Dux^gmims.
Fjri fier. ?r<f/tf. mikill madr fy-
ri fier Vir ptdjldtit Jltmus,
" Fyris-vellir. 20.
Fyfa, 3fcf(« 15. ^imiumfejli^
nare*
FjfiritjigÄ*
G Andvik 1.
Gar 1 1 • Peperit ab gicta pd-
ren.
Gata 14. I /. JEnignsd'
Gata, 7- PUtta ^vtd.
Gautar 1 3. Gö/Äi.
Gantelfi. 1. G9t(lba.
Gautland 14. G^tbia.
Geifli. Radms , folargeifli 7. Ki-
Geirlankur i Parriin».
Gehraudargardr. ao.
Gerfcmar 1 1. R^/ pre:iofdi\
Giaefa i o. FWi rifÄ , fortund.
Gialfnncnn 7. l^autd.poiHc,
Geilur blinde ^4.
Gipta(ti.Ni,i^r#.
Gifta Odin/. Odint bofpitioex^
*^pi » II. e. in cdfåtum numen
tenferi,
Gifting 7, Hofpitum receptlo.
Giffbr «. GiflTor Gritiingalid 1 S.
Girkiar 1, GtdiU
Glatfifvellir r.
Gloa. 19. Hejplendere^
^'yRgr I/. Fw/w.
Gnartr 19, InpréfipiM
God ne^urf plun 14. Dij nu
mina*
Gofgvaftr 11. t>'ign'ttäte aligi
antecvdtns.
Gotta daaL 7. Carmina ma^icdt
drmts infiripta,
Gramnr 19- Iratuf.
Gras gardur i }■ f^orM.
Grenia mgctd ert di(lom
tr torve fjff>
Gnd SeiurittU ,p4)6,
Grima y.-^^fic. Grimliuil, lux
fubobfiUtété
Grips^a- lé.
Grodur ly. Fcetushfuäus.
Grof 17.
Gnina ij- Perpertdere.
Grund I •
Gudmuadr i»
Gullbrar ir, Supgtcilia tolorlf
aureu
Gullfiod 8. Crumena autc grd*
vis.
Gunni 17. yiti> bvmines. .
Gunni adh«ijai5- P^f»-<rr.
Guonfani 19. Dominus vimum^
rex,ptinceps , dux*
-Gjifi. 1.
G^nai/' liäumexporrigcYé*
H.
HjEd5. I^ftf' msnefH»c$Uis,
H-Kft 14- Periculum»
fiinere.
Haddr 15. Cr jftix.
Haf-bara 15, VndéntAris^
Hagr- 1. artifidum fuum ix*
ceUenter uUeu
Haki 11.
Halda biord 7. Gregem pdfari.
Hald Com;fioi»m. ad baldi 8«
ufui'
Halfrifar x.Smigt^dntet.
HalftroU I- SemigigAS.
Hali xj-. C/«rf4.
HauII. 4. FaUttm*
Halt 7. Luhricum.
Hallxri 11. ^aOa^r/ ^^agv/
Jnnmd caritM*
Halury. Vir ^tntles.
Haoaarj heid Terrx imuU
ta Jaxis fjhifque horridå.
HandafiauU 16^
Haod-nirda nan:i 7. Fhrjgi^'
mm dfiificim.
Haralldr 9.
H«rri }. Althu
Harmur i %. Lnlfm , mwou
Härma i^* Lugere,
Harmdaudi S. Cujus tnortem
omms lugent,
Harmfrunginn 11» Dghreprif'
fut.
Haudr
Hangr io« TumuttU*
Haugaaldr 7. Vertexvel/ummi-
tas tumul&Tunu
Haiigaclldar 7, Igmsfatui , qui
in tHWulis non raro yidemur.
Hauknr II» F4U0 vel acispiter,
c)u$ generts fmt , Snjirlar *
gas-haukar , falkar*
Haur|rr i, Idolum , fanm , fd"
cellum 9 ara, lum^
Hefnifamur it» Vindtätt fii-
pidus.
Heidrckuf.
Heidi Gilfa dotter 1.
Heya vig 4. Pugnarf.
Hcigdir med vopHum CutA
armis fuu tumulati.
Heilr^di 8* Sanurn & utilecQH^
filium,
Hcimlkr 7. Jnftpiens^ftultus,
Heim^lt 4. Domefinum^familh
' dri.
Heitftrcinging 4. Votum iflii-
Helga jö.
Hclmingafkipti I?. Divi^ö irt
Helvegr 1 j.Ci4 4</Y4r/4r4
Herad I. TeiritoriurH.
H«rbod 19. Indiitto hKi,
Hcrbudir 19, Tenmid Cdjlunå
fid^
Herborg sj,
Heibar 17.
Herduergar 1. tshri fmtdd*
tnones,
Herfang 5*1;. Prddd.
Hcrfaer i S. Prdlio dptuu
Hergerdr ij.
Hergrimr u
Hcria Poputdti .pfddM kgire*
Hcrlogr 131*
Herlid ig. CöpU militäres.
Hcrmadr t, piratdy mihes.
Hermanligr strenuusé iH
frdUd frömpiut.
Hcrnadrt. Piraticd^
Herfkip f- ^avis piratisa.
Hcrcuri titti Venena tinäui
& indHtdiut kilgldiius.
Hervardr. 7.
Hervor
Hccvor Yngci ij,
H^rvopO. 1}, Arwd mWtdtU
Hislmar hin hngfuUi 4,
Hildi hejaiS. Pn^liion hitri*
Hfldr i rugnd^f oétké
Hilli 6, Gratia»
Hilrtir f * Rex , poetic.
Hiolt i. GUäii capulus.
Hior 7. giddtus,
Hirda 7. »y^t-v^rf.
Hirda all litt. i j. p*rvi /lirwé
Hirdvift 15. Viié rel focietds aué
li(d.
Hlif 7. ScHtHfHt clypeus.
Hoggva(kipti ^. läuum vuiflm
tiådo in tertmine fmguUik
Hollr 4* Fi^äf.
Holmganga mor.ömdihia. Jtgiajt
boltngaci^a fnerd, :^,gladii
pTdJidiitij^mi qutbus mQn^»
ntacb) fidcre fehbant,
Horfa ir* Vergerc ^rffpicere^
Horfir cilheliar ij. ad Tdrtafd
Vergité
Hornbogar t^- Arcus corncié
Hiiaunn. 1 f . Angelicé.
Huarla 7. Ohrrarg.
Huellr 15* Sondns.
Huerfa af 5. Relinquere,
Hufa 1 1. Anguflufn & romndum
cdpitis tigutnentum^
Haufudzmadur 10» Amefgnd^
Hiifudr t.
Hiigfaftr Conftdns , aninf
txcidms.
Hugaréieaodi /• Audax.
fld huldu 7. Occulte.
HuoQ CCrcpufiulmt^ fFvmttlnj^
Humli 11.
Hnnif* trocblidi
Hunaland it.
Hurd 15. ^dfjud.
Hyv 7. Tréctabilh.MAnfueiMié
t.
JAki,Ä: Yfiaki ly. c?/-*ar#
Jarlar 10. lllufiresviri,CemitHé
jarpur 15. l^sger ffuhniger.
Jaffa^fioll 19.
Jartckn lé. q. ^^rntfftt. Signd
indubitdtd > rri wrt-
* impune attreäati ;
(rminit dlitujus itifimu^
l^ti , tnnocentidtn fum adfi-
rehdvt, qutd mirdtuli htc bdd
hitum*
Idraft i J. Pctnitire.
Illvirknadr 14, UdUfidumé
tngibiorg< 4,
, Ifige
Inge Konungr 4^
Inbyrdis f ♦ Inträ ndvem,
Jofnr poetic.
Jok. IX. Auxit abauka augere,
Jelaaptan 4. & 4, Parajcheve
Tor 1 5".
Jor-reikr \9* Puhis equorum
curfu excitatus.
Jgtun Gigas.
Totunheimar |. Tenagtgantnm^
Irland
Irdi 6. Tieret ab r^rirf.
Ukra 8. Fremere tfrffnätrf»
Itar I/, Viri ,homincs^
K.
KAIlmadré. /^ir*kallmen ij.
riri, kuenmadr J.fcemina.
Kanna 7. Vifen ^recognofcere^
Kappar 4. Pugiles, Kieoipa?.
Kaftali 19- CaftettuWt
Katr 8. Hilaris.
Kialki if. MandibuU,
Kicppaft 4, Certart.
Kil &kiol <:4riwj.
Kiofa 8. Eltgere.
Koliarn 15. Chaljhs quo ignetn
excuimus.
Kongvefia ij. Aranu*
Konu(kap 6. Fcsmined indoUs*
Kiiern 17. MoU,
Kiiongdft 8. Vxorem ducerf*
Kunnur ad illura hltuum i).
Maleficiis cognitus,
Kyrr, 7. securus , pUcidus
LA if. Jif4r^.
H1«S mcyar 15 . Vnds mark.
Lad j. <r«/tt7n , terra»
LagcKongs Ixgid 12. Pertus ,
navium /latio.
Lags madr 7. Socim Jodalu,
Lanardrottia S. Herm/demin$ts.
Landeida 11. S^litud^ terréb^
defoUtiP»
Landflotta madr* 8. Fxul^ err9.
Laodgiartzla i S.Prdftdium mtlu
tareadverfus hoftiu irrupnongs,
Langfardga actt xo. Progme$
Majorum»
Lau I. Jacuerunt,
Leggiamed fuerdc I. ^/^^^w
perfodire.
Lcid 4. iter quod quifque ftbi
prmfuii.
Leidaiit 4. Hofpiies & nueff40
rios Abemus humånitir
froftquu
Leidi lu Sepulcram^ ri»velfacereuttth$ciiiprp^^
Leinivogr i %, Occultd ttåvium pondent. h. c unum altinri in
fiatio» dileäione prsferre.
Lenda 6. it. Ex dito terraw pe^ Miinarheimnr 7. Domicilium
tere , navem terrét appellerc. uforum mortuorum,
Letia ij, Diffuadere* Munadreingr 7, Vir corvorum
Viå^Socii» msliiis. ^^'^ /^^^j^f^^Y^o^iich.c, cd/m & inttr
^cadavera jacens*
Mungar 15^. Cerevifid»
Mjrkvidr 17.
N.
Lidzmcnn 7. Qui fubmomlll"
tant figno.
Lidvarnarmenn 4. Prafeät mi-
litum.
Lietta hrrnadi 14. A f iratica
defiftere,
Lifsandvanc f. Vitali éura (4^
rens.
Lind^Blikhiiitliad ij.Sdngvis»
pocticum.
Liofta S, I y. Caden »pinuteru
Liodmajli 13. MufttattQ.
Litr S' Cö/or. bregd^ Iit,p4/-
lefcerc.
Logn 1 5. Aura placidisfima,
Leckr II, CapiäuK ccntorius,
Ludr i;. Buccina militaris^
Ludur Sucin 19. Butciftator.
Lunds land. i*
Lyk ly. concAvitof.
Lypting 16. P«/p*.
M.
MiEda Mole(!$4 ajpcen-
Mal 7- Sermo.
Maria j. Lcqui , mairu
M«la vcl {yri4*TilicUapprecarh
Malaleitan g» i^egoiti curatio*
Mxkir 7, Gladius.
M«gd 4. AffinMM.
Nlagr ii« .^tf^rr.
Mannaheimar.
Manjiraun, f. Experimentum
vmum& animu
Mansalldr i. ^tat domink.
Mar 17*
Matadr 7. MutiUtor»
Maugrif* Fi/iwi
Medalkafli Uanubriumenfu.
Mcidar 17. 19. firi, milites.
poetic.
Mcij iz. mcijbarn 6. Fir^a.
Meingi 19. Multttndo.
Meingiarn 7. Qui aliis ddmnum
lilenser ddfert,
Meinvxttir 7. Speära nociv4»
Men 7. 1 7, Tgrqufs
Meofkr y.Humanm,
NA 1. PeWri , confequh
Namd. I* vhinu,
Naquscmiiga 13. Tcnnitcr»
Nar. Ij-. Cadaver»
Naufgas ly. Anas»
HncfahogglS, Alapa^-colaphus^
Hneftafl, ly. Lufus latrunculQ-
rum,
Nema 1 . Kapere , alias dtfare»
Neita i, Negart*-
Nidv 7 .De/andentestfilius t ntpos^
Nidings-vcrk a. l4(inoY4 in*
famia,
Niofnii. i;. Fam4t runm*
Hniota 5-, Eerlre alias ce^Uarå.
Hnyga 17. Proiumbere»
Nordnrhalfurnar x. P/^^ä Jf0
ptentrionalis ^
Norciurlaund X, TtrrAHjper'-
boreorum.
Nornadomur 19. DtcretumfA^
torum.
HnolEr 7. Respretiefé^
O.
Oaft IJ. Timere,
Odftins akur x. Ager jm^
mortalium,
Odr 7. ^Äy«j. odaftr f; xj.
Odarll y. ImmanfuetUf » rt*
ftaämus.
Oddr vidforli. alias Arvar
Oddr.
Ofeiglnn. S. Tri/?iV.
Ofgamal 18. Annofus.
OfgioTt 14. J^iww ficijft.pec'
cajfi.
Oflcingia 7. Dinunciare.,
Ofrefli 1 6* Qulcquid vins no0
ftrof fuperat , v^/ (»j r^yfjf r rr
non poffumus^
OfFrcfli i gulli i^. Ingm4uri
pondus.
Ii. signummUitare.^^^OMmnz 18. Enpetiri verum
Mirkve ly. KebuU.
Miftiltcinn 5. Nomen glad ii,
Mogr 17. Jii^f Ȁj ^iJ- robuftus.
Mun 8. Momentum, indmatio.
ffox A mim* m$memm adde^
qued^redere Honv^luimuf
Ogn Alfafpreiogi* i.
Okatur 13. Trifiis,
Oliknligr X4. Intongruus^
Olkier x/. prm^.
Olpa 6. Tunic4>
Omakligt I o. IncBrnmoium.
Omattugr f. DcbUit^tmbectllis,
Onyta InutiU nddete ^de-
firuere,
Ondverd fylking r^- Irons
acteu
Orikare f, PottntU & epibut
tnftriof.
Ormur. 1 8. 19.
Orviri 7. Demtns^
Os. aros, 16. oflium fluminiSé
Ofacrer 8, Diftdentes.
Ofigur 10. Stragei.
Ottait 4. Timete Otti. f . Ti-
mor,
Ovaen 14. puUhcr , in-
acceptaiilis,
Ovandr i/» Non difficilit.
Övart IX. 10. Inexfpeäatum.
Öl I. i 6. 0'wf ab vcxa,
P.
PAllr Xi* SubfeSium.
Parcr 13. P^ri.
R.
Rad Sri KKTorM. leka rads
uxorem eligere.
Radaft lim H^\confuluu.
Ragdaft
Rafn, forvKJ.
tlafntinna ij. -^^^w noni^no"
bilis qUem rul^o agatbum
Rand 5. Extumitås.
Rangr r. Injujlus ,iniqum.
Rang vettr. if, Dtznm.
Rapa 7. Cefpitare, f^deré.
Raumelfi i.
Hrauftr/. viribufque pol-
Uns,
Raund 7*19» C/jrpm,
Reffing. I}.
Reidi 7. infirumenta^appaup
tus*
Rcckar 7, Viri fortes, pfoceru
Reckia i;. i^^Äw.
Reka flotta 1 ) . fugimibm ittfi'
ftere.
Ridgotaland io« il«
Rid z. V ert Hg:
Rid 6, Spautm tempotUAlttxx
prdluntiutn infultus,
Riklundadr 14* IngeniofuU
Rikr made x. Touns.
Hrinda i fropeUere, difpeUm^
Rioda II. 1 5. 1iubef4(er9^
Rifar i. Gigdntes.
Ritifa i.DeftrueUtirritumfacere*
Riupaif. Aviam genus inmon-
tibw NorvegU.
Rodd._ l9* Fox.
"RodjiTgeir 7. iipen^
nis fangviue adfperfd,
Hrol!a>igr 13»
Hrofa 6. Laudare.
Rofkiil f. Quiexcefit ex epbe*
bssn
Hrotti T{jm»gUdij.
S.
S-4£md 4^ Honor ydecUi.
Sxmiliga 1 S. Honorijise,
fplendtde»
Sarr 16. Genit.fdvar. Ucus.
Sxrtarbod. t^. ObUu9 ticon
cilUtionii.
Sscttarfundr i). Coventm pro
teconctlianda gratid.
Salur 7. Tumulus , fepulchrum.
poet*
Sambland (. Commixtioé
Samfeij. 4.
Samtijda i* i.Tempore aquales.
Sarliga 1 j. Teneriter*
Sactir S. 'Reconciltati*
Saxland Ii*
Seggr. 1 7. Fir, poetic.
Scinliga 1 3. T^rrf^*
Seinka Jardareé
Sennia riki 14. l^gf é* bonts mo0
fibus regnum admnifirare^
Senn» i» ^^wm/.
Seffunaiitr; 8. Qui alicul proxi^
me af tdet^
Sijd quold. Troveäa vefpers.
$idvenia ^. 14. Al<»j^ €onfuetudo.
Sifka 1 1*
Sigg. 13' C^i!?itf«
Sigiirlami i,
Sigurfaell 9, Vi&öriofiu,
SigtuQ
Siodra S. ScintiUas emittera.
Skalkar 1%
Skanitaa ftund. zo. Är^t^J /m*'
Skapljndi Ingenium^
Skorti 7. Dr/ff/r.
Skatrlkylida 10. VeaigaUmalh
quem fatert,
Skialldborg i^. Pr^fidium iou
pQxis regii in acie^
" Ski«Iiga 7* Cum ratmi.
SkialK 1 9. PellicfiU in ovo.
Skiemma GynetAunt^
Skiera or saali 11, tittm fen»
tentia diritnefe.
Skiotla 7. fropifm.
Skips*fti'orn. j öwierw^Htf <^4t*é4
Skipade 5. Inflruäm^
Skirra y. 6. Indufmm,
Skohi I <5 -Cratiium bevis, eqniScc^
Skoradi han a Hergtim iMer0
grimum ad pugnam provocavit
Skorungr j*. splendidt^, excellens
Skotland lé.
Skott 17. Cauda iongii>r, fyrma4.
Sknnda y. 7. 8. Atcelerarei
Sknrh 1/. Ptttamen ovu
Smaloiid. ac
Snercima 13- Ci/d.
Sniatlrapdi 10. ^
cotjfiJitim.
Snilldarverk ij. tngenii mi
numenté,
Snotr i Biali 7. Lingvn promptui
Snot I f - Prompt 4*
Smia j. Vertere.
Sokn, ad fokn.5. Ihfulm infafi^^
Solarfall
Solarfetur y-^Otcdfus folie,
Solbiorg i
Solar iipprap ip. Solis ortus*
Somi 4, Honor*
Sori. j.
Sott I. Morbus,
Sott-daudr* zo. Uorbo exfiinåuu
Sottleri j'. f iribus debtlttÅti *
«t funt qui diu Agrotarunt.
SpÄr 7. fella fpär 11. Cfen*^
tuDeos confulere,
Spakiir i*S4piens.
Spcki 14. Sapientid.
Spekingur 10* 14. SdpiehtU
fiuäiofut, fhilofophUf .
Spilla 7. perdere.
Spioll 19. Damngé
Starkadr AUidreitigf I,
Stefnudagr i. Dies prdfinstue.
Steikaratahus 12. Cnlina*
'Stodadr 6. Sufultus,
Stodva ij. Siflere,
ScormaU 7, J^legQtia ardud &
. difficilia.
Stormenni S. ki« Proeeres^
magnates^
Scorvirkr t*
Screingiä beit 4. 14- Voto fé
obfit inger e.
Streingir, i/, Tunes ndutiei^
rudentes^
Suafa It.
Siiafurlami
Siiardsegi f i. Jurdtnentum
Sueifla j. Vibrare,
Suella 7. Tumefceti,
Sueipin 7, Sucipadr XI* Ifi^
folum
f
Sueinn i^.j^Pueu
Sueit 9. Cmitams*
SuiavcUdi ao.
Suioahtrdir 6. Cuflos fotforum»
Suinfinna i 5 Smula.
Sunnugohr 14. Vnres /bli fonfe-
CTAtUS.
SytiAi^, Aquanlvc (onfiipata,
T.
TAfl 7. J LatrunculK
T«ma 18. Eyacuarf»
Temia 6. Adfuefcert.
Tialdbud \6 Tentårium,
Tidendi. 4. Q^ua eveniunt, &
omnium fernwne feruntur»
Tigna 14. Sufpiccre^ iultu pro-^
fequ i,
Tignar nafn 5. Dignifss ptdf
eminens»
Tilguud 8. Peecatum^
Tinna. 1^ Sflex.
Tirfingt X.
Treigi 5, defidermn»
Trci*U - 5. Co^' fidere*
Trunadar e^dr. 11. furamen*
tumfidelitatis,
Tyuriauiir , ^. Lorica carentet,
Tyrargiarner 5 • Qui hofiem loti*
idexuri fejlinant»
Xjrkiar 1.
i iEckiaft S AgnQ{6erc^agmf0
k ii , pUcere.
Jotan 2*
I>kia(l 15 Videri.
t^Jggia 1} Acceptare*
t odrf 1. ropuhjgentcf*
J iodann 17. Rex, curMor populK
God tiod 17. Bonmpopulus h. c,
fubditi fideles.
iiotaiide X 5 . Stridens,
iov I • Thor Deu$>
lK>r« t. Åudm.
toflalaus X 5 . No» fxttens^
I»rijfa 7. Apprehendere,
fuerra 5. Confumiy finiri.
fundr lö". rir. poecic.
I»ufa 13» Froruere.
pu/Tar I. Gigantes.
fijoc Jrael 17. Servus^mancifiii
V.
\ r Agnbraut 9» Fj4 /4M , yu
Vakr ad viti i. Ingenio promptui.
Valrii- Caforum caddvera.
Vals-hamr x^.Spetiesvel forma
aaipMs*
Vandi 4»7Kfx moUfUa'
Vandamal i^ S-rww <är peti-
Vandrsedi i^^tuU plena*
Varer 15- -trf^M.
Varla 5.
Vaur if. .s/'ttW4 w^rä.
Varlaus ij: Imautus , hem
fputna carens,
Vegfemd 6» Dtcus
Vera ^.Viu injfitutum,
Veidi 2 . Venatio, yeida t, yenari»
Ve\p 17, Fotus praftantijiintus.
Veirzla 8. Convivium,
Verda vid <J. vlj??^!.
Vidfraegr ^.Celehism
Vidlendadr 13. Amplisfima
ditionis domtnusw
Vidlkfpti. '^ Cettamen.
VieUfi^ldrir 15. Cauda avium.
V»gr 1 7. ^/^r^ /»^Ätf ^.
VigvoUr i Arena Jocus cfTtami"
ms.
Vikingr 7t ^irata. Viking fi^
ratita.
Vila. ly, dr cumcingere.
Villigalt 13. j4/)fr.
Villhiggiandi 7, Fr rofii /w^fuii
Vinatcumal 13, Atnicitia cond^
liatto.
Vinland 13.
Vinfxld 8. Ahiicitia felicitof»
Virdjng 13. Honor, exijiimatio^
ViGnda inenn ii.sOraculorum
intcrpretes , magi,
Vifir 15. Dux»
Vitia 8. Invifere.
Vicr i.Sapiens. Viilau$7. ä$'
mens,
Vitrleikr /^JSaptentia , mteh
Vitlka 4,Wtt;.
Umfratn adra» Antealios^pré
aliu.
Umgiord 2. Vagina»
Umhuerfif 7.5?. Circuwcirca.
Una 5 , ^/f^wrf deleäari».
Und 5. Vulnus. Undadr J,
Undran 12, Admiratio*
Vndanlaufa. 15, lihratio fa^
tisfaitto.
Vnnavogr 5,
V o I. Percusftt ab v^ga,
Vodi 3. Qued contra yoluntatm
evenit.
Von 8. -y^w ,ekfpelfati$^
Vopnlausij. Inermis.
Vorn 10. Defenfio.
Uppras 12. exfienfiOu
Uppfalfff.. ^ .
Upiol 7- >^öWf'/rw.
Urlaufn I ilsentcntia rei
Urlkurd xiSdicata.
Vrlaiifa Explicatio,
Vtfaur 8. Exequixn
Vtanverdr. j» Oram verjks»
Vtlargr 8, ExuL
Vtvcrdir 16. Excubitores.
Y. -■■
YFirlasti» 10. Superhia. p^tt
yferlsBti magnifiea & fuper'
babofpttum exceptio*
FINIS-
et<ifmiU0m ^ta fa / t^m fm t^m äo&n>>Waf
/
\
I
^ t
' J
i